የመጨረሻው ምሣ – በዕወቀቱ ስዩም | ሊያደምጡት የሚገባ

 

ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ በእስር ቤት የሚደርስበት ስቃይ ለሆስፒታል እንዳበቃው ዘ-ሐበሻ መዘገቧ አይዘነጋም:: ለቀናት በቤተሰቦቹ እንዳይጎበኝ ተሰውሮ የቆየው ተመስገን ከታሰረበት እስር ቤት ሆስፒታል ውስጥ ህክምና እየተከታተለ መሆኑን ባሰብን ጊዜ በዕውቀቱ ስዩም ስለዚህ ትንታግ ጋዜጠኛ “የመጨረሻው ምሣ” ሲል ከአሜን ባሻገር መጽሐፉ ላይ የጻፈውን በራሱ አንደበት ሲያነበው እንድናዳምጥ በድጋሚ ወደዚህ አመጣነው:: ለተመስገን ደሳለኝ እግዚአብሄር ምህረቱን እንዲያወርድለት ስቃዩን በቃህ እንዲለው እንጸልያለን::

Advertisements

በቤኒሻንጉል ጭላንቆና ባኩጂ ቀበሌዎች የአማሮች አበሳ ቀጥሏል | እየታሰሩ እየተገረፉ ነው

 

(ዘ-ሐበሻ) ሕዝብን ከሕዝብ ጋር በማናከስ ተወዳዳሪነት የሌለው የሕወሓት መንግስት በቤንሻንጉል ሕዝብ በማስመሰል በአማራው ላይ የሚፈጽመውን ጥቃት አጠናክሮ ቀጥሏል:: በተለይ በቤንሻንጉል ጉምዝ ክልል በቡለን ወረዳ ስር ባሉት ጭላንቆ እና ባኩጂ ቀበሌዎች ውስጥ የሚኖሩ አማሮች በስርዓቱ ጠመንጃ ታሸጋግራላችሁ; በአማራው ክልል እየተደረጉ ያሉትን ጦርነቶች ትደግፋላችሁ በሚል ግርፋት እና እስር እየተፈጸመባቸው መሆኑ ተዘግቧል::

በጭላንቆና ባኩጂ ቀበሌዎች ውስጥ የሚኖሩት እነዚሁ አማሮች አርሶ ከመብላትና በሰላም ከመኖር ውጭ ምንም የማያውቁ ሆኖ ሳለ ሆን ተብሎ ከመሬታቸው ለማፈናቀልና ተረጋግተው እንዳይኖሩ ለማድረግ ሆን ተብሎ የሕወሃት መንግስት ባሰማራቸው የቤንሻንጉል ተወላጆች እንዲገረፉ ንብረታቸውም እንዲዘረፍ በማድረግ ላይ ነው::

በትናንትናው ዕለትና በዛሬው ዕለት ብቻ ቁጥራቸው ከ25 የሚበልጥ አማራ ናችሁ የተባሉ ወጣቶች ታስረው ወዴት እንደተወሰዱ አይታወቅም የሚሉት የዜና ምንጫችን ንብረት ዘረፋውም ተጠናክሮ ቀጥሏል ብለዋል::

በዚሁ በቤኒሻንጉል ክልል የሚኖሩ አማሮች ላይ ከዚህ ቀደም እንደሚደረገው ሁሉ ወደ መጣችሁበት ሂዱ በሚል ጥቃት እየደረሰባቸው መሆኑን ዘ-ሐበሻ ሰሞኑን በተደጋጋሚ መዘገቧ አይዘነጋም::

በሌላ ዜና የአማራው ክልል ርዕሰ መስተዳደር አቶ ገዱ አንዳርጋቸው በቻግኒ ከቤንሻንጉል ባለስልጣናት ጋር ስብሰባ ላይ እንደዋለና በስብሰባው ውስጥም የሕወሓት ሰዎች ሙሉ በሙሉ ተሳትፎ እንደነበራቸው የዘ-ሐበሻ ምንጮች አስታውቀዋል:: የዚህ ስብሰባ ዓላማ ሰሞኑን በጃዊ ሕዝብ ያነሳውን ሕዝባዊ አመጽ ተከትሎ በክልሉ ይኖራል ተብሎ በተሰጋው የመሳሪያ ዝውውር ዙሪያ እንደሆነ ምንጮች አስታውቀዋል:: በቻግኒ ኢትዮጵያ ሆቴል በተደረገው በዚሁ ስብሰባ ላይ የቤንሻንጉል አስተዳደሮች በክልላቸው የመሳሪያ ዝውውር እንዳይኖር ጥንቃቄ እንዲያደርጉ ከሕወሃት ሰዎች ማስጠንቀቂያ እንደተሰጣቸው የሚገልጹት ምንጮቹ በተለይም በክልሉ የሚኖሩ አማሮች ሕዝባዊ ዓመጹን እንዳይቀላቀሉት ጥብቅ ክትትል እንዲደረግባቸው ተመክሮባቸዋል::

እንዴት ከረምሽ! አዲስ አበባ? – ሠዓሊ አምሳሉ ገ/ኪዳን አርጋው

መንፈቅ ላለፈ ጊዜ ያህል ተለይቻት ነበርና ነው ናፍቆት በተሞላ ሰላምታ ሞቅ አድረጌ ሰላምታዬን ያቀረብኩላት፡፡
ታዲያ ትናፍቀኝ እንጅ አኩርፌያታለሁ፡፡ ሰላማዊ ወገኖቿ በሀገሪቱ በየቦታው በወያኔ ነብሰ በላ ወታደሮች ደማቸው
በግፍ ሲፈስ እሪ! ብላ ኡኡታዋን ማቅለጥና ከጉያዋ የተወሸቀውን ግፈኛ አገዛዝ አንቃ ለፍርድ ማቅረብ ሲገባት
ዓይታ እንዳላየች ሰምታ እንዳልሰማች ሆና ጸጥ በማለቷ የምር አኩርፌያታለሁ፡፡
ለነገሩ እሷ ምን ታድርግ? እኛ “አዲስ አበባ! እናት ሀገርሽንና ሕዝብሽን እረሳሽ እንዴ? ኧረ ተነሽ!” ብለን
ላቀረብንላት ጥሪ ቆራጥ ምላሽ ልትሰጥ ስትሰናዳ ሌላው ደሞ ይነሣና “ፊንፊኔ…… !” በማለት ተቃራኒ
መልእክት ባዘለ ይዘት ጥሪውን ያቀርብላታል፡፡ ግራ ገባት! የማንን ትስማ? ጭራሽ የህልውና ሥጋት አደረባትና
አንጀቷ እያረረ ምንም እንዳልተፈጠረ ሁሉ እርፍ ብላ ለመቀመጥ ተገደደች፡፡
በነገራችን ላይ ነገርን ነገር ያነሣዋልና አዲስ አበባ ከወያኔ ትዕዛዝ በተሰጣቸው ወገኖች ፊንፊኔ እያሉ በይፋ
የመጥራታቸውን ነገር አግባብነት አለው ትላላቹህ? ምን አዲስ አበባ ብቻ ናዝሬትና ደብረዘይትንም አዳማና ቢሾፍቱ
እያሉ ነው የሚጠሩት፡፡ በምን አግባብ ነው እንዲህ ለማለት የቻሉት? እንዲህ ባዮቹ እነኝህንና ሌሎች የሀገራችንን
ክፍሎች ከ16ኛው መቶ ክ/ዘ በኋላ በወረራና በመስፋፋት እንደያዙት እነሱም ይሁኑ የተቀረነው ጠንቅቀን የምናውቀው
ጉዳይ ነው፡፡ ታዲያ እውነቱ ይህ ከሆነ የሀገራችንን ሥፍራዎች የነበራቸውን ስም አጥፍተው አዲስ የራሳቸውን ስም
የመስጠቱን መብት እንዴት አገኙት? ማንስ ይሄንን የመስጠት መብት ኖሮት ሰጣቸው? ምናልባት እነኝህ ከተሞች ወይም
ስፍራዎች በወረራ ከመያዛቸው በፊት የነበረው የቀድሞ አማርኛ ስሞቻቸው አዲስ አበባ፣ ናዝሬት፣ ደብረ ዘይት
ወዘተረፈ ላይሆን ይችላል፡፡ ይሁን እንጅ ከእነዚህ ሥያሜዎች ያልተለየ አማርኛ ሥያሜ እንደነበራቸው ለመገመት
ተመራማሪነትን የሚጠይቅ ጉዳይ አይመስለኝም፡፡ በዚህም ምክንያት የነበራቸውን አማርኛ ወይም ግእዝ ሥያሜዎችን
ትተው ሌላ ሥያሜዎችን መስጠት መጠቀም በፍጹም አግባብነት የለውም ከዚህ ድርጊትም ሊታቀቡ ይገባል!
አዲስ አበባ እኮ ከ229ዓ.ም. እስከ 461ዓ.ም. ድረስ ከአክሱም በተጨማሪ ለ232 ዓመታት ያህል የረር በመባል
በሚታወቀው ምሥራቃዊ ክፍሏ ላይ የአክሱማውያን ነገሥታት ዋና መቀመጫ የነበረች ታሪካዊት ከተማችን ነች፡፡ ይሄም
ወሬ ሳይሆን በስፍራው፣ በአቅራቢያውና በአካባቢው እንዲሁም ወያኔ ኦሮሚያ እያለ በሚጠራው የሀገራችን ክፍል ሁሉ
በግራኝ አሕመድ ወረራ በፈራረሱ በርካታ ጥንታዊ አብያተክርስቲያናትና አብያተመንግሥታት አሻራዎችና ፍርስራሾች
ማረጋገጥ የሚቻለው ጉዳይ ነው፡፡
እና ታዲያ እውነታው እንዲህ በሆነበት ሁኔታ ወያኔ/ኦሕዴድና ኦነግ ምን ዓይነት ኅሊና ቢኖራቸው ነው እንዲህ
ዓይነቱን ነውረኛ ተግባር ሊፈጽሙ የሚችሉት? ለነገሩ ኅሊና የሚባል ነገርስ የት አላቸውና! ወይ በግልጽ የጨዋታው
ሕግ ውንብድናና ዝርፊያ ነው በሉንና አንድ ፊቱን በእሱ እንዳኝ! ነገር ግን በውንብድና የተገኘን ውጤት ሕጋዊ
ለማድረግ እየተጣጣራቹህ ስለ ፍትሕና እኩልነት የማውራት የሞራል (የቅስም) ብቃት እንዴት ሊኖራቹህ ይችላል?
አዳማ የሚለው ሥያሜ እንኳን አማርኛ ወይም ግእዝ ከዕብራይስጥ ወይም ከሌላ የመካከለኛው ምሥራቅ ቋንቋ ከተዋሷቸው
ቃላቶች አንዱ መሆኑ ስላልታወቀና ግእዝ ወይም አማርኛ ስላልሆነ ኦሮምኛ ሊመስል ቻለና ያንኑ ሥያሜ ሊጠቀሙ ቻሉ
እንጅ ቃሉ ኦሮምኛ አይደለም፡፡
አዳማ ኖኅ ለልጆቹ ርሥት ወይም ግዛትን ሲያከፋፍል ለካም የደረሰች የነበረች በኋላም ለልጁ ለከነአን ከተሰጡት
ግዛቶች ውስጥ አንዷ ሥፍራ ናት ዘፍ. 10፥19
ጎጃምም ውስጥ ዣንበራ ወረዳ ጨጎዴ ሐና በሚባል ሥፍራ ደጉ ንጉሥ (በቤተክርስቲያን የትንቢትና በማቴ. 24
ወንጌል ትርጓሜ ላይ ወደፊት ይመጣል ተብሎ የተተነበየለት ቴዎድሮስ በመባል የሚታወቀው ንጉሥ) ይወጣበታል ተብሎ
የሚነገርለት አዳማ በመባል የሚጠራ  ገመገም ተራራ አለ፡፡ አገሩ ያማራ ሀገር ነው፡፡ በዚህ ሥፍራና አካባቢው
የሚኖሩ አማሮች እራሳቸውን እንደ ንጥር (ኦሪጅናል) አማሮች አድርገው የሚቆጥሩ አማሮች ናቸው፡፡ ሕፃናት በዚህ
ተራራ ላይ ከብት ሲያለቅሙ “አንዳንድ ጊዜ ከከብቶች ጋር ሳር ሲለቅም እናየውና የት እንደሚገባ ስንከታተለው
ሳይታየን የሚሠወረን ነጭ ፈረስ አለ!” ይላሉ አረጋውያኑ “የቴዎድሮስ ፈረስ ነው!” ይላሉ፡፡ ይህ ሥፍራ
ቴዎድሮስ ይወጣበታል ተብሎ ከሚነገርላቸው ቦታዎች ሁለተኛው መሆኑ ነው፡፡ ሌላኛው የረር መሆኑ ይታወቃል፡፡
አይይይ! የኔ ነገር! ነገርን ነገር አንሥቶት ነው እንጂ እኔ እንኳን ዛሬ ላወራላቹህ ያሰብኩት ይሄንን
አልነበረም፡፡ መግቢያዬ ላይ እንዳልኳቹህ ለወራት  አዲስ አበባ አልነበርኩም፡፡ ዛሬ መግባቴ ነው፡፡  ዛሬን
ጨምሮ ሰሞኑን ማዕከላዊ ወይም የፌዴራል ፖሊስ (የራስ ገዛዊ ጸጥታ አስከባሪ) በመባል የሚታወቀው የፀጥታ ክፍል
መሥሪያ ቤቱ ድረስ ተገኝቸ የመጥሪያ ወረቀት እንድወስድ በስልክ (በመናግር) ደውለው እያስታወቁኝ ነበር፡፡ አሁን
ወደ አዲስ አበባ በመጓዝ ላይ ነኝ ከ12 ሰዓት በፊት እንደማንገባ ከአሽከርካሪው ተነግሮኛል ይህም ማለት ከሥራ
ሰዓት ውጪ በመሆኑ ፌዴራል ፖሊስ ተገኝቸ መጥሪያውን ሳልወስድ ልቀር ነው ማለት ነው፡፡
እንደምታውቁት መጋቢት ወር ላይ 2006ዓ.ም. ላይ የአኖሌ የጥፋት ሐውልት በጥፋት ኃይሎች ተገንብቶ ሊመረቅ
አካባቢ ዕንቁ መጽሔት ላይ “የተገነቡትና በመገንባት ላይ ያሉት የመታሰቢያ ሐውልቶች የሠማዕታት ወይስ
የቅሱፋን?” በሚል ርእስ በዋናነት ስለዚህ የጥፋት ሐውልትና ተያይዞ ስላለው ስለወያኔ/ኦሕዴድና ኦነግ  የጥፋት
ኃይሎች ዕኩይ ሰይጣናዊ ዓላማ በሰፊው አትቸ ነበር፡፡ ያ ጽሑፉ ለዛሬው ሕዝባዊ እምቢተኝነት ጅማሮ የሆነውን
የኦነግ ደጋፊ የሆኑትን የዩኒቨርሲቲ (የመካነ ትምህርት) ተማሪዎችን ቁጣ ቀሰቀሰና መጀመሪያ በጅማ ከዛ በሌሎቹ
ወያኔ ኦሮሚያ ሲል በሚጠራው የሀገራችን ክፍል ባሉ ዩኒቨርሲቲዎች (መካናተ ትምህርት) ዐመፅ ተቀሰቀሰና ንብረት
ወደመ፣ የመማር ማስተማር ሒደቱ ለቀናት ተስተጓጎለ፣ ተማሪዎች ተቀጠቀጡ የተገደሉም አሉ፣ በርካቶች ታሰሩ፡፡
ጥያቄያቸው የነበረው እኔና ጽሑፉን ያስተናገደው የዕንቁ መጽሔት አርታኢ የነበረው ኤልያስ ገብሩ (ኤልያስ ትግሬ
እንዳይመስላቹህ ከኦሮሞና ጉራጌ የተገኘ ነው) “ለፍርድ ይቅረቡ!” የሚል ነበር፡፡ ብዙ ሳይቆይ የተረጋጋ
የመሰለው ዐመፅ የከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ተማሪዎችን ጨመረና የአዲስ አበባን የማስፋፊያ ዐቢይ አቅድ ወደ መቃወም
ተቀየረ፡፡
በተማሪዎቹ ጥያቄ መሠረትም ጽሑፉ ከተጻፈ ከወራት በኋላ ከሳሽ ጅማ ዩኒቨርሲቲ ሆኖ በፌዴራል ዐቃቤ ሕግ
“መገፋፋትና ግዙፍ ያልሆነ የማሰናዳት የወንጀል ተግባር” የሚል አንቀጽ ተጠቅሶብን ተከሰስን፡፡ በዋስ እስክንፈታ
ድረስም በተለያየ ጊዜ ማዕከላዊና ቅሊንጦ ታስረን ነበር፡፡ ይሄው ክሱ ሁለት ዓመታት አለፈው በከ20 በላይ
ቀጠሮዎች ፍርድ ቤት በመመላለስ ተንገላተናል፡፡ አብዛኛው ቀጠሮ የተቀጠረው ወኅኒ ቤቶቹ የመከላከያ ምስክሮቻችን
ጋዜጠኞችን እስክንድር ነጋን፣ ተመስገን ደሳለኝንና ውብሸት ታዬን ሊያቀርቧቸው ባለመቻላቸው ነው፡፡ በባለፈው
ቀጠሮ ባጋጠመኝ እክል ምክንያት አዲስ አበባ መምጣት ስላልቻልኩ አልቀረብኩም ነበረ፡፡ በዚህ ምክንያት ፍርድ ቤቱ
ፖሊስ (ፀጥታ አስከባሪ) አስሮ እንዲያቀርበኝ ትዕዛዝ ሰጥቷል፡፡
በባለፈው ቀጠሮ ወኅኒ ቤቶቹ ምስክሮቻችንን አላቀረቡም ነበር፡፡ ምክንያት ሲጠየቁ እስክንድርን “መንገድ ላይ
ዐመፅ ያነሣሣብናል!” በሚል ሲሆን ተመስገንንና ውብሸትን ደግሞ “በመጓጓዣ ችግር” እንደሆነ ሲገልጹ
ምክንያቶቻቸው አሳማኝ እንዳልሆነ ተነግሯቸው ለነገው ታኅሣሥ 20 ቀጠሮ እንዲያቀርቡ ትዕዛዝ ተሰጥቷል ተብሏል፡፡
አሁን ላይ ተመስገንና ውብሸት በከባድ ሕመም ሆስፒታል መግባታቸው ተሰምቷልና ነገ አለመቅረባቸው እርግጥ ነው
ማለት ነው፡፡ እንግዲህ ነገ በግላጭ ፍርድቤት ቀራቢ ነኝ፡፡ እና! ካላቹህ እናማ ምናልባት አልመለስ ይሆናል
ካልተመለስኩ ደኅና ቆዩ ወይም ደኅና ሁኑ ማለቴ ነዋ!
ድል ለኢትዮጵያ ሕዝብ!!! ኢትዮጵያ ለዘለዓለም ትኑር!!!
ሠዓሊ አምሳሉ ገ/ኪዳን አርጋው
amsalugkidan@gmail.com

ዘ-ሐበሻ ለጠቅላላ ዕውቀት: የሚያስደነግጥ ዕዳ ያለባቸው 10 የአፍሪካ ሃገራት

 

(ዘ-ሐበሻ) በዛሬው የዘ-ሐበሻ የጠቅላላ ዕውቀት ዝግጅታችን ከአፍሪካ ሃገራት የሚያስደነግጥ ዕዳ ያለባቸውን አስር ሃገራትን ከነ ዕዳቸው መጠን ይዘናል:: አንሰርስ አፍሪካ የተሰኘው አጥኚ ቡድን ባወጣው መረጃ መሰረት ሃገራችን ኢትዮጵያም ከአስሩ ውስጥ ተካታለች:: በ2011 ዓ.ም የኢትዮጵያ ዕዳ 9 ቢሊዮን ዶላር የነበረ ሲሆን ከ2015 ወዲህ ግን ዕዳው በሚያስደነግጥ መሉ ከፍ ብሏል:: ዘገባውን ከቭዲዮው ይመልከቱ::

 

ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ በጠና ታሟል

የእስር ቤቱ ወታደሮች ተመስገንን ወደ ሆስፒታል ይዘውት ከመግባታቸው ቀደም ብለው በአቅራቢያው የነበሩ ሰዎችን ከቦታው ዞር እንዲሉ ስላደረጉ የተመስገንን የህምም ደረጅ ቀረብ ብሎ ማየት አልተቻለም፡፡ ተመሰገን በእስትሬቸር እየገፉ ወደ ሆስፒታል ውስጥ አንደስገቡት ለማወቅ ችለናል፡፡ አሁን ከቀኑ 8፡10 ሆናል እስካሁን ተመስገን በዝዋይ ባቱ ሆስፒታል ይገኛል::

የዛሬን ቀን በተመለከተ የዝዋይ እስር ቤት አስተዳዳሬዎችና የዛሬው የሽፍት መሪ ሻለቃ ንጉሴ እንዲሁም እስከ ዛሬ በተመሰገን ላይ ለደረሰው እና ለሚደርሰው ነገር ሁሉ መንግስት ሀላፊነቱን ይወስዳል፡፡

ታህሳስ 18/09 ዓ.ም

ታሪኩ ደሳለኝ (የተመስገን ደሳለኝ ወንድም)

 

ሕወሃት በአማራ ክልል የሚገኙ ታሪካዊ ቅርሶች ተሰብሰበው ወደ ትግራይ እንዲላኩ አዘዘ

ሕወሃት ሰሞኑን በውክልና የአማራውን ክልል ለሚያስተዳድሩለት የብአዴን ተላላኪዎቹ በላከው ደብዳቤ በአማራ ክልል ውስጥ የሚገኙ ታሪካዊ ቅርሶች በሙሉ ተሰብስብሰው ወደ ትግራይ እንዲላኩለት አዟል።

ሕወሃት ስልጣን ከተቆናጠጠ ጊዜ አንስቶ በመላው ሃገሪቱ የሚገኙ ቅርሶችና ጠቃሚ ቁሳቁሶችን ወደ ትግራይ ሲያጓጉዝ እንደኖረ ይታመናል።

ይህ ሰሞኑን ሕወሃት ለብአዴን ታማኞቹ የላከው ማዘዣ ደብዳቤ ምናልባትም በአማራው ክልል እየተቀጣጠለ የሚገኘው ሕዝባዊ አመጽ ከቁጥጥሩ ውጭ እንደሚሆን በመተንበይ የሚችለውን ያህል ታሪካዊ ቅርሳ ቅርሶችን ለመዝረፍና የአማራውን ብሄር ታሪክ አልባ ለማድረግ የሕወሃት ሹማምንት የጠነሰሱት መሰሪ ሴራ ሊሆን እንደሚችል ይገመታል።

ጉዳዩ ያሳሰባቸውና ያስቆጫቸው በርካታ ኢትዮጵያውያን በማኅበራዊ ድረገጾች ላይ ተቃውሟቸውን እያሰሙ ይገኛሉ።

TPLF letter to ANDM

Antique Ethiopian Coptic Christian Manuscriptስ

Ethnic tensions in Gondar reflect the toxic nature of Ethiopian politics

From uneven development to authoritarian government, the morass of issues facing the city of Gondar offer a snapshot of Ethiopia’s wider problems

A coach torched by protesters during anti-government unrest in Gondar, Ethiopia
A coach torched by anti-government protesters in Gondar, Ethiopia. All photographs by William Davison

In Gondar, a city in Ethiopia’s northern highlands, a lone tourist pauses to take a photo of a fortress built more than two centuries ago. Nearby, past a row of gift shops, lies the wreck of a coach torched during unrest in August.

Gondar, known as “Africa’s Camelot”, was once the centre of the Ethiopian empire – at a time when that empire was defined mainly by Amhara traditions.
Today, the city is facing new tensions that have a complex history. A territorial dispute between elites here in the Amhara region and those in neighbouring Tigray has been simmering for at least 25 years.

Tigrayans have been accused by opponents of wielding undue influence over Ethiopia’s government and security agencies since 1991. In recent months, these and other grievances have led to protests, strikes, vandalism and killings in Gondar, causing a drastic reduction in foreign visitors to the tourism-dependent city and an exodus of fearful Tigrayans.

Shops and schools have reopened in Gondar, after the authorities reasserted control in urban areas by declaring a state of emergency on 8 October. But sporadic clashes with the military continue in the countryside.
“We don’t feel like it is our country. We feel like it is the time when the Italians invaded. We are like second-class citizens,” says a prosperous local businessman. Like all interviewees, he requested anonymity due to fear of reprisals from the authorities. Europeans never colonised Ethiopia, but Mussolini’s army occupied the country from 1936 to 1941.

Gondar’s predicament is a microcosm of Ethiopia’s: a toxic brew of uneven development, polarised debate amid a virtual media vacuum, contested history, ethnic tensions, a fragmented opposition and an authoritarian government. Ethiopia’s rulers show few signs of being able to solve the morass of problems, which many believe the government itself caused.

Trouble began in Gondar in July 2015, when word went around that the authorities intended to arrest Col Demeke Zewdu, a former rebel and retired military officer.When security forces tried to arrest Zewdu, who is a member of a committee campaigning over the contested Wolkait territory, armed Amharas protected him and several people, including security officers, were killed.

Wolkait is an administrative district in Tigray that borders Amhara. The committee says Wolkait and others areas were taken out of Gondar’s control by the Tigrayan People’s Liberation Front in 1992, when Ethiopia was divided into a federation along ethno-linguistic lines. Allied rebels led by the TPLF, who unseated a military regime in 1991, introduced the system and still monopolise power.

Critics of the committee point out that a 1994 census found more than 96% of the people of Wolkait were Tigrayan , and that the complaints of annexation stem from the town of Gondar, not the district itself. The activists say the TPLF moved Tigrayans into the area during the rebellion.

The issue struck a chord in Gondar. After Demeke’s arrest, rural militiamen paraded through the city on 31 July, firing bullets into the air during a large, peaceful demonstration. It is thought that the demonstration was facilitated by the Amhara wing of the TPLF-founded Ethiopian People’s Revolutionary Democratic Front (EPRDF) – a four-party coalition that, along with allied organisations, controls all the country’s legislative seats.

A Tigrayan lecturer at Gondar University said he abhors Ethiopia’s ethnicised politics and believes jostling between the Amhara and Tigrayan EPRDF wings lay behind the Gondar violence. The TPLF is the predominant party in the EPRDF, and Amhara National Democratic Movement politicians are seeking greater power, he said. “I don’t believe in parties which are organised on ethnicity. I prefer it to be based on the individual.” An end to ethnic politics would make a resolution of the Wolkait issue possible, he believes.

Among activists from Amhara, disavowal of the ethnicity-based system is at the crux of disagreements over how to oppose the EPRDF. Because federalism formally protects the rights of communities marginalised during previous eras, when Ethiopia was a unitary state, promoting national unity at the expense of ethnic autonomy is often cast as regressive.

Groups promoting Amhara identity within a democratised federation are therefore at odds with those focused on national cohesion, according to Wondwesen Tafesse, a commentator on Amhara issues. “Since most diaspora Amharas support Ethiopianist political parties, they seem to have this fear in the back of their mind that a resurgent Amhara nationalism, and the possible emergence of a strong Amhara political organisation, might undermine their political designs,” said Wondwesen.

In the weeks after Demeke’s detainment, there was more unrest, amid allegations that Tigrayan businesses were being targeted and Tigrayans attacked. People in Gondar say the companies were targeted because of their connections with the regime, rather than the owners’ ethnicity.

Amba Giorgis town in the North Gondar district of Ethiopia’s Amhara region
Pinterest
Amba Giorgis town in the North Gondar district of Ethiopia’s Amhara region. A territorial dispute has recently caused clashes between farmers and the military

Unrest in Amhara was preceded by protests by the Oromo, Ethiopia’s largest ethnic group, who also complain of marginalisation and repression. In response, the government has reshuffled officials – and intensified repression. During the state of emergency, the government has sent at least 24,000 people to camps for indoctrination under rules that allow the suspension of due process. According to the Association for Human Rights in Ethiopia, security forces killed some 600 demonstrators over the past year.

Since the beginning of November, a new federal cabinet has been announced and similar changes made in the Amhara government. But while maladministration and corruption were tagged as the pre-eminent problems, there is little evidence of officials being punished, or of policy reforms. An Amhara government spokesman said systemic changes were not required.

In August, on the outskirts of Gondar near Demeke’s neighbourhood, a crowd looted Baher Selam hotel. It was targeted following a rumour that the Tigrayan security officers allegedly involved in the operation to arrest the colonel were staying there.

Near the wrecked hotel, an elderly lady was roasting coffee beans. On the morning of the incident she was coming home from church when she heard gunshots.Business has since declined and large numbers of unemployed young people have been mobilised against the government, she said.

People here believe Wolkait was part of Gondar throughout history. “If they take that place, where else are they going to take?” the woman asked. “The situation is not going to go back to normal. If you light a match, it’s small – but it can burn a whole area.”