ኤርትራን በሚመለከት የሕወሐት “አዲስ ፖሊሲ” ምን ሊሆን ይችላል?

 

(ዮፍታሔ)

‘በኤርትራ አዋሳኝ የትግራይ ወረዳዎች ሰዎች እየታፈኑ ይወሰዳሉ፣ ሰላም ባለመኖሩ እነዚህ ወረዳዎች በልማትም ወደኋላ ቀርተዋል’ በማለት በኤርትራ ላይ “ጠንከር ያለ ርምጃ” እንዲወሰድ ethiopiafirst. com የተባለው የወያኔ ደጋፊ የሚዲያ ተቋም ሰፊ የቪዲዮ ዘገባ የሠራበትና ከርሱ በፊትም በ Facebook ታዋቂ የሆኑ የወያኔ ደጋፊዎች ይህንኑ “ጠንከር ያለ ርምጃ” በተደጋጋሚ ሲያቀነቅኑት የነበረ መሆኑ የሚታወስ ነው። ያንን ተከትሎም የአገዛዙ ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ኤርትራን በሚመለከት እስካሁን የተደረገው “ተመጣጣኝ ርምጃ” ስላልሠራ ሕወሐት “አዲስ ፖሊሲ” እንደሚከተል አስታውቋል።


ከዚህ መግለጫ በኋላ የሕወሐት አገዛዝ ተከታታይ የዲፕሎማሲ ዘመቻ ላይ መሆኑን የሚጠቁሙ በርካታ እንቅስቃሴዎች እየታዘብን እንገኛለን። የቱርክ መሪ ጉብኝት፣ የሳውዲና የተባበሩት አረብ ኤምሬት ከፍተኛ ባለሥልጣናት ጉብኝት፣ የሱዳኑ አልበሽር ጉብኝት፣ የኳታር መሪ ጉብኝት፣ ከደቡብ ሱዳኑ መሪ ሳልቫ ኪር ጋር የተደረገ የወታደራዊ ትብብር ቃልኪዳን፣ የሕወሐት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በአልጀሪያ ያደረገው ጉብኝት፣ ወዘተ በጣም በአጭር ጊዜ በተከታታይ የተደረጉ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቶች ናቸው።
እነዚህ ጉብኝቶችና የዲፕሎማሲ ግንኙነቶች በአጭር ጊዜና በተከታታይ የተደረጉ መሆናቸው ብቻ ሳይሆን አብዛኞቹ በመሪዎች ደረጃና በዝግ የተደረጉ ግንኙነቶች ከመሆናቸው በተጨማሪ በመግለጫቸው ላይ ሁሉም በ”ጸጥታ”ና የአካባቢውን ፖለቲካ በሚመለከት በትብብር ለመሥራት መስማማታቸውን የሚገልጹ ናቸው።
በዚሁ ተመሳሳይ ጊዜ የሳውዲ መንግሥት ኢትዮጵያውያን ስደተኞች በሦስት ወር ውስጥ ወደአገራቸው እንዲመለሱ የወሰነ ሲሆን ውሳኔው ከሀገር ጸጥታ ጋር የተገናኘ እንደሆነም አልሸሸገም። ሕወሐትም መጀመሪያ በኮሚኒኬሽን ሚኒስትሩ በነገሪ ሌንጮ፣ በትናንትናው ዕለት ደግሞ በውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ቃል አቀባይ በመለስ ዓለም በኩል ኢትዮጵያውያን ከሳውዲ ወደኢትዮጵያ እንዲመለሱ ባልተለመደ መልኩ ከማስጠንቂቂያ ጋር እየወተወተ ይገኛል። ለ 4000 ኢትዮጵያውያን የመመለሻ ዶክመንት (Travel Document) መስጠቱን፣ ሌሎች የሚቀሩ በርካታ ኢትዮጵያውያን ስደተኞች እንዳሉና ወያኔ ለዚሁ ሲል የእዝ ጣቢያ (Command Post) እንዳቋቋመም ገልጿል። ከሳውዲ አረቢያ ተጓዥ ኢትዮጵያውያን ሕጋዊ በሆነና ባልሆነ መንገድ ትርፍን የሚያግበሰብሰው ወያኔ እነዚህን ወገኖቻችንን እንደገና ወደኢትዮጵያ እንዲመለሱ መወትወቱ ከምን የመነጨ እንደሆነ ማወቅ ጠቃሚ ሊሆን ይችላል።
ሌላም አለ። ወያኔ ሕዝባዊው ትግል በተፋፋመበት ጊዜ ለይስሙላም ቢሆን በሀገር ውስጥ ከሚገኙ ”ተቃዋሚ ፓርቲዎች” ጋር ለመነጋገር ፈቃደኛ በመሆን ድርድር ጀምሮ የነበረ ቢሆንም ትንሽ ሳይቆይ ግን በመጀመሪያ ድርድሩን ውይይት ነው በማለትና በማቃለል በኋላም ያለምንም ውጤት ድርድሩ እንዲበተን በማድረግ ቋጭቶታል። ከተወሰኑት ጋር ከዚያ ወዲህ የቀጠለ ውይይት ሊኖር ይችላል ቢባልም ከይስሙላ እንደማያልፍ ለመገመት አያስቸግርም። ይህን ያነሣሁት የሕወሐትን የወቅቱን መንፈስ (Mindset) ለማሳየት እንጂ ድርድሩ ቢሳካ እንኳን የሚፈለገውን ለውጥ ያስገኛል በማለት አይደለም።
እንግዲህ እነዚህንና ሌሎችንም ተመሳሳይ እንቅስቃሴዎችን ስንመለከት ነው የሕወሐት “አዲስ ዕቅድ” ምን ሊሆን እንደሚችል ለመጠየቅ የምንገደደው። የሕወሐት አዲስ ዕቅድ በቀጥታ የሚመለከተው ኤርትራን ሊሆን ቢችልም በተጓዳኝ ከኢትዮጵያውያንና ይልቁንም ከአማራው ተጋድሎ ጋራ ቀጥተኛ ግንኙነት ሊኖረው ስለሚችል ስለዕቅዱና ሊያስከትለው ስለሚችለው ውጤት አስቀድሞ ማወቅ ለመዘጋጀት ይጠቅማል።
ለመሆኑ የሕወሐት “አዲስ ዕቅድ” ምን ሊሆን ይችላል? ለሚለው ጥያቄ በአጭሩ ሦስት መላ ምቶችን ማቅረብ ይቻላል። “አዲሱ ዕቅድ” ለፕሮፖጋንዳ ፍጆታ ብቻ ነው የሚል፣ ከኤርትራ ጋር ዕርቅ ማድረግ ነው የሚልና በኤርትራ ላይ “ጠንካራ ርምጃ” መውሰድ ነው የሚል ናቸው።
የመጀመሪያው በሕወሐት አንጃዎችና በትግራይ ብሔረተኝነት አቀንቃኞች ዘንድ በኤርትራ ላይ ጠንከር ያለ እርምጃ እንዲወሰድ ከፍተኛ ግፊት በሕወሐት አመራር ላይ ሲደረግ ስለቆዬ አመራሩ ለዚህ ጥያቄ የይስሙላ መልስ በመስጠት ይህን ግፊት ለማርገብ ብቻ ያደረገው የፕሮፖጋንዳ ፍጆታ ነው የሚለው ነው። ከሕወሐት የቅጥፈትና የቀላማጅነት ታሪክ ይህ ሊሆን አይችልም ባይባልም በተከታታይ ከሚደረጉት የዲፕሎማሲ ግንኙነቶችና በሕወሐት ላይ እየጠነከረ ከመጣው የአገር ውስጥና የውጭ ተቃውሞ በመነሣት ወያኔ አሁን የተነሣበትን ተቃውሞ በፕሮፖጋንዳ ብቻ መፍትሔ ሰጥቶ ለማለፍ ያስባል ለማለት አስቸጋሪ ነው። አገዛዙም ያውቃል ሕዝቡም ይህን ጠንቅቆ ያውቃል።
ይህ ከሆነ የቀሩት ሁለቱ አማራጮች ዕርቅና “ጠንከር ያለ ርምጃ” የሚሉት ይሆናሉ።
በኤርትራ ላይ “አዲሱ ዕቅድ” ዕርቅ ነው የሚሉ ወገኖች ከሚያቀርቧቸው ምክንያቶች ጥቂቶቹ ከኢትዮጵያ ጋር የዲፕሎማሲ ግንኙነት ከሚያደርጉት አገሮች ሁሉም ባይሆኑ አብዛኞቹ (ሳውዲ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬት፣ ኳታር፣ ሱዳን) ከኤርትራም ጋር የጠበቀ ወዳጅነት ያላቸው መሆኑን በመጥቀስ ሲሆን (የሱዳኑ መሪ ከኢትዮጵያው ጉብኝቱ ቀጥሎ ወደኤርትራ ማቅናቱን ይጠቅሳሉ) ወያኔ በአገር ውስጥ ካለበት ውጥረት የተነሣ በኤርትራ ላይ የኃይል አማራጭ ለመውሰድ አይሞክርም የሚሉ ናቸው። የወያኔ ደጋፊ በመሆኑ የሚታወቀው “ሪፖርተር” ጋዜጣም በትናንትናው እትሙ ስለኳታሩ መሪ ጉብኝት ባወጣው ዘገባ ማጠቃለያ ላይ የሚከተለውን አስፍሯል፦
“በነዳጅ ሀብቷ የምትታወቀው ኳታር ኤርትራ ከሱዳንና ከጂቡቲ ጋር ዕርቅ እንድትፈጥር ጥረት ያደረገች ሲሆን፣ ከኢትዮጵያ ጋር የጀመረችው ግንኙነት ሙቀት በዚሁ ከቀጠለ ኢትዮጵያንና ኤርትራን የማስታረቅ ፍላጎት እንዳላት የፖለቲካ ተንታኞች ይናገራሉ።”
ከዚህም በተጨማሪ በሕወሐትና በሻእቢያ መካከል ከጦርነቱ በኋላ የተተካው ግልጽ ጦርነትም ሆነ ሰላም የሌለበት (No war, no peace) ሁኔታ ለሁለቱም (ለሻእቢያና ለወያኔ) የተመቻቸው ስለሆነ እንዲቀጥል ይፈልጉታል የሚሉ አሉ። ስለዚህ አዲሱ ዕቅድም ሆነ የሚታየው ዲፕሎማሲያዊ እንቅስቃሴ ከጸብ ይልቅ ወደድርድርና ከተቻለም ወደዕርቅ ለመሄድ የሚደረግ ጥረት ነው ባይ ናቸው።
በሌላ በኩል የሕወሐት “አዲስ ዕቅድ” የሻእቢያን አቅም በእጅጉ ሊያዳክም ከሚችል ጠንከር ካለ ወታደራዊ ርምጃ ጀምሮ ሻእቢያን እስከማስወገድ ሊደርስ እንደሚችል የሚከራከሩ ሰዎች ምክንያታቸውን የሚያቀርቡት በሚከተለው መንገድ ነው።

በመጀመሪያ ነገር በኢትዮጵያ ውስጥና በአካባቢው ያለውን ተጨባጭ ሁኔታ እንዲሁም ዓለም አቀፍ ሁኔታዎችን ማጤን ያስፈልጋል። እነዚህ አንዳቸውም እውነተኛ ዕርቅ ተግባራዊ ሊሆን የሚችሉበትን መንገድ አያመለክቱም። ሕወሐት በሕዝብ የተነሣውን ተቃውሞ ለመፍታት የሄደበት መንገድ (በአገር ውስጥ ከሚንቀሳቀሱ ተቃዋሚዎች ጋር ያደረገው ውይይትን ጨምሮ) እና በቅርቡ በሕወሐት እየተከናወነ ያለው የማራቶን ዲፕሎማሲም እንዲሁ ወደዕርቅ የሚሄድን መንግሥት መንፈስ አያሳዩም በማለት ይንደረደራሉ።
ከጦርነቱ በኋላ የተከተለው (“No war, no peace”) ሁኔታ በመጀመሪያ አካባቢ ለሁለቱም አገሮች የተሻለው አማራጭ ሆኖ ቆይቶ ሊሆን ይችላል። ሆኖም እየቆየ ሲሄድ የተሻለ አማራጭ መሆኑ ቀርቶ ሁለቱንም አገሮች ከፍተኛ ዋጋ እያስከፈላቸው እንደሆነ የሚታወቅ ነው በማለት ይቀጥላሉ። ለምሳሌ በኤርትራ ላይ የተጣለው ማዕቀብ ሻእቢያንና የኤርትራን ሕዝብ በእጅጉ በመጉዳቱ ሻእቢያ የሕዝቡን የኑሮ ሁኔታ ለመቀየርም ሆነ አንዳችም ረብ ያለው ልማት ለማከናወን ባለመቻሉና ይልቁንም ያለውን የሰውና የተመናመነ የገንዘብ አቅም ከጦርነት ጋር ተያያዥ በሆኑ ጉዳዮች ላይ እያዋለ ስለሚገኝ የኤርትራ ሕዝብ ለከፍተኛ ድኅነት፣ ወጣቱም በገፍ ለስደት ተዳርጓል። ይህ ደግሞ ሻእቢያም ሆነ የኤርትራ ሕዝብ ከነበራቸው ሕልም ጋራ በእጅጉ የሚጋጭ ነው። ከዚህም በተጨማሪ ኤርትራ ከሌላው ዓለም የተገለለችና በየብዙሐን መገናኛው “የአፍሪካ ሰሜን ኮሪያ” እየተባለች መቀጠሏ በሁሉም መስክ ኤርትራን እየጎዳ ስለሆነ ሻእቢያ አሁን ያለው ሁኔታ እንዲቀጥል ይፈልጋል ማለት የተሳሳተ ግምገማ ነው። በተለይም ማዕቀቡ ሻእቢያን ብዙ ዋጋ እያስከፈለው ስለሆነ የኢትዮጵያን ተቃዋሚዎች ከመርዳት ጀምሮ በተለያዩ እንቅስቃሴዎች ውስጥ እየተሳተፈ የሚገኘውም በዚህ ምክንያት ነው በማለት ይሞግታሉ።
ይህ ድርጊት ደግሞ፤ ይላሉ በመቀጠል፤ በወያኔ ላይ ያሳደረው ተጽእኖ (የኤርትራ እንቅስቃሴ እስካሁን የጎላ ሆኖ ሳይሆን ተቃዋሚዎች የፈጠሩት መንፈስ) እየጠነከረ እንዲመጣ አስተዋጽኦ ማድረጉ የታወቀ ነው። ሕወሐትም “በኢትዮጵያ ለተፈጠረው ቀውስ” ሻእቢያን በተደጋጋሚ ተጠያቂ አድርጓል።
በሌላ በኩል ደግሞ የኢትዮጵያ ሕዝብ ከጫፍ ጫፍ ወያኔን አንቅሮ በመትፋት ሕዝባዊ ትግሉን በግልጽና በስውር አፋፍሟል። ወያኔም የተፈጠረበትን ስጋት በተደጋጋሚ አምኗል። አምኖም በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አገሪቷን እያስተዳደረ ይገኛል። ሆኖም እነዚህን አብይ ስጋቶች ለዘለቄታው በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ሊሻገራቸው እንደማይችል ያውቃል። የሀገር ውስጡን ውጥረት ፈርቶ በኤርትራ ላይ የሚደረግን የኃይል ርምጃ ቢሸሽ የአገር ውስጡ እንቅስቃሴ እየሰፋና እየጎለበተ መሄዱን አያስቀረውም። እስካሁን የታየው የትግል እድገት ይህንን ያረጋግጣል። ጥቂት ደፋር ዜጎች፣ ጋዜጠኞችና ብሎገሮች አገዛዙን ፊት ለፊት በመጋፈጥ የጀመሩት ትግል በመጀመሪያ ወደሙስሊሙ ማኅበረሰብ፣ ከዚያም ወደኦሮሚያ ክልል፣ ወደኮንሶና በመጨረሻም ወደአማራ ክልል ሊዛመት ችሏል። በአማራ ክልል ደግሞ ትግሉ አንድ ርምጃ አድጎ ወደትጥቅ ትግል ተቀይሯል። ስለዚህ ወያኔ ከተቻለ አናጥሎ ካልሆነም በኤርትራ አሳቦ የአማራውን የትጥቅ ትግል ደርቦ ከመግጠም ሌላ አማራጭ የለኝም ብሎ ሊያስብ እንደሚችል እነዚህ ወገኖች በአንክሮ ያስገነዝባሉ። ኤርትራን በሚመለከት እስካሁን የነበረው የ“ተመጣጣኝ ርምጃ” ፖሊሲ ስላልሠራ “አዲስ ፖሊሲ” እንደሚያስፈልገው በግልጽ ያመነውም ለዚህ ነው በማለትም ይከራከራሉ።
ከዚህም በተጨማሪ የሻእቢያ በሥልጣን መቆየት (በአሰብ ወደብ ካስጠጋቸው አገሮች ፍላጎትና ከፈጠሩለት የገንዘብ አቅም ጋር) ለወያኔ ሕልውና ትልቅ ሥጋት መሆኑ እየጨመረ እንጂ እየቀነሰ እንደማይሄድ ይታወቃል። ሌላ ተመሳሳይ ሕዝባዊ እንቅስቃሴ በኢትዮጵያ ቢፈጠርና የትጥቅ ትግሉ ከጠነከረ ሻእቢያ እንዳሁኑ ዝም ብሎ መመልከቱን ትቶ ሊሳተፍበት ቢወስን የወያኔ እጣ ምን ሊሆን ይችላል? በማለት ይጠይቁና እንዲህ ዓይነት ሕዝባዊ ቁጣ እንደገና መፈጠሩ የማይቀር ከሆነ ያ ከመሆኑ ቀድሞ በሻእቢያ በኩል ያለውን ስጋት ማስወገድ ያስፈልጋል ብሎ ወያኔ ሊያምን የሚችልበት ሰፊ ዕድል መኖሩን መዘንጋት የለብንም በማለት ይከራከራሉ።
በሌላ በኩል ለሻእቢያ፤ በራሱ የሙስና፣ የብልሹ አስተዳደር፣ የዘቀጠ የሰብዓዊ መብት አያያዝ፣ አፓርታይድን በሚያስንቀው ዘረኝነቱና ስግብግብነቱ የተነሣ አገር ማስተዳደር ከተሳነውና ሕዝባዊ መሠረቱን ካጣ በመውደቂያው ዋዜማ ላይ ከሚገኝ ከወያኔ ጋራ ዕርቅ ማድረግ የማይታሰብ ነው ባይ ናቸው። ልጡ ከተራሰ ጉድጓዱ ከተማሰ የወያኔ ሥርዓት ጋር ዕርቅ ማድረግ ይልቁንም ለሻእቢያ ትልቅ ዋጋ የሚያስከፍለው ይሆናል። ሻእቢያ ከወያኔ ጋር ዕርቅ ሲያደርግ ከተቃዋሚዎችና ከመላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ጋር በድጋሚ ከፍተኛ መቃቃር ውስጥ እንዲገባ ያደርገዋል። ይህ ደግሞ ለወያኔ ሰርግና ምላሽ ይሆንለታል። ምክንያቱም ለወያኔ ስጋቱን የሚያስወግድለት ብቻ ሳይሆን ሻእቢያን ከተቃዋሚዎችና ከኢትዮጵያ ሕዝብ ጋር ሆድና ጀርባ ስለሚያደርግለት ነው በማለት ይሞግታሉ። ይህ ታዲያ ለዘለቄታው ኤርትራን በእጅጉ የሚጎዳ መሆኑን ሻእቢያ አይገነዘብም? በማለት ይጠይቁና ዕርቁ ወያኔ ሻእቢያን አናጥሎ ለመምታት የተመቸ ሊያደርገው እንደሚችልም ይጠቅሳሉ።
በወያኔ በኩል ደግሞ ሌላም አለ በማለት ይቀጥላሉ። ዕርቁ እውነተኛ እንዲሆን ከሁሉም በላይ ሻእቢያ የተጣለበት ማዕቀብ መነሣት አለበት። ባድመ ዋናው ጉዳይ ነው ብሎ ማሰብ የዋህነት ነው። የባድመ ጉዳይ ቀላል ነው ለማለት ባይቻልም ማዕቀቡ ግን ከዚህ በላይ ነው። ማዕቀቡ ካልተነሣ ለሻእቢያ ዕርቅ ማድረግ ምንም ትርጉም አይኖረውም። ይህ ከሆነ ለወያኔ በሻእቢያ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ ማስነሣት ሲቆይ ዋጋ ያስከፍለኛል ብሎ እንዲሰጋ አያደርገውምን? ብለው በመጠየቅ ወያኔ በአሁኑ ሰዓት ይህን ሊያስፈጽም የሚፈልግበት ተጨባጭ ሁኔታ የለም በማለት ይከራከራሉ።
በኤርትራ ላይ የታሰበው “አዲስ ዕቅድ” ዕርቅ ከማድረግ ይልቅ ጠንከር ወዳለ ርምጃ ሊያተኩር እንደሚችል በመግለጽ የሚከራከሩት ወገኖች አሁን ከኢትዮጵያ ጋር የማራቶን ዲፕሎማሲ በማድረግ ላይ ያሉትን አገሮች የፖለቲካ አሰላለፍና ዓለም አቀፍ ተያያዥ ጉዳዮችን በማንሣት የኢትዮጵያ “አዲስ ዕቅድ” ለዕርቅ የተመቸ እንዳይሆን አስተዋጽኦ ሊኖረው እንደሚችል እንዲህ በማለት ይጠቅሳሉ።
በመጀመሪያ የመካከለኛውን ምሥራቅ (በተለይም የሶሪያን ጉዳይ) ማንሳት አስፈላጊ ነው። ምክንያቱም የሶሪያ ግጭት የአንድ አገር ጉዳይ መሆኑ ቀርቶ ዓለምን በሁለት ጎራ እያሰለፈ ያለና ጠንቁም ወደአገራችን የመድረስ እድል ያለው መሆኑን መገንዘብ ያስፈልጋል በማለት ይቀጥላሉ።
በቅርቡ ከኢትዮጵያ ጋር ለየት ያለ ዲፕሎማሲ እያደረጉ ያሉት አገሮች ቱርክ፣ ሳውዲ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬት፣ ኳታርና ግብፅ በሶሪያ ጉዳይ አሰላለፋቸው በተለያየ ጎራ ቢሆንም በዚሁ ግጭት ጠንካራ አቋም የወሰዱ አገሮች መሆናቸው ይታወቃል። በተጨማሪም የየራሳቸው የወዳጅነትና ያለመግባባት ታሪክ አለ። ለምሳሌ ቱርክና ግብፅ በአብዛኛው በመልካም ወዳጅነት የሚታወቁ ቢሆንም ከሙርሲ መወገድ ጋር በተያያዘ ግብፅ የቱርክን አምባሳደር ከአገር እስከማባረር መድረሷ ይታወቃል። በቅርቡ የረገበ እስከመሰለበት ድረስ ባሳውዲና በቱርክ መካከልም ከአረብ ስፕሪንግ የተጀመረ ያለመግባባት በግብፅ ጉዳይ በተቃራኒ ወገን እስከመቆም የደረሰ ነበር (ሳውዲ ለአልሲሲ የመንግሥት ግልበጣ በግልጽ ድጋፍ አድርጋለች ቱርክ የሙርሲን መውረድ ተቃውማለች)። ቀደም ሲል ሶሚሊያ ኳታርን በኤርትራ በኩል አልሻባብን ትረዳለች በማለት ስትከስ ነበር። ኢትዮጵያም እ. ኤ. አ በ 2008 በውጭ ጉዳይ ሚንስቴር በኩል በኳታር የሚገኘውን የአልጃዚራ የቴሌቪዥን ጣቢያ በመጥቀስና የኳታርን መንግሥት “በቀጥታና በተዘዋዋሪ ሽብርተኞችን ይረዳል … የኢትዮጵያን ጸጥታ ለማናጋት የማይፈነቅለው ድንጋይ የለም” በማለት የዲፕሎማሲ ግንኙነቷን አቋርጣ ነበር። ትንሽ ቆየት ብሎ ደግሞ ኳታር በወያኔና በሻእቢያ መካከል ከመድረክ በስተጀርባ እርቅ ለማድረግ ጥረት እያደረገች ነው የሚል ዜና ተሰምቷል። ግብፅ ደግሞ በቅርቡ በኢትዮጵያና በግብፅ መካከል ያለውን ውጥረት የምታባብሰው ኳታር ናት በማለት ትከሳለች። ኳታርና ግብፅ በሶሪያ ጉዳይም በተቃራኒ አቅጣጫ ናቸው። ቱርክና ሳውዲም በሶሪያ ግጭት በተቃራኒ ወገን ናቸው። ከዚህ ሌላ ሳውዲና የተባበሩት አረብ ኤምሬት የአሰብን ወደብ ተከራይተዋል። ወያኔ ደግሞ ለቱርክና ለሱዳን ከፍተኛ የኢኮኖሚ ጥቅም የሚያገኙበትን መንገድ በየጊዜው ሲያመቻች ቆይቷል። አሁንም እያመቻቸ ነው። በዚህ ምክንያት ወያኔ የነዚህን አገሮች መሪዎች በተከታታይ ለጉብኝት መጋበዙ ትርጉም የሚሰጥ ቢሆንም በነዚህ አገሮች መካከል ያለው ውስብስብ ግንኙነትና የየአገሮቹ ጥቅም ዕርቁን ተግባራዊ ለማድረግ የተመቸ ያደርገዋል ማለት በጣም አስቸጋሪ ነው በማለት ይተነትናሉ። የንግድ ወይም የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሊጨርሰው ለሚችለው የዕርቅ ወይም የኢኮኖሚ ትብብር የአንድ አገር መሪ (አብዛኞቹ አገራት የራሳቸው ስጋት ያለባቸው ናቸው) በሌላው አገር ለጉብኝት መገኘቱስ ምን ያህል የተለመደ ነው? በማለት ይጠይቁና ምናልባት የታሰበው ነገር እውነት ሲሆን “ሰርገኛ መጣ በርበሬ ቀንጥሱ” እንዳይሆን ጠንካራ ቅድመዝግጅቶችን ማድረግ አስፈላጊ እንደሆነ ያሰምሩበታል።
ድል ለኢትዮጵያ ሕዝብ!
ኢትዮጵያ ለዘለዓለም ትኑር!

* የኤልያስ ገብሩ መልእክት * <>

 

 

” እስር የራሱ ፈተናና ችግር አለው… የእስርን ስሜት በትክክል ለመረዳት መታሰር ወይም ታስሮ ማየት የግድ ነው! እስር ብዙ ነገሮችን ያስተምራል፤ በተለይ ለህይወት ጥያቄዎች ይበልጥ መልስ ይሰጣል፡፡ ለራስና ለፈጣሪ በጣም ቅርብ ያደርጋል፤ የሰውን ልጅ ባህርይ በቅርበት ለመረዳት ዕድል ይሰጣል!
ይህ እስር፦ ትንሿን ኢትዮጵያ እንድረዳ አድርጎኛል፤ እንደማህበረሰብም አያሌ የአስተሳሰብ ችግሮቻችንን ማስተካከል እንደሚገባን አመላክቶኛል!
ዘወትር ከጧት እስከማታ በፖሊሶች ቁጥጥር ስር እንገኛለን፤ ይህም ፖሊሶችን በቅርበት እንድንረዳቸው አድርጎናል፡፡ አስቸጋሪ ባህሪ ያላቸው እንዳሉ ሁሉ፤ ሰብዓዊነት የሚሰማቸው፣ ቅንና፣ ለእኛም ሁኔታ ውስጣዊ እዝነት ያደረባቸው በርካታ የፖሊስ አባሎችም ገጥመውናል!
“አይዟችሁ… ትፈታላችሁ፤ ነገ ያሰባችሁበት ከፍታ ላይ ትደርሳላችሁ!” የሚሉን ብዙዎች ናቸው……
በዚህ እስር ወቅት፦ የቤተሰብ፣ የቅርብ ጓደኛ፣ የዘመድ፣ የወዳጅ፣…… ተደጋጋሚ ጥየቃና መልእክት… አበረታችና አፅናኝ ቃላት … ደስታዎቻችን ናቸው!
ፍቅራቸውም ብርታታችን!!!
እስር የዓላማ ፅናትንና ውስጣዊ ጥንካሬን ይበልጥ ሰጥቶኛል! በዚህ ደስተኛ ነኝ…
በፍርግርጉም መካከል የብርሃን ጭላንጭል ይታየኛል! ሁሌም ተስፈኛ ነኝ…….
“እየፈሩ ጋዜጠኝነት የለም!” መርሄ ናትና፤ እዚህም ሆኜ አከብራታለሁ!!!
ለአገራችን ለኢትዮጵያም ፤ ለእኛ ለልጆቿም ብሩህ ቀን ያምጣልን!!!
አሜን!!! !!! !

 

* የኤልያስ ገብሩ መልእክት * <>

” እስር የራሱ ፈተናና ችግር አለው… የእስርን ስሜት በትክክል ለመረዳት መታሰር ወይም ታስሮ ማየት የግድ ነው! እስር ብዙ ነገሮችን ያስተምራል፤ በተለይ ለህይወት ጥያቄዎች ይበልጥ መልስ ይሰጣል፡፡ ለራስና ለፈጣሪ በጣም ቅርብ ያደርጋል፤ የሰውን ልጅ ባህርይ በቅርበት ለመረዳት ዕድል ይሰጣል!
ይህ እስር፦ ትንሿን ኢትዮጵያ እንድረዳ አድርጎኛል፤ እንደማህበረሰብም አያሌ የአስተሳሰብ ችግሮቻችንን ማስተካከል እንደሚገባን አመላክቶኛል!
ዘወትር ከጧት እስከማታ በፖሊሶች ቁጥጥር ስር እንገኛለን፤ ይህም ፖሊሶችን በቅርበት እንድንረዳቸው አድርጎናል፡፡ አስቸጋሪ ባህሪ ያላቸው እንዳሉ ሁሉ፤ ሰብዓዊነት የሚሰማቸው፣ ቅንና፣ ለእኛም ሁኔታ ውስጣዊ እዝነት ያደረባቸው በርካታ የፖሊስ አባሎችም ገጥመውናል!
“አይዟችሁ… ትፈታላችሁ፤ ነገ ያሰባችሁበት ከፍታ ላይ ትደርሳላችሁ!” የሚሉን ብዙዎች ናቸው……
በዚህ እስር ወቅት፦ የቤተሰብ፣ የቅርብ ጓደኛ፣ የዘመድ፣ የወዳጅ፣…… ተደጋጋሚ ጥየቃና መልእክት… አበረታችና አፅናኝ ቃላት … ደስታዎቻችን ናቸው!
ፍቅራቸውም ብርታታችን!!!
እስር የዓላማ ፅናትንና ውስጣዊ ጥንካሬን ይበልጥ ሰጥቶኛል! በዚህ ደስተኛ ነኝ…
በፍርግርጉም መካከል የብርሃን ጭላንጭል ይታየኛል! ሁሌም ተስፈኛ ነኝ…….
“እየፈሩ ጋዜጠኝነት የለም!” መርሄ ናትና፤ እዚህም ሆኜ አከብራታለሁ!!!
ለአገራችን ለኢትዮጵያም ፤ ለእኛ ለልጆቿም ብሩህ ቀን ያምጣልን!!!
አሜን!!! !!! !

 

መንግስትን ፈርቶ ሕዝብን ከሚያስፈራራ “የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን” ይሰውረን! – ስዩም ተሾመ

የኢትዮጲያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ባቀረበው ሪፖርት “ከሰኔ 2008 ዓ.ም እስከ መስከረም 2009 ዓ.ም መጨረሻ ድረስ በነበሩት ወራት በኦሮሚያ፣ አማራና በደቡብ ብሔር ብሄረሰቦች እና ሕዝቦች ክልሎች ተፈጥረዋል ባላቸው ሁከትና ብጥብጥ 669 ሰዎች ሕይወት ጠፍቷል፣ 1018 ሰዎች ላይ የተለያዩ የአካል ጉዳቶች ደርሶባቸዋል፣ በብዙ ሺህዎች የሚቆጠሩ ደግሞ ከቀያቸው ተፈናቅለዋል” ብሏል።

እስኪ ከላይ የቀረበውን ሪፖርት ከኢትዮጲያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ማቋቋሚያ አዋጅ ቁጥር ፪፻፲/፲፱፻፺፪ ዓ.ም. አንፃር እንመልከተው። የኮሚሽኑ ሥልጣንና ተግባር በሚወስነው አንቀፅ ፮. ስር፤ “በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ መንግሥት ውስጥ የተደነገጉት ሰብአዊ መብቶች በማንኛውም ዜጋ፣ በመንግሥት አካላት፣ በፖለቲካ ድርጅቶች፣ በሌሎች ማኅበራት እንዲሁም በባለሥልጣኖቻቸው መከበራቸውን ማረጋገጥ፣ በመንግሥት የሚወጡ ሕጎች፣ ደንቦች፣ መመሪያዎች፣ እንዲሁም ትዕዛዞች በሕገ መንግሥቱ ከተረጋገጡ የዜጎች ሰብአዊ መብቶች ጋር የማይቃረኑ መሆናቸውን ማረጋገጥ፣ የሰብአዊ መብት መጣስ ቅሬታዎች ሲቀርቡለት ወይም በራሱ አነሳሽነት ምርመራ ማካሔድ” የሚሉት ተጠቅሰዋል።
በኢፊዲሪ ሕገ መንግስት ምዕራፍ ሦስት፥ ክፍል አንድ ስር ከተዘረዘሩት “ሰብአዊ መብቶች” ውስጥ የተወሰኑትን ስንመልከት፤ አንቀፅ 14፡- “ማንኛውም ሰው ሰብዓዊ በመሆኑ የማይደፈርና የማይገሰስ በሕይወት የመኖር፥ የአካል ደህንነትና የነፃነት መብት አለው”፣ አንቀፅ 15፡- “ማንኛውም ሰው በሕይወት የመኖር መብት አለው። ማንኛውም ሰው በሕግ በተደነገገ ከባድ የወንጀል ቅጣት ካልሆነ በስተቀር ሕይወቱን አያጣም”፣ አንቀፅ 16፡- “ማንኛውም ሰው በአካሉ ላይ ጉዳት እንዳይደርስበት የመጠበቅ መብት አለው”፣ እንዲሁም አንቀፅ 17፡- “በሕግ ከተደነገገው ሥርዓት ውጪ ማንኛውም ሰው ነፃነቱን አያጣም” የሚሉትን እናገኛለን።

ከላይ በኮሚሽኑ ሪፖርት እንደተገለፀው፣ በአራት ወራት ውስጥ ብቻ በተለያዩ የሀገሪቱ አከባቢዎች በሕግ ከተደነገገው አግባብ ውጪ 669 ሰዎች ሕይወታቸውን አጥተዋል፣ 1018 ሰዎች የአካል ጉዳት ደርሶባቸዋል፣ ብዙ ሺህ ሰዎች ደግሞ በነፃነት የመኖር መብታቸውን ተገፍፈዋል። በዚህ መሰረት፣ በኢፊዲሪ ሕገ መንግስት አንቀፅ 14፥ 15፥ 16 እና 17 ላይ የተደነገጉት ሰብአዊ መብቶች ተጥሰዋል። በአዋጅ ቁጥር ፪፻፲/፲፱፻፺፪ ዓ.ም. መሰረት የኢትዮጲያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ሥልጣንና ተግባር እነዚህ “ሰብአዊ መብቶች መከበራቸውን ማረጋገጥ” ነው። ኮሚሽነሩ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ባቀረቡት ሪፖርት በብዙ ሺህ የሀገሪቱ ዜጎች ላይ የሰብዓዊ መብት ጥሰት መፈፀሙን በይፋ አረጋግጠዋል።

በኢፊዲሪ ሕገ መንግስት አንቀፅ 14፥ 15፥ 16 እና 17 ስር የተደነገጉት ሰብዓዊ መብቶች የሚጀምሩት “ማንኛውም ሰው…” በሚለው ሐረግ ነው። ምክንያቱም፣ የሀገሪቱ ዜጎች በጅምላ አንዱ ወይም ሌላ ተብለው ከመፈረጃቸው በፊት ሰብዓዊ ፍጡራን ናቸው። በመሆኑም፣ ሁሉም የማይደፈርና የማይገሰስ በሕይወት የመኖር፥ የአካል ደህንነትና የነፃነት መብት አላቸው። ስለዚህ፣ የመብት ጥሰቱን የተፈፀመው በግለሰብ ሆነ በመንግሥት አካላት፣ በፖለቲካ ድርጅት ሆነ በመንግስት ባለሥልጣናት ልዩነት የለውም። በተመሣሣይ፣ ሕይወታቸውን ያጡት፣ የአካል ጉዳት የደረሰባቸው፣ ወይም ከቀያቸው የተፈናቀሉት ሰዎች፤ አመፅ ጠሪዎች ሆኑ ፀጥታ አስከባሪዎች፣ አርሶ አደሮች ሆኑ ወታደሮች፣ ፖሊሶች ሆኑ ፖለቲከኞች፣…ወዘተ ልዩነት የለውም። ነገር ግን፣ የኢትዮጲያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያቀረበውን ሪፖርት በዝርዝር ከተመለከትነው ከዚህ የሕገ መንግስት መርህ እና በአዋጅ ከተሰጠው ሥልጣንና ኃላፊነት ጋር አብሮ የሚሄድ አይደለም።

ለዚህ ደግሞ በሪፖርቱ ውስጥ የተካተቱትን አንዳንድ ዓ.ነገሮች በማሳያነት መጥቀስ ይቻላል። ለምሳሌ፣ ኮሚሽኑ በሪፖርቱ “የሁከቱ መንስዔ በአብዛኛው የመልካም አስተዳደር እጦት እና ምጣኔ ሃብታዊ (ኢኮኖሚያዊ) ችግር መሆናቸውን ገልጿል። እነዚህን መንስዔዎች ሕጋዊና ሕገ ወጥ የፖለቲካ ኃይሎች አባብሰዋቸዋል” ብሏል። በተለይ በኦሮሚያ የተከሰተውን አስመልክቶ ደግሞ “በክልሉ የተፈጠረውን አለመረጋጋትና ተቃውሞን የመሩ በመንግስትም በአሸባሪነት የተፈረጁ የፖለቲካ ድርጅቶች በሕግ መጠየቅ እንዳለባቸው” አሳስቧል። በሌላ በኩል ደግሞ “የተፈጠረውን ሁከት ለመግታት የፀጥታ ኃይሎች በአንዳንድ ስፍራዎች ሕጋዊና ተመጣጣኝ ኃይል ተጠቅመዋል፣ በሌሎች ደግሞ ተቃራኒው እንደተፈፀመ” በሪፖርቱ አስረድቷል።

ከላይ እንደተገለፀው፣ የኢትዮጲያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ባቀረበው ሪፖርት በፀጥታ ኃይሎች የተወሰደውን እርምጃ በከፊል “ሕጋዊና ተመጣጣኝ” እንደነበረ ገልጿል። በሕግ ከተደነገገው አግባብ ውጪ 669 ሰዎች ሕይወታቸውን አጥተው፣ 1018 ሰዎች የአካል ጉዳት ደርሶባቸው፣ በብዙ ሺህ የሚቆጠሩ ሰዎች በነፃነት የመኖር መብታቸው ተገፍፎ፣ በዚህ ምክንያት በኢፊዲሪ ሕገ መንግስት አንቀፅ 14፥ 15፥ 16 እና 17 ላይ የተደነገጉት ሰብአዊ መብቶች ላይ ጥሰት ተፈፅሞ ሳለ፣ በማንኛውም አግባብ ቢሆን የመንግስት እርምጃ “ሕጋዊና ተመጣጣኝ ነበር” ሊባል አይችልም።

ምክንያቱም፣ አንደኛ፡- እነዚህ ሁሉ ሰዎች ሕይወታቸውን አጥተው፣ የአካል ጉዳት የደረሰባቸው እና ከቀያቸው ተፈናቅለው መንግስት በሕገ መንግስቱ የተጣለበትን ድርሻና ኃላፊነት በአግባቡ ተወጥቷል ማለት አይቻልም። በሕገ መንግስቱ የተደነገጉ ሰብዓዊ መብቶችን ከማክበርና ማስከበር አንፃር እንደ መንግስት የሚጠበቅበትን ሚና በአግባቡ አልተወጣም። ሁለተኛ፡- በማቋቋሚያ አዋጁ ላይ በግልፅ እንደተጠቀሰው፣ የኮሚሽኑ መሰረታዊ ዓላማ “የሕዝቡ ሰብዓዊ መብቶች እንዳይጣሱ መጠበቅ፣ መብቶች ሳይሸራረፉ ሥራ ላይ እንዲውሉ እና ተጥሰው ሲገኙ አስፈላጊው እርምጃ እንዲወሰድ ማድረግ ነው።” ነገር ግን፣ በሪፖርቱ እንደተጠቀሰው ስለ መንግስት እርምጃ ሕጋዊነትና ተመጣጣኝነት የመከራከሪያ ሃሳብ ማቅረብ ከሕገ መንግስቱ መርሆች እና በአዋጅ ከተሰጠው ሥልጣንና ኃላፊነት ውጪ ነው።

በመቀጠል “የሁከቱ መንስዔ በአብዛኛው የመልካም አስተዳደር እጦት እና ምጣኔ ሃብታዊ ችግር ነው” የሚለውን እንመልከት። በመሰረቱ፣ የችግሩ ዋና መንስዔ የመልካም አስተዳደር እጦት ከሆነ፣ ከሁሉም በፊት ተጠያቂ መሆን ያለበት አካል የመንግስት አስተዳደርና አገልግሎት አሰጣጥ ሥርዓት ነው። በሁለተኝነት የተጠቀሰው “ምጣኔ ሃብታዊ ችግር” ደግሞ በሕገ መንግስቱ አንቀፅ 40፥ 41፥ 43 እና 44 ላይ የተደነገጉት ዴሞክራሲያዊ መብቶች አለመከበራቸውን ይጠቁማል። ስለዚህ፣ በተጠቀሱት አከባቢዎች ሁከትና አለመረጋጋት የተከሰተው የመንግስት አካላት ከሕብረተሰቡ ለሚነሳው የእኩልነት እና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ጥያቄ ተገቢ የሆነ ምላሽ ባለመስጠታቸው እንደሆነ መገንዘብ ይቻላል።

በዚህ መሰረት፣ ለችግሩ በመንስዔነት ለተጠቀሱት ችግሮች በቅድሚያ ተጠያቂ መሆን ያለባቸው በየደረጃው ያሉ የፌደራልና የክልል መንግስት አካላት ናቸው። ነገር ግን፣ የኢትዮጲያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን በዋናነት ተጠያቂ ያደረገው የችግሩ መንስዔ የሆነውን የመንግስት አስተዳደራዊ ሥርዓት ሳይሆን “ችግሩን አባብሰዋል” ያላቸውን የፖለቲካ ኃይሎች ነው። ኮሚሽኑ የኢህአዳግ መንግስትን ግንባር ቀደም ተጠያቂ አለማድረጉ በአዋጅ የተሰጠውን ሥልጣንና ኃላፊነት በአግባቡ መወጣት አለመቻሉን ያሳያል።

ከዚህ በተጨማሪ፣ “ችግሩን አባብሰዋል” በማለት በሪፖርቱ የጠቀሳቸው የፖለቲካ ኃይሎች ኮሚሽኑ በአዋጅ ከተሰጠው ሥልጣን ውጪ እየተንቀሳቀሰ መሆኑን በግለፅ ያሳያል። ምክንያቱም፣ በኢትዮጲያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ማቋቋሚያ አዋጅ መሰረት ኮሚሽኑ የሚከተለው “የሥልጣን ገደብ” አለበት፡-

“ኮሚሽኑ በም/ቤቱ ወይም በፌዴሬሽን ም/ቤት ወይም በክልል ም/ቤቶች ወይም በማንኛውም ፍ/ቤት በየትኛውም ደረጃ በመታየት ላይ ካሉ ጉዳዮች በስተቀር የሰብአዊ መብት መጣስን አስመልክቶ በማንኛውም ሰው ላይ የሚቀርቡ አቤቱታዎችን ሁሉ ተቀብሎ የመመርመር ሙሉ ሥልጣን ይኖረዋል፡፡” የኢትዮጵያ የሰብአዊ መብት ኮሚሽን ማቋቋሚያ አዋጅ ቁጥር ፪፻፲/፲፱፻፪

በአዋጁ መሰረት ኮሚሽኑ በማንኛውም ፍ/ቤት በየትኛውም ደረጃ በመታየት ላይ ያሉ ጉዳዮችን የመመርመር ሥልጣን የለውም። ኮሚሽኑ ግን ገና ጉዳያቸው በፍርድ ቤት እየታየ ያሉ የተቃዋሚ የፖለቲካ ድርጅት አመራሮችንና የሚዲያ ተቋማትን “በአባባሽነት እና በአመፅ ጠሪነት” ፈርጇቸዋል

በአጠቃላይ፣ የኢትዮጲያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን የመልካም አስተዳደር እጦት እና ምጣኔ ሃብታዊ ችግርን ለሁከቱ በዋና መንስዔነት ጠቅሶ መልካም አስተዳደርንና የዜጎች እኩልነትና ፍትሃዊ ተጠቃሚነትን ማረጋገጥ የተሳነውን መንግስታዊ ሥርዓት ተጠያቂ ማድረግ ተስኖታል። በሕግ ከተደነገገው አግባብ ውጪ 669 ሰዎች ሕይወታቸውን ተገድለው፣ 1018 ሰዎች የአካል ጉዳት ደርሶባቸው፣ በብዙ ሺህ የሚቆጠሩ ሰዎች በነፃነት የመኖር መብታቸው ተገፍፎ፣ በዚህም የሰብዓዊ መብት ጥሰት ተፈፅሞ እያለ፣ በሕግ በተሰጠው ስልጣን መሰረት መንግስት አስፈላጊውን የማስተካከያ እርምጃ እንዲወሰድ በማድረግ ለሰብዓዊ መብት ከመከራከር ይልቅ ለመንግስትን ሥራና ተግባር ጥብቅና መቆሙ በጣም ያሳዝናል። በአዋጅ በተሰጠው ሥልጣንና ተግባር መሰረት መንግስትን ተጠያቂ ማድረግ የተሳነው ኮሚሽን ተቃዋሚ የፖለቲካ ድርጅቶችንና የሚዲያ ተቋማትን ተጠያቂ ለማድረግ ሲሆን ግን የሥልጣን ገደቡን ይጥሳል። ለመንግስት ሲሆን በአዋጅ የተሰጠውን ሥልጣን የማይተገብር፣ ለሌሎች ሲሆን በአዋጅ ከተሰጠው ሥልጣን ውጪ ከሚያጣጥር ተቋም ይሰውረን ከማለት ሌላ ምን ይባላል?

የዳንኤልና የኤልያስ አንድ መቶ ሀምሳ ቀናቶች – ዳንኤል ሺበሺ

የ150 የግፍ ቀናት ትውስታ

ቀደም ሲል በተከሰስኩበት ክስ በግፍ ለ2አመታት ያህል በማእከላዊ ፣በቂሊንጦ ፣በቃሊቲ ከሴቶች ዞን በስተቀር በሁሉም ዞኖችና ጨለማ ቤቶች ከታሠርኩ በኋላ ተፈትቼ ለግማሽ አመት ያህል እንኳ በወጉ ሳላርፍ ነበር ለአሁኑ እስር የተዳረኩት፡፡

እኔ(ዳንኤል ሺበሺ)እና ጋዜጠኛ ኤልያስ ገብሩ ሕዳር 8 ቀን 2009 ለመገናኘት የተቀጣጠርነው በአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ጦስ የታሰሩ ጓዶቻችንን ለመጎብኘት ነበር ፡፡ በዕለቱ ካቀድነው ጉብኝት በኋላ የምሣ ሰአታችን ረፍዶብን ነበርና ከቀኑ 10:00 ሰአት ገደማ ካዛንቺስ ወዳለው ሮሚና ባርና ሬስቶራንት ጎራ ብለን እየበላን እያለን ከየት መጡ የማይባሉና በቁጥር 8 የሚሆኑ ሲቪል የለበሱ ወጠምሾች ስምንት ሽጉጥ በጆሮ ግንዳችን ላይ ደገኑብን፡፡

በፊት ለፊታችን ጠረጴዛችን ላይ ያስቀመጥነውን ቦርሣችንን ፣ሞባይላችንንና ሌሎች የኤሌክትሮኒክስ ንብረታችንን ሰበሰቡና በሉ ተነሱ! አሉን፡፡ማንነታቸውን ጠየቅናቸው፣ ለመናገር ፈቃደኛ አልነበሩም፡፡ ከብዙ ጭቅጭቅ በኋላ አንደኛው (ሀላፊያቸው መሠለኝ) ከመታወቂያው የራሱ ስም ያለበትን ቦታ በአውራ ጣቱ ሸፍኖ ብሔራዊ መረጃና ደህንነት ፅ/ቤት የሚለውን ብቻ አሳየን፡፡

እናም ታፍነን ተወሰድን፣ ሠዎቹ ደም የጠማቸው ይመስላሉ፣ ትግስት አልባ ትዕቢተኞች መሆናቸውንም አስተውለናል ፡፡ከካዛንቺሱ ፖሊስ ጣቢያ መጠነኛ ቆይታ በኋላ ወደ ገርጂ ፖሊስ ጣቢያ ወሰዱን ፡፡እዚያ ስንደርስ ሰአቱ ከምሽቱ 3:00 ይሆን ነበር፡፡ ወደ ፖሊስ ጣቢያው ሲወስዱን እኔንና ኤልያስን አብረው አልወሰዱንም፡፡በፖሊስ ጣቢያው ተፈትሼ ንብረት ካስረከብኩ በኋላ ነበር የምሽቱ ተረኛ ፖሊስ ጋዜጠኛ ኤልያስ ገብሩ ወዳለበት የወሠደኝ፡፡

በመጀመሪያው ሌሊት እኔ ከታሠርኩበት ክፍል ጎን ያለው ክፍል ሲከፈትና የጋዜጠኛ አናንያ ሶሪን ድምፅ የሚመስል ድምፅ ከፖሊሶቹ ጋር ሲያወራ ሰማሁ በኋላ ሳጣራ ለካስ አናኒያም እንደእኛ ተከርችሟል ፡፡የታሠርነው ለየብቻ ነበር እኔ በመጀመሪያው ክፍል ፣አናንያ ሶሪ በመሀለኛው ፣ ኤልያስ በ3ኛው ክፍል ታስረናል፡፡ ባልሳሳት እኛ ከመግባታችን በፊት ሌሎች እስረኞችን ወደሌላ ክፍል አሸጋሽገው ቦታውን ለእኛ ብቻ አድርገውታል ፡፡

እኔ በክልል ፣በማዕከላዊ ፣በቂሊንጦ ፣በቃሊቲና በሌሎች ፖሊስ ጣቢያዎች ታስሬ የማውቅ ቢሆንም እንደ ገርጂ ፖሊስ ጣቢያ የከበደኝ አልነበረም፡፡ የመሬቱ ወለሉ ባልጩት(ፈረከሳ) ሲሆን ከባድ ቅዝቃዜ ነበረው፡፡ የያዙን ደህንነቶች ለፖሊሶቹ ለብቻችን እንድንታሠር፣ፍራሽ ፣ትራስ ፣ምግብ ፣የመኝታ አልባሳት ወዘተ እንዳይገባ ስላዘዙ ሁኔታው ከባድ ነበር፡፡

ከቅዝቃዜው አንጻር ለመቆም ፣ለመተኛት ፣ለመቀመጥ ሁሉ ከባድ ነበር ፡፡በዚህ ሁኔታ ውስጥ እያለን እሁድ ጠዋት ህዳር 11ቀን 2009 ወደ ቦሌ ፖሊስ መምሪያ ወሰዱን፡፡ የማልረሳው ነገር ቢኖር የገርጂ ፖሊሶች ወደጫነን መኪና መጥተው ደማቅ አሸኛኘት ማድረጋቸውና ከልብ ማጽናናታቸውን ነው፡፡በተያዝኩ ዕለት የደበደበኝ ደህንነት የሚከሰስበት እና የሚጠየቅበት ሕግ መኖሩን አምነው ይሁን እንዲያው ብስጭታቸውን ለመግለጽ ባላውቅም ደህንነቱን እንድከው መክረውኛል፡፡

በቦሌ ክ/ከ ፖሊስ መምሪያ በ መጀመሪያዎቹ የእስር ጊዜያቶች ፖሊሶቹ እኛን በውል ያለመረዳት ሁኔታ ቢታይባቸውም ቀስ በቀስ ወደ ጥሩ ግንዛቤ ላይ መጥተዋል፡፡ ሰብአዊ ክብራችንን ጠብቀው ማቆየታቸውንም መመስከር ይቻላል፡፡ህዳር12ቀን 2009 ሶስታችንም “ከግንቦት 7 እና ከኦነግ ጋር በመገናኘት ሕገ መንግሥታዊ ስርአቱን በሀይል ለመናድ ተንቀሳቅሳችኋል ” የሚል ክስ ተነገረን “አላደረግንም”ብለን ለፖሊስ ቃላችንን ሰጠን፡፡

ሐሙስ የካቲት 9ቀን 2009 ሶስታችንም (ዳንኤል ሺበሺ ፣አናንያ ሶሪ ፣ኤልያስ ገብሩ) ወደ ቂርቆስ ክ/ከ ተዛወርን እኔ ቄራ አካባቢ ወዳለው እሳት አደጋ ፖ/ጣቢያ ተብሎ ወደሚጠራው ተወሰድኩ፣ አናኒያ ካሳንቺስ 6ኛ ፖ/ጣቢያ ኤልያስ ቂርቆስ ቤ/ክ አጠገብ ወዳለው ፖፑላሬ ፖሊሥ ጣቢያ ተወስደን ታሠርን ፡፡

የብተናው ምክንያት ግልፅ ነበር ቀደም ሲል በግቢው ውስጥ በተደረጉ ስብሰባዎች አንኳር አንኳር ጥያቄዎችን በማንሳት የስርአቱ የአስተዳደር ግድፈቶችን እንተች ነበር፡፡ ለምሣሌ ኮማንድ ፖስት የሚባለው ማነው? የት ነው ያለው? መንፈስ ነው ወይስ የሠዎች ስብስብ? ፍትህ ይሰጠን!ፍ ቱን ወይም ስቀሉን! በኮማንድ ፖስቱ ድብደባ ተፈፅሞብናል ፣ጋዜጣ ፣መፅሔት ፣ሬድዮ ፣መፅሀፍ ይግባልን ፤ሕክምና ተከልክለናል የሚሉ ጥያቄዎችን እናነሳ ነበር፡፡ለእነዚህ ጥያቄዎቻችን መልስ ይሆን ዘንድም ለያይተው አሰሩን፡፡

አርብ መጋቢት 15ቀን 2009 ከየታሠርንበት ፖሊስ ጣቢያዎች በድጋሚ ወደ ቦሌው ክ/ከ ፖሊስ መምሪያ ሰበሰቡንና አሰሩን፡፡ በጊዜው ሊፈቱን መስሎንም ነበር ፡፡ ግን እውነቱ የተገላቢጦሹ መሆኑን ብዙም ሳንቆይ ነበር የተረዳነው፡፡

ሰኞ ሚያዚያ 2ቀን 2009 እኔና ጋዜጠኛ ኤልያስ ገብሩ ወደ ማእከላዊ ተወሰድን በእለቱ ስማችን የተጠራው ወደ ፍ/ቤት ከሚቀርቡ ሌሎች እሥረኞች ጋር በአንድ መዝገብ ስለነበር እኛም ፍ/ቤት የምንቀርብ መሥሎን ነበር ፡፡ ግን የተደገሰልን ሌላ ነበር፡፡ በጧቱ ጥሪ ከፍ/ቤት ቀራቢዎች ጋር ስንቀላቀል “አይ! እናንተ ትንሽ ቆዩ “ተባልንና ከሰልፍ ወጣን፡፡ ነገሩ ግራ ስለገባኝ ወደ አንደኛው ኢንስፔክተር ጠጋ አልኩና”እኛ ለምን ተጠራን” አልኩ ሰውየው ትንሽ ትክዝ አለና “አይ! እናንተ የተጠራችሁት ለፍ/ቤት አይመሥለኝም”አለኝ እናስ?የእኔ ቀጣዮ ጥያቄ ነበር ወደ ማእከላዊ ልትወሰዱ ነው አለኝ፡፡ ነገሩ ዱብዳ አልሆነብኝም፡፡

ከ1ቀን በፊት ጭምጭምታ ሰምተን ስለነበር በወሬ ደረጃ የሠማነውን ነገር እውን ሆኖ ከማረጋገጥ ውጪ አዲስ ነገር የለም፡፡ ከዚያም ከጥቂት ደቂቃዎች በሗላ “ዳንኤል ሺበሺ እና ኤልያሥ ገብሩ እቃችሁን ይዛችሁ ቶሎ ውጡ” ተባልን እቃችንን ይዘን ፣በእጅ ካቴና ታሥረን መሳሪያ በታጠቁ አራት ፖሊሶች ታጅበን በተዘጋጀልን መኪና ማእከላዊ ግቢን ለሁለተኛ ጊዜ ረገጥን ፡፡

ማእከላዊ ለሁለታችንም እንግዳ አይደለም ፡፡ ከወሰደን መኪና ወረድንና በአንድ ቢሮ በረንዳ ላይ ቁጭ አድርገውን ሁለቱ መርማሪዎቹ ወደ ማእከላዊ ሀላፊዎች ቢሮ አቀኑ፡፡ ከተወሰነ ሰአታት በሗላ ተመልሠው መጡ፤አቅፈው የወሰዱትን ዶክሜንቶችንና የኤሌክትሮኒክስ እቃዎቻችንን አቅፈው ሲመጡ በርቀት አየናቸው፡፡ ምክንያቱን ሳይነግሩን አዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን እንሔዳለን አሉን፡፡ ልባችን በደስታ ተሞላ ፡፡ ጓደኛዬ ኤልያስም የመደሰቱ ምክንያት ግልፅ ነበር ለሀገር ይበጃል ብለን በፃፍነውና በተናገርነው ሀሣብ ዛሬ መከሰሳችንና መታሠራችን ሳያንስ ከሰቅጣጭ የማዕከላዊ ግርፊያ ከመዳረግ ለጊዜውም ቢሆን መትረፋችን አስደስቶናል፡፡

የአ.አ ፖሊስ ኮሚሽን ተብሎ ወደሚጠራው ትልቁና ሰፊው ግቢ ደርሰናል፡፡ አጃቢ ፖሊሶች ክላሻቸውን ወድረው በተጠንቀቅ እየጠበቁን እኔ ግራ እጄን ኤልያስ ቀኝ እጁን ለካቴና ሰውተናል፡፡ በዚህ ሁኔታ ውስጥ አንድ የሚገርም ነገር ገጠመን፡፡

አንዲት እናት በዘምቢል የሆነ እቃ ይዘው በግቢው ውስጥ ወደ ግራ ወደቀኝ እያሉ በአይናቸው ሲያማትሩና ወደ ጓሮ እስረኞች መጠየቂያ ጋ ሔድ መጣ ሲሉ አየኋቸው እናም ለኤልያስ ‹‹አንተ! የቤቲ እናት አይደሉም እንዴ!?›› አልኩት በአመልካች ጣቴ ወደ እርሣቸው እየጠቆምኩ ኤልያሥም ሆነ እኔ ማመን አቃተን፡፡

የቤቲ እናት! ብለን ጠራናቸው ወደ እኛ ዞር አሉና እርሣቸውም እምባ ያቆረ አይናቸውን እያበሱ ወደ እኛ ሮጠው ሲመጡ አጃቢዎች ተቆጡ መጨበጥ አይቻልም! አሏቸው ኧረ ባክህን ልጆቼ ናቸው ብለው ለመኗቸው፡፡ እሺ ይገናኙ ብለው ፈቀዱላቸው፡፡ እርሳቸውም አይናቸውን እያበሱ “……ልጆቼ አላችሁ!? እኔኮ ማእከላዊ ደርሼ እየተመለሥኩ ነው”አሉን እኛም ተደናብረናል፡፡ እናስ‹‹ ማእከላዊ ምን ተባሉ ብለን ጠየቅናቸው መቼ ነው የመጡት? ሲሉኝ ዛሬ ጠዋት አልኳቸው እንደዛ ከሆነማ ዝርዝሩ ስላልደረሠን ከሰአት ይምጡ›› ተብዬ ቁጭ እንዳልኩ ልጄ ደወለችልኝና “አይ! ዝም ብለሽ እዛ ከምትቀመጪ ለማንኛውም ወደ 3ኛ ዉረጅ ብላኝ ነው የመጣሁት”አሉኝ ፡፡

በዚህ ቅፅፈት ውስጥ መድረሳቸው ለእኛ ትንግርት ነበር ፡፡ የቤቲ እናት ይዘው የመጡልንን ቁርስ በላን ከትላንትና ምሣ በሗላ ስንበላ ይህ የመጀመሪያችን ነበር ምግብ አስጠልቶን ነበርና ምግብም ትኩስ ነገርም በጣም አሰኝቶን ነበር ፡፡በክፉ ሰአት የደረሠን ምግብ እኛ ቁርሣችንን እያጣጣምን ካመጡልን ቡና ሶስት ሶስት ኩባያ ቡና በተቀመጥንበት በጉሮሮአችን ላይ ደፋነው፡፡ አሁን ደስታ ተሠማን የየቤቲን እናት ወ/ሮ ተንሣይን መረቅናቸው እርሳቸውም መረቁን አሁንስ ምን እንላለን ምስጋና አይጉደልባቸው እድሜን ከጤና ጋር ይሥጥልን ልጃቸውም ብትሆን ወ/ት ቤተልሔሜ ነጋሽ(ቤቲ) ከታሠረንበት ጊዜ ጀምሮ ከጎናችን አልተለየችንም፡፡ ታሪክና ፈጣሪ ውለታዋን ይመለስላት፡፡

ወደ ፎቁ የወጡት መርማሪ ፖሊሶችን ይዘው የመጡትን ዶክሜንቶችንና ንብረቶቻችንን እንደነበሩ ይዘው ተመለሡና የመኪናውን ጋቢና ከፍተው ቁጭ ሹፌራቸው ጠሩና ወደ ልደታ ከፍ/ፍ/ቤት ግቢ ንዳው አሉ፡፡

ፍርድ ቤት ከደረስን በኋላ መርማሪዎቻችን ዶክሜንቶቻችንን በደረታቸው አቅፈው ወደ አ.አ ከተማ አስተዳደር ጠቅላይ አቃቤ ህግ ቢሮ ገቡ፡፡ እንደተለመደው ከተወሠኑ ሠአታት ቆይታ በኋላ ግራ የተጋቡ መስለው ወጡ እናም ወደ መምሪያ እንሄዳለን አሉ፡፡

መምሪያ የሚሉት የቦሌውን ክ/ከ ፖሊስ ጣቢያ ማለታቸው ነው፡፡ እኛም ዞረን ተመልሰን ወደ ቦሌው መኖሪያችን ደረስን፡፡ ወደ እስረኞች ጊቢ ከመድረሣችን በፊት በውጪ ያገኙን ፖሊሶች በጥያቄ አጣደፉን፡፡‹‹ ምን ተብላችሁ ነው የተመለሣችሁት?›› ከወጣን በኋላ የተፈጠረውን ጭንቀታቸውን ማራገፍ ጀመሩ በቁንጥጫ ፣በሰላምታ ፣በጥቅሻ ደስታቸውን መግለፅ ጀመሩ፡፡

ከዋናው መግቢያ በር ጀምሮ ትንፋሽ ያሳጡንን ፖሊሶችን አልፈን ጠዋት ትተናቸው ወደ ሔድናቸው እስረኞች ስንገባ የግቢው ድባብ ተቀየረ ፡፡ ወደ ማእከላዊ መወሠዳችንን ለመልካም ያለመሆኑን የተረዱ እስረኞች በከባድ ሀዘን ላይ ወድቀው ነበር።

ሁሉም ከየክፍሉ (ከ8ቱም ክፍል) እየተሯሯጡ ወጡና በግቢው ውስጥ የነበሩ እስረኞችን ተቀላቀሉ። በፉጨት፣ በጭብጨባ፣ በጩኸት ተቀበሉን። የተፈታን ያህል ‹‹የእንኳን ደስ አላችሁ›› ሰላምታ መዥጎድጎድ ጀመረ። መተቃቀፍ፣ መሳሳም መለቃቀስ ሆነ፤ ፖሊሶቹም ጩኸቱን እንደረብሻ አልቆጠሩትም።

እነሱም የያዛቸው ነገር ይዞዋቸው ነው እንጂ ከመጮኽ አይመለሱም ነበር። ከደስታ ብዛት የሚመነጭ ጩኸት መሆኑ ገብቷቸዋል።

እኛ ወደ ማዕከላዊ ከተወሰድን በኋላ ሌሎችም ተራ በተራ ሊወሰዱ እንደሚችሉ በመስጋታቸው እንደየሐይማኖታቸው መጸለይ ጀምረው እንደነበር እስረኞቹ ነግረውናል፡፡ዱዓ (ጸሎት )ሲያደርጉ ከነበሩ ታሳሪዎች አንዱ የሆነው አብዱልአዚዝ ከሚል የሚባል ታሳሪ ‹‹ወላሂ እናንተ ከዚህ ከሄዳችሁበት ቅጽበት አንስቶ ዱዓ እያደረግኩ ነበር ….››ሲል ኤልያስ ጣልቃ ገብቶ

‹‹እስኪ እውነቱን ንገረን ለማን ነው ዱዓ ያደረግከው›› ይለዋል፡፡

ዓብዱልአዚዝ እየሳቀ ‹‹ኤላ ወላሂ ለራሴ ነው ዱዓ ያደረግኩት››አለው፡፡እንግዲህ ማዕከላዊ መሄድን እስረኞች እንዴት እንደሚመለከቱት ከዓብዱልዓዚዝ መረዳት የሚቻል ይመስለኛል፡፡

ግቢው በእኛ መመለስ በደስታ፣በአግራሞትና ቀጣዩን ባለማወቅ ስሜት በተደበላለቀበት ሰዓት አንዲት ሴት ፖሊስ መጠበቂያዋ ላይ ተቀምጣ ስታለቅስ ማየቴንም እዚህ ማንሳት ይኖርብኛል፡፡ፖሊሷን ስሜቷን እንደተረዳኋት ለመግለጽ ሁለት እጆቼን ደረቴ ላይ አድርጌ ‹‹አይዞሽ እግዚአብሄር ስለሁሉም ያውቃል እኛ ምንም አንሆንም››ስላት ኤልያስም በጭንቅላቱ በንግግሬ መስማማቱን እየገለጸላት ነበር፡፡ፖሊሶቹ ግን ይህን ያህል ሰብዓዊነት እየተሰማቸው ስርዓቱን ለምን ለማገልገል እንደሚመርጡ ሁልግዜም ግራ ግብት ይለኛል፡፡

ኤልያስ የአፍንጫ ህመሙ እየተባባሰበት በመሆኑና ለማሽተት በመቸገሩ ክሊኒኩ ሪፈር ከጻፈለት ሁለተኛው ወር እየተቆጠረ ነው፡፡ኤልያስ በተጻፈለት ሪፈር ዙሪያ አንድ ቀን ስናወራ ‹‹እኔ ግርም የሚለኝ የክሊኒኩ ሪፈር ሳይሆን ወደየትኛው ፍርድ ቤት ሪፈር እንደሚጽፉልን ነው››በማለት ከልቤ አስቆኛል፡፡እውነትም ከአንዱ ዓቃቤ ህግ ወደሌላው እያመላለሱ ላለፉት 150 ቀናት ያለምንም ፍትህ በተባይ እንድንበላ፣ጤንነታችን አደጋ ውስጥ እንዲገባ አድርገውናል፡፡መጪው ጊዜስ ምን ይዞ ይመጣ ይሆን ?

የየፖሊስ ጣቢያው መርማሪዎች

የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን

ማዕከላዊና ፖሊስ መምሪያው የእናንተን ጉዳይ አንመለከትም በማለታቸው የአደራና ባለቤት አልባ እስረኞች ሆነናል፡፡አሁን የቀረን የአዲስ አበባ ጠቅላይ ዓቃቤ ህግ ብቻ ነው፡፡ኤልያስ እንደሚለው ‹‹ይለቁን ወይም ይሰቅሉን››እንደሆነም እናያለን፡፡

የግፍ እስራታችንን 150 ቀናት ስንዘክር የፋሲካ በዓል ጋር በመገጣጠሙም ከትንሳዔው በዓል ጋር የሚቆራኘው ድል አድራጊነት፤ትንሳዔና ፍቅር ለአገራችን ይሆን ዘንድ ጥልቅ ምኞትና ጸሎታችን ነው፡፡

የትግራይ ገዥ ጉጅሌ የማንነታችን ውሃ ልክ አይደለም! (መስቀሉ አየለ)

መስቀሉ አየለ

ወያኔ አህዮችን እያረደ ወደ ቻይና ለመላክ የሚያስችል ኢንቨስትመንት ገንብቶ ማጠናቀቁን ተከትሎ በተነሳው ነውጥ ህብረተሰቡ ለሞራል ልዕልናው መከበር ያሳየው መረባረብ የሚያኮራ ነው።ይኽ እኩይ ስርዓት አገሪቱ እንደ አገር ያቆሟትን የሞራል መሰረቶች ለሩብ ምእተ አመት ሲያወላልቅ ህዝባችን ያሳየው ትእግስት አይሉት ቸልተኝነት የት እንዳደረሰው ከፍሬው እየታየ ነው። ወያኔ ዛሬ ወርዶ-ወርዶ የጋማ ከብቶችን ወደ ማረድ የደረሰው ከፊት መስመር የነበሩትን ማንነታችን አፍርሶ ከጨረሰ ቦሃላ ነበር።Right an Wrongs

መቶ ሚሊዮን ህዝብ በሚኖርባት አገራችን ዛሬም ሰማኒያ አምስት ከመቶ የሚሆነው ህዝባችን በዋናነት የሚኖረው በገጠር ነው። ዛሬም የገበሬው ኑሮ አፈር መግፋት ነው። አፍሪካ ውስጥ ያለው የአስፋልት መንገድ እርዝመት አንድ ላይ ቢደመር አውሮፓዊቷ ፈረንሳይ ውስጥ ያለውን መንገድ ያህል እንደማይሆን ባንድ ወቅት የ አይ ኤም ኤፍ ጆርናል ላይ ያነበበኩ ይመስለኛል። ኢትዮጵያ ደግሞ ተርታዋ በአፍሪካም ደረጃ ቢሆን የጭራው ደረጃ ላይ መሆኗ ይታወቃል።ስለዚህ ዛሬም ብቻ ሳይሆን በመጭው ዘመን ሳይቀር ገጠሩን ከከተማ የሚያገናኘው የአገራችን ኤንትሬ በሉት ባብሩ የጋማ ከብቱን መሰረት ያደረገ መሆኑ ግልጽ ነው። በዚያ ላይ አህያ በተፈጥሮው እንደ ሌሎቹ የቤት እንስሳቶች ቶሎ ቶሎ የሚዋለድ አለመሆኑ ብቻ ሳይሆን ከተወለደም እንዲሁ አድጎ በቶሎ ለጭነት አገልግሎት የሚያሰማሩት እንስሳ አለመሆኑን ለሚያስብ አካል እንዲህ አይነቱን የንግድ ዘርፍ “ስራ” ተበሎ ፈቃድ ሲስጥ በህብረተሰቡ የኑሮ ውድነት ላይ ሊያመጣ የሚችለውን ጫና ለማስላት የኢኮኖሚክስ “ሀ -ሁ” ማወቅ አይጠይቅም።

ሰሜን ኮርያን በማስናቅ መቶ ፐርሰንት የፓርላማ ወንበር መያዙን በኩራት የሚናገረው ይኽ አልዛይመር ባለባቸው የሚመራ መንግስት አህያ ማረድ እንኳን በራሱ በአገሪቱ የወንጀለኛ መቅጫ መጸሃፍ ውስጥ የተከለከለ በመሆኑ ለይስሙላም የህግ ማሻሻያ ማድረግ አለብኝ ብሎ ለማስመሰል የሰራው ድራማ አለመኖሩን ለተመለከተ በዚህች አገር እየሆነ ባለው ነገር ላይ ምን ያህል ተስፋ እንደቆረጠ አመላካች ነገር ነው። የፓርላማውን ወንበር ብቻውን ይዞ ከማንም ሰው ምንም አይነት የተለየ ሃሳብ ላለመስማት ሲባል ብቻ ድንቁርናን በራሱ ላይ በአዋጅ ከዘፈዘፈ መንግስት ነኝ ባይ እንዲህ አይነት እግርና እጅ የሌለው ዜና መስማታችን ሊያስደነግጠን አይገባም። በቶሎ ካልተወገደ ደግሞ ውሎ ባደረ ቁጥር ነገ የምንሰማው ጉድ ከዛሬው የከፋ ለመሆኑ ጥርጥር የለውም።

ኦሪት፣ ክርስትና እና እስልምና የህብረተሰቡ ስነ ልቦና የማእዘን ዲንጋይ በሆኑበት አገር አህያ የሚያርድ ሰራዊት ሲፈጠር የአገራችን የንግድ ማእከላት ከግለሰቦች እጅ ባልወጣበት እና ማእከላዊነትን የጠበቀ ፍራንቻይዝ ኢንቨስትመንት ገና ባልተጀመረበት አገር ውስጥ እንዲህ አይነት አስተሳሰቦች ወደ ህብረተሰቡ ውስጥ ዘልቀው መግባት ሲጀምሩ ማንም ሰው ቢሆን ነገ በልኳንዳ ቤት የተሰቀለውን ስጋ በሉት በሆቴል ውስጥ ገብቶ የሚያዘውን የምግብ አይነት ቀርቶ ከገባያ በቁሙ ገዝቶ የሚያርደውን በግና በሬ መጠርጠር ቢጀምር ምን የሚደንቅ አይሆንም። አንጻራዊ በሆነ መልኩ የአገራችን የንግድ ልውውጥ የቆመው በመንግስት የህግ ቁጥጥር የጥራት ደረጃ ሳይሆን የሰዎችን ማተብ ብቻ ተስፋ ያደረገ እንደ መሆኑ ይህ መተማመን ደግሞ አንድ ግዜ መሰበር ሲጀምር በንግዱ ህብረተሰብ ላይ የሚፈጥረው የስነ ልቦና ቀውስ ቀላል አይሆንም።

ባህላዊ፣ ትውፊታዊ፣ ሃይማኖታዊ ብሎም ታሪካው እሴቶቻችን በወያኔ ጫማ የሚሰፈሩና ወያኔ ትናንት ከደደቢት አምጥቶ ያደላቸው እቃዎቻችን አይደሉም። እነሱ ትናንት አህያ እየነዱ አዲስ አበባ ደርሰው ዛሬ ዘመናዊ መኪና መንዳት ስለጀመሩ የአግራችን ገበሬ አህያ አያስፈልገውም ማለት አይደለም። እነርሱ ጉግማንጉግ ስለሆኑ ሰው እምነት አልባ ሆን ማለት አይደለም። እነሱ ቁንጣን ስለያዛቸው ሰው ደልቶታል ማለት አይደለም። ባጠቃላይ መሰረታዊው የአገራችን ችግር ከላይ የተቀሙጡት ጥቂት የገዥው መደብ ጉጅሌዎች ቀሪውን የኢትዮጵያ ህዝብ እራሳቸው ዘርፈው በገነቡት የገንዘብ አቅምና የተመረዘ ሰብእና እየለኩ በህግ ስም እያመጡ የሚደፉት መመሪያ በማንነታችን እና በህልውናችን ላይ ጋንግሪን እየሆነ መምጣቱ ነው። በመሆኑም በዚህ ዙሪያ የሚደረጉ ተጋድሎዎች ሁሉ ለማንነት ከሚደረገው ትግል ተለይተው ሊታዩ አይገባም። ጉዟችን እስከ ቀራኒዮ ነው።

በበደልከው ልክ ትቀጣለህ!!

 


አንዳንድ ቀን ምህረትን እንዲሁ የምትገኝ የሚመስልህና የሰማይ ደጆች የተከፈቱ ያህል የሚሰማህ አለ።አንተ በአምላክህ ላይ ባለህ ተስፋ ሁልን ጥለህ በሱ ተከልለሃል እና ።ስለምትበላው ስለምትጠጣው አታስብ ይሆናል ።ግን መቼም ቢሆን ምንም ሞልቶልህ አያቅምና ክፍተትህን ገዶሎህን እንዲሞላ በተማፅኖ ከአምላክህ ስር ወድቀህ ኤሉሄ ኤሉሄ ብለህ መጮህ ግድ ነው ።ከዛም እንደ ሃሰብህ ሳይሆን እንደሃሳቡ መልካም የሆነውን ሁሉ የሚያደርግልህ አምላክ አባት ለልጁ አንደሚራራ በላይ እራርቶ የጠፋውን ተክቶ የጎደለውን ሞልቶ ይስጥሃል ። ግን ሰው ነህና ጎዶሎ ሁሌም አለህ ።ግን አትርሳ የመጀመሪያውን አመስግን ።ሁሌም ቀድሞ በተሰጠህ ነገር ላይ ደጋግመህ አመስግን።ቸል አትበል ።አትደናገጥ።በስጦታ ተቀብለሃልና ከአንተ ለሚሹ ቁረስ ።አበርክት ።ክርስትና ነውና ስም ብቻ አይኑርህ ።የሰጠህን አወቅ።ምንም ሳታደርግ ሁሉን የሰጠህ ከሌሎች አንተ ስለበለጥክ አደለም ።ስለጠየክ ተሰጠህ ።አንተ ተስፋቸው የሆንክላቸውን ቸል አትበል ።ባቅምህ ስጥ።አታማር ።እግዚያብሔር አንተ በደል ስትሰራ ስታዝነው ታገሰህ እንጂ አልተማረረብህም ።አስክትመለስ ጠበቀህ እንጂ አላጠፋህም ።ዝም አለህ ማለት እርሱ የሰጠህን ሃብት ፤ንብረት ፤’ስልጣን አቅም ለሌላቸው በትር መግዣ አታድርገው።ትልቁ ክፋት አሱ ነውና ፤በምድር በሰው ፊት በሰማይ በገሃነብ ትቀጣበታለህ ።ልብ በል ስንቶች ወይም እነማን እንዴት ስም አጠራራቸው ጠፋ ብለህ ከቀደሙት ተማር።ለምንስ ገሚሱ በቤት ሲኖር ገሚሱ በውጭ የሚላስ የሚቀመስ አጣ ብለህ እራስህን ጠይቅ።በጦር ብዛት ፡በዘመድ ብዛት ፤በገንዘብ ብዛት ፡ብቻ በአለህ አትመካ።እርሱ ሁሉን አድራጊ ፈጣሪ ጌታ ከሁሉ በላይ አለና ።ለቀደሙት የተደረገው ሁሉ፡ለቀደሙት የሆነውን ሁሉ፤ ለአንተ የማይሆንበት ምንም ምክንያት የለም ።”ሰው ወደደ እግዚያብሔር ወደደ፤ሰው ጠላ እግዚያብሔር ጠላ” ነውና ልብ በል ።ግለሰብ ብትሆን ፤ህዝብ ብትሆን ፤መንግስት ብትሆን ፤ሁሉንም ብትሆን በሰጠኸው ልክ ትቀበላልህ።በበደልከው ልክ ትቀጣለህ ።
መልካም የትንሳኤ በዓል ይሁንልን።

መኳንንት ታዬ(ደራሲና ፀሃፊ)

የታሪክ መፃጉእዎች _____ [ቬሮኒካ መላኩ]

የታሪክ ተመራማሪዎች ብዙ ጊዜ አንዳንድ ክስተቶች እንዴትና ለምን እንደተፈጸሙ ይጠይቃሉ ። የታሪክ ሊቃውንት የየራሳቸው አስተሳሰብና መሠረተ ቢስ ጥላቻ ይኖራቸው ይሆናል። በዚህም ምክንያት ሥራቸው በአብዛኛው የጸሐፊውን አመለካከት የሚያንፀባርቅ የታሪክ አተረጓጎም ይሆናል።

ታሪክ በየትኛውም አገር ከመዛባት አልፎ የሚበረዝበት ጊዜ አለ። ይሄ የሚከሰተው ታሪክ የፖለቲካ መሳሪያ በሚያደርጉ ቡድኖች ግለሰበችና መንግስታት ነው።
ለምሳሌ Truth in histroy የተባለው መጽሐፍ እንደሚለው ከሆነ በቀድሞይቱ ሶቭየት ኅብረት “የትሮትስኪ ስም ከታሪክ መዛግብት በሙሉ እንዲፋቅ በመደረጉ የዚህ ኮሚሳር ሕልውና ጨርሶ ጠፍቷል።” ትሮትስኪ ማን ነበር? በሩስያ የቦልሼቪክ አብዮት መሪ ሲሆን ከሌኒን በስተቀር በሥልጣን የሚበልጠው አልነበረም።
ሌኒን ከሞተ በኋላ ትሮትስኪ ከስታሊን ጋር ተጋጨና ከኮምኒስት ፓርቲ ተወገደ። በኋላም ተገደለ። አልፎ ተርፎም ስሙ ከሶቭየት ኢንሳይክሎፔድያዎች ተፋቀ። የሚያጋልጡ መጻሕፍትን እስከማቃጠል የሚደርሰው ይህን የመሰለ ታሪክን የማዛባት ድርጊት በብዙ አምባገነን መሪዎች የተለመደ ተግባር ሆኗል ። ኢትዮጵያም ውስጥ ባለፉት 25 አመታት የኢትዮጵያንና የአማራን ታሪክ ለመበረዝና ለማጥፋት ብዙ ስራ ተሰርቷል።
…..
The journal of Oromo studies የምትል እና በዶ/ር አሰፋ ጃለታ ኤድተርነት የሚዘጋጅ journal በአጋጣሚ እጄ ገብቶ ማንበብ ጀመርኩ ። ይሄን መፅሄት ያነበበ ሰው ምርጥ ምርጥ ታሪካዊ ልቦለድና ተረት ጠግቦ ይተኛል ። ተረቶቹ ለህፃን ልጅ ግን አይሆኑም ትንሽ ትራጄዲ ይበዛቸዋል ።
አንዱ ርእስ ” Colonized nations ” ይላል ።ገና ርዕሱን ሥመለከት ተረቱ ተጀመረ አልኩና ” የላምበረት ” ብየ ማንበቤን ቀጠልኩኝ ።

በርእሱ ሥር ሥለ አፄ ምኒልክ የግዛት መስፋፋት እና ውጤቱ ይዘረዝራል ። ዋናው ምንጫቸው ሩሲያዊው ደራሲ አሌክሳንደር ቡላቶቪች የፃፋቸው መፅሃፍት ናቸው ። በአጋጣሚ የዚህን ደራሲ ሥራዎች እኔም ቀደም ብየ አንብቤቸዋለሁኝ ። የኦሮሞ ልሂቃን ብዙ ጊዜ አፄ ምኒልክ የተበታተኑ የቀድሞ የኢትዮጵያን የደቡብ ፣ ደቡብ ምእራብና ደቡብ ምሥራቅ ግዛቶች ለመመለሥ ያደረጉትን ዘመቻ በተመለከተና በዘመቻው የደረሰውን ጉዳት ሲፅፉ እንደ ማጣቀሻ የሚጠቀሙበት ሩሲያዊውን አሌክሳንደር ቡላቶቪችን ነው ። እነ ዶክተር አሰፋ ጃለታን ጨምሮ ብዙዎቹ ቡላቶቪችን ይወዱታል ። በሚፅፉት ልቦለድ ታሪክ ውስጥ ቡላቶቪች እንድህ ብሎ አሌክሳንደር እንደዛ ብሎ እያሉ በፅሁፎቻቸው ውሥጥ ሥሙን መሰንቀር የተለመደ ነው ።
.
አሌክሳንደር ቡላቶቪች ከ1888 ጀምሮ እሥከ 1904 ድረስ አራት ጊዜ እየተመላለሰ ኢትዮጵያን የጎበኘና በአፄ ምኒልክ ዘመቻ የተሳተፈና በአካል ተገኝቶ ዘመቻውን የታዘበ በፅሁፍም ያሥቀረ ደራሲ ነው ።
የኦሮሞ ልሂቃን የቡላቶቪችን ፅሁፎች እየጠቀሱ ሲያቀርቡልን አሌክሳንደር ቡላቶቪች ሥለገለፃቸው የኢትዮጵያ ገናናነት ፣ ሥለ አፄ ምኒልክ ሃያልነት ፣የአመራር ብቃት ፣ ሥለ ሃገሪቱ የሥልጣኔ ፈር ቀዳጅነት ፣ በአፄ ምኒልክ ዘመቻ የተቀላቀሉት የደቡብ ደቡብ ምእራብ እና ደቡብ ምሥራቅ ግዛቶች ቀድሞውንም የኢትዮጵያ ግዛቶች እንደነበሩ የፃፈውን ይዘሉታል ።
.
አሌክሳንደር ቡላቶቪች በመፅሃፎቹ ቁልፍ የታሪክ ክሥተቶችንም ዘግቦልን አልፏል የኦሮሞ ህዝብ ፍልሰትን በተመለከተ እንደዚህ ይለናል ” በ16ኛው ምእተ አመት መሬት የጠበባቸው ዘላን የኦሮሞ ጎሳዎች እንደደራሽ ውሃ ኢትዮጵያን በደቡብ በኩል አጥለቅልቀው በጊቤ በዴዴሳ፣ በአባይና በአዋሽ አካባቢ ያሉትን ለም መሬቶች ያዙ ” ይለናል ። ይቀጥልና ….” የኢትዮጵያ ንጉሰ ነገሥት ግዛትም ሁለት ቦታዋች ተከፈለና ደቡባዊ ክፍል ለብዙ ምዕተ አመታት ከሰሜኑ ተነጥሎ ቆየ ። በ19ኛው ክዘ አጋማሽ ላይ ኢትዮጵያ አድስ ህይወት መዝራት ጀመረች ። በአፄ ቴወድሮሥ የተጀመረው ኢትዮጵያን አንድ የማድረግ ትልም በአፄ ዮኅንስ ቀጥሎ በአፄ ምኒልክ ፍፃሜውን አገኘ ” ይለናል ።
…..
እነሱ እንደማጣቀሻ የተጠቀሙት መፅሃፍ ” Colonized Nations ” ተብሎ በጆርናሉ ላይ የተፃፈውን ቅጥፈት ውድቅ የሚያደርግና በ19ኛው ክዘ ወደ መአካላዊ መንግሥት የተቀላቀሉት አካባቢወች ቀድሞም የኢትዮጵያ ንጉሰ ነገሥት ግዛቶች እንደ ነበሩ እዛው ተፅፎላቸዋል ።
የቡላቶቪች ሁሉም ጥራዞች በሚዛናዊነት ቢገመገሙ የምኒልክ የቀድሞ የሃገሪቱን ግዛቶች ወደ ማእካላዊ መንግሥት ለመመለሥ የተደረጉት ዘመቻወች በሰብአዊነትም በሌላም በአሜሪካና በአውሮፓ ለምሳሌ በጀርመን እና ጣሊያን ከተደረጉት እጅግ ሰብአዊ እንደነበር መገንዘብ ይቻላል ።
…..
ለምሳሌ አፄ ምኒልክ ከማእከላዊ መንግስት ለአመታት ተነጥለው ቆይተው የነበሩ ግዛቶችን ለመቀላቀል ያካሄዱትን ዘመቻ አንዱን እንመልከት ።
ከጅማ ጀምሮ እሥከ ኬንያ ድንበር ኦሞ ወንዝ እና ቱርካና ሃይቅ ድረስ ለማስገበር ግዳጅ ከተሰጣቸው የአፄው የጦር አዛዥ ራስ ወልደ ጊዮርጊሥ ነበሩ ። ከራስ ወልደ ጊዮርጊስ ጋር ሩሲያዊው ድፕሎማት እና መልእክተኛ አሌክሳንደር ቡላቶቪች ለ10 ወራት ከራስ ወልደ ጊዮርጊሥ ጋር ሰራዊት ጋር ዘምቶ የታዘበውን የዘመቻ ሂደት With the armies of Menilik በሚል ርእስ በመፅሃፍ ፅፎታል ።

አሌክሳንደር ቡላቶቪች በመፅሃፉ እንዳስቀመጠው ዘመቻው እጅግ ሰብአዊ እንደነበርና ብዙው የደቡብ ግዛቶች በሰላምና ብዙ ሰው ሳይሞት ወደ ማእከላዊ መንግሥት እንደገቡ ገልፆታል ። እስኪ ከመፅሃፉ ካገኘሁት ውስጥ በዘመቻው ጊዜ ራስ ወልደ ጊዮርጊሥ የገበሩ ግዛቶችን እንደት ባለ ፍትሃዊ መንገድ ያሥተዳድሩ እና ዳኝነት ይሰጡ እንደነበር አሌክሳንደር ከፃፈው ውስጥ ያገኘሁትን ላካፍላችሁ ።

አሌክሳንደር እንደሚከተለው ይለናል ፦ . ” ሰኔ 15 ቀን 1890 ዓ.ም. ራስ ወልደ ጊዮርጊስ ዳኝነት ላይ ሸንጎ ተቀምጠው ነበር ። የራሥን ጥብቅ ትእዛዝ በመተላለፍ ከአገሬው ሕዝብ ከብት ዘርፈው ሲያርዱ የሚገኙ ወታደሮችም ተከሰው ይቀርቡ ነበር ። አማሮች (ሐበሾች) በጾም ላይ ሥለነበሩ በአብዛኛው የሚያዙት ኦሮሞዎች ነበሩ ። ጥፋተኞች አሥር አሥር ጅራፍ የሚፈረድባቸው ሲሆን ቅጣቱ ሲፈፀምባቸው ጅራፉ እንደ ጥይት ሲንጣጣና ሰዎቹ ሲጮሁ በሰፈሩ ሁሉ ይሰማ ነበር ። ምንም ሳይበድለው የአገሬውን ሰው ለመግደል ጥይት ተኩሶ የሳተ አንድ ወታደር አርባ ጅራፍ ተገረፈ ። መሳቱ በጀው እንጅ ባይስተው ኖሮ የሞት ቅጣት እንደሚፈረድበት ጥርጥር አልነበረውም ። ( ከአፄ ምኒልክ ሰራዊት ጋር ) አሌክሳንደር ቡላቶቪች . ገፅ 201 ።

ታሪክ ጸሐፊዎች ሊኖራቸው ከሚችለው መሠረተ ቢስ የሆነ ጥላቻ በተጨማሪ ታሪክ በምናነብበት ጊዜ ግምት ውስጥ ማስገባት የሚኖርብን ሌላው አስፈላጊ ነገር የጸሐፊውን ዓላማና ፍላጎት ነው። ከዚህ በላይ የተጠቀሰው የኦነግ የታሪክ ቀዶ ጥገና ጥሩ ምሳሌ ነው ።
ማይክል ስታንፎርድ A companion to the study of histroy በተባለው መጽሐፋቸው “በባለ ሥልጣኖች ወይም ሥልጣን ለማግኘት ይጣጣሩ በነበሩ ወይም የእነዚህ ወዳጆች በሆኑ ሰዎች የሚጻፉ ታሪኮችን በጥርጣሬ ዓይን መመልከት ይገባል” ብለዋል ።

ዛሬ “በቅኝ ግዛት ያልወደቀች ለነጭ አገዛዝ ያልተንበረከከች” ብለን የምንመጻደቅባት ይህች ኢትዮጵያን ነፍጠኞች እንዳቆዩን ማንም የማይክደው ሀቅ ነው። በዛሬ ገዥዎች እንዲነገር አይፈልግም እንጂ በአወሮፓዊ ማንነት ሳይበረዝ የአሁን ብሔር ብሔረሰቦች ባህላቸውና ቋንቋቸው እንዲጠበቅ ያደረጉት አሁን እያስጨፍራቸው ያለው ኢህአዴግ ሳይሆን በተለያዩ አውደ ውጊያወች ላይ የነጭን ቅስም የሰበሩት ነፍጠኞች ነበሩ።ጊዜው የተገላቢጦሽ ሁኖ የኢትዮጵያን ህልውና ካስጥበቁት አባቶቻችን ይልቅ እርስበርስ የትገዳደሉበት የግንቦት ፳ ባለድሎች ታሪካቸው ጎልቶ ይነገራል። ዛሬ ታሪካችን ታሪክ ቀደው በሚሰፉ በሚበርዙና በሚደልዙ የታሪክ መፃጉእዎች እጅ ላይ ወድቋል። አኩሪ ታሪካችንን ይቀጥል ዘንድ ሁላችንም ሃላፊነት አለብን።

 

የቴዲ ‘መሠረታዊ ችግር’ ኢትዮጵያ ናት (ካሳሁን ይልማ)

ካሳሁን ይልማ

Teddy Afro New Single 2017 ‘Ethiopia’

“ቴዲ የጎዳና ተዳዳሪ ገጭተህ ገድለሀል፣ የተገጨውንም ሰው አልረዳህም…” በሚል በቃሊቲ የታሰረበት ወቅት ነበር። የሀገሩ ርዕስ ሁሉ ቴዲ አፍሮ ነበር።
“ያቺ 17 መርፌ ናት፣… አይደለም ባክህ ሼኹ አላሙዲ ነው። ሸራተን አልዘፍንም ስላለ… ኧረ ሸራተን አይደለም.. ለሚሌኒየሙ ሼኹ ጋር እምቢ ብሎ ስታዲየምና ጅማ ስለዘፈነ ነው… ኖ ወያኔዎች እኮ በቀለኞች ናቸው። እናኳን ለቴዲ ለራሳቸውም የትግል ጓዶች የማይመለሱ አረመኔዎች…” አራት ኪሎ የነበርንበት ቦታ በክርክር ሞቅ ብሏል።እኔ እንግዳ ስለነበርኩ አስተያየት ሳልሰጥ አደምጣለሁ።

በዚህ መሐል አንድ ከፍ ያለ ድምጽ “ማን ግጭ አለው?” ሲል ተስተጋባ። ሁሉም በድንገት በመብረቅ እንደተመታ በክውታ ፀጥ ብሎ እርስ-በርስ ተያየ። እኔም ደነገጥኩ። ወዳጄ ደገመው! “ማን ገጭተህ አምልጥ አለው?!” ሲል በአለቅነትና በውስጥ-አዋቂነት ስሜት በትዕቢት ተናገረ።ታዋቂ ጋዜጠኛ እንጂ ታዋቂ ካድሬ መሆኑን አላውቅም

አላስቻለኝም። “ተው እንጂ ሲገጭ በቦታው ነበርክ ወይስ …? ለሚያልፍ ጊዜ በፈራጅነት ክፉ ባትናገር” አልኩት። ለእኔም ደገመው:: “ባይገጭ ማን ያስረዋል?”

አፌን ሲጎመዝዝኝ ተሰማኝ፣ ሬት-ሬት አለኝ። እንደዚያ በድንፋታ የሚናገረው 17 መርፌው ስለሚወጋው ነው። ከአሳሪዎቹ ወገን ስለሆነ ነው። አዲሳ’ባ ተወልዶ ካደገው ወዳጄ እንደዚህ ያለ የዘር ስሜት አይቼበት አላውቅም።

Teddy Afro (Tewodros Kassahun), the most popular artists in Ethiopia

በንዴት ጦፍኹ። ብዙ እንዳልናገር የነበሩት ሌሎች ሰዎች የማላውቃቸው ስለሆኑ ክፉ-ደግ አልነጋገርም ብዬ ከቦታው ብን… ብዬ ጠፋሁ። በዚያ ምሽት የአራት ኪሎን መንገድ ብቻዬን ከራሴ ጋር እያወራሁ አዘገምኩ። በየሳምንቱ በሚያገናኘን ጉዳይ ሁለተኛ ላለመምጣት ወሰንኩ። ሰብአዊ ርኅራኄ ከሌለው ሰው ጋር ወዳጅነት ስለማያስፈልግ “ማን ግጭ አለው?” ካለው ሰው ጋር ያለኝን ቅርበት በጠስኩ።

ጊዜው ይሮጣል… 484 ቀናት። ቴዲ አፍሮ ለ16 ወራት ከታሰረበት ተለቀቀ። ባለጊዜዎቹ የጠመንጃቸውን ጉልበት ማሳየታቸውን ካረጋገጡ በኋላ ፈቱት። ለማሰር ፖሊሶች፣ ለመክሰስ አቃቤ ሕግ፣ ለመፍረድ ዳኞች ናቸው። ምን ያሳናቸዋል?! አሰሩት-አሳዩት-ፈቱት።

ቴዲ በተፈታ ማግስት አዲስ ነገር ጋዜጣ ለዜና ሽፋን እኔን እና አብረሃም በጊዜውን መደበን። ከ22 ወደ ቦሌ መድኃኒ ዓለም በሚወስደው መንገድ የሚገኘው የእናቱ ራዬ (ወ/ሮ ጥላዬ) ቤት ለአዲስ ነገር ቢሮ ቅርብ ስለነበር በጠዋት ሄድን። ቅጥር ግቢውን ሰው እንደአሸን ሞልቶታል። በረንዳው ላይ እናቱ እና ሌሎች ትልልቅ ሰዎች ተደርድረዋል። የእናቱ ፊት ብሩህ ሆኗል። ውድ ልጇ ከቤቷ አለ። ፈገግታ ባጀበው ፊት ግቡ-ግቡ እያለች ዐይኗን-ብሌኗን ወደውስጥ ገብተን እንድናየው ትጋብዛለች። ቴዲ ያለው ሳሎን ክፍል ነው።

የቤቱ መተላለፊያ (corridor) በሰው ተሞልቷል።ከዚያ ሰው ሁሉ መካከል አንድ ሰው ጎልቶ ታየኝ። ነዘረኝ። “ማን ግጭ አለው?! ሲል ሲፈርድ የነበረውን ወዳጄ ለመጀመርያ ጊዜ አየሁት። ከፈረደበት ቴዲ ፈንጠር ብሎ ቁጭ ብሏል። አጠገቡ ሌላ ባለደረባው አለ። አንድ ሰው እንዴት ሁለት መሆን ይቻለዋል። አባቴ የሐረር ልጅ ነው። አዕምሮውን ይናገራል። ውስጤ የሚመላለሰውን እዚያው የፈረደበት ሰው ቴዲ ፊት፣ ወዳጆቹ ፊት ለፊት ልናገረው ፈለግሁ:: ግን ተውኩት::

የአዲስ ነገር የህትመት ቀን እንደነገ ቅዳሜ ስለነበር ወደስራችን መግባት ፈለግን። “ቃለምልልስ ልታደርጉለት ነው?” ስንል ጠየቅናቸው:: “ኧረ በፍጹም! እኛ የመጠናው እንኳን ለቤትህ አበቃህ ልንለው ነው” አለኝ ያ ቴዲ ታስሮ በነበረ ወቅት “ማን ግጭ አለው?” ሲል የነበረው ፈራጅ:: አንድ ሰው ሁለት ሰው ሆኖ አየሁ:: ሰው ሲከባችሁ፣ አጀብ ሲበዛ በፍቅር ብቻ አይደለም::

መወደዱን ስለሚጠሉ የሚጠሉት አሉ። ቴዲን ይወዱታል ግን ይጠሉታል። ቴዲን ይጠሉታል ግን ኢትዮጵያ-ኢትዮጵያ ማለቱን፣ ታሪኳን ማወደሱን ቢያቆም ከሚወዱት ይበልጥ እጅግ የሚወዱትም አሉ።  ቴዲ በበኩሉ:-

ባልፍም ኖሬ፣
ስለእናት ምድሬ፤
እሷ ናት ክብሬ፣
ኧረ እኔስ ሀገሬ::

ብሏል።

ስለዚህ ከዚህ በኋላ ይበለጥ ይጠሉታል። ችግሩ ተራራን እንደመግፋት ይሆንባቸዋል::እንዲወዱት መትጋት አያስፈልግም።ከንቱ ድካም ነው:: ምንሊክን ስላወደሰ አይደለም። በመርፌ ስለወጋ አይደለም። መሪር ጥላቻው “ኢትዮጵያ…!” ስላለ ነው። በታሪክ አለመስማማት ችግር አለው ብዬ አላምንም:: ሆኖም የቀደመ ታሪካችን ያሳረፈው ጠባሳ ላይ… ተብሎ በሚነገረውና በሚያጨቃጭቀው ብትስማማ፣ ቦምብ ዘንቦ ሕዝብ ተፈጅቷል፣ጡትም ተቆርጧል፣ ወሸላም ተሸልቷል፣ ….ወዘተ ብለህ የነገሥታትንና የታሪክን በደል አብረህ ብታስተጋባ ኢትዮጵያ ካልክ ዕጣ ፈንታው ተመስሳይ ነው። ጠላት:: ቴዲ ብቻ ሳይሆን ኢትዮጵያ የሚል ሁሉ በጥላቻ መዝገባቸው ውስጥ ይገባል። በጠላትነት ይፈረጃል። ምክንያቱም ኢትዮጵያ እየፈረሰች፣ እየተቀበረች በመቃብሯ ላይ ምናባዊ ሀገር ለመፍጠር ጉድጓድ እየተማሰ ነው።
ጉድጓዱ ጋር ላቁም::

ይቀጥላል…