ወይ አረናዎች! – ሠዓሊ አምሳሉ ገ/ኪዳን አርጋው

ሠዓሊ አምሳሉ ገ/ኪዳን አርጋው

የከዚህ ቀደሙን ትተን ሰሞኑን በኢሉባቡር፣ በቤንሻንጉል ጉምዝ፣ አስቀድሞም በሱማሌ ክልል በበርካታ የአማራና የኦሮሞ ተወላጆች ላይ ጥቃት ሲፈጸም “ዘር ላይ ያነጣጠረ ጥቃት ነው!” ያላሉና ያላወገዙ፣ ያልተቃወሙ፣ ያልጮሁ፣ ሐዘን ያልተቀመጡ አረናዎች ትናንትና ጀግና ጀግና የነቀምት ወጣቶች በሦስት የወያኔ ሰላዮች ላይ ተገቢ እርምጃ መውሰዳቸውን ተከትሎ ከአሜሪካ ድምፅ እስከ ማኅበራዊው የብዙኃን መገናኛ ድረስ የብዙኃን መገናኛውን ወረው ይዘው ጥቁር በጥቁር ለብሰው ሙሾ እያወረዱ መራራ ሐዘን ተቀምጠዋል፡፡

በዚህ አሳፋሪ ተግባራቹህ እጅግ በጣም እናዝናለን! ይሄ ጠባብነትና ኢፍትሐዊነት ያወረው ድድብናቹህ ብዙ ዋጋ እንደሚያስከፍላቹህ መቸ እንደሚገባቹህ አላውቅም፡፡ ይሄ ድርጊታቹህና አስተሳሰባቹህ “ትግሬ የወያኔ ሰላዮች የፈለጉትን እያደረጉ ኦሮሞን በአማራ፣ ጉምዝን በአማራ….. ላይ እያነሣሡ ያጨፋጭፉ፣ ሥራቸውን እንቅፋት ሳያጋጥማቸው ይሥሩ! ለምን ይነኩብናል?” ማለታቹህ እንደሆነ ይገባቹሀል?

ትግሬ ስለሆኑ ብቻ ምንም ዓይነት ወንጀልና ግፍ ቢፈጽሙም መጠየቅና የሚገባቸውን ቅጣት ማግኘት የለባቸውም ማለት ነው? እኮ ለምን? እንዴት ነው ግን የምታስቡት? ለመሆኑ ጤነኞችስ ናቹህ? እንዴት ብትደፍሩን ነው ግን እንዲህ የታሰባቹህ? እንዴት ደናቁርት ብትሆኑ ነው ግን እንዲህ ያለ የደነቆረ፣ እጅግ ጠባብና ዘረኛ አስተሳሰብ ይዛቹህ እራሳቹህን ለአንድነት፣ ለእኩልነት፣ ለፍትሕ በሚታገልና በቆመ የፖለቲካ ፓርቲ ስም ስትጠሩ የማታፍሩት??? አንድነት እኩልነት ፍትሕ… የሚገባቹህና ለዚህም የቆማቹህ ቢሆን ኖሮ በነቀምት ወጣቶች የተወሰደውን ፍትሐዊ እርምጃ ታደንቁ፣ ትደግፉ ነበር እንጅ አሁን እያደረጋቹህ ያላቹህትን ነገር ፈጽሞ ባላደረጋቹህ ነበር! የነዚህን ሕዝባዊ ፍትሐዊ እርምጃ ለተወሰደባቸው የወያኔ ሰላዮችን ተግባር ደግፋቹሀልና፣ ተባባሪዎችም ናቹህና ነገ እናንተም ላይ ሕዝባዊ የሆነ ፍትሐዊ እርምጃ በተመሳሳይ መልኩ ይፈጸማል!!! ጠብቁ!!!

ድል ለኢትዮጵያ ሕዝብ!!! ኢትዮጵያ ለዘለዓለም ትኑር!!!
ሠዓሊ አምሳሉ ገ/ኪዳን አርጋው
amsalugkidan@gmail.com

 

Advertisements

ህወሓት የኦህዴድን የበላይነት በመቀበል ኦሮሞ ጠ/ሚኒስትር ሊሾም ነው

በጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ

  • ጉዳዩ በህወሓት ዘንድ መጠነኛ መከፋፈል ፈጥሯል

“ኃይለማርያም ደሳለኝ የመስዋዕት በግ?” ሲሉ የመረጃው ሰዎች አዲሱን ዜና ይጀምራሉ። የጎልጉል ታማኝ መረጃ አቅራቢዎች በኦሮሚያ ከአሁን በኋላ የትግራይ ሕዝብ ነጻ አውጪ ኃይል – ህወሓት ዕድል ፈንታ እንደሌለው ማመኑን ይጠቁማሉ። የኦሮሞ ጥያቄ የወንበር መሆኑን ህወሃት እንዳመነና ይህንኑ እምነቱን ተግባራዊ ለማድረግ መነሳቱን ለ“ወዳጆቹ”፣ ጌቶቹና አሳዳሪዎቹ ማሳወቁንም ይጠቁማሉ። በሌላ ወገን ደግሞ ይኸው ሁኔታ በህወሓት ውስጥ መጠነኛ መከፋፈልን እንደፈጠረ ይነገራል።

እንደዜናው ሰዎች ከሆነ ህወሓት “የወለደውን፣ ያሳደገውንና፣ የሾመውን” ካድሬ ኢትዮጵያን እንዲመራ አጭቶታል። መረጃው ጎልጉል ካነጋገራቸው የተለያዩ ወገኖች በአሉታዊና በአዎንታዊ መልኩ አስተያየት ቢሰጥበትም ለማ መገርሳ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር እንዲሆንና የኦሮሞ ህዝብ ተቃውሞ ጭጭ እንዲል በጓዳ ጎንበስ ቀናው ተጧጡፏል።

ቀደም ሲል በማሸማቀቅ፣ ሲቀጥል በእስርና በስውር አፈና ታፍኖ የቆየው የኦሮሚያ እንቅስቃሴ እያደር እየበሰለ ወደ ከፋ ተቃውሞ አደገ። በተለይም ባለፉት ሁለት ዓመታት የህወሓትን መንደር አራደው። አገዛዙ ካለው ባህሪና ከፈጸማቸው እርኩስ ተግባራት አንጻር ስልጣን የመልቀቅ ጉዳይ የሚታሰብ ባለመሆኑ ተቃውሞውን በጅምላ ጭፍጨፋ፣ እስር፣ አፈና፣ ቶርቸር፣ ማስፈራሪያ ለማስቆም ቢሞክርም ተሳነው። በሺህ የሚቆጠሩ የኦህዴድ አባላትን አባሮ አዲስ ቢተካም አልሆነም።

ማባረሩ ብቻ ሳይሆን 150 ሺህ የሚገመት ሚሊሺያ አደራጅቶ በጥልቅ ተሃድሶ ስም ቁልል ገንዘብ ቢበጅት፣ ሥራ እሰጣለሁ ብሎ ቢምልና ቢገዘት፣ የልዩ ጥቅም አዋጅ ቢያውጅ … የኦሮሚያ ህዝባዊ ማዕበል የሚቆም አልሆነም። ደም በፈሰሰ ቁጥር ለተቃውሞው ኃይል እየጨመረ አገዛዙን ጤና ነሳው።

በመጨረሻም ህወሓቶች በልዩነትና በንትርክ ሳይወዱ በግዳቸው የኦሮሞ አመጽ የሚረግበው የሥልጣን ጥያቄው መልስ ሲያገኝ ብቻ እንደሆነ አመነ። የመረጃ ሰዎቹ እንዳሉት ህወሓት እዚህ ደረጃ የደረሰው ተጀንጅኖ ወይም ጫና ተደርጎበት ሳይሆን ክንዱ ዝሎ ትኩረቱን ሊመሰርታት ካሳባት “ታላቋ ትግራይ” አጎራባች ክልሎች ላይ ማተኮር እንዳይሳነውና ያስቀመጠው የ“ታላቅነት” የጊዜ ገደብ ሳይደርስ ነገሮች መልካቸውን እንዳይቀይሩ በመስጋት ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ለማ መገርሳ?

ለማ መገርሳ በኦሮሚያ መንበረ ስልጣኑን ከያዘ በኋላ የሚያደርገው ንግግር፣ የንግግሩ ጠንካራነት፣ በንግግሩ ውስጥ የሚታየው ገዝፎ የመውጣት እንደምታ፣ ንግግሩ ወደ አማርኛ እየተመለሰ በማህበራዊ ገጾች ቡፌ መሆኑና በተለይም በኦሮሞ አክቲቪስቶች ዘንድ በስፋት እንዲራገብ መደረጉ በርካቶችን ያነጋገረ ጉዳይ ነው።

ከጅምሩ በጽንፈኝነት ብዙ ጉዳት ሲደርሱ የኖሩ አሁን ኢትዮጵያዊ ሆነው፣ በኢትዮጵያዊነት ስሜት ውስጥ የተጠመቁ “ዳግም ውልድ” ኢትዮጵያዊ ሆነው መታየታቸው የሚነቀፍ ባይሆንም የኋላ ታሪካቸው ጥርጣሬ ውስጥ የጣላቸው ይበዛሉ። ለማ መገርሳ ገና በአፍላው ህወሓት ጉዲፈቻ አድርጎ ያሳደገው፣ ያጠመቀውና በዋና ዜጎችን በሚበላው የደህንነት ተቋም ውስጥ ያፋፋው ሰው መሆኑን የሚያውቁ ለማን “ነጻ ሰው” ለማለት ስለሚከብዳቸው ገና ከጅምሩ ጠርጥረውታል።

ከወርቅነህ ገበየሁ ወልደኪዳን “ነገዎ” ጋር እጅግ ቅርበት ያለው፣ በአንድ ክፍል ውስጥ በዩኒቨርሲቲ የተማረና በደኅንነት መዋቅር ውስጥ ተጋምደው ሲሰራ የነበረው ለማ ብቻ ሳይሆን፣ ምክትሉ አብይ አህመድም በደብረጽዮን በሚመራው ኢንሳ ውስጥ ቁልፍ ሚናና የሚታመን ኃላፊ መሆኑን የሚያውቁ በጥልቅ ተሃድሶ ስም ሁሉም ተጠቃለው ኦህዴድን እንዲመሩ መደረጋቸው ህወሓት ከጀርባ ምን አስቦ ነው? የሚል ከጅምሩ አስነስቶ ነበር።

ጥልቅ ተሃድሶ ቁልፍ የደኅንነት ሰዎችንና እጃቸው ያደፉ የህወሓት ወዳጆችን ወደ አመራር ያመጣ እንደሆነ የሚናገሩ፣ አሁን ህወሓት የደረሰበት ድምዳሜ ተግባራዊ ቢሆንም ከጀርባ ሆኖ አገሪቱን መምራት እንደማይሳነው ያምናሉ። በዚሁ መነሻ የለማ ሹመትና ኦህዴድ የጠቅላይ ሚኒስትርነት ሚና መያዝ የሕዝቡን ጥያቄ አይመልስም የሚል ስጋት አላቸው። በሌላ በኩል ግን ከዲያስፖራው የኦሮሞ አክቲቪስቶች ጋር “የተፈቀደ ግን ህቡዕ የሚመስል” ሲሉ የሚጠሩት ግንኙነት የጥርጣሬያቸውን መልክ ሊያስቀይረው እንደሚችልም ይገምታሉ።

ኦህዴድና ዲያስፖራ

ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በዲያስፖራው ወስጥ ኦህዴድን የቀረቡ እንዳሉ በመነገር ላይ ነው። ውስጥ አዋቂ ነን የሚሉ ደግሞ ግንኙነቱ የኦህዴድን መዋቅር በመገልበጥ በውጭ አገር ያሉትን የትግል አራማጆች ዓላማ እንዲተገበሩ ማድረግና ድርጅቱን በመንፈስ ከህወሓት መነጠል እንጂ ሌላ ስትራቴጂ የለውም ሲሉ ይከራከራሉ። ከሁሉም የተለዩትና “ንጋትና ጥራት አድሮ ነው” የሚሉት ክፍሎች እነ ለማ መገርሳ “የተፈቀደ፣ ነገር ግን ህቡዕ የሚመስል” ግንኙነት በዲያስፖራ ውስጥ ባሉ የኦሮሞ አክቲቪስቶችና ኦህዴድ መካከል ስለመዘርጋቱ አይጠራጠሩም።

በዚህ ዓይነቱ የአመለካከትና የዕይታ መስተጋብር ውስጥ ግን ለማ መገርሳን አግንኖ የማውጣትና በኦሮሞ ህዝብ ዘንድ እንደ አዲስ ነጻ አውጪ፣ በኢትዮጵያ ደግሞ እንደ “ዳግም ውልድ ኢትዮጵያዊ” አድርጎ የመሳሉ ሥራ ከዳያስፖራው የኦሮሞ እንቅስቃሴ ጋር በትሥሥር እየተሠራ መሆኑንን ያምናሉ። እነዚህ ክፍሎች “የሜንጫ ፖለቲካ ወደ ኢትዮጵያዊነት”መሸጋገሩንም የዚሁ የቅንጅት መስተጋብር ውጤት እንደሆነ ማሳያ አድርገው ያቀርባሉ።

“ቢስማሙስ?” ምን ነውር አለበት የሚሉት ወገኖች “ወያኔን ማንበርከኩ ብቻ ነው የሚፈለገው፤ ቢቻል ድጋፍ ሊደረግ ይገባል እንጂ ሊነቀፉ አይገባም” ሲሉ ይከራከሩላቸዋል። አርባ ዓመት ብረት አንስቼ ታገልኩ የሚለው ኦነግ ያላመጣውን ውጤት ኦህዴድ ካስገኘና ይህ ድል በእነ ለማ መገርሳ ዘመን እውን ከሆነ እነ ለማ ለይቅርታም እንደሚመጥኑ ከወዲሁ ንድፈ ሃሳብ እየሳሉላቸው ነው። እነዚህ ክፍሎች እንደሚሉት እነ ለማ ከዲያስፖራው የኦሮሞ አክቲቪስቶች ጋር ስምምነት ሊያደርጉና ስምምነት ሊደርሱም እንደሚችሉ ይገምታሉ። ይሁን እንጂ በ“ህቡዕ” የሚባለው ስምምነት ከህወሓት ዕውቅና ውጪ ሊሆን እንደማይችል ከየትኛውም ወገን በአመክንዮ የሚከራከር መኖሩ አጠራጣሪ ነው።

አባዱላ – ከፊት ወይስ ከኋላ?

ማንም ተቀበለውም አልተቀበለው አባዱላ ገመዳ የጁነዲን ሳዶን ካቢኔ ሲያፈርስ ኦህዴድ በመርህ ደረጃ አካሉ ሙሉ በሙሉ ኦሮሞ ሆኗል። አባዱላበመለስ ያለውን መታመን ተገን አድርጎ በክልሉ የሰጠው ነጻነት ከካቢኔ እስከ ታች የቀበሌ መዋቅር ድረስ ተቀባይ አድርጎታል። ሁሉም አምነውና ወደው “ጃርሳው” ሲሉ የክብር ሹመት ቀብተውታል። ከዚህ ተቀባይነቱ የተነሳ ካድሬው አባዱላን የመሃላ ስም ሁሉ አድርጎት ነበር። ለዚህም ይመስላል ከክልል ተነስቶ ወደ ፌዴራል (በአፈጉባዔነት) ይቀየራል ሲባል ድፍን ካድሬው በአንድ ድምጽ አንቀበልም በማለት ተቃውሞውን ያስነሳው።

አባዱላ በደም እጁ አድፏል በሚል የሚከራከሩ ቢኖሩም የሚወዱት የኅብረተሰብ ክፍሎች ቁጥር ቀላል አይደለም። አንዳንዶች እንደሚሉት ኦህዴድ ጠረኑና መልኩ ሙሉ በሙሉ የተቀየረው  “በሹመት” ስም አባዱላ ክልሉን ለቅቆ እንዲወጣ ከተደረገ በኋላ ነው። ለዚህም ይመስላል ኃይለማርያም የአባዱላን መልቀቂያ እያየነው ነው ሲል የተናገረው። አስተያየት ሰጪዎች እንደሚሉት አባዱላ፣ ወርቅነህ ገበየሁና ለማ መገርሳ ሶስቱ የአገሪቱ ከፍተኛ ባለስልጣናት ሆነው አገሪቱን እንዲመሩ ሲደረግ የኦሮሞ ጥያቄ ወደ ውዳሴ የሚቀየር ይሆናል።

ይህ ወያኔ የቀመመው አዲሱ ስልት ተግባራዊ ይሆን ዘንድ አባዱላ ወሳኝ ሰው እንደሆነ የሚገምቱ ክፍሎች፣ አባዱላ የሸፈተውን ካድሬ እንዲመልስ ከፍተኛ ኃላፊነት እንደሚጠብቀው የሚናገሩ ወገኖች ህወሓት እጁን የሰጠ መስሎ የሚቀምመው ቅመም በምንም መልኩ የጤና እንደማይሆን እየወተወቱ ነው።

ኃይለማርያም ደሳለኝ የጋለ ምጣድ ላይ የተቀመጠው አቅም አልባው መሪ

ሊስትሮም ሁን ከተባልኩ እሆናለሁ” ያለው ኃይለማሪያም ዕጣ ፈንታው ምን ሊሆን እንደሚችል ከወዲሁ ባይታወቅም፣ አዲሱ ኦሮሚያን ያስተነፍሳል የተባለው ዕቅድ ተግባራዊ ከሆነ የመስዋዕት በግ ሆኖ ይቀርባል የሚለው አስተያየት የገነነ ነው። የጠቅላይ ሚኒስትርነቱን ቦታ ከያዘ በኋላ በግምገማ “ብቃት የለህም” ተብሎ ሲበጠር የነበረውና የይስሙላ ኃላፊነት ተጭኖበት የኖረው ኃይለማሪያም ሞት ያወጀበት ህዝብ ዘንድ ተመልሶ እንደሚቀላቀል ግምት አለ። እናም በዚሁ መነሻ ኃይለማርያም አሁን ምጣድ ላይ እንደተቀመጠ ጦጣ መመሰሉ ነው እየተጠቆመ ያለው።

ጎልጉል፡ የድረገጽ ጋዜጣ (May 23, 2015) [ሥልጣን ወደ ህወሃት?! “በሃይለማርያም አፈርኩባቸው” – በየነ ጴጥሮስ] በሚል ርዕስ ባስነበበው ዘገባ ስለ ኃይለማርያም ይህንን ብሎ ነበር፤

“የካቲት 3 ቀን 2006 ዓ.ም. ጓድ ሃይለማርያም ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ ላይ በቀጣዩ ምርጫ ለጠ/ሚ/ርነት ይወዳደራሉ? ተብለው ለተጠየቁት ሲመልሱ ድርጅታቸው “የጋራ ውሳኔ የሚሰጥ ድርጅት” መሆኑን በመጥቀስ ድርጅታቸው “በሚመድባቸው ቦታ” የሚሠሩ መሆናቸውን አስቀድመው ተንብየው ነበር። ትንቢቱን ሲያጠናክሩም እንዲህ አሉ “ይህ ድርጅት 20 ዓመታት ሙሉ ሲመራ ይህንን (የምደባ) አሠራሩን ለማወቅና ለመገንዘብ ይቸግራል የሚል ግምት የለኝም። በድርጅታችን ውስጥ መዳቢ ኮሚቴ አለ። እኔንም ጨምሮ የሚመድብ ማለት ነው። ይህ ኮሚቴ እዚህ ቦታ ትሠራለህ ሲል እኔም እሠራለሁ። ድርጅታችን ከዚህ ተነስተህ ወረዳ ታገለግላለህ የሚለኝ ከሆነ የወረዳ ሊቀመንበር ሆኜ እሠራለሁ። ጠቅላይ ሚኒስትር ሆነህ ብታገለግል የተሻለ አስተዋጽኦ ታበረክታለህ ከተባልኩ ደግሞ አገልግሎቱን እሰጣለሁ። ታላቁ መሪያችን የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ ድርጅቴ ሊስትሮ ሁን ብሎ የሚመድበኝ ከሆነ ሊስትሮ ለመሆን ዝግጁ ነኝ ብለው ነበር። እኛ እንደዚያ ነን።” (ምንጭ፤ ሪፖርተር 12 February 2014)”

ዓቅም አልባው ኃይለማርያም አሁንም ህወሓት በሚሰጠው ምደባ “ለማገልገል” የተዘጋጀ ይመስላል።

ከሱዳን – ዘፈኖች

መለስ ከመፈናጠሩ በፊት ነጠላ ለብሶ ሚሌኒያም አዳራሽ ከበሮ እየተደለቀለት ሲዘል ምርጫው ያደረገው የሱዳን ዘፈን ነበር። ዛሬም ኦህዴድን የአገር መሪ አድርጎ የኦሮሞን ጥያቄ ወደ ውዳሴ ለመቀየር  የነደፈው ንድፍ ሲያፈተልክ ከወደ ሱዳንም የተሰማ ወሬ ነበር። ወሬው አቶ ሌንጮ ለታና አቶ ዲማ ነገዎ ሱዳን ከወያኔ ጋር ንግግር አደረጉ የሚል ሲሆን ሁለቱም አስተባብለዋል።

ሁለቱም ከግጭት ጋር በተያያዘ በጻፉት መጽሐፍና ባጠኑት ጥናት የአፍሪካ ህብረት ጋብዟቸው ወደ ሱዳን እንዳመሩ ለኢሳት አስረድተዋል። ይሁን እንጂ ከወያኔ ሰዎች ጋር መገናኘታቸውን አስመልክቶ፣ ያገኟቸው ሰዎች በኃላፊነታቸው ሳይሆን በባለሙያነታቸው ሱዳን በመገኘታቸው መሆኑን አመልክተዋል። ማስተባበያውም ሆነ ሃሜቱ ቁብ የማይሰጣቸው፣ ዜናው መደራረቡ ብቻ ስሜት እንደሚሰጥ ሃሳብ ሲሰጡ ይደመጣል።

በኦህዴድና በህወሓት መካከል ተፈጥሯል ስለሚባለው ሽኩቻና የኦህዴድ ገንኖ የመውጣት ትግልን በቅርብ የሚከታተሉ እንደሚሉት ኢህአዴግ ካሁን በኋላ በህወሓት የበላይነት የማይቀጥል መሆኑን ራሱም አውቆታል። በዚህ ዓመት የኢህአዴግ ሸንጎ (ፓርላማ) ከተከፈተ በኋላ ኃይለማርያም የሥራ ሪፖርት ባቀረበበት ወቅት አዳራሹ ኦህዴድ አልባ እንደነበር የሚናገሩ ወገኖች ከፕሬዚዳንቱ (ሙላቱ) የመክፈቻ ንግግር በኋላ በተጠራው የራት ግብዣ ላይ እንዲሁ ኦህዴዶች አለመገኘታቸውን እንደ አስረጅ ይጠቅሳሉ።

ህወሓት ኦሮሞን ጸጥ ለማሰኘት ለማ መገርሳን ወደ ሥልጣን ማመጣቱ እውነተኛ ተሃድሶ ሳይሆን በመርዝ የተለወሰ ማር አድርገው የሚወስዱ ክፍሎች ዳያስፖራው ይህንን በጭፍን የመቀበሉ ጉዳይ ፍጹም የሥልጣን ጥመኛ መሆኑን ያሳብቅበታል ይላሉ። ከዚሁ ጋር አያይዘው ይልቁንም ኢህአዴግ ትንፋሽ ለመሳብ ይህንን ከተገበረ በኋላ በቅድሚያ ህወሓት ለትግራይ ያቀደውን እንዲያሳካ ተጨማሪ ዕድል ይሰጠዋል በማስቀጠልም ኢህአዴግ በዚሁ ትንፋሽ አስቀድሞ ሲብላላ ወደነበረው ራሱን ወደ ኅብረብሔር ፓርቲ የመለወጥ ዕቅዱን ተግባራዊ ያደርግበታል ይላሉ።

ከዚህ ሁሉ የፖለቲካ ቁማር ውጪ የተደረገው የአማራው ክፍል ራሱን በአንድ ማስተባበር አቅቶት የበይ ተመልካች ሆኖ መቅረቱ እልህ ውስጥ ሊያስገባው ይገባ ነበር። ሆኖም ይላሉ ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ወገኖች ራሱን በተለያየ ስያሜ የሚጠራው የአማራው ክፍል በአንድ የትግል መንፈስ መቀናጀት ሳይችል ቀርቶ እርስ በርሱ ጎራ ለይቶ መናቆሩና በአብዛኛው የመግለጫና የዘገባ ሥራ እየሠራ መቀጠሉ ትግሉን እንመራለን የሚሉትን በእጅጉ ሊያሳስብ የሚገባ ጉዳይ ነው ይላሉ።

አዲሱን የኦሮሞ አመራርና የእነ ለማ መገርሳን ወደ ሥልጣን ከፍታ መውጣት የሚቃወሙ አክራሪ ህወሓቶች “የትግሬ ክብር ተነክቷል” በሚል ይህንን አካሄድ በጥብቅ እንደሚቃወሙ ይሰማል። አስቀድሞም የጠቅላዩ ሥልጣን ለኃይለማርያም የተሰጠው በስህተት ነው፤ መለስ መንገዱን ያመቻቸው ለህወሓት በማሰብ የነበረ ቢሆንም እርሱ ከሞተ በኋላ እርሱ በሌለበት ኃይለማርያምን መሾም አልነበረብንም፤ አሁንም ሥልጣኑ ወደ ህወሓት መመለስ መቻል አለበት በሚል በውስጥ የመከፋፈል መንፈስ እንዳለ ቢነገርም ከዚህ በፊት እንደተካሄዱት ህንፍሽፍሾች ያህል የጎላና ህወሓትን ለመሰንጠቅ የሚበቃው እንደማይሆን ይነገራል።

ህወሓት አሁን በከፍተኛ ውጥረት ባለበት ወቅት አልበርድ ያለውን የኦሮሞ ተቃውሞ ለማስተንፈስ አዲሶቹ የበረሃ ልጆቹን የፊት ሰልፈኛ አድርጎ “ዕድሜ ማራዘሚያ” ኪኒኑን እየቀመመ መሆኑ ጎልጉል ያገኘው መረጃ እንድምታ ያሳያል (የነበቀለ ገርባን መፈታት ሳይጨምር ማለት ነው)። ለዚህ ተግባራዊነት በአገር ውስጥ እና በዳያስፖራ በስልት እየተንቀሳቀሰ ይገኛል። ይህንን ዕቅዱን ደግሞ ለቀለብ ሰፋሪ ምዕራባዊ ጌቶቹ አሳማኝ በሚመስል መልኩ አቅርቧል። ትግራይን ነጻ ለማውጣት የተነሳው ህወሓት በአብዮታዊ ዴሞክራሲዊ ጥምቀት ራሱን በኢህአዴግ ካባ በመሸፈን “ኢትዮጵያዊ” እንዳደረገው፤ ላሁኑ ደግሞ የበረሃ ልጆቹን ከጽንፈኝነት ጎራ ወደ “አንድነት፣ ኅብረት፣ ኢትዮጵያዊነት” ድንኳን በማስገባት ቅቡል የማስደረግ ሥራውን በተሳካ ሁኔታ ካጠናቀቀው ህወሓት “በክፍል ሁለት” ሊቀጥል የማይችልበት ምክንያት እንደማይኖር የጎልጉል ታማኝ መረጃ አቀባዮች ግላዊ ምልከታቸውን ይሰጣሉ።

ንግስት ይርጋ በማረሚያ ቤቱ ኃላፊዎች ማስጠንቀቂያ እንደተሰጣት ገለፀች (በጌታቸው ሺፈራው)

 

በአማራ ክልል በነበረው ህዝባዊ እምብይተኝነት ሰበብ የ”ሽብር ክስ” የተመሰረተባቸው እነ ንግስት ይርጋ ዓቃቤ ህግ ያቀረበባቸው ማስረጃ መሰረት ይከላከሉ ወይም በነፃ ይሰናበቱ የሚለውን ለመበየን ቀጠሮ ተሰጥቷቸው የነበር ቢሆንም ብይኑ አልተሰራም ተብሎ ብይኑን ለመስራት ለ3ኛ ጊዜ ለህዳር 1/2010 ቀጠሮ ተሰጥቶባቸዋል።

1ኛ ተከሳሽ ንግስት ይርጋ በስም ካስመዘገበቻቸው የቤተሰብ አባላት ውጭ እንዳትጠየቅ፣ እንዲሁም ከቀኑ 6 ሰዓት እስከ ቀኑ 7 ሰዓት ባለው አንድ ሰዓት ውስጥ ብቻ እንድትጠየው ገደብ የተጣለባት መሆኑን ለፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 4ኛ ወንጀል ችሎት አቤቱታ አቅርባ እንደነበር ይታወሳል።

ሀምሌ 21/2009 ዓም በዋለው ችሎት ፍርድ ቤት በቤተሰብ፣ የሀይማኖት አባት፣ የትዳር ጓደኛ እና በጠበቃዋ የመጠየቅ ህገ መንግስታዊ መብት እንዳላት፣ የሰዓት ገደብም እና ልዩ ክልከላ ሊደረግባት እንደማይገባ ወስኖ ለቃሊቲ ማረሚያ ቤት ትዕዛዝ ቢሰጥም የቃሊቲ ማረሚያ ቤት የፍርድ ቤቱን ትዕዛዝ ሳያከብር ቀርቷል።

ፍርድ ቤቱ ነሃሴ12/2009 የቃሊቲ ማረሚያ ቤት ለምን የፍርድ ቤቱን ትዕዛዝ እንዳላከበረ ኃላፊዎቹ በአካል ቀርበው እንዲያስረዱ ለዛሬ ጥቅምት 21/2010 ዓም ቀጠሮ ሰጥቶ የነበር ቢሆንም የቃሊቲ ማረሚያ ቤት ኃላፊዎች ዛሬም አልቀረቡም።

1ኛ ተከሳሽ ንግስት ይርጋ ፍርድ ቤቱ የላከው ትዕዛዝ ለቃሊቲ ማረሚያ ቤት መድረሱን ገልፃ የእስር ቤቱ ኃላፊዎች እየጠሩ ለምን ማረሚያ ቤቱን ትከሻለሽ? ከማን በልጠሽ ነው? እያሉ በተደጋጋሚ እንዳስጠነቀቋት ለፍርድ ቤቱ ገልፃለች። ሆኖም ፍርድ ቤቱ “የፍርድ ቤቱን ትዕዛዝ ፈፅመዋል አልፈፀሙም የሚለውን ካጣራን በኋላ ማስጠንቀቂያ ሰጥተዋል አልሰጡም የሚለውን የምናጣራ ይሆናል” ብሎ በተደጋጋሚ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቶኛል ብላ ያቀረበችውን አቤቱታ አልተቀበለውም።

6ኛ ተከሳሽ ያሬድ ግርማ ማዕከላዊ እስር ቤት የምርምር ስራዎቹን ወስዶ እንዳልመለሰለት፣ በዚህ ጉዳይ ያቀረበው አቤቱታም መልስ እንዳላገኘ ለፍርድ ቤቱ አመልክቷል። ፍርድ ቤቱ በሌላ መዝገብ ምስክር ሊያሰማ መሆኑን በመግለፅ የሌሎች ተከሳሾችን አቤቱታ ሳይቀበል ቀርቷል። 5ኛ ተከሳሽ በላይነህ አለምነህ ” ለዚህ ቀን የተቀጠርነው የራሳችን ሰዓት ተመድቦልን ነው። በሌላ መዝገብ ምስክርነት አለ ልንባል አይገባም” ሲል ፍርድ ቤቱ አካሄዱን እንዲያስተካክል ቢያሳስብም ፍርድ ቤቱ አቤቱታውን አልተቀበለውም። “ቢያንስ ችሎቱ ያለንን ሀሳብ እንድናስረዳ ዕድል ይፍጠርልን” ቢልም ፍርድ ቤቱ በድጋሜ አቤቱታውን ሳይቀበለው በሌላ መዝገብ ወደያዘው ምስክርነት ገብቷል።

በሌላ በኩል ፍርድ ቤቱ ንግስት ይርጋን “ንግስቲ” እያለ በመጥራቱ የንግስት ይርጋ ጠበቃ የ1ኛ ተከሳሽ ስም “ንግስት” ተብሎ እንዲስተካከል ጠይቀዋል። በእነ ንግስት ይርጋ መዝገብ የተከሰሱት ንግስት ይርጋ፣ አለምነህ ዋሴ፣ቴዎድሮስ ተላይ፣አወቀ አባተ፣ በላይነህ አለምነህ እና ያሬድ ግርማ ናቸው።

አይነኬ የህወሓት ጀነራሎች!!! በኮንትሮባንድ የሰከሩ፣የደም ገንዘብ!!! ክፍል አንድ – ፀ/ት ፂዩን ዘማርያም

‹‹በፊት በፊት እኛን መመርመር አይቻልም” ያሉ የዘመናችን የመንግስት ተቋማትን አይተናል፡፡ ይሄ እንግዲህ የፖለቲካ አይነኬዎች መፈጠራቸውን ያረጋግጥልናል፡፡ መሬት የዘረፉ እጃቸውን ቸብ ቸብ ተደርገው፣ ተቀጡ ተብለው ወዲያው ይለቀቃሉ፡፡ አንድ ሞባይል የመነተፈ ግን አደገኛ ቦዘኔ ተብሎ ከ2 ዓመት በላይ ይታሰራል፡፡ የፖለቲካ ኃይልና የዘረፋ ኃይል ውህደቱ ከፍተኛ ነው፡፡ “ይሄ የኔ ሰው ነው፤ አትንካው” የሚባልበት የአይነኬዎች ስርአት ነው የምለው ከዚህ አንፃር ነው፡፡›› ዶ/ር ዳኛቸው አሰፋ

የህወኃት የጦር አበጋዝ  መንግስት፣“ይሄ የኔ ዘር ነው፤ አትንካው” የሚለውን ወያኔ የኢትዩጵያ ህዝብ ከስሩ መንግሎ መጣል በሃገር የመኖርና ያለመኖር የህልውና ጥያቄ ነው፡፡ ዘውጌኛ የትግራይ፣የሶማሌ ወዘተ ጠባብ ብሄረተኛነት በሰፊ ኢትዩጵያዊ ብሄረተኛነት መተካት አለበት፡፡ በሕወሓት በተቀናበረው ሴራ፣ የሱማሌ የጦር አበጋዞች በኦሮሞ ህዝብ ላይ ያደረሱት አደጋ፣ የሞት፣ የስደት፣ የመፈናቀል፣ የእርስ በእርስ ጦርነት ጥቃቶች አብሮ በኖረው ህዝብ ዘንድ ጥቁር ጠባሳ ጥሎ ያልፋል፡፡ የወያኔ የፖለቲካ ሴራ ተጋልጦ የሱማሌና የኦሮማ ህዝብ አብረው ይኖራሉ፡፡ የህወኃት ጄነራሎች እነ ጄነራል አብርሃም ወልዴ (ካርተር) በሱማሌ ክልል ውስጥ ስውር መሪዎች በመሆን፣ አብዲ ኢሊ በመሾም  ልዩ የፖሊስ ኃይል በማደራጀት የፖለቲካ አይነኬዎች በመፍጠር  ከሱማሌ የጦር አበጋዞች ጋር ሽርክና መስርተዋል፡፡ የኢኮኖሚ ጥቅማቸውን ለማስጠበቅ በኮንትሮባንድ ንግድ በተለይም በጮት፣ ማእድን ኃብት፣ የቁም እንሰሳትን ወዘተ በድንበር ዘለል ንግድ በማካሄድ የውጪ ምንዛሪ ዶላር በማከማቸት የሃገሪቱን ኢኮኖሚ ተቆጣጥረዋል፡፡ ለዘመናት አብረው የኖሩትን የሱማሌና የኦሮሞ ህዝብ በማጣላት ከሱማሌ ክልል የኦሮሞ ተወላጆችን በብዙ መቶ ሽህ የሚቆጠር ህዝብ ከኖረበት ቀየ እንዲፈናቀል አድርገዋል፡፡ በኦሮሚያ ክልል የተቀሰቀሰውን ህዝባዊ የእንቢተኝነት ትግልን ለማኮላሸት ህወኃት የጠነሰሰው ሴራ በመሆኑ የመከላከያ ሠራዊቱ ጣልቃ አልገባም፣ እንዲውም ከፍተኛ የኦህዴድ አመራሮች ከግድያ ሙከራ አምልጠዋል፡፡  የህወኃት በትረ ሥልጣኑን የማቆየት አንዱን ብሄር ከሌላው በማጋጨት በተለይም የአማራና የኦሮሞ ህዝብን በማጣላት ስልቱ ከሽፎበታል፡፡ በዚህም የተነሳ የህወኃት የጦር አበጋዞች መንግሥት በምድረ ኢትዮጵያ ሁለተኛውን የሱማሌ የጦር አበጋዞች መንግስት በመፈልፈል የአናሳ ብሄራት ህብረት በመፍጠር፣ ለልዩ ፖሊስ ኃይል መሣሪያ በማሳታጠቅ የኦሮሞ ህዝብ ላይ በማዝመት ታሪክ ይቅር የማይለው በደል በመፈጸም ላይ ይገኛሉ፡፡ በሌሎችም የኢትዩጵያ ክልሎች ተመሳሳይ የጦር አበጋዞች መንግስት፣ በህወኃት መፈጠራቸው አይቀሬ ነው፡፡

 

{1} የጦር አበጋዝ ማለት የግል ወታደራዊ ኃይል በማደራጀት፣ ለግል ጥቅም ስልጣንና ኃብትን የሚያካብት ተዋናይ ሲሆን በአንድ ሃገር፣ያለው መንግስትና መንግስታዊ መዋቅሮች ጠንካራ ባልሆነበት አካባቢ የሚፈለፈል የጦር አበጋዝ ነው፡፡(ማኪንሌይ፣2007)‘Warlord’ is a term which used to describe a specific period of China’s history but which has re-emerged as a label during the last three decades (MacKinlay, 2007). The definition of a warlord differ, but most authors agree that a Warlord is an actor who accumulate power and wealth for private means by using military force in an environment where the formal state has little or no control (Reno, 1998, MacKinlay, 2007). በኢትዮጵያ ወታደራዊው መንግስት ሲዳከምና በየቦታው ከአማፂያን ጋር ጦርነት ሲገጥም ድንበር ላይ ያሉ ግዛቶች የሚያገናኛቸው መስረተ ልምት መንገድ፣ ባቡር ወዘተ ያልዘመነ በመሆኑ ምክንያት የመንግስት ሥልጣንና ኃላፊነት እየተዳከመ ሲሄድ ቀየው በአካባቢው በሚገኙ የጎሳ የጦር አበጋዞች (የጎበዝ አለቃዎች) ህወኃት፣ሻብያ፣ኦነግ ወዘተ ቁጥጥር ስር ወደቀ፡፡ በዚህም መሠረት በኢትዩጵያ ታሪክ ከ1960 እስከ ከ2010ዓ/ም እስካሁን ያለው አገዛዝ የወያኔ ‹‹ዘመነ-ጦር አበጋዞች  መንግስት›› እንደ አሸን የተፈለፈሉበት ዘመን  እንደሆነ ጥናታዊ ፁሁፉ ያስረዳል፡፡

2} ‹‹የፖለቲካ የማንነት ጥያቄ›› Identities Politics

በአፍሪካ የዘመነ-ጦር አበጋዞች ‹‹የማንነት ጥያቄ›› ዘውጌ ብሄረተኛነት ፅንሰ ሃሳብ ዋነኛና አንገብጋቢ የፖለቲካ ጥያቄ የሆነው ለዚህ ነው፡፡ ዘውጌ ብሄረተኛነት፣‹‹በማህበራዊ ጭብጦች ላይ ሳይሆን፣ በዝርያ፣ በወገን መመሳሰል ላይ የተመሠረተ ብሄርተኛነት››ነው፡፡ (አንዳርጋቸው ፅጌ ገፅ310) በዘመነ-ጦር አበጋዞች በጎሳ፣ በነገድ፣ በዘር፣ በዘውግ፣ በክልል (የደም ግንኙነት፣ የዘር ሃረግ፣ የቌንቌ፣ ወዘተ) ላይ የተከለሉና የተመሠረቱ አንድ ዘርን  በውትድርና በማሠልጠን፣ በማደራጀትና ተዋጊዎች በመመልመልና በሌሎች ዘሮች ላይ በማስነሳት፣የፖለቲካ ሥልጣን ለመጨበጥ የማንነት ጥያቄን ሽሮ መብሊያቸው አደረጉት፡፡ ማርክሲዝም ሌኒኒዝም፣ ማኦይዝም ቀመስ የሆኑ የጦር አበጋዞች በስመ ሶሻሊዝም የብሄር ብሄረሰብን ጥያቄ በማራገብ የጀሌውን ደቀ መዝሙር ህሊና አጠቡት፡፡ የጦር አበጋዞቹ እልፍ አእላፍ ገበሬዎችን በወታደርነት በመመልመልና አንዱን ዘር በሌላው ዘር ላይ ጥላቻ በመቀስቀስ፣ የራሳቸውን ታማኝ ጦር ማደራጀት ቻሉ፡፡ የጦር አበጋዞቹ  የማንነት ጥያቄ ኢንተርፕሬነር ፈላስፎች ሆኑ፡፡

በኢትዩጵያ ውስጥ በዘመነ-ጦር አበጋዞች ‹‹የማንነት ጥያቄ›› ዘውጌ ብሄረተኛነት  በጉጠኛነት፣በዘውገኛነትና በዘር ላይ የተመሠረቱ ድርጅቶች መኃል፤ ህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራ(ህግሓኤ)፣ኤርትራ አርነት ግንባር(ኤአግ)፣ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ(ህወሓት)፣ግምባር ገድሊ ሓርነት ትግራይ(ግገሓት)፣የኦሮሞ ነፃነት ግንባር(ኦነግ)፣የኦሮሞ እስላማዊ ነፃ አውጭ ግንባር(ኦእነግ)፣ምዕራብ ሶማልያ ነፃ አውጭ ግንባር(ምሶነግ)፣በሱማሌ (ኦኤንሌኤፍ) በጋንቤላ()፣የሲዳማ አርነት(ሲአን)፣ ቤኒ-ሻንጉል()፣አፋር ነፃ አውጭ ግንባር(አነግ) ወዘተ ማዕከላዊውን መንግስት በማዳከም ስልጣን የሚቆጣጠሩበት ስርዓት ሆነ፡፡ በዘመነ-ጦር አበጋዞች በነፃ አውጭ ስም፣ በአንድ ዘር ላይ የተመሠረተ የግላቸው ሎሌ ጦር ሰራዊት ለራሳቸው ጥቅምና ስልጣን በማደራጀትና በመመልመል ተግባር ላይ ተሰማሩ፡፡ የጦር አበጋዞቹ በግለሰቦችና በተለያዩ ቡድኖች ላይ ጥላቻን በመፍጠር የራሳቸውን የጦር ሰራዊት በማቆቆም ጥቅማቸውን ያስጠብቃሉ፡፡ እንደ ቶማስ ገለፃ ከሆነ፣የጦር አበጋዞቹ ሚና የማንነት መታወቂያ የሚሠጥ የንግድ ድርጅት ጋር ይወዳራል፡፡ ‹‹የማንነት መታወቂያ የሚሠጥ የንግድ ድርጅት አመሰራረቱ፣ በግለሰብና በቡድን የተደራጁ ግለሰቦች የግል ፍልጎታቸውንና ጥቅማቸውን ለማስጠበቅ ሲሉ የቡድን የማንነት ጥያቄን በማራገብ  ዘውጌ ብሄርተኛነትን በህዝብ ላይ በኃይል የሚጭኑበት ስርአት ነው፡፡ የጦር አበጋዞቹ በተለይ ተለዋዋጭ ሁኔታዎቹን ሁሉ በመጠቀምና ያለውን ክፍተት፣ልዩነትና ጥላቻን በማራገብና እንዲሁም አዲስ ልዩነቶችን በመፍጠር በኃይል በመጠቀም  ዘውጌ ብሄርተኛነትን ይፈበርካሉ፡፡››(ቶማስ 2005 ገፅ 79)

Constructivism is a social theory that underlines the importance of studying the ideational dimension in international relations, such as norms and knowledge. The main ideas of Social Constructivism is that these collectively held ideas are socially constructed and are therefore able to change in different contexts. Identity is one of those concepts, which has been socially constructed and is therefore malleable in distinct situations. Warlords are often using identity as a means to mobilize and recruit fighters to their private armies, or to create hostility between different groups of individuals in order to advance their own interests. The warlord’s role can be compared to that of the identity entrepreneur’ as defined by Thomas et al.:“An identity entrepreneur is an individual or group of individuals who find it desirable, profitable or otherwise utilitarian to create and reinforce group identities. They will specifically seek to exploit such volatile situations and will do so by reinforcing existing cleavages or create new ones“ (Thomas et al. 2005, p. 79).

One of the most efficient ways of creating new and enforcing existing identities is by confronting them to a real or made-up threat against the individuals of a certain group. This was the method used to reinforce the hostility between Hutus and Tutsis in Rwanda, before and after the genocide. By constructing a threat of extermination and nourishing it with speeches and symbols in the same direction, leaders of the Hutu extremists managed to reinforce existing cleavages in such a way that it could mobilize genocide.

የህወሓት የጦር አበጋዞች መንግሥት በተራው አርጅቶ ሲዳከም፣ ዴሞክራሲ አልዋጥልህ ሲለው፣ ህገመንግሥቱን በህገ-አራዊትነት ሲተካ፣ በስብዓዊ መብቶች ጥሰት ሃገሪቱን ዜጎችን እስርቤት ሲያደርግ፣ የጅምላ መቃብር በየቦታው ቆፍሮ ተቃዋሚዎቹን ሲቀብር ሁለት አስርት አለፈው፡፡ ዛሬ በየክልሉ ከአማፂያን ጋር ጦርነት በመግጠም የወያኔ መንግስት ሥልጣንና ኃላፊነት ‹‹ላንባው ተነቃነቀ!!! የወያኔ መንግሥት ወደቀ!!!››ተባለለት፡፡ የህወሓት መንግሥት እየተዳከመ ሲሄድ ቀየው በአካባቢው በሚገኙ የጎሳ የጦር አበጋዞች (የጎበዝ አለቃዎች)   ቁጥጥር ስር ወደቀ፡፡ በዚህም መሠረት በኢትዩጵያ ታሪክ ከ1997 ጀምሮ እስከ 2008ዓ/ም እስካሁን ያለው ዘመን ለነጻነት፣ እኩልነትና ለፍትህ በሚታገሉ የክልል ነፃ አውጭዎች፣ የጎበዝ አለቆች በየቦታው ወያኔን የቁም ስቅሉን እያሳዩት ይገኛሉ፡፡ በኢትዮጵያ ምድር የጎበዝ አለቆቹ ህብረብሄር ሆኖ መታገል ለሃገሪቱ መጪው እድል ወሳኝ ሲሆን ከወያኔም ተምረው በአንድ ዘር ላይ የተመሠረተ ‹‹የጦር አበጋዞች መንግሥት›› ሥርዓት ከታሪክ ሙዚየም ውስጥ እንደ ‹‹ዘመነ-መሣፍንት›› መቀመጥ የቀጣዩ ትውልድ ኃላፊነት ነው፡፡ ወያኔ  ከትግራይ ይዞት የመጣው የትግራይን ገበሬ ለጦርነት አሰልፎ ነው! ነገም የአማራው ነፃ አውጪ አማራውን ገበሬ አስታጥቆ ይፋለማል፣ የኦሮሞው የአርነት ታጋይ የኦሮሞውን ገበሬ አስታጥቆ ይዘምታል፣ የሱማሌው፣ የአፋሩ፣ የወላይታው ወዘተ እንዲሁ በየዘሩ ይቃኛል፡፡ ወገን አዙሪቱ ክብ ነው!!! ከአንዱ የጦር አበጋዝ የዘር አገዛዝ ወደ ሌላው እያልን የሃያ አንደኛውን ክፍለ ዘመን በተረትና በቀረርቶ ‹‹የማትረባ ፍየል ዘጠኝ ትወልዳለች፣ ልጆቾም ያልቃሉ እሶም ትሞታለች!!!›› እተዘፈነልን (9 ክልሎች) መሆናቸውን ልብ ይበሉ! ወጣቶች እየተገደሉና እየተሰደደዱ፣ ሴቶች እህቶቻችን እየተደፈሩና እየኮበለሉ፣ ህጻናት በርሃብ የሚሞቱባት፣ መውለድ እንጂ ማሳደግ ያማይችሉ ወላጆች፣ በርሃብ ዓለም ያወቀንና ከአፍሪካ አንደኛ መሆናችን፣ የክልሎች የድንበር ግጭት የሚፈበረክበትና ጦርነት የማያባራባት ሃገር ውስጥ መኖራችን ግድ ይላል፡፡ ለዚህ ሁሉ ተጠያቂ የሃገራቸውን ፖለቲካ የማያውቁ የሥልጣን ሱሰኞች፣ ካድሬዎችና ጀነራል መኮንኖች፣ ሹንባሽ ምሁራን፣ ሆድአደር ባለሃብቶችና ሁላችንም  በታሪክ ተጠያቂዎች ነን፡፡ በተለይ አድርባይ ወገንተኛ ጋዜጠኞች፣ ሙያና ፖለቲካ በመለየት ሙያዊ ሥነ-ምግባር በማክበር፣ ከወያኔ መንግሥት መወገድ በኃላ ምን ዓይነት ሥርዓት መገንባት አለበት በሚል ርዕስ ራዕይ ያላቸውን ምሁራንን በማነጋገር እንደ የአሜሪካ ድምፅ ሬዲዮ መጪውን ዘመን ብሩህ ተስፋ ዴሞክራሲያዊ ባህልን በማስተማር፣ የኃይማኖት እኩልነትን፣ የዴሞክራሲያዊ ፌዴራላዊ መንግሥታዊ ስርዓትን    አወቃቀር፣ የፖለቲካ ልዩነትን በውይይት የመፍታት የሠለጠነ ጥበብ፣ የሃገሪቱን የኢኮኖሚ ዘርፎች የማክሮና የማይክሮ ፖሊሲዎች በማስረጃ ተንትኖ ለህዝብ ማሳወቅ፣ የተፎካካሪ ፖለቲካ ፓርቲዎችና የምሁራን ኃላፊነት  ይሆናል፡፡ የመገናኛ ብዙኃን ጋዜጠኞች፣ የድረ-ገፅ ዓምደኞች ወዘተ የጥላቻ ፖለቲካን ከማራገብ ታሪክ ይቅር የማይለው ስህተት ከመፍጠርና ከዘር ፍጅት ቅስቀሳ የሃገራችንን ህዝብ መጠበቅ ታሪካዊ ሓላፊነት አለባቸው፡፡

 

3} የጦር አበጋዞች ክልል የማስፋፋት ፖሊሰ

የወያነ ጦር አበጋዞች የኢኮኖሚ ዘርፍ ግንባታ በብሄራዊ የኢኮኖሚ ግንባታ ላይ ያተኮረ ሳይሆን በትግራይ ጠባብ ብሄርተኝነት ላይ ያተኮረ ክልላዊ የጦር አበጋዞች ምጣኔ ኃብት ( The economics of warlordism) የተንሸዋረረ የኢኮኖሚ ግንባታ ነው፡፡ ህወሓት ለዓመታት በትግራይ ህዝብ ላይ በጫነው የአማራ የጥላቻ ፖለቲካ የትግራይን ህዝብን ከአማራ፣ከአፋር፣ከኤርትራ፤ከሱማሌ፣ከኦሮሞ፣ከጋምቤላ ወዘተ ህዝብ ጋር ደም አቃብቶታል፡፡ የህወሓት ክልል በማስፋፋት ድንበር በመግፋት አንዱ ዘር በአንዱ ዘር ላይ ጦር እንዲሰብቅና የጎሪጥ እንዲተያይ የማድረግ የሥልጣን መንበር ለማስጠበቅ፣ ከፋፍለህ ግዛ ፖሊሲ በመንደፍ ነው፡፡ የመለስ ዜናዊ ቅርስና ውርስ (የህወሃግ/ኢህአዲግ መንግስት የኢትዬጵያዊያን ዜጎችን ጭስኛ በማድረግ የገጠርና የከተማ መሬት ሃብትን በሞኖፖል ይዞል፡፡ እንዲሁም የትግራይ ክልል መሬት 65,900  ኪሎ ሜትር ስኮይር ወደ 85,366.53  ኪ.ሜ ስኮይር ያደረሰው ከአማራ ክልል ከወሎና ከጎንደር እንዲሁም ከአፋር ክልል በአጠቃላይ  19,466.53Kmኪሎ ሜትር ስኮይር መሬትና የራስ ዳሽን ተራራንም ወደ ትግራይ ለመከለል እቅድ ሲኖራቸው በአጠቃላይ ወደ ትግራይ ክልል የተከለለው ቦታ የጦር አበጋዞች ክልል የማስፋፋት ፖሊሰ ውጤት ነው፡፡

የጦር አበጋዞች ክልል የማስፋፋት ፖሊሰ በነ ዶክተር ገብረአብ በርናባስ  ጠባብ ዘረኝነት ስሜት ከጎንደር፣ ከወሎ፣ከአፋር ህዝብ ለም መሬት በመንጠቅ ወደ ትግራይ ክልል በማካተት የትግራይን ህዝብ ከሌሎች ደሃ ወንድሞቹና እህቶቹ የማለያየት ፖሊሲ ውጤት ነው፡፡ ከጎንደር መሬት ሁመራ፣ ወልቃይት ወዘተ የሠሊጥ ለም መሬት ላይ የትግራይ የጦር ጉዳተኛችን በማስፈር፣ የአገሬውን መሬት በግፍ በመንጠቅ የተቃወመውን ህዝብ በመግደል፣በማሰር እንዲሰደድ በማድረግ ኃብቱን ተቆጣጥረዋል፡፡ በ2006 እኤአ 51776 ቶን ሠሊጥ ወደ ውጪ በመላክ 50 ሚሊዩን ዶላር ገቢ ተገኝቶል፡፡በ 2008እኤአ ከተመረተው 1.3 ሚሊዩን ኩንታል ሠሊጥ 900000 ኩንታል ወደ ዓለም አቀፍ ገበያ በፖርት ሱዳን በኩል በማውጣት 121.5 ሚሊዩን ዶላር የውጪ ምንዛሪ የትግራይ ክልል እንዳገኘ የትግራይ ክልል እድገትና ትራንስፎርሜሽን ዶክመንት ይገልጸል፡፡ በተመሳሳይ ከአፋር የጨው ማዕድናት ፋብሪካዎች በመትከል አብዛኛዎቹን የሚቆጣጠሩት የትግራይ ጦር አበጋዞች ናቸው፡፡ እንዲሁም በአፋር የተገኘውን የፖታሽ ማዕድን አምርቶ ለመሸጥ በአፋር በኩል በትግራይ አርጎ ጅቡቲ የሚገባ የባቡር መስመር ዝርጋታ የጦር አበጋዞቹ የኃብት ቅርምትና የመስፋፋት ፖሊሲ ስትራቴጂ ውጤት ነው፡፡ ምክንያቱም ኢኮኖሚውን እስከተቆጣጠርን ድረስ፣ የመከላከያና የደህንነት አፋኝ መንግስታዊ መዋቅር በመገንባት የኢትዩጵያን ህዝብ በልማታዊ መንግስት ስም ለዘመናት ለመግዛት እንችላለን የሚል የጦር አበጋዞቹ የአናሳ ዘውጌ የስነልቦና ቀውስ ሰለባዎች ናቸው፡፡ ከሌሎች ክልሎች የተነጠቁ መሬቶች፣ሳይውል ሳያድር ወደ ተነጠቁት ክልሎች የመሬት ይዞታ እንደሚገባ ሳይታለም የተፈታ ነው፡፡ የትግራይ ሕዝብና ምሁርም ይህን ኢፍህታዊ የመሬት ነጠቃ ማውገዝ ይጠበቅበታል፡፡ የዘውጌ ጦር አበጋዞች ለስልጣናቸው፣ ለዝናቸውና ለገንዘብ ጥቅማቸውን ለማስጠበቅ ሚሊዩን ህዝብ መስዋት ቢሆን፣ ምድር ቢቃጠል፣ ንብረት ቢጠፋ ደንታ የላቸውም፡፡ warlords are “people who are driven overwhelmingly by personal power, glory, and monetary gain and who are ready to sacrifice thousands of lives, land, and property for that power.”12 Lezhnev claims that the central motivation of the warlord, in addition to monetary resources, is the quest for “wealth, power, and fame.”13 This thesis accepts the idea that warlords share two main characteristics: they have military legitimacy, and they are motivated by political power, wealth, and fame.

 

4} በተለያዩ አገሮች ድንበር ዘለል ወንጀሎች(Transnational Crime)

የህወሓት የጦር አበጋዞች መንግስት ድንበር ዘለለል ወንጀሎች ህገወጥ የሸቀጣ ሸቀጥ ንግድ በተለይ የቁም ከብት፣ ቡና፣ ሠሊጥ፣ ጫት፣ ወርቅ ወዘተ ምርቶች  ወደ ሱዳን፣ሱማሌ፣ ኬንያና ጅቡቲ በድንበር አሻግረው ይሸጣሉ፡፡ የወያኔ የጦር አበጋዞች የጦር መሣሪያዎች ሽያጭ ወደ ሱማሊያ ደቡብ ሱዳን፣ ጅቡቲና ኤርትራ ንግድ ያከናውናሉ፡፡ ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር፣ ህፃናቶች ሽያጭ፤የወያኔ መንግስት ለአንድ ህፃን 30 ሽህ ዶላር በማደጎነት በመሸጥ በዓለም ይታወቃል፡፡ የህወሓት የጦር አበጋዞች የመሬት ነጠቃና ሽያጭ ለህንድ፣ለቻይና፣ለፓኪስታን ለሳውዲ አረብያ ቱጃሮች በመሸጥ ይታወቃላ፡፡ የዕፅ ዝውውር፣የውጭ ምንዛሪ ማሸሽ፣ወርቅና የከበሩ ድንጋዩች ሽያጭ፣ባህላዊ ቅርሳ ቅርሶች ዝርፍያና ሽያጭ በመፈፀም ኃብት ያከማቻሉ፡፡

‘‘In February 2011, Global Financial Integrity released a report titled “Transnational Crime In The Developing World“, which estimates that “the global illicit flow of goods, guns, people, and natural resources is approximately $650 billion”.[13] The report examined the illicit trafficking of drugshumanswildlifecounterfeit goods and currencyhuman organssmall armsdiamonds and colored gemstones, oil, timberfishart and cultural property, and gold. The report found that, in general, transnational crime flourished in developing countries with inequality, poverty and weak governments. ”

United Nations Development Programme

The most recent report was commissioned by the United Nations Development Programme. The report, entitled “Illicit Financial Flows from the Least Developed Countries: 1990-2008” found that “structural characteristics of Least Developed Countries could be facilitating the cross-border transfer of illicit funds,” examined issues with estimating illicit flows, analyzed the magnitude of illicit flows, and “made policy recommendations for the curtailment of these illicit flows”.[14] The report found that about $197 billion had been taken illicitly out of the 48 poorest developing countries and into mainly developed countries between 1990–2008, and that “African LDCs accounted for 69 percent of total illicit flows, followed by Asia (29 percent) and Latin America (2 percent).” Trade mispricing was found account for over 60% of illicit outflows.(Source:-www.gfintegrity.org)

‹‹በኢትዮጵያ ውስጥ ባለው መንግስታዊና ፖለቲካዊ ስልጣን መናጋት ምክንያት ከሀገር እየኮበለሉ ካሉት ባለስልጣናት ሌላ በሀገሪቱ ውስጥ ከፍተኛ እጥረት እንዳለ የሚነገርለት የውጭ ምንዛሪ ገንዘብ በተለያየ መንገድ ከሀገር እያመለጠ ሲሆን በዚህ ሳምንት ብቻ 1,800,000 ዶላር ከሀገር ሊሸሽ ሲል በምስራቁ የሀገራችን ክፍል መያዙ ታወቀ። ይህ በምስራቁ የሀገራችን ክፍል ከኢትዮጵያ ለማውጣት ሲሞኸር የተያዘው የውጭ ምንዛሪ መጠን ለሁለተኛ ግዜ ሲሆን ከወራቶች በፊት 541,771 ዶላር ሊያመልጥ ሲል መያዙ ተሰምቷል። የኦሮሚያ ክልል መገናኛ ቢሮ ሃላፊ የሆኑት አቶ አዲሱ አረጋ ገንዘቡን ከሶማሌ ክልል ለተፈናቀሉ ወገኖች መርጃ ይውል ዘንድ የምስራቅ ኦሮሚያ በመፍረዱ በተረጂዎቹ ባንክ ገቢ መደረጉንና ገንዘቡን ይዘው ሊያመልጡ በነበሩት ሁለት ሰዎች ደግሞ እያንዳንዳቸው የ8 ዓመት እስራትና 100,000 ብር ቅጣት መወሰኑን መግለጻቸው ይታወቃል። የፌዴራሉ መንግስት በውጭ ምንዛሪ እጥረት ተጎዳቻለሁ እያለ የብርን ዋጋ ተመን ዝቅ በማድረግ አጣሁት ያለውን የውጭ ምንዛሪ ለመሰብሰብ በሚራወጥበት ወቅት ይበልጥ የሚያባብሱ ተግባራት ሲፈጸም ማየት ያስገርማል ይላሉ የ1.8 ሚሊዮን ዶላርን መያዝ የሰሙ ታዛቢዎች። የኢትዮጵያ የገቢዎች እና ጉምሩክ ባለስልጣንን መግለጫ ዋቢ በማድረግ የጀርመን ድምጽ እንደዘገበው ገንዘቡን ሲያሸሹ ነበር የተባሉ ተጠርጣሪዎች መያዛቸው የተገለጸ ሲሆን የተያዘውም ባገባደድነው ሳምንት እለተ እሮብ ቦምባስ እና ቶጎ ውጫሌ በተባሉ ኬላዎች ላይ እንደሆነ ተብራርቷል።›› ዶላሩ መሸሹን ቀጥሏል $1.8 ሚ. ዶላር ተያዘ Oct22, 2017 አባይ ሚዲያ በወንድወሰን ተክሉ

{5} ከኢትዩጵያ ድንበር ዘለል የቁም እንስሳት ንግድ

ከኢትዩጵያ ከመካከላኛው ምስራቅ አገራቶች አንፃር በቁም እንስሳትና የሥጋ ውጤቶች  ንግድ ትልቅ ጥቅምና ብልጭ ያላት ሃገር ስትሆን የቆላማው ዝርያ በተለይም የቦረና በሬና የሱማሌ ጥቁር ጭንቅላት ያላቸው በጎች ዝርያ በብዙ ደንበኞች ተወዳጅ ናቸው፡፡ ወደ ውጪ የሚላኩ 1.6 ሚሊዩን የቁም እንስሳት በአመት ወደ ባህር ማዶ ገገራት በተለይም የገልፍ አገራትና ግብፅ ይላካል፡፡ የሚገርመው ታዲያ ከዚህ ውስጥ 1.4 ሚሊዩን የቁም እንሰሳት ህገወጥ በሆነ መንገድ ከሃገራችን እንደሚወጣ ጥናቱ ያረጋግጣል፡፡ የህወሃት የጦር አበጋዞች መንግስት  በትግራይ፣ በአማራ፣ በኦሮሚያ፣ በሱማሊያ በደቡብ ክልሎች በኩል ከኢትዩጵያ ድንበር ዘለል የቁም እንስሳት ንግድ ወደ ሱዳን፣ ሱማሊያ፣ ጅቡቲ፣ ኬንያና ኤርትራ በመላክና በመሸጥ ዳጎስ ያለ የውጭ ምንዛሪ ዶላር በውጭ ሃገራት ባንኮች የዘረፈውን ያስቀምጣል፡፡

Ethiopia has some important comparative advantages in the Middle Eastern livestock and meat markets. The meat characteristics of Ethiopia’s lowland breeds—particularly Boran bulls and Somali Blackhead sheep—are prized by consumers. Geographical proximity to Egypt and the Gulf makes both live animal exports and chilled meat exports possible. Live animal exports are high, as an estimated 1.6 million livestock1are exported from the country annually—although the vast majority of these (approximately 1.4 million) pass through informal channels.

ኢትዮጵያን ከመጽሀፍ ቅዱስ ውስጥ የማውጣት ፕሮጄክት – (ሉሉ ከበደ)

በ 2017 ኢትዮጵያ ስሟ ከመጽሃፍ ቅዱስ ውስጥ እንዲሰረዝ ዋናውን ስራ የሰራው ኢትዮጵያዊ በኩራት ምክንያቱን ይነግረናል የኢዮጵያ ገዳዮቿ ልጆቿ እንዴት ሊሆኑ ቻሉ? ስንት ሺህ ዘመን ስንት ሺህ ወራሪዎችን አሳፍራ ፤ስንት መቶ ጦርነቶችን አካሂዳ ያልተንበረከከች፤ ተገንብታ እዚህ የደረሰች ምድር፤ ከአብራኳ በወጡ የበሰበሱ ልጆቿ ክፋት ለመውደቅ በቃች።ዛሬ ኢትጵያ ወድቃለች። መንግስት የላትም። ሉአላዊነቷ ተደፍሯል። ህዝቧ ጠባቂ አቶ ለጥቃት ተጋልጧል። ተሰቃይቷል።ተለያይቷል። ይህን ሁሉ አደጋ ያመጡባት ባእዳን አይደሉም። ልጆቿ ናቸው።

 

አንዲት እኔ ዘወትር በኢትዮጵያ የምመስላቸውን እናት እውነተኛ ታሪ እነሆ። እኒህ እናት ስምንት ልጆች ወልደዋል ። ሰባቱ ልጆቻቸው የተባረኩ ፤ የተመሰገኑ ፤በግብረገብነትና በፈሪሃ እግዜብሄር የታነጹ በመሆናቸው በሰፈር ፤ በትምህርትቤት በሁሉም አቅጣጫ ተወዳጅና ተቀባይ ነበሩ። መጨረሻ ላይ የተወለደው ስምንተኛው ልጃቸው ግን ከቤተሰቡ ለየት ያለ ባህሪ ይዞ ብቅ አለ። ከህጻንነቱ ጀምሮ ውሸታም ፤ ነውጠኛ፤ አታላይ ፤ሌባ ፤ተደባዳቢ ሆነ። ለትምህርትም አስቸጋሪ ሆነ። ቅጣት የማይበግረው ሞገደኛ ሆኖ አረፈው። ስምንትና ዘጠኝ አመት ሆኖት የመንደሩ ህጻናት ጨውና ስኳር እንዲገዙ ሱቅ ሲላኩ መንገድ ላይ እየጠበቀ ፍራንክ ቀምቷቸው ይሮጣል።ሰው ሁሉ የሚረግመውና የሚያዝንበት ልጅ ሆነ።ከቤቱም ከጎረቤቱም ያገኘውን ሁሉ የሚሰርቅ ሆነ። አድጎ ወደህብረተሰቡ ሲቀላቀልም ስራው ሁሉ ከህግ ጋር የሚያላትመው ሆነ። እናቱ ታዲያ በዚህ ልጅ በጣም ያዝናሉ ። ያለቅሳሉ። ስንት ልጆች እንዳላቸው ለጠየቃቸው ሰው ሁሉ “ስምንት ወልጄ አንድ አገማሁ” ይላሉ።ገማብኝ የሚሉት ይህን የተበላሸውን ልጅ ነው። ዶሮ እንቁላል ታቅፋ ጫጩት ያልሆነው እንደሚገማባት ማለት ነው። ኢትዮጵያም ታዲያ ወልዳ ወልዳ ያገማቻቸው ልጆቿ የሚያጠፏት ሆኑ።

ሰሞኑን ኢትዮጵያ ካገማቻቸው ልጆቿ መካከል አንዱ ከጀርመኖች ጋር ተስማምቶ ስሟ ከመጽሃፍ ቅዱስ ውስጥ እንዲሰረዝ አድርጓል። ይህ ሰው በቅርቡ የዶክትርና ትምህርቱን የጨረሰ የጀርመን ኢቫንጀሊካን ቤተክርስቲያን ፓስተር ነው። ዶክተር በንቲ ኦጁሉ ይባላል። በ2017 የታተመው የጀርመን ኢቫንጀሊካን ቤትክርስቲያን መጽሃፍ ቅዱስ ታርሞ ባዲስ ተተረጎመ ሲባል የኢትዮጵያ ስም እንዲወጣ ዋናውን ስራ የሰራው ይህ ሰው ነው።ስለ ድርጊቱም በኩራት ይናገራል።”ኦፕራይድ ” ለሚባል ድረገጽ ጋዜጠኛ መርጋ ዮናስ በእንግሊዝኛ ጉዳዩን አስመልክቶ ከሰውየው ጋር ሰፋ ያለ ቃለምልልስ አድርጓል። ቃለ ምልልሱን ውዱ ወዳጄ እና የሙያ ወንድሜ ጋዜጠኛ ክንፉ አሰፋ ከአመስተርዳም አድርሶኛል። እኔም አንብቤ ዝም ማለቱ አይጠቅምም አልኩና ይህን ቃለ ምልልስ ለሁላችንም በቀላሉ እንዲገባን ብየ ከእንግሊዝኛ ወደአማርኝ በመመለስ ላካፍላችሁ ወደድኩ።ሁሉም እንዲያቀው ሼር ብታደርጉት ደስ ይለኛል። ወደ ቃለ ምልልሱ እንግባ።

መርጋ :፤የዶክትርና ትምህርትዎን በማጠናቀቅዎ እንኳን ደስ ያለዎት ልልዎ እወዳለሁ። የመመረቂያ ጥናታዊ ጽሁፍዎ እንደሰማሁት “የኦሮሞ ሃገር – በቀል( ነባር ) ሃይማኖትና የኦሮሞ ክርስትና ፤ የሚቃረኑ ወይስ የሚስማሙ ፤( አብረው መጓዝ የሚችሉ) ” በሚል ርእስ ላይ ያተኮረ ነው።ይህን ርእስ ለመምረጥ ምን አመላከቶት? የሚቃረኑባቸው ነገሮች ምንድናቸው የሚስማሙባቸውስ?አንድ የሚያደርጋቸው።

መልስ፤ከዚህ ፕሮጀችት ጀርባ ያለው ምክንያት ብዙ ክርስቲያን ሚሽነሪዎች፤ ኢቫንጀሊካኖች እና ፓስተሮች የኦሮሞ ህዝብ ስለ እግዜብሄር ሃሳቡ ፤ እውቀቱ የለውም እና ሃይማኖታቸውም በጣኦት ማምለክ ወይም በሴጣን ማመን ነው ብለው ይገምቱ ነበር። በአካባቢ አህጉራችን የክርስትናና እስልምና ሃይማኖት ከመምጣት በፊት የነበረውን የኦሮሞ ሃገር በቀል ሃይማኖት መመርመር መመልከት ጀመርኩ። ስለዚህ ከስነመለኮት እይታ አኳያ የመመረቂያ ጽሁፌ የማነጻጸር ሃይማኖታዊ ጥናት ነው። እመለከት የነበረውም ነገር የኦሮሞ ነባር ሃይማኖት ከክርስትና ጋር ይጻረራል ወይስ ይስማማል የሚለውን ነው። በጥናቴ ወቅት በኦሮሞ ነባር ሃይማኖት (ዋቄፈታ) እና በክርስትና መካከል ብዙ ተመሣይነትና ጥቂት ልዩነቶችን አግኝቻለሁ። ደስ የሚል ግኝት ነው።የእስልምናም የክርስትናም ሚሽነሪዎች የኦሮሞ ነባር ሀይማኖት ከነሱ እምነት የተለየ ነው ብለው ይገምቱ ነበር።የሆነሆኖ በብዙ መንገድ ምንም ልዩነት የሌለው ሆኖ አግኝቸዋለሁ። እግዜብሄር ከሚለው መጠሪያ ጀምሮ ይታያል። እግዚአቤር በኦሮምኛ “ዋቃ” ወይም “ዋቀዮ” ይባላል። ምድርና ሰማይን የፈጠረ። ከእስልምናም ሆነ ከክርስትና መምጣት በፊት ኦሮሞ ለረጂም ጊዜ የሚያምንበት ነው። መጽሃፍቅዱስን ወደ ኦሮሞኛ የተረጎሙ የተጠቀሙበትም ይኸው ቃል ነው።” God” የሚለውን “ዋቃ” በሚለው በመተካት።እና ዋቃ የሚለው ስም በመሰረቱ ከክርስትና ሳይሆን ከኦሮሞ ነባር ሃይማኖት የተወሰደ ነው።እንዲህ ወደ ዝርዝሩ ከገባህ ጥቂት ልዩነት ብዙ ተመሳሳይነትን ታገኛለህ። ጥናቱን ለማካሄድና ለመጻፍ ብዙ ጊዜ ወስዷል። የሆነው ሆኖ አሁን የመመረቂያ ጽሁፉን ጨርሻለሁ።ዲሴምበር 2016 ሒልደሺም ዩኒቨርሲቲ ቀርቧል። ጥናቱን አስመልክቶ የቀረቡ ፈታኝ ጥያቄዎችን ክርክሮችን ጁን 2017 በተሳካ ሁኔታ አስተናግጃለሁ።

ጥያቄ፤ እርሶ እያገለገሉ ያሉበት ቤትክርስቲያን ኢቫንጀሊካል ደችላንድ አዲስ መጽሃፍ ቅዱስ አሳትሟል።ቀደም ሲል በነበረው ቅጂ ውስጥ ስህተት እናም ጊዜ ያለፈባቸው ናቸው ያላቸውን ትርጓሜዎችና ቃላትን አርሟል።
“ኢትዮጵያ ” የሚለውን ቃል “ኩሽ” በሚለው መቀየርን ያጠቃልላል። ከዚህ የስም ለውጥ በስተጀርባ እንደምክንያትነት የሚቀርበው ምንድነው ?

ዶክተር በንቲ፤ መልካም ። የመጽሃፍ ቅዱስ ትርጉም ከመካከለኛው ዘመን ጀምሮ እየተካሄደ ያለ ነገር ነው። ከየትርጉም ስራው ጀርባ ያለው ሃሳብ በቀድሞዎቹ ህትመቶች ውስጥ የተወሰኑ ጉድለቶችና ግድፈቶች ይኖራሉ የሚል ነው።የተለያዩ የመጽሃፍቅዱስ ማህበረሰቦች መጽሃፍ ቅዱስን ሲተረጉሙ ኖረዋል። ይህ የመጀመሪያ ጊዜ አይደለም።በአስራ ስድስተኛው ክፍለ ዘመን ማርቲን ሉተር መጽሃፍ ቅዱስን ከ ላቲን ወደ ጀርመንኛ ከተረጎመበት ጊዜ ጀምሮ የቋንቋና የሃሳብ ትርጉም እየተካሄደ እንዳለ ነው።በነዚያ ትርጉሞች ውስጥ ስህተቶችነበሩ።አንዳንዶቹ የቋንቋ ሊሎቹም ግንዛቤያዊ ነበሩ። አሁን እየተካሄደ ያለው ትርጉም ምክንያቱ እነዚያ ያለፉ ስህተቶች ናቸው ። እነሱን ማረም ነው።

ለምሳሌ ግሪኮች ብሉይ ኪዳንን ከሂብሩ ቋንቋ ወደ ግሪክ ሲተረጉሙ “ኩሽ” የሚለውን ወደ “ኢትዮጲስ” በመቀየር ስህተት ሰሩ።ኩሽ የጥቁር አፍሪካ ህዝብ ስም ነበር ወደ ኢትዮጲስ የተለወጠ ። ትርጉሙ “ፊቱ የተቃጠለ ህዝብ” ማለት ነው። ኩሽ በመሆንና የተቃጠለ ፊት በመሆን መካከል ትልቅ ልዩነት አለ። ጥቁር ህዝቦች ፊታቸው የተቃጠለ አይደለም።ጥቁሮች ናቸው በቃ። ይህ አዲሱ በጀርመን ኢቫንጀሊካን ሉትራን ቸርች በ2017 የታተመው መጽሃፍ ቅዱስ እነዚያን ስህተቶች በማረም ነው ማለት ነው።

በአሮጌው የመጽሃፍ ቅዱስ ቅጾች ውስጥ “ኢትዮጵያ” የሚለው ቃል 45 ጊዜ ተጠቅሷል። እነዚህ ቃላት እንደ ስህተት ተወስደው ኩሽ ወደሚለው ወደቀድሞ ተክክለኛ ቃሉ ተለውጠዋል። ግልጽ ለመሆን የ2017 ትርጉም ኢትዮጵያ የሚለውን ቃል ብቻ አይደለም የቀየረው። ብዙ ቃላትና ያገባብ ስህተቶችን አርሞ ተርጉሟል።በተለይ “ኢትዮጵያ” የሚለው ወደ “ኩሽ” መቀየሩን የሚያስደስት ሆኖ አግኝቸዋለሁ።ምክንያቱም እኛ ኢትዮጵያውያን ኢትዮጵያ በመጽሃፍ ቅዱስ በመጠቀሷ የምንኮራ ነበርን። እውነታው ግን የግሪክ ተርጓሚዎች በስህተት የህዝብ ስም ነው ብለው አስበው ነበር።አሁን ያ አለመሆኑን አውቅን። ለኩሽ ህዝብ የተሰጠ ክብር የሚነካ የሚያዋርድ መጠሪያ ነበር(Derogatory)። በጀርመን ኢቫንጀሊካል ሉትራን ቸርች ይህ ተለይቶ መታወቁን በማየቴ በጣም ደስተኛ ነኝ።

ጥያቄ፤ ቤተክርስቲያንዋ ሌሎች ለውጦችንም ማድረጓን ጠቅሰዋል። ምንድናቸው?

መልስ፤ በአዲሱ እትም ወደ መዝሙረዳዊት 68 : 31 የሄድክ እንደሆነ “ኩሽ እጆቿን ወደ እግዜብሄር ትዘረጋለች” ይላል። በቀድሞው ትርጉም ውስጥ ግን ” ኢትዮጵያ እጆቿን ወደ እግዜብሄር ትዘረጋለች ” ነው የሚለው። ከኢትዮጵያ ወደ ኩሽ ከተለወጡት 44 አረፍተ ነገሮች አንዱ ነው። ተርጓሚዎቹ አንድ ወይም ሁለት “ኢትዮጵያ” የሚለው ቃል ያልተለወጠበት ሀረግ ረስተዋል።የሆነሆኖ ይህንንም ከነሱ ጋር ተወያይተናል። በቅርቡ ይታረማል።ለምሳሌ በኤርሜያስ 13:23 ውስጥ ያለው አንዱ ሳይተረጉሙ የረሱት ነው። በእንግሊዝኛው ትርጉም ” ኢትጵያዊ ቆዳውን ነብር ዥጉርጉርነቱን ይቀይራልን?” ይላል። እዚህ ላይ “ኢትዮጵያ ” የሚለው ቃል ፈጽሞ ሊጠቀሙበት የማይገባ ስድብ ነው(Insult).። የትርጉም ለውጡ ስለ ኢትዮጵያ ብቻ አይደለም። ብዙ የስም ለውጦችን ያጠቃልላል። አሁን ልነግራቸው የማልችል ቦታዎችን ጽንሰሃሳቦችን ሁሉ።
ጥያቄ ፤ በስነ መለኮትም ሆነ በሌላ ማናቸውም ከፍተኛ ትምህርታዊ ምሁራዊ ስራዎች ላይ ይህን መሰል ለውጦች ሲደረጉ ማጠቃለያ ውሳኔ ላይ ከመደረሱ በፊት ጥናቶች መካሄድ አለባቸው።የጀርመን ኢቫንጀሊካል

ቤተክርስቲያን ቃላቶችንም ሆነ አገባባቸውን ከመቀየሯ በፊት በቂ ጥናት አካሂዳለች?

መልስ፤ እርግጥ። የጀርመን ኢቫንጀሊካን ቤተክርስቲያን ከፍተኛ ያስተዳደር አካል ፤ የትርጉም ስራውን እንዲያካሂድ አንድ የምሁራን ቡድን መደበ።የቋንቋ ጠበብትንና የመጽሀፍ ቅዱስ ሊቃውንትን ያቀፈው ግብረሃይል በ2010 ተቋቋመ።ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ትርጉሙን ሲሰሩ ቆይተው የመጨረሻ ውጤታቸውን ለቤተክርስቲያን መሪዎች አቀረቡ።የቤተክርስቲያን መሪዎችና ጉባኤተኞች አዲሱን ትርጉም አነበቡ።አስተያየታቸውንና እንዲህ ቢሆን የሚል ሃሳባቸውን ሰጡ። እንግዲህ ለሰባት አመታት ቁጥራቸው የበዛ ኤክስፐርቶችና ምሁራን በዚህ ስራ ላይ ተሳትፈዋል።ይህ አዲስ ቅጂ የታተመው የሉተርን ተሃድሶ 500 ኛ አመት ለማሰብ ነው።ከ ኦክቶበር 31 – 2016 እስከ ኦክቶበር 31-2017 የሚውለውን ክብረበአል ለመዘከር። በጥናቱ ውስጥ የተካተቱት ሰዎች የበቁ የስነመለኮት ሰዎች፤ፈላስፎች፤የስነቋንቋ ጠበብት፤በሂብሩ፤ በግሪክ፤ በእንግሊዝኛ በጀርመንና በሌሎችም ቋንቋዎች የበቁና ከፍተኛ እውቀት ያካበቱ ናቸው።

ጥያቄ፤እስቲ ስለ ጥናቱ ሂደት ጥቂት ያብራሩልኛል? እና አጥኚዎቹ ምሁራን ግኝታቸውን ለማን እንዳቀረቡ?

መልስ፤አጥኒዎቹ ትርጉሙን የሰሩት አሮጌውን መጽሃፍ ቅዱስ መሰረት በማድረግ ነው።አዲሱ የትርጉም ስራ ይሁንታ ከማግኘቱ በፊት የሚያልፍባቸው በርካታ ደረጃዎች አሉ።መጀመሪያ ግለሰብ ኤክስፐርቶች የትርጉም ስራውን ያካሂዱና የሌሎች ኤክስፐርቶች እና የቤተክርስቲያን መሪዎችን ቡድን ላቀፈው ግብረሃይል አዲሱን ትርጉምና አሮጌውን መጽሃፍ ቅዱስ ያቀርባሉ። ይህ ግብረሃይል የራሱን አስተያየትና የእርምት ሃሳብ ከሰጠ በኋላ አዲሱም ጥንታዊውም መጽሃፍ ቅዱስ ለጳጳሱ ና በመላ ጀርመን የሚገኙ የኢቫንጀሊካን ቤተክርስቲያን ተወካዮች ለተሰየሙበት ጉባኤ ይቀርባል። ጉባኤውና ጳጳሱ አዲሱን መጽሀፍ ቅዱስ የሚያጸድቁ ፤የሚያሳትሙና የሚያሰራጩ ከፍተኛ አካላት ናቸው።

ጥያቄ፤ይህ ትርጉም ይህ ለውጥ በኢቫንጀሊካን ቤተክርስቲያን ተከታዮች ዘንድ ምን አይነት ምልከታ ይኖረዋል ብለው ያስባሉ?

መልስ፤ በጀርመን ያሉ የፕሮቴስታንት ቤተክርስትያናት በአዲሱ ትርጉም ደስተኞች ናቸው።የተወሰኑ ስህተቶች ታርመዋል።ትክክለኛ ቋንቋ በመጠቀም ልዩነትን የሚፈጥሩ ቃላትን በመቀየር ቤተክርስቲያኗ መጽሀፍ ቅዱስን የተሻለ ለማድረግ ትሞክራለች።የፕሮተስታንት ቤተክርስቲያን ተከታዮች በጣም ደስተኞች ናቸው ።አሁን መጽሀፉን በየጉባኤው ላይ እንጠቀምበታለን።

ይህ አዲስ መጽሀፍ ቅዱስ የፕሮተስታንት ቤተክርስቲያን መጽሃፍ ቅዱስ ነው።የካቶሊክ ወይም የኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን አይደለም።ኦርቶዶክስና ካቶሊክ ቤተክርስቲያኖች የየራሳቸው መጽሃፍ ቅዱስ አላቸው። ፕሮተስታንቶች 66 መጽሃፍት አሏቸው በመጽሃፍ ቅዱስ ስውጥ፤ካቶሊኮች 73 እና የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን 81።እንግዲህ እኔ አሁን እዚህ የማወራው በመላው አለም ሁሉ ያሉ ክርስቲያኖች ስለሚጠቀሙበት የፕሮተስታንት ቤተክርስቲያን መጽሀፍ ቅዱስ ብቻ ነው።

ጥያቄ፤የፕሮቴስታንት ቤተክርስቲያን”ኢትዮጵያ” የሚለውን ቃል ስህተት ሆኖ አግኝታው ከመጽሀፏ ውስጥ ስታስወግድና ስትቀይር ፥ የካቶሊኮችና ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን መሪዎች ተመሳሳይ እርምጃ እንዲወስዱ የማመልከት የማሳሰብ ሙከራ ይኖራል?

መልስ፤መልካም። የፕሮተስታንት ቤተከርስቲያን የአለም ቤተክርስቲያናት ምክርቤት አካል ናት።ይህ ትርጉም ለክርስቲያኖች ሁሉ የጋራ መሆን እንዳለበት እናምናለን።ምክንያቱም መሰረታዊውን የክርስቲያን እምነት የሚቀበል ነው። እውነትን መሻት ነው።እውነት ይፋ ሆናለች። እውነትም ተጽፋለች።ስለዚህ ኦርቶዶክስና ካቶሊክ አቢያተክርስትያናት ፤የኦርቶዶክስ እና የካቶሊክ ቤተክርስቲያናት እንደ ትክክለኛ የመጽሀፍ ቅዱስ ትርጉም ይህን ይቀበላሉ ብለን እናምናለን።ምክንያቱም ለሁላችንም የጋራና መሰረታዊ በመሆኑ። እኔ ባመራር ደረጃ ያለ ስልጣን ላይ እይደለም ያለሁት። የፕሮቴስታንት ቤተክርስቲያን እመራሮች ይህን ሀሳብ ለሌሎች ክርስቲያን ቸርቾች ሁሉ እንደሚያቀርቡ ተስፋ አደርጋለሁ፤ ኦርቶዶክስና ካቶሊኮችን ጨምሮ።

ይህን አዲሱን ትርጉም ለመቀበልም ሆነ ላለመቀበል መወሰን የኦርቶዶክሶችም ሆነ የካቶሊክ ቤተክርስቲያናት የራሳቸው ጉዳይ ነው። እኛ በትክክለኛ ቋንቋ የተቀመጠ መጽሀፍቅዱስ ነው የምንጠቀመው። ለዚህም ነው ፕሮቴስታንት የተባልነው። እኛ ከሁሉም አቢያተክርስትያናት ጋር እንሰራለን ከሁሉም ጋር እንከባበራለንም። ግን ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያንን በተመለከተ እንበልና ኩሽ ህዝቦች ውስጥ ሄደው መስራት ከፈለጉ ኦሮሞ፤ሲዳማ ፤ከምባታ፤አገው ፤ሃዲያ፤ሶማሌ እና ሌሎችም፤ቤተክርስቲያኗ ይህን አዲሱን ትርጉም መቀበል አለባት።በሁለት ምክንያቶች ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ያን እንደምታደርግ ተስፋ አደርጋለሁ። አንደኛ ፤ ትክክለኛው ስም “ኩሽ” ነበር እንጂ “ኢትዮጵያ” አይደለም። ሁለተኛ ፡ ከአንድ ክፍለ ህዝብ ጋር ወይም ከአንድ ሀገር ህዝብ ጋር የምትሰራ ከሆነ የዛን ህዝብ ባህሉን፤ ማንነቱን ማክበር አለብህ። ስለዚህ ኩሽ ህዝብ ውስጥ ሄደው የሚሰሩ አብያተክርስትያናት ሀላፊነት ነው ያን ስህተት አውቆና አርሞ መገኘት።

ጥያቄ፡ ይህ ለውጥ ወይም ይህ ትርጉም በራሳቸው በኩሽ ህዝቦች ላይ ምን አይነት ስነመለኮታዊ ለውጥ ያመጣል ብለው ያስባሉ?

መልስ፡ መልካም። ትልቅ ለውጥ ይኖረዋል። ሰዎች ጥያቄ መጠየቅ አለባቸው።” ማነው እጆቹን ወደእግዚአብሄር የዘረጋ?” ኢትዮጵያ እይደለችም ። ግን ኩሽ ነው። በጭፍን ኢትዮጵያ ናት ብለው የሚያምኑ ሰዎችን ሊቀበሉት ይፈታተናቸዋል። እውነት ትፈታተናለች። ነጻ ግን ታወጣለች።ክርስቲያን ሰባኪዎች ቃሉን እንዴት እንደሚተረጉሙና እንሚጠቀመበትም ለውጥ ይኖረዋል። እንደ ፓስተር እኔ ቆሜ ይህ ኩሽ ነው ስል ይህን ለመስማት የማይፈልጉ ላይቀበሉት ይችሉ ይሆናል ። ግን ምክንያትና ማስረጃ ማቅረብ ይኖርባቸዋል። ለምን እንደማይቀበሉት አስረጅ። ስለዚህ ሰዎች ይህን ለመረዳትና ሊቀበሉት ጊዜ ይወስድባቸዋል። ከፊሉን ሊያወዛግበው ከፊሉን ነጻ ሊያወጣው ይችላል። አንዳንዶች በትርጉሙ ደስተኞች ሆነው ይጠቀሙበታል ሌሎች ደስተኛ አይደሉም ይሆናል። የኔ ተስፋ ሁሉም ክርስቲያን ቸርቾች አዲሱን ትርጉም በደስታ ይቀበሉታል ነው። የተደበቀው አውነት ይፋ ሆኗል። ስለ ዚህ ሁሉም ሰው ደስተኛ ሊሆን ይገባል። መጽሀፍ ቅዱስን ከሂብሩ ወደ ግሪክ የተረጎሙት ሰዎች ለምን “ኢትዮጲስ” አሉን? ፤ፊታቸው የተቃጠለ ሰዎች” “ የተቃጠለ ፊት” የሚለው መጠሪያ ክብረ ነክና አዋራጅ ስድብ ነው። ፊታችን የተቃጠለ አይደለም። ጥቁር ነው በቃ። ጥቁር መሆን ምንም ስህተት የለበትም።አግዚ እብሄር ነው የፈጠረን። ጥቁሮች ነን ። አንደጥቁርነታችን አራሳችንን አንቀበለዋለን። ማናቸውም ቤተክርስቲያን እኔን ቢሰድበኝ ቤተክርስቲያኔ አልለውም። ይህ የማንነት ጉዳይ ነው። አባትህ ያወጣልህ ስም በባእዳን ቢለወጥ ያናድድሀል ። ማንነትህን ባህልህን ሁሉ ያወድመዋል። አዚህ የሆነው ነገር በትክክል ይህ ነው። የኩሽ ህዝቦች አራሳቸውን የተቃጠለ ፊት ክብለው አይጠሩም።

ኦሮሞ ፤ ሶማሌ፤ አፋር፤ እና ሌሎችም የኩሽ ህዝብቦች መሆናቸውን ታሪክ ይነግረናል። አንድም የገባው ፤ የተገለጠለት የኩሽ ሰው ግሪኮች ለኛ በሰጡን ክብረነክ አዋራጅ ስም ደስተኛ አይደለም።የመጀመሪያው ስማችን ኩሽ መጠሪያችን እንዲሆን መልሰን ለመጠየቅ ደስተኞች ነን።ስለዚህ ለውጡ ይህ ነው።እንዳለ የኩሽ ህዝቦችን ታሪክ በትክክል ሊቀይረው ይችላል።የኩሽ ሰዎች ቋንቋዎች አሏቸው እና የሚኖሩበት መልክአምድራቸውም በደንብ የታወቀ ነው። ግን ኢትዮጵያ ከሚለው ቃል ጋር የሚዛመድ ህዝብም ፤ ቦታም ፤ ቋንቋም የለም። ባንዳንድ ዩኒቨርሲቲዎች የኢትዮጵያ ጥናት እንዳለ እሰማለሁ።መጨረሻ ላይ ይሄም ይቀየራል።ምክንያቱም ጥያቄ ያስነሳል።ኢትዮጵያ

ማነው?ኢትዮጵያ ምንድነው?

ጥያቄ፤ በኢትዮጵያ በትምህርት ላቅ ባሉ (elite) ክፍሎችም ሆነ በሌላው ማህበረሰብ ዘንድ ማንነትን በተመለከተ የተጋጋሉ ክርክሮች ይስተዋላሉ።ብቸኛው ማንነታችን “ኢትዮጵያዊነት” ነው ብለው የሚከረከሩ አሉ።በሌላው በኩል ደሞ ቀዳሚው የጎሳ ማንነታችን ነው ኢትዯጵያዊነት ሁለተኛ ደረጃ ነው ብለው የሚከራከሩ አሉ።ሌሎች ደሞ ጭራሽ ባጠቃላይ ትዮጵያዊ ማንነትን የማይቀበሉ አሉ። ለዚህ አነጋጋሪ ለሆነው የማንነትጉዳይ ይህ አዲሱ

ትርጉም አስተዋጾ ይኖረዋል ብለው ያስባሉ?

መልስ፤ እውነት ነጻ ያወጣሃል ብየ አስባለሁ።የመጀመቲያው ስም “ኩሽ” ለመሆኑ ማስረጃ እስካለ ድረስ ቃሉ “ኢትዮጵያ” ነው ብሎ የሚያከራክር ምክንያት የለም።”ኢትዮጵያ” ብለው ሊጠሩን ያስቻላቸው ሳይንሳዊ ማስረጃ አያገኙም ይሆናል።ሳይንሳዊ ስል የአርኪዎሎጂ የስነቋንቋ እንዲሁም የታሪክ ማስረጃዎችን ማለቴ ነው።አሁን ስላለችው ኢትዮጵያ ታሪክ እንድነግርህ ፍቀድለኝ። ከ1900-1908 እስከዚህ ጊዜ ድረስ የዛሬዪቱ ኢትዮያ ስነ መልክአምድር (ካርታ) አልነበረም።ከዚያ በፊት ህዝቡ ኦሮሞ፤አማራ፤ሲዳማ ፤ አፋር፤ትግሬ ወዘተ….ይባሉ ነበር።

አሁን ያለችው ኢትዮጵያ ካርታ ዳር ድንበር የተቋቋመው ፤ የተመሰረተው ፤ በዳግማዊ ሚኒሊክ የአቢሲኒያው ንጉስ ነው።የደቡብን ኩሾችና ሌሎችንም በቅኝ የያዘውና አሁን ያለችውን ኢትዮጵያ የምትባል ሀገር ግዛት የፈጠረ።እስከ 1931 ኢትዮጵያ የሚለው ቃል ህጋዊ እውቅና አላገኘም ነበር።ከ1931 አም በፊት ሃገሪቱ አቢሲኒያ ነበር የምትባለው። እና አቢሲኒያውያን እራሳቸውን የሴም ህዝብ ብለው ነው የሚጠሩት።ንጉስ ሃይለስላሴ ናቸው በ1931 አም በመጀመሪያ ህገመንግስታቸው ውስጥ አቢሲኒያ የሚለውን ስም ጥለው ኢትዮጵያ የሚለውን ስም ያጸደቁት።

ኩሽና ሌሎችም ህዝቦች በዚህ የአፍሪካ አህጉር ለሺዎች አመታት እየኖሩ በነበረበት እንግዲህ ጥያቄው እንደምን አንድ ሃገር እንዳለ ስሙ ተለውጦ “ኢትዮጵያ” ይባላል? መልካም ። ግሪኮች “ኢትዮጲስ” አሉ፤ ምክንያቱም ህዝብ ኢትዮጵያ ስለሚባል ግዛት አፈታሪክ ያወራ ነበርና። በትክክልም የኩሽ ስለነበረ ግዛት። ስለ ንግስት ሳባ ነበር የሚናገሩት። ኩሽ እንጂ ሴማዊት ስላልነበረች ሰው። ግዛቷም የኩሽ ግዛት እንጂ ኢትዮጵያ አልነበረችም። የአካዳሚክ ሰዎች ፤ ታሪክ አጥኚዎች፤ የስነመለኮት ሰዎች (የሀይማኖት ጠበብት) ይህን በደንብ መረዳት አለባቸው።ፖለቲከኞች ደግሞ እውነትን መያዝና ያለፉ ስህተቶችን ማረም ይገባቸዋል። በጣም ብርቱ ነገር ነው። ስሜ በንቲ ነው። ስለዚህ ድንገት ስሜ ወደ ጄምስ ቢለወጥ ደስ አይለኝም።

የዘር የጾታ እና ማናቸውም አይነት ልዩነት መታረም ነው ያለበት።ለምሳሌ “ባሪያ ለጌታህ ታዘዝ” የሚለው ነገር መቀየር አለበት። ጥቁር የተረገመ ነው ለማለት ካምና ትውልዱ ተረግመዋል የሚል ጽንሰ ሃሳብ አለ።ስለዚህ የጥቂር ህዝብ ችግር ሁሉ የእግዜብሄር እርግማን ነው። ይህ መቀየር መወገድ አለበትእንዳለ። ምክንያቱም እግዜብሄር ጥቁሩን ህዝብ ረግሞታል ብየ አላምንም። ይልቅስ ተርጓሚዎች የጥቁሮች አባት ካምን የተረገመ ብለው ሲጠቅሱ በስህተት የተሞላ አድሎአዊነታቸው ነው። ካምን የረገመው እግዜብሄር የክርስቲያን አምላክ ሊሆን እንደማይችል አምናለሁ።ይህ ስህተት ሆን ተብሎም ይሁን በሌላ ምክንያት ይደረግ ፤ የመጽሃፍ ቅዱስን ቅዱስነት ውድቅ አያደርገውም።ነገር ግን ስህተቶችን ማረምና እውነተኛ በሆነ አሉታዊ መንገድ ማቅረብ የበለጠ መጽሃፍ ቅዱስን ያበለጽገዋል።

ጥያቄ፥ ያሉኝ ጥያቄዎች እነዚሁ ናቸው ሌላ የሚጨምሩት ነገር ካለ?

መልስ፤ ለጥያቄዎችህ አመሰግናለሁ። እውነትን ለመናገር ደስተኛ ነኝ እናም አዲሱን ትርጉም የሚያነቡ ሰዎችን ሁሉ የምጠይቀው ነገር እርምቱ እውነት አከሆነ ደረስ እንዳይደነግጡ ነው። ገንቢ በሆነ ውይይት መሳተፍና አዲሱን ትርጉም በሰዎች መካከል በሰላም አብሮ መኖር እንዲቻል አርገን ጥቅም ላይ ለማዋል መሞከር አለብን።ለውጡ አሉታዊ እርምጃ ሆኖ እንዲታይና በክርስቲያኖች ሁሉ ጥቅም ላይ እንዲውል ተስፋ አደርጋለሁ።
በመላው አለም የመጽሃፍ ቅዱስ ተርጓሚ ማህበረሰቦችም እነዚህንና ሌሎችንም ስህተቶች አርመው ለወደፊት በትርጉም ስራ ወቅት መድሎአዊ ቃላትን ለማስወገድ እንደሚሰሩ ተስፋ አደርጋለሁ።ሁሉን አቀፍ እንዲሆኑም አበረታታቸዋለሁ።ምክንያቱም እግዜብሄር የፍቅር አምላክ ነውና የፈጠረውን ሁሉ የሚወድ። በራሱ ፍጡራን መካከል ልዩነትን የሚፈጥርበት ምክንያት የለውም።
አማኞችም ለለውጥ ልቦናቸው ክፍት መሆን አለበት። በግልጽም ሊወያዩበት ይገባል። አውቃለሁ ሀይማኖት በጣም ስሜትን የሚነካ ነገር ነው። በመላው አለም ያሉ ሀይማኖቶች በሰላም ተቻችለው አብረው እንዲኖሩ ለማድረግ ሲባል፤መነጋገር አንዳችን ሌላችንን የመረዳት ልምድ ማዳበርና አሉታዊ አስተሳሰብን ማራመድ የሰው ልጅ ባህል አንዱ ገጽታ ነው። ያም ምኞቴና ጸሎቴም ነው።

የሰማያዊ ፓርቲ ሕዝባዊ ስብሰባና የባሕር ዳር እሥረኞቹ መለቀቅ

ሰማያዊ ፓርቲ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ከተጣለበት ጊዜ አንስቶ ላለፈው አንድ ዓመት የሚሆን ጊዜ የመጀመሪያዊን ሕዝባዊ ስብሰባ ትናንት አዲስ አበባ ላይ አካሂዷል።

ሰማያዊ ፓርቲ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ከተጣለበት ጊዜ አንስቶ ላለፈው አንድ ዓመት የሚሆን ጊዜ የመጀመሪያዊን ሕዝባዊ ስብሰባ ትናንት አዲስ አበባ ላይ አካሂዷል።በመብራት ኃይል አዳራሽ ውስጥ በተካሄደው በዚህ ስብሰባ ላይ ቁጥሩ ከስምንት መቶ ያላነሰ ሰው መገኘቱን የፓርቲው ምክትል ሊቀመንበር አቶ ጌታነህ ባልቻ ማምሻውን ለቪኤኤ ገልፀዋል።

የፊታችን ዕሁድ፣ መስከረም 26/2010 ዓ.ም ከምኒሊክ አደባባይ ተነስቶ መስቀል አደባባይ ላይ የሚጠናቀቅ ሰላማዊ ሰልፍ እንደሚያደርግም ሰማያዊ ፓርቲ አስታውቋል።

በሌላ በኩል ደግሞ የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ባለፈው ሐሙስ፣ ጥቅምት 16/2010 ዓ.ም. በዋለው ችሎት ባሕር ዳር ከተማ ላይ በነኀሴ 2ዐ1ዐ ዓ.ም. ተካሂዶ ከነበረውና ብዙ ጉዳይት ከደረበት ሰልፍ ጋር ተያይዞ በእሥር ላይ የነበሩ የሰማያዊ ፓርቲ የምዕራብ ጎጃም ዞን፣ በተለይ ደግሞ የፓርቲውን የባሕር ዳር ከተማ መሪዎች በነፃ ማሰናበቱ ታውቋል።

በፓርቲው መሪዎችና አባላት ላይ ለአሥራ አንድ ወራት ያህል ክሥ ሳይመሠረት መቆየቱን ለቪኦኤ የገለፁት የፓርቲው የባሕር ዳር ከተማ ሰብሳቢ አቶ ማሩ ዳኘው እና ምክትላቸው አቶ መልከሙ ታደሰ ክሡ ሲቀርብም ጥፋተኛ ሆነው ከተገኙ ከዕድሜ ልክ እሥራት እስ ሞት የሚያሰቀጣ የወንጀል ክሥ እንደነበር አመልክተዋል።

ለተጨማሪ የተያያዘውን የድምፅ ፋይል ያዳምጡ።