ለጣናና ለአባይ በእውቀትና በጥናት ላይ ተመስርቶ የተፃፈ ድንቅ መፍትሄ ነው

by ዘ-ሐበሻ June 5,

ለጣናና ለአባይ በእውቀትና በጥናት ላይ ተመስርቶ የተፃፈ ድንቅ መፍትሄ ነው፡፡ ሰሞኑን የሚካሄደው የሶሻል ሚዲያ ዘመቻ የጣና ችግር እንቦጭ እንጅ ጣና በለስ፣ ደለልና ጨረጨራ ግድብ ናቸው ብሎ የሚያስብ ሰው ባለማየቴ ነው ጓደኛየ ወንድምስሻ በፌስቡክ ገፁ የፖሰተውን ፁሑፍ ያጋራዋችሁ፡፡
Wendemsesha A. Angelo
June 22, 2019
እምቦጭ ይለምልም!
ጣና ሐይቅ ይውደም!

(በጣና ሀይቅ ጉዳይ ዝርዝር መረጃና ሂስ)

በ1811 ዓ.ም. የተወለደው የራስ ኃይሉ ልጅ  ካሳ ቴዎድሮስ ገና በ19 ዓመቱ የገነነበትን ጦርነት ያደረገውና በድል ያሸበረቀው ዓባይን መቆጣጠር የሞትና ሽረት ጉዳይ ከሆነባት ከግብጽ ጋር ተዋግቶ ነው፡፡ #ግብጾች ደግሞ ራስ ምታታቸው ምግባቸው የሆነው የአባይ ወንዝ ምንም ችግር እንዳያጋጥመው ለማድረግ ከራሳቸው በቀር ማንንም ላለማመን የሚደረግ የአካባቢ የበላይነት ጉዳይ ነው፡፡ እንኳን አሁን በቀድሞ ነገሥታት ዘንድ ሳይቀር አባይን ገድባ በፍጹም የበላይነት መደራደር እንደምትችል የኢትዮጵያን አቅም ዐይተው አንዴ ደንግጠዋልና በአባይ ላይ ቀልድ አያውቁም፤ ስለዚህም የአባይን ወንዝ እስከምንጩ ድረስ ለመቆጣጠር በቀጥታም በተዘዋዋሪም ይመላለሳሉ፡፡ የጉ-ራና ጉ-ንደት ጦርነት ባይሳኩም ኢትዮጵያ ላይ ጥቃት አድርሶ ሊያዳክማት የሚችልን ማንኛውንም አጋጣሚ ትጠቀማለች፤ ታግዛለች፡፡ ኢትዮጵያን ከዚህ መዳከም የሚታደጋት አንድነትና ሥልጣኔ መሆኑን በተግባር የሰበከው አጼ ቴዎድሮስ ተተኪ ልጅ ያጣ ይመስል ዛሬ ላይ አባይና ጣናን ለስጋት የዳረጉትን ችግሮች በንስር ዐይን ለይቶ መፍትሔ የሚሰጥ አካል የታጣው ንጉሦቻችን ግብጻውያን ሆነው ይሆን ያሰኛል! 3ኛው ስጋቷ ጉ-ባ ላይ ያላት ዕቅድ ምን እንደሆነ ግልጽ ባይሆንም ከጥቂት ክርክር በቀር ብዙም አላስቸገረችም፡፡ ‹‹ጉ›› የተባለች ፊደል ገዴ አይደለም ብላ ተስፋ ቆርጣ ግን አይመስለኝም፡፡

የጉዳዩን አሳሳቢነት ለመረዳት ያህል ከቅርቦቹ አጋጣሚዎች ብጠቅስ የደርግ መንግሥት አመራሮች/ባለሙያዎች በጣና ሐይቅ ላይ በአባይ ወንዝ መውጫ የሚሠራውን የጫራጫራ ግድብ በ30 ሚሊየን ብር ሊሠራ ጨረታውን አሸንፎ የነበረውን የግብጽ ተቋራጭ በፖለቲካዊ ውሳኔ ትተው ለኛው ልጅ በርታ ኮንስትራክሽን መስጠታቸው ግብጾችን ከአባይ የማራቅ የጥንቃቄው አካል ነው፡፡ ይህን የፈጸመው ያው አንዱ የመብራት ኃይል ተቋም ግን መንግሥት ሲቀየር #የህዳሴ_ግድቡ ውሀ የሚተኛበት ቦታ ላይ የወርቅ ማዕድን እንዲያወጣ ለግብጻዊው የማዕድን አምራች ፈቅዶለታል፡፡ የወርቅ ማዕድኑ ስንት ሜትር ድረስ ቢያወጣው እንደሚበቃው ፈጣሪ ይወቅ እንጂ የቦታውን የውሀ ማቆር/አለማስረግ ችሎታ ሊፈታተነው እንደሚችል መገመት ከባድ አይደለም፡፡ የዚህም ግድብ ተስፋ ግን የዓባይ ወንዝና ገባሮቹ በመሆናቸው መጀመሪያ ምንጩን እንርዳው እስኪ፤ ጣናን፡፡

የጣና ገባሮች

ሐይቅ የሚፈጠረው ከዙሪያው የሚገብሩት ውሀዎች ሊተኙበት የሚችል ጎድጓዳ ስፍራ ሲሆንና ቦታውም ከምድሩ ተፈጥሮ አንጻር ውሀ ማቆር ሲችል፣ እንዲሁም ከሚሸኘው ውሀ ይልቅ የሚቀበለው ሲበዛለት ነው፤ አንጻራዊ የገቢ ብልጫ ማለት ነው፡፡ ጣና ሐይቅ ከጎንደርና ከጎጃም ተራሮች /አርማጭሆ፣ ጉና እና ጮቄ/ የሚነሡ ከ60 በላይ መጋቢ ወንዞች እንዳሉት ሰነዶች የሚጠቁሙ ሲሆን በዋናነት በ4 ተፋሰሶች ተከፍለው ውሀቸውን ለጣና ገቢ ያደርጋሉ፡፡ እነዚህም ግሼ አባይ ተፋሰስ 1,656 ፣ ጉመራ ተፋሰስ 1,284፣ ርብ ተፋሰስ 1,303 እና መገጭ ተፋሰስ 514 በድምሩ 4,757 ካሬ ኪሎ ሜትር ሲሆኑ ውሀቸው 3,600 ካሬ ኪሎ ሜትር ስፋት ያለው ጥንት ደምቢያ ተብሎ የሚታወቅ ቦታ ላይ ጣና ሐይቅ ተብሎ ይተኛል፡፡ በነዚህ ተፋሰሶች ላይ ያለው የገጸ ምድርና የከርሰ ምድር ውሀ እንደጊዜውና እንደአፈሩ ጠባይ የውሀው መጠን ከፍ ዝቅ እያለ ጣና ሐይቅ ውስጥ ይከትማሉ፡፡ መውጫቸው ደግሞ #አንድ_አባይ_ወንዝ_ብቻ ነው፡፡

ጎንደር ከተማን ለመጠጥ ውሀ ምንጭነት አገልግሎ የሚያልፈው አንገረብ ወንዝን ጨምሮ በአካባቢ ጥበቃ ሥራ መዳከም ምክንያት በበጋ ደርቀው የሚታዩ የጎንደር ዙሪያ ወንዞች ብዙ ናቸው፡፡ እንደውም ከከተማው 25 ኪሜ የማይርቀው መገጭ ወንዝ ላይ እየተሠራ ያለው የ10 ቢሊየን ብር ግድብ ለከተማው ዘርፈ ብዙ ጥቅም እንዲሰጥ የታሰበ ቢሆንም ከፕሮጀክቱ መጓተት በላይ አስተማማኝነቱ ጥያቄ ላይ ወድቆ አሁን የመጠጥ ውሀ መስመር የተገነባው 45 ኪሎሜትር ርቆ ከሚገኘው ጎርጎራ-ጣና ነው፡፡ ወደጣና የሚገቡት አንገረብና መገጭ ወንዞች ላይ መተማመን ያቃተው መንግሥት ከሌሎች ወንዞች የተቀበለውን የጣናን ውሀ ወደኋላ መልሰው እነ ንጉሥ ፋሲለደስ ለውሀው ብለው ለዋና ከተማነት ወደ መረጡት ጎንደር ይጭኑታል፡፡ ይህንን አማራጭ የጎንደር ሕዝብን ጥያቄ ለመመለስ ብቻ የፈለገ ለጣና ሕልውና ግን ደንታቢስ የመሆን ምልክት አድርጌ እወስደዋለሁ፡፡ /ዓለማያን ሐይቅ አድርቆ ከሐይቁ ቦታ ላይ ጥልቅ ጉድጓድ ቆፍሮ ለሐረር ውሀ የወሰዱት ሰዎች ካገኙት ልምድ ነው መሰል¡

ወንዞቹ ጣና ሲገቡ ውሀ ብቻ ሳይሆን ደለልም፣ ግንድና ቅጠልም ይዘው ይገባሉ፡፡ ወንዞቹ ሲፈሱ ጭቃ መስለው ሲሄዱ ስናይ ቆይተን ሐይቅ ውስጥ ሲገቡ ግን ፍጥነታቸውም ቀንሶ፣ ከሐይቁ ጥልቀት አንጻርም ዝቅ ብለው ስለሚፈሱ የጣና ሐይቅ ክረምት ከበጋ ወደ ሰማያዊ ያደላ ቀለም ይዞ ዐይንን ይማርካል፡፡ ዝዝሩን ስንመለከት ግን በጥናቶች መሠረት በየዓመቱ ከ3-4 ሚሊየን ቶን ደለል/አፈር ወደ ጣና ይገባል፡፡ ይህ መጠን በሙሉ ባይወጣና ከጣና ስፋት አንጻር ሐይቁ ውስጥ ወጥ ስርጭት አለው ብለን ብንወስድ የጣና ሐይቅ በየዓመቱ ቢያንስ 5.2ሳሜ ያህል ጥልቀቱ ይቀንሳል ማለት ነው፡፡ አብዛኛው ደለልም የሚገባው በክረምት ወራት በመሆኑ ቀጥታ በጎርፉ ግፊት ከጣና መውጣት ከቻለ ምንም አያሰጋም፡፡ እውነታው ግን በ2010 በወጣ የጥናት ሰነዶች የጣና ሐይቅ ከ1.4 ሜትር በላይ ጥልቀቱ እንደቀነሰና በደለሉ ምክንያት ለመድረቅ መጋለጡ ከፍተኛ ደረጃ መሆኑ ነው፡፡ በእርግጥ ገና በ2005ቱ የጅማ ዩኒቨርሲቲ የጥናት ጉባኤ ላይ የአዲስ አበባው ዩኒቨርሲቲ ፕሮፌሰር ክንፈ የመድረቅ ምልክት እንዳሳየ አረጋግጠው ማሳሰቢያ ሲሰጡ እኔ በቦታው ነበርኩ፡፡ ይህ ሁሉ እንግዲህ ጣና ሐይቅ ላይ ግድብ ከተሠራ 15ና 20 ዓመት ላይ ማለት ነው፡፡

ጣና ላይ ግድብ!

ለሰው ልጅ ኑሮ እጅግ አስፈላጊ የሆኑ ልማቶች የመኖራቸውን ያህል ከተፈጥሮና አካባቢ ጥበቃ በላይ የሚሆን ግን ምንም ነገር አይጠቅመውም፡፡ ስለዚህም የልማት ዕቅዶችና የኢንቨስትመንት ንድፈ ሀሳቦች የአካባቢ ተጽዕኖ ግምገማቸውን አብረው እንዲያቀርቡ ይገደዳሉ፡፡ በዚህ አግባብ ሊተገበር በደርግ ዘመነ መንግሥት ጫፍ ደርሶ ኢሕአዴግ የተረከበው የጢስ አባይ-II እና ጣና በለስ የተቀናጀ ፕሮጀክት ጣና ሐይቅ ላይ ጫራጫራ ግድብን ሊገነባ ዕቅድ ይዞ ቀርቧል፡፡ በዚህ መሠረትም በብዙ ዓመታት አንዴ የሚከሰተው የጣና ሐይቅ ውሀ መተኛ ቦታ መስፋት ከአካባቢ ተጽዕኖ ግምገማው ሪፖርት አንዱ በመሆኑ ይህ ተጽዕኖ በጣና ዙሪያ ባሉ ባህርዳር ከተማና የገጠር ቀበሌ ነዋሪዎች ሊያደርጉት ስለሚገባ ጥንቃቄ ምክር ተሰጥቷል፡፡ በዚህም መሠረት የጣና ዳሩ የአማራ ልማት ማኅበር ዋና መሥሪያ ቤት ሕንጻ ላይ እንደተደረገው ውሀ ሊያሰምጠው የሚችለውን ያህል ቁመት ከፍ አድርገው መገንባትና ከመንገድ የሚያገናኝ ድልድይ ሠርተዋል፡፡

የግድቡ ግንባታ ተጠናቆ ሥራ በጀመረበት 1990 ዓም. እስከ ኅዳር ወር ድረስ የዘለቀ የውሀ ከፍታ መጨመር ተከስቶ ግድቡ ታሳቢ ካደረገው የባህርዳር ከተማ መንገድ በላይ መጥቶ ነበረ፡፡ በአንጻሩ ውሀው ያስነሳቸዋል ተብለው የነበሩ ገበሬዎች በወቅቱ ከ35ሚሊየን ብር በላይ ቢመደብላቸውም ዕቅዱ እንዳልተፈጸመ በፕሮጀክቱ ላይ በከፍተኛ ኃላፊነት የነበረ ወዳጄ ነግሮኛል፡፡ ከ1990ዓ.ም. በኋላ ግን የውሀው አሞላል ስጋት መሆኑ ቀርቷል፡፡ ወዳጄ እንደነገረኝ ከሆነ የገበሬዎቹ ጉዳይ ብቻ ሳይሆን የግድቡ ዲዛይን ላይም ከፍተኛ ለውጥ ተደርጎ የጣና በለስ ውሀ መውሰጃ ቦታም ከግድቡ አፍ ባህርዳር መሆኑ ቀርቶ ወደ ምዕራብ የሐይቁ ጥግ ተወስዷል፡፡ እንግዲህ የዲዛይኑ ለውጥ ያመጣው ተጽዕኖ ዳግም ተገምግሞ ከሆነ መንግሥት ሊያስብበት የሚገባ ጉዳይ ሆኖ ዋናው የደለሉ ክምችትና የጥልቀት መቀነስ ምክንያት ግን ይህ ግድብ መሆኑን ማስተባበል የሚቻል አይመስለኝም፡፡ ቀድሞ ያልነበረ የደለል ችግር በግድቡ መገንባት ማግሥት በፍጥነት እየታየ ነውና፡

አጥፍቶ ጠፊው አሸባሪው ጣና በለስ

የሐይቁ ውሀ አንጻራዊ ሁኔታው የተረጋጋ በመሆኑ ደለሉ የፍሰቱን አቅጣጫ ተከትሎ የሚሄድና የውሀው ፍጥነት ሊበጠብጠውና ሊሸከመው /turbidity/ ከሚችለው በላይ ሲሆን ሐይቁ ውስጥ የመቅረት ዕድሉ ሰፊ ነው፡፡ ጫራጫራ ግድብ የተሠራው ደግሞ የወንዞቹ ተፈጥሯዊ የፍሰት መንገድ መጨረሻ የአባይ ወንዝ መውጫ ላይ በመሆኑ ወሀው ደለሉን ትቶ እንዳይወጣ ማድረግ የሚቻለው የውሀው በር በዚሁ ቦታ ሲሆንና የበሩ ቦታም ከሥረኛው ወለል ሳይዘጋ ክፍት ሆኖ የደለሉን ገቢ መጠን ያህል ሳይቋረጥ ከተጓጓዘ ነው፡፡ አሁን እንደምናየው ግን እንኳን ሐይቁ ወንዙ ጭምር ግፊቱ ቀንሶ ደለሉን መሸከም አቅቶት /low turbid/ ይዞት የወጣውን ደለል የባህርዳር ዙሪያ የአባይ ወንዝ ይዞታ ላይ ትቶት እየሄደ፣ የመሬት ችጋራምም ጠጋ ብሎ እያረሰው ነው፡፡ የክልሉና የከተማው ከፍተኛ አመራርም ሲወጣ ሲገባ እያየው ወንዙ በእርሻ ሲተካ ምንም አይሸነቁጠውም፡፡

በዚህ ሂሳብ ስንሄድ የውሀው ፍሰት ተፈጥሯዊ መስመር ባልሆነ ቦታ የተጠለፈው የጣና በለስ ውሀ ንጹሑን ውሀ ብቻ እየጨለፈ እንደሚወስድ ለመረዳት ቀላል ነው፡፡ በተፈጥሮው ዑደት ምጣኔ መሠረት ከጣና የሚወጣውን ውሀ ያህል ደለሉንም የሚሸከም ውሀ ካልተገኘ ሌላ ይህን የሚሠራ ሰው ሠራሽ አሠራር መፈጠር አለበት፡፡ ይህ ደለሉን በማሽኖች ጠርጎ ማውጣትን ሊጨምር ይችላል፡፡ ለደለሉ ምንም መፍትሔ ያልሰጡ ፕሮጀክቶችን ጣና ላይ መደርደር ግን ደለሉን ለጣና ትቶለት ሲሄድ ‹‹ብትደርቅስ ምን አገባኝ!›› የሚል ጨካኝ ስግብግብነት እንደሆነ ይሰማኛል፡፡
ጣና በለስ ይህን ውሀ በቋሚነት ሲወስድ ለሁለት ዓላማ ነው፡፡ በጣም ጥቂቱን /‹10 በመቶ/ ከተገነባ ጀምሮ ለእርሻና ምርት ለማስወገድ በመቶዎች ሚሊየን ብር ለማውጣት እንጂ ጠብታ ጥቅም ላላስገኘው ለጣና በለስ ስኳር ፋብሪካ ሸንኮራ አገዳ ለማምረት ሲሆን አብዛኛው ግን 460 ሜጋ ዋት ለሚያመነጨው የጣና በለስ ኤልክትሪክ ኃይል ተርባይን መምቻ ነው፡፡ ይህን ለማድረግ 11ኪሎሜትር በመሬት ውስጥ ቁልቁል ይዞ ሲፈነጠር ከባህር ወለል በላይ ከ1800ሜትር የጣና አፍ ወርዶ በረሃው ላይ 711 ሜትር ላይ ይገለጣል፡፡ የዚህን ዋሻም ደህንነት ለማስጠበቅ ሲባል ሐይቁ ደለል አልባ መሆኑ ተገቢ ሊሆን ይችላል፡፡ ጥያቄው የዚህ ፕሮጀክት ህልውና መሠረት የሆነው የጣና ሐይቅ ዋሻው ትቶት በሚሄደው ደለል ምክንያት ህልውናው አደጋ ላይ ሲወድቅ ‹‹አጥፍቶ ጠፊ››ው ራሱ የጣና በለስ ፕሮጀክት ሊሆን ነው፡፡ በምጣኔም ካየነው ተፈጥሮ ስትልክ የነበረውን ደለልና ውሀ አመጣጥና የነበረ ሲሆን ሰው ሰራሹ ፕሮጀክት ግን የሚወጡትን ውሀ ደለሉንም ይዞ እንዲወጣ ካልተደረገ ደለሉ ሐይቁ ውስጥ መቅረቱ ግልጽና የሚጠበቅ ነው፡፡

እንግዲህ ይህ ሁሉ ተደምሮ ጣና ሐይቅ ቀጣይ ተስፋው በየዓመቱ እየሞተ 500 ሜጋዋት የማይሞላ ኃይል ያመነጫል፡፡ በግድቡ ምክንያት ጢስ አባይ ላይ ተጨማሪ ኃይል ማመንጫ ተብሎ የተለፋው 50 ሜጋ ዋት ያመነጫል ተብሎ ቢታቀድም አሁን እያመረተ ያለው 30ሜዋ ብቻ ነው፡፡ የጢስ አባይ ፏፏቴን ለመጨመር ሲባልም እሁድና በቱሪስቶች ብዛት መጠን እየታየ የውሀው ፍሰት እየተለቀቀ 21 ሜ.ዋ. ብቻ ያመነጫል፡፡ ይህ ቁጥር አጼ ሚኒሊክ ካሠሩትና 11ሜጋዋት ከሚያመነጨው የአቃቂው አባ ሳሙኤል ግድብ ትንሽ ነው የሚበልጠው፡፡ ጠቅላላ የጫራጫራ ግድብን የኃይል ምርት ብንገምት አሁን ኢትዮጵያ ውስጥ ካለው የውሀ ኃይል ማመንጫ ግንባታ ወጪ አንጻር ከ600 ሚሊየን ዶላር በታች ነው፡፡ /ቁጥሮችን ለማነጻጸር ያህል የህዳሴ ግድብ የጣና ሐይቅን 3 እጥፍ መጠን ያለው ሐይቅ ሲፈጥር 6,200ሜጋዋት ለማመንጨት 4.4ቢሊየን ዶላር፣ ግቤ IV- 2,200ሜ.ዋ. ለማመንጨት የሸለቆ ውስጥ ሐይቅ እየፈጠረ 2.5ቢሊየን ዶላር ወጪ ይደረግበታል፡፡/ አንድ ሐይቅ በብር ሲፈጠር፣ ሌላው በብር ይገደላል፡፡

እምቦጭ የስለት ልጅ

“የጣናና ሌሎች ሐይቆች ዋና ችግር ደለል ሆኖ እያለ የመንግሥት አመራሮች ምክንያቱን እምቦጭ እንደሆነ ለምን ይነግሩናል?” ይህ ለኔ መልስ ያላገኘ ጥያቄ ነው፡፡ ደለል መሆኑን በግልጽ ቢነገር በተለይ አካበባቢ ጥበቃ ላይ ሕዝቡንም ሆነ የሚመለከታቸውን አካላት ማስተባበር ያስችላል፤ የኢንቨስትመንት ዕቅዶች አካባቢ ላይ ያላቸውን ተጽዕኖም ሁሉም በንቃት እንዲከታተልና ተሸፋፍኖ እንዳይፈቀድ ያግዛል፡፡
እምቦጭ ሥሩ ረጅም፣ ውሀ አጠቃቀሙ የስግብግብ፣ እርባታው /እጥፍ ለመሆን/ 15 ቀናት የሚበቃው፣ መፍትሔው ደግሞ ግልጽ አማራጮች ያሉት ነው፡፡ አረሙ በሌሎች ዓለማት በዝርዝር የሚታወቅ በመሆኑ በኢትዮጵያ በታወቀበት 2005 ወይም በሚቀጥለው ዓመት መወገድ ወይም ጣና ላይ በነበረበት ስፋት 5ሺህ ሄክታር መግታት ይችል ነበረ፡፡ ዛሬም ቢሆን ከ50ሺህ ሄክታር በላይ የሚሸፍነው እምቦጭ እስከቀጣይ የአበባው ወቅት ድረስ የተሟላ ዕቅድ ቢዘጋጅ ለማጥፋት ያን ያህል አያስቸግርም፡፡ አሳሳቢው ጉዳይ ኃላፊነት ወስዶ እየሠራ ያለው የክልሉ አካባቢ ጥበቃ ባለሥልጣን የሚከተለው አቅጣጫ እንደሆነ በተደጋጋሚ ይነገራል፡፡

#ኢቲቪ_መድረክ የካቲት/2011 በጣና ጉዳይ ዘርዘር ያለ የአውጫጪኝ ውይይት አድርጎ ነበረ፡፡ በመድረኩም የባለሥልጣኑን ተወካይና በጉዳዩ ላይ ጥናት አድርገው መፍትሔ እንዲያቀርቡ የቴክኒክ ቡድን ሆነው እንዲሠሩ ተመድበው የነበሩ ዶክተር አያሌው ወንዴ፣ ዶክተር ማማሩ አያሌው እና ዶክተር በላቸው ጌትነትን አቅርቦ ነበረ፡፡ በ2006/7 ጥናት ተደርጎ የቀረበለትን መፍትሔ ሳይጠቀምበት እንደቀረና አሁንም 2010 ላይ የተዋቀረው ቡድን የደከመበትን የመፍትሔ ምክረሀሳብ ተመሳሳይ ብክነት ከመፍጠር በቀር ባለሥልጣን መ/ቤቱ እንዳልፈለገው ምሁራኑ በምሬት ገልጸዋል፡፡ ምሁራኑ እንዳሉት የጥናት ውጤታቸው ዋናው ችግር ደለሉ መሆኑን ዕውቅና ይሰጥና ከእምቦጩ የበለጠ ደለሉ ትኩረት ያግኝ የሚል ነው፡፡ ምሁራንን ደጋግሞ እያደከሙ ምክራቸውን ለመጠቀም አለመፈለግ በራሱ ከመንግሥት የማይጠበቅ ቸልተኝነት ነው፡፡ ያም ሆኖ ‹‹ዶሮ ብታልም ጥሬዋን›› ዓይነት ጥናቱ ‹‹ችግሩ እምቦጭ ነው›› እንዲል ፈልገው ከነበረ ምሁራኑ በግላቸው ጥርስ ውስጥ ከመግባት በቀር ለሐይቁ ያተረፉት ነገር የለም ማለት ነው፡፡ በጎን ግን በእምቦጭ ስም ሕዝብ ይቀሰቀሳል፣ እርዳታ ይሰበሰባል፣ ከመንግሥትና ከግል ተቋማት ከፍተኛ በጀት ይወጣል፣ ወዘተ፡፡ ይህን በደስታ የሚመለከተው እምቦጭም ስንቱን በጀት በልቶ በ5 ዓመት ውስጥ በ10 እጥፍ ተስፋፍቷል፡፡
የጣናን ችግር ላይ መውደቅ በደስታ የሚመለከቱ ሰዎች እምቦጭን መርጠው የሚወዱት ልጃቸው ይመስል በቁልምጫ እየጠሩት እየተረባበረቡ፣ እሱም እየፋፋ ነው፡፡ የሚቆላመጥ ልጅ ችግሩ የሱ መፋፋት ብቻ አይደለም፤ የበለጠ ትኩረት የሚፈልጉትን ሌሎች ልጆች ሁሉ ያስረሳል፡፡ የባለሥልጣኖቹ የእምቦጭ ፍቅር ደለሉንም፣ ጣናንም ከዓይናቸው አርቆት የተገኘውን በጀትና ድጋፍ ሁሉ ከእምቦጭ ጋር ያገናኙታል፡፡ እንደኔ ግን ግብጾችም ቢሆኑ ጣና ላይ ይህን የሚያደርጉ አይመስለኝም፡፡

ምን ይሻለናል

ምሁራኑ ስለደለሉ ይሠራ ያሉትን ምክረሀሳብ መጠቀም ዘላቂው መፍትሔ ስለሆነ እኔ የምጨምረው ነገር የለም፡፡ የኔ ትኩረት ጊዜያዊ መፍትሔው ላይ ነው፡፡ ሐይቁ በየዓመቱ በተለይ ክረምቱ ላይ የሚጨመርበት ደለል አስቸኳይ ውሳኔ ይፈልጋል፡፡ ከዚህ አንጻር በአጭር ጊዜ ቢታሰቡ የምላቸውን ተግባራት ብቻ ልጠቁም፡፡

#የመጀመሪያው ወደሐይቁ የሚገባውን ደለል ገድቦ የያዘውን ጫራጫራ ይመለከታል፡፡ ግድቡ በሩን ከሥር የሚከፍት ቢሆንም የወንዙን ስፋት የሚመጥን የበሮች ብዛት ሊሆን ስለማይችልና ውሀውም በግድቡ ምንያት ተረጋግቶ ሲመጣ በሮቹን ጭምር ለመክፈት እያስቸገረ መምጣቱ አይቀርም፡፡ ከግድቡ በታች ባሉት የአባይ ወንዝ ይዞታዎች ላይም ደለል እየተኛ መሆኑ ግድቡ ጎጂ ውጤት ለማስከተሉ ጠቋሚ ነው፡፡ በዚህና ተያያዥ ምክንያቶች መከፈት የሚችሉትን በሮች ሁሉ ለቀጣዩ ክረምቶች ያለማቋረጥ ክፍት ቢሆኑ ቢያንስ ዘላቂው መፍትሔዎች እስኪጀመሩ ሊከማች የሚችለውን ተጨማሪ ደለል ይቀንሳል፤ ይቆማል ማለት ግን አይደለም፤ እንዲቆም ግድቡን በዕቅድ ማፍረስ ድረስ ሊያስፈልግ ይችላል፡፡
#ሁለተኛውና ቁርጠኛ አመራር የሚፈልገው ጉዳይ የጣና በለስ ጉዳይ ነው፡፡ መንግሥት ከሐይቁና ከጣና በለስ ፕሮጀክት መምረጥ ያለበት ይመስለኛል፡፡ ገና ለማይጠረቃና ከዝርፊያ ላልዳነ የኢትዮጵያ የኃይል ልማት 460ሜጋዋት አገኛለሁ ብሎ ጣና ላይ የሚያመጣውን ጉዳት ላለማየት ዓይኑን መጨፈን የለበትም፡፡ ሐይቁ ምንም ጥቅም የለውም ብሎ የሚያስብ ቢሆን እንኳ ተፈጥሮን ማዛባት በራሱ መንግሥትን ተጠያቂ ያደርገዋል፡፡ ይህም ሐይቁ የጎጃምና የጎንደር ውበታቸው፣ የባህርዳር ከተማና የጣና ገዳማት ህልውናቸው፣ የገቢ ወንዞች ተስፋቸው ነው፡፡ /ከዚህ በላይ የአማራ ክልል፣ የኢትዮጵያ፣ የዓለም ሀብት መሆኑ አልጠፋኝም፤ ሁሉም እንዲሞት ስለተዉት ሊጠቀሱ ስለማይገባ ነው፡፡/ ስለዚህ ዛሬ ከተሠራው የጣና በለስ ፕሮጀክት ይበልጣል፡፡ የሚበልጠውን ሐይቁን መርጦ ጣና በለስ ላይ መጨከን ሁለቴ ማሰብ የማይፈልግ ወሳኝ ጉዳይ ነው፡፡

ከዘላቂዎቹ መፍትሔዎች አንዱ የሆነውና በፕሮጀክቱ ምክረሀሳብ ተካቶ የነበረው የደለል ማውጫ ማሽኖች ጉዳይ ዳግም መታየት አለበት፡፡ ማሽኖቹ ጎርጎራ መቀመጣቸው በራሱ ተገቢ መሆን አለመሆኑ ዳግም ተገምግሞ ቢያንስ ግን የሚያስፈልጋቸው የአስተዳደር ሥራ ተሟልቶ በነዚህ ማሽኖች ቢጀመር ፈጣን መፍትሔ ሊሆን ይችላል፡፡ ላለፉት 20 ዓመታት የተከማቸው ደለል ግን ጊዜያዊ መፍትሔ ይፈልጋል፡፡ ጥልቀቱ 1.4 ሜትር መቀነሱም ሌላው ከባድ የቤት ሥራ ነው፡፡ በገቢና ወጪ ወንዞች የፍሰት መስመር ተከትሎ የተኛውን ደለል ለቀጣይ ጥቂት ዓመታት በማሽን መበጥበጥ ቢቻል ውሀው ራሱ ይዞት የመሄድ ዕድል የኖረዋል፡፡ ከዚያ አልፎ አዲስ ገቢ ደለልን ከግድቡ ቀጣይ ዕቅድ ጋር ማውጣት ስለሚቻልበት መፍትሔ ማሰብ ከመንግሥት የሚጠበቅ ነው፡፡

#ለማጠቃለል ያህል ችግሩ ደለሉ መሆኑን አምኖ መቀበል የመንግሥት የመጀመሪያ ከባድ ሸክም ሲሆን ለሚመለከታቸው የፌደራልና የክልል መሥሪያ ቤቶች አመራሮች የውጪ ሽርሽርና ኪስ አደላቢ ከሆኑት ከቁልምጫ ልጆቻቸው እነ እምቦጭ ይልቅ ለተፈጥሮ ሀብት ስስ ልብ እንዲኖራቸው መምከር ጊዜ የማይሰጠው ሐቅ ነው፡፡ ከላይ የገለጽኩት አመክንዮ በሌሎች ሐይቆችም ላይ ሊታይ የሚችል ሲሆን የግድቡና ተያያዥ ፕሮጀክቶች ባይኖሩም በተለይ ዝዋይና አቢያታ ሐይቆች ቀዳሚ የደለል ተጠቂ እንደሆኑና እየደረቁ መሆኑ በዓይን የሚታይ ነው፤ መፍትሔውንም አብሮ ማየት የመንግሥት ፈንታ ነው፡፡ የለውጥ አመራር ነን ያሉትም አዲሱ የክልልና የፌደራል መነግሥት የአካባቢ ጥበቃና የኢነርጂ ሚኒስቴር ሰዎችም የምሁራኑ ድምጽ የታፈነበት ዘመን በቅቶ ይሉኝታውና ዝምታውን የሚሰብሩበት ጊዜ ቅርብ እንዲሆን እመኛለሁ፡፡

“እኛን ውሰዱና እህቶቻችን መልሱልን!” – ሥርጉተ©ሥላሴ

„ከግፍ ብዛት የተነሳ ሰዎች ይጮኃሉ፤
ከኃያልን ክንድ የተነሳ ለእርዳታ ይጣራሉ።“

ሥርጉተ©ሥላሴ
Sergute©Selassie
26.01.2020
ከጭምቷ ሲዊዘርላንድ።

ይህን ዘመን እናልፈው ይሆን? ለካንስ ፌስ ቡክ እንዲህ ህይወት ነው። እንዴት ፈርቼው እኖር መሰላችሁ ውዶቼ። ” እኛን ውሰዱና እህቶቻችን መልሱ!” ዘመንን አናጋሪ፤ ዘመንን መካሪ፤ ዘመንን ገሳጭ፤ ዘመንን መርማሪ፤ ዘመንን ተርጓሚ፤ ዘመንን አናባቢ፤ ዘመንን ተነባቢ ያደረገ ጉልበታም አመክንዮ ነው። ሰለዚህም ነው ወደ ሌላውን የጹሑፍ እርማቴ መሄዱን ትቼ ይህን ከቶውንም የማይገኝ የውስጥነት ቅኔ ላጋራችሁ ብዬ የወሰንኩት። የትውልድ የርህርህና ሥጦታ እንዲህ ባለ የመሆን ውስጥነት ነው ሃዲዱ መዘርጋት አለበት። ብዬ አምናለሁኝ። እራስን ፈቅዶ መስጠት። እራስን ወዶ ለስቃይ አሳልፎ ማስረከብ። እንደምን ያለ ድንቅነት ነው? ዕውነት እንዲህ በፍጡራን ሲገኝ እንዴትስ አያጽናና። ብሩክ የሆነ መልዕክት። አደራንም ያወጣ። ትውፊትም መሆን የሚችል። የበቃ! 

ለክርስትና እምነት ተከታዮች የጌታችን መዳህኒታችን የእዬሱስ ክርስቶስን ጽዋ የተቀበለ መልዕክት ነው። ጌታችን መዳህኒታችን እዬሱስ ክርስቶስ ለእኛ ሃጢያት ሲል ነው ሞትን የቀመሰው፤ የተገረፈው፤ የተሰቀለው፤ የተንገላታው። እህቶቻችን ሆይ! ስቃያችሁን ሁሉ ለመቀበል ዝግጁ ነን ነው መልዕክቱ። ውስጥን እንዴት የሚመረምር ነው። በፍጽምና ሩህን የሚፈትሽ ኃያል መልዕክት አለው። እንዲህ ዓይነት ሰብዕናም አለ በኢትዮጵያዊነት ውስጥ። ይህ መልዕክት ለየኢትዮጵያዊነት ልዩ ማህደረ – ማዕረጉ ነው።

እንደምንስ ያለ ልብ የሚነካ፣ የሚፈትን፣ ውስጥን የሚጠይቅ እኛዊነት ነው። የእርህራሄው መጠን አጥንት ድረስ ይሰማል። እናት አንጀት የሚባሉ ተባእትን ሁሉ እነኝህ ወጣቶች ይወክላሉ። እንደምንስ አይነት ከተባረከ ማህፀን ነው የወጣችሁት? ከእንደምንስ ያለ አብራክ ይሆን የተገኛችሁት። ብሩክ ቅዱስ ሁኑ። አሜን! መቼም ዘንድሮ በሁሉም ነገር ሆድ ብሶኛል፤ እያነበብኩኝም እዬጻፍኩም ዕንባዬን መቆጣጠር በፍጹም አልቻልኩም። የመልዕክቱ ትህትና ቃለ ወንጌል ነው። ህይወት።

ሰሞኑን በማህበራዊ ሚዲያ የማያቸው ንጹህ ተሳትፎዎች ስድብ የለባቸውም፤ ቂም የለባቸው፤ ጥላቻ የለባቸው፤ መተላለፍ ብዙም የለባቸውም። ሰዋዊነት ባመዛኙ ጎልቶ እና ጎምርቶ በጉልበታም መልዕክቶች፤ በጠንካር የኪነ ጥበብ ብቃት የተቀመሩ ፖስተሮች ናቸው እኛና እኛን እትብታዊነት በአንድ የዕንባ ማዕዶት ላይ ያገናኜን። መከራችን መገናኛ ሰራ። ከዚህ የዕንባ ማዕድ ያፈነገጡ ሊኖሩ ቢችሉም ነገር ግን ያለው ተሳትፎ እጅግ የሚደንቅም የሚገርም ብቁ ነው። ከልጅ እስከ አዋቂ ድረስ ሁሉም ውስጡን እያስጎበኜ ነው።

በሁሉም ብመሰጥም የእናት ጋዜጠኛ እዬሩሳሌም ተ/ፃድቅ ፕሮግራም እዬመራች ዕንባዋን መቆጣጠር አለመቻል፤ የልጆች ተሳትፎ እና  የእነዚህ ሦስት ወጣቶች ውስጥነት እጅግ ነፍሴን የገዛው ሁኔታ ነው። በሌላ በኩል የውጭ ዜጎችም ዕንባችን መጋራታቸው ብሩክ ዜና፤

ልልፈውም፤ ልተውውም፤ ቸል ልበለውም ሊባል የማይችል ነገር ነው። በዚህ ማህል ጠቅላይ ሚኒስተር አብይ አህመድ ደግሞ ወደ ኤርትራ እንዳቀኑ እዬተደመጠ ነው። ምን ነካቸው ያሰኛል። በቃ እንዲህ ዓይነት የጭንቅ ቀን ሲመጣ ሹልክ ይላሉ። እንግዲህ መግለጫው ሊሰጥ ከታሰብ እሳቸው በሌሉበት የተፈጸመ እንዲባልላቸው ይሆን?

የሆነ ሆኖ ልዑል እግዚአብሄር እረኛ ለዚህ ዕንባ ይስጥ። ልዑል እግዚአብሄር ካዘኑት ጋር የሚዝን እረኛ ይስጥ። ልዑል እግዚአብሄር ከተጨነቁት ጋር የሚጨነቅ ሙሴ ይስጥ። ልዑል እግዚአብሄር ከተሰቃዩት ህዝቦቹ ጋር አብሮ የሚሰቃይ የእኛነት አለቃ ይስጥ። አሜን! ሁሉም ነገር ሆድ ያስብሳል። ሁሉ ነገር ያባባል። ሁሉ ነገር ይጨንቃል። ዘመኑም ከጨለማ በላይ ይጨልማል። ዘመነ የመቃብር ሥፍራ!

Related

ክፉነት ነግሶ ርህርህና ተሳደድ። ጭካኔ ነግሶ ደግነት ተገለለ። አረመኔነት ገዝፎ ሰዋዊነት መጠጊያ አጣ። ህዝብ ባለቤት አጣ። ግርባው ብአዴን የተጎጂ ቤተሰቦች ሄደው ሲያነጋግራቸው እንክብካቤ ማድረግ ሲገባው „የፖለቲካ መጠቀሚያ አደረጋችሁት“ ብሎ  እንዳሰናበታቸው አዳምጫለሁኝ። አርዮሳዊነት! ከቶ ከሰው ዘር ይሆን የተፈጠሩትን?

የልጅ አድራሻ በምን ሁኔታ ላላወቀ ወላጅ ይህ መልስ ነውን? አደራ የተሰጠው እኮ ለመንግሥት ነው። መንግሥት የሚያስጨንቀው  እሱ ዝብርቅ፤ ብርቅርቅ አመራር ወይንስ የእነዚያ ተስፋቸው የጨለመ ስቃይ ውስጥ ያሉ ልጆች? የትኛው ነው የሚቀድመው? የታመመ በሽተኛ ዕሳቤ። ሁለመናው ድውይ ሆነ። የዳነ የተረፈ ነገር ጠፋ።

  • ክውና።

ሁሉን አይደለም ያቀርብኩት ጥቂቱን ነው። ይህን ንጽህና አማላካችን ይጠብቅልን። ይህን ርህርህና ያለምልምን። እንዲህ የምንተዛዝንበት የድንግልና ዘመን ያምጣልን። አሜን!

ቸር ወሬ ያሰማን አምላካችን። አሜን።

የኔዎቹ ኑሩልኝ።

መሸቢያ ጊዜ።

የሌለው “ጭንብላችን” ቢገለጥ ምን ይመጣል? መስከረም አበራ

ሃገራችን ሩብ ምዕተ-ዓመት በቆየችበት ህወሃት-መር የጎጠኝነት ፖለቲካ እንደ አማራው ግራ የተጋባ ህዝብ/ልሂቅ የለም፡፡ አማራው ከጎጥ ፖለቲካው ጋር መላመዱ አልሆን ብሎት እስካሁን በገዛ ሃገሩ እንደ መፃተኛ ሆኗል፡፡ በጎጥ መደራጀቱ እንደ የማይገለጥ ምስጢር የሆነበት የአማራ ልሂቅ መገፋት ገፍቶት የመሰረተው መአድ የተባለው ፓርቲ ግማሽ ጎኑ አፍታም ሳይቆይ ወደ ህብረብሄራዊ ፓርቲነት ሲቀየር መቀየሩን ያልወደደው ቅሪቱ መአድ እንደ ሲኒ ውሃ እያደር ተመናምኖ ወዳለመኖር የተጠጋ ሁኔታ ላይ ነው፡፡ መአድ የተባለው ፓርቲ መኢአድ ወደሚባል ህብረ ብሄራዊ ፓርቲ የተቀየረው መለስ ዜናዊ አማራውን የሚያሳድድበትን በትር፣ የሚያሳርድበትን ቢለዋ ወደ ሰገባው ሳይመልስ ነው፡፡ ይህ ሁሉ የሆነው አማራው በጎጥ መደራጀቱን ስለማያውቅበት ነው፡፡ይህ የዘመኑን ፋሽን ያለመከተል የአማራው ግርታ ያደረሰበት ጉዳት መጠነ ሰፊ ነው፡፡

አማራን ሁሉ ባላንጣ አድርገው የሚያስቡ ኦነጋዊ የኦሮሞ ብሄርተኞች የአማራ ልሂቃንን ለዘውግ ፖለቲካ ባይትዋርነት “አማራው የብሄር ፖለቲካው አልገባ ብሎት ሲደናገር ሩብ ምዕተ አመት ሞላው፤ ይህ ለኦሮሞ መካልም ነው” ሲሉ በመሳለቅ ይገልፁታል፡፡ እነዚህ ቡድኖች አማራው ሲሞትም፣ ሲፈናቀልም፣ ሲንጓጠጥም ሲገደለም ዝም ማለቱ ብቻ ይስማማቸዋል፡፡ አማራው መናገር ሲጀምር ኦነጋዊ የኦሮሞ ብሄርተኞች እና ህወሃታዊ ትግራዊያን የሚናገረው ሁሉ ያስበረግጋቸዋል፡፡ አማራው በዘውጉ የሚደርስበትን ሁሉ ችሎ የለመደውን ኢትዮጵያዊነት ሲያጠብቅ በኢትዮጵያዊነት ስም ፍላጎቱን በብሄረሰቦች ላይ የሚጭን ጨቋኝ ሲሉ ኢትዮጵያን በማለቱ በድንጋይ መወገር የሚገባው ሃጢያተኛ አድርገው ያቀርቡታል፡፡ እነሱው በየደረሱበት በሚሰኩት የአማራ ጥላቻ ሳቢያ በአማራነቱ መሞቱ ተሰምቶት ኢትዮጵያዊነቱን ሳይጥል አማራነቱ እያስገደለው እንደሆነ ከተናገረ ደግሞ በጭብላምነት ያብጠለጠሉታል፡፡ አማራውም ይጥለው ዘንድ የማይችለውን ኢትዮጵያዊነት በደሙ ውስጥ ይዞ የተጋረጠበትን የህልውና አደጋም ለመከላከል ቢጣጣርም አማራነቱን ማጠባበቁ ከኢትዮጵያዊነቱ የሚጋጭ እየመሰለው በፈራተባ ውስጥ ይኖራል፡፡

የአማራው ዘመን አመጣሹን የጎጥ ፖለቲካ ፋሽን ተረድቶ ራሱን ከዘመኑ ጋር ማራመድ አለመቻሉ (በባላንጣዎቹ ንግግር “ግራ መጋባት”) ቋጥኝ የሚያክል ፈተና ያንዣበበትን የአማራውን ህዝብ ያለጠበቃ አስቀርቷል፡፡ የጎጥ ፖለቲካውን መላመድ ድሮ ቀርቶ ዛሬ ያልሆነላቸው የአማራ ምሁራን በአማራ ብሄርተኝነት መስመር ተሰልፈው ሌሎች እንደሚያደርጉት ለህዝባቸው መሞገት አለመቻላቸው ለኦነግ ግርፍ የኦሮሞ ብሄርተኞች እና ህወሃት ቀመስ ትግራዊያን የአባት ገዳይን በግላጭ እንደማግኘት ያለ ሰርግ እና ምላሽ ነበር፡፡ ሆኖም በአማራው ላይ የሚወርደው ዱላ የተኛ ቀርቶ ሙት የሚቀሰቅስ እየሆነ ሲመጣ ዛሬ ላይ የአማራ ምሁራንም ከእንቅልፋቸው መንቃት ጀመሩ፡፡ ይህ ደግሞ ለኦነጋዊ የኦሮሞ ብሄርተኞች እና ለህወሃቶች መልካም አዝማሚያ አይደለም፡፡ ለእነሱ መልካም የሚሆነው ባፈው ሃያ ሰባት አመት እንደሆነው አማራው ከሞት በበረታ ዝምታ ውስጥ ሆኖ ግድያውንም፣ መንጓጠጡንም፣ መፈናቀሉንም፣ መገደሉንም አጎንብሶ ሲቀበልነው፡፡

ይህ ሁለት ጥቅም አለው፡፡ አንደኛው አማራው “በሰራው ታሪካዊ ወንጀል” የሚሸማቀቅ በደለኛ እንጅ ስልጣን የሚጋራ የፖለቲካ ሃይል አለመሆኑ ለኦሮሞ ብሄርተኛ ሁለተኛውን ግዙፍ ዘውግ ከስልጣን ተገዳዳሪነት ይቀንስለታል፡፡ ሁለተኛው ጥቅም በታሪክ በድሎናል የሚሉትን ህዝብ በማሸማቀቅ የሚያገኙት ስሜት በቀለኝነት የሚጋልበውን የስነ-ልቦና ቀውሳቸውን ተንፈስ ያደርጋል፡፡ ስለዚህ አሁን አሁን ከበደል ብዛት የተነሳ እያቆጠቆጠ ያለውን የአማራ ብሄርተኝነት አይወዱትም፡፡ ምክንያቱም የአማራው ብሄርተኝነት ካቆጠቆጠ አማራው ያለ ስራው የተለጠፈበትን የበደለኝነት ተረክ የሚያፈርስ መልስ መስጠት ይጀምራል፡፡ ይህ ከሆነ ደግሞ አማራውን ጭራቅ አድርገው የሚያቀርቡበትን ተረክ ብቻቸውን እያወሩ፣ ያወሩትም እንደእውነት እየተቆጠረ ወደስልጣን ማዝም አይቻልም፡፡ አማራውን የማይስተሰረይ ሃጢያት የሰራ በደለኛ አድርጎ ማሸማቀቅም አይቻልም፡፡ ስለዚህ አማራው በደሉ እንዲሰማው አይፈለግም! በአይን የሚታየውን በአማራ ህዝብ ላይ ያንዣበበ አደጋም ሆነ በዚህ ህዝብ ላይ በወያኔ እና ኦነግ የተደረገውን ግፍ አንስቶ የሚሞግት አማራም ሆነ ሌላ የሰው ዘር አይፈለግም፡፡

ከወያኔ ወደ ስልጣን መምጣት ወዲህ በአማራ ህዝብ ላይ በርካታ በደል የተፈፀመ፣ አሁንም ይህ ህዝብ በሃገሪቱ ባሉ የዘውግ ፖለቲከኞች ሁሉ በክፉ አይን የመታየት ፈተና ውስጥ ያለ ቢሆንም የአማራ ምሁራን እና ልሂቃን ኢትዮጵያዊ ብሄርተኝነታቸውን የሚቀማቸው የሚመስላቸውን የአማራ ብሄርተኝነት መልበስ አይፈልጉም፡፡ በአንፃሩ የወጡበት ህዝብ ያለበት ፈተናም ያሳስባቸዋል፡፡ ስለዚህ ኢትዮጵያዊ ብሄርተኝነታቸውን ሳይጥሉ ስለ አማራው ህዝብ እንግልትም ይሟገታሉ፡፡ የአማራ ህዝብ ሁሉ ባላንጋራቸው የሚመስላቸው ኦነጋዊ የኦሮሞ ብሄርተኞች ደግሞ መለስ ዜናዊ እንዳደረገው የአማራን ህዝብ ያለ አንዳች ጠበቃ መቅጣት ስለሚፈልጉ ይህን ነገር አምርረው ይጠላሉ፡፡ኢትዮጵያዊነትን ሳይጥል የአማራ ህዝብ ለምን በገዛ ሃገሩ እንዲህ ይደረጋል የሚል የሚል የአማራ ልሂቅ ሲገጥማቸው ሌባ እጅ ከፍንጅ እንደያዘ ሰው ባለድልነት ይሰማቸዋል፡፡

ለአማራ ልሂቃን/ምሁራን ኢትዮጵያዊነት የክብር ልብስ እንጅ ጭንብል አይደለም!ኢትዮጵያዊነት ጭንብላችን ቢሆን ኖሮ በአማራ ህዝብ ላይ ከመለስ ዜናዊ እስከ ጃዋር መሃመድ ነጋሪት ጎሳሚነት የደረሰው በደል ጭንብል ቀርቶ ቆዳ የሚያስወልቅ ክፉ ነውና “ጭንብል” ወርውሮ ጎጠኛ መሆን አስቸጋሪ ሆኖ አይደለም፡፡ ኢትዮጵያዊነት በአማራ ህዝብ/ልሂቅ/ምሁር ዘንድ በደም ውስጥ የሚሮጥ ልክፍት እንጅ ጭንቅላት ላይ ለይምሰል ሸብ የሚደረግ ቡቱቶ ጨንብል አይደለም፡፡ የአማራ ልሂቃንን በጭንብላምነት የሚከሱ የኦሮሞ ብሄርተኞች ኢትዮጵያ እንደኩንታል አናታቸው ላይ ተጭና የምትከብዳቸው ሸክማቸው እንደሆነች የፈረንጅ ጋዜጠኛ እጅ እየመቱ የሚምሉ፣ ኦሮሚያ የምትባል ሃገር ናፍቆተኞች ናቸው፡፡ ስለዚህ ሁሉም እንደነሱ ይመስላቸዋል፡፡ ኢትዮጵያን ማለት ትርጉም ስለማይሰጣቸው ሁሉም እንደእነሱ ኢትዮጵያን በጭንብሉ፤መንደሩን ሃገር አሳክሎ በልቡ ተሸክሞ የሚጓዝ የማነስ ልክፍተኛ ይመስላቸዋል፡፡ ስለዚህ የሌለ ጭንብል ይፈልጋሉ፡፡

ለማንኛውም እነሱ ጭንብል የሚሉት ነገር ለአማራው ማን እንደጣለበት የማያውቀው፣ በደሉን እንኳን እንዳይቆጥር የሚያደርግ ኢትዮጵያን የሚያስብለው ከደሙ ጋር በመላ ሰውነቱ የሚዞር ልክፍቱ እንጅ አናቱ ላይ የተንከረፈፈ ጭንብሉ አይደለም፡፡ ይህ ልክፍቱ ነው ኢትዮጵያን ካለ ጋር ሁሉ የሚያዛምደው፡፡ አማራው ኢትዮጵያን ይላል ማለት ግን ስሟ በተጠራበት ልገኝ በሚልላት ሃገሩ አማራነቱ ወንጀል ሆኖ ሲያስገድለው ዘላለም የማይገባው ነፈዝ ነው ማለት አይደለም፡፡ ኢትዮጵያዊ ሆኖም በአማራነቴ አትግደሉኝ ማለትን የሚከለክል ፍርደ-ገምድል ህግ የለም! “ኢትዮጵያዊ ነኝ ካልክ አማራ ነህ ብየ ስገድልህ አመጣጤ አይግባህ” የሚባል አካሄድ ድሮ ቀርቷል፡፡ ኢትዮጵያዊ ነኝ የሚለውን ሰው አማራ ነህ ብሎ ገድሎ ያስገደለህን ምክንያት ስሙን አትጥራ ማለት የሞኝ ብልጠት ነው፡፡ ኢትዮጵያዊ ነኝ የሚለውን ሰው አማራ ነህ ብሎ የሚያስገድለው አባዜ ሁለቱንም የመጥላቱ በሽታ መሆኑን ማን ያጣዋል?

ለማንኛውም አማራው አጠለቀው የተባለው የኢትዮጵያዊነት ጭንብል የኢትዮጵያዊነቱን ከፍታም ሳይለቅ በአማራነቱ ሚመጣበትን ፍላፃም ለመከላከልም የመሞከሩ የሚዛናዊነቱ ምልክት ነው፡፡ አማራውን ኢትዮጵያዊ ነኝ በል እያሉ ግን በአማራነቱ የሚገድሉት አዳኞች ደግሞ ይህን አይወዱምና ኢትዮጵያዊነት ከአማራው ላይ እንደማይወልቅም፣ ጭምብል እንዳልሆነም እያወቁ “ጭንብልህን አውልቅ” ይላሉ፡፡

አይሆንም እንጅ አማራው ችሎ ኢትዮጵያዊነቱን እንደተንከረፈፈ ጭንብል ቢያወልቅ ለኢትዮጵያ መልካም አይሆንም፡፡ አማራው ኢትዮጵያዊነቱን አወለቀ ማለት ትልቁ የኢትዮጵያ አእማድ ፈረሰ ማለት ነው፡፡ ይሄኔ ኢትዮጵያዊነት በአማራነት ይተካል፤ ከተተካ ደግሞ የጎጥ ፖለቲካ መለያ የሆነው “ሁሉ ኬኛ” የሚባለው አባዜ አማራውንም ይዋሃደውና የቱ የአማራ የቱ የኦሮሞ ግዛት እንደሆነ የመነጋገሪያ ፋታ የለም! ያኔ መናጋገሪያው ጡጫ ይሆናል፡፡ አንዴ ወደ ቁልቁለት ከተወረደ ደግሞ ጡጫ የማይጨብጥ እጅ ያለው የለም፤ በአንድ እጅ አስር ጡጫ የሚጨብጥ ባለ ዘጠኝ ሱሪም የለም!

ማቆሚያ የሌለው የኦሮሞ ጽንፈኞች ሽብር – ግርማ ካሳ

በኦነግ የኦሮሞ ታጣቂዎች የታገቱ ተማሪወች ስም ዝርዝር እንደሚከተለው ነው፡፡ ተማሪዎች ይኑሩ፣ ይሞሩ ፣ በምን ሁኔታ ላይ እንዳሉ የሚታወቅ ነገር የለም፡፡ ሕገና ስርዓት ማስጠበቅ ሳይሆን እንደውም ሕግና ስርዓት የሚጥሱትን የሕግ ከለላ የሚሰጠው የኦሮሞ ክልል መንግስት አፉን ዘግቶ ቁጭ ብሏል፡፡ እንደውም አንዳንድ አመራሮቹ በክልላቸው የሆነው ነገር እኛ ምንም የምናውቀው ነገር የለም እያሉን ነው፡፡

የፌዴራል መንግስቱ ውሸትንና ዝምታን ነው የመረጠው፡፡ ተማሪዎች ከአንድ ወር በላይ ታግተው ደንታም የተሰማቸው አይመስልም፡፡

ተማሪዎቹ የመጡበት የአማራ ክል መስተዳደር ሁኔታማ ማሳዘን ብቻ ሳይሆን በሕዝቡ ላይ የተፈጸመ እጅግ በጣም ትልቅ ክህደት ነው፡፡ በዚህ አይነት ከነ በረከት ስምኦን በምን እንደሚሻሉ ቢነግሩን ጥሩ ነበር፡፡

1, በላይነሽ መኮንን ደምለዉ (Auto Economics 1st year ) ከጎንደር
2, ሳምራዊት ቀሬ አስረስ (Journalist 2nd year ) ከጎጃም
3, ዘዉዴ ግርማዉ ፈጠነ ( Auto Economics 3rd) ከጎንደር
4, ሙሉ ዘዉዴ አዳነ (Sociology 2nd year) ከጎጃም
5, ግርማቸዉ የኔነህ አዱኛ (Biotechnology 3rd year) ከጎንደር
6, ስርጉት ጌቴ ጥበቡ (Natural science 1st year) ከጎንደር
7, ትግስት መሳይ መዝገቡ (የ12 ፕሪፕ ተማሪ) ከቄለም ወለጋ ጨነቃ
8, መሰለች ከፍያለዉ ሞላ ( Natural science 3rd year) ከወሎ
9, ዘመድ ብርሃን ደሴ (Natural science 3rd year) ከወሎ
10, ሞነሞን በላይ አበበ (journalist 2nd year) ከ ጎጃም
11, ጤናለም ሙላቴ ከበደ (Agro Economics 2nd
year) ከጎጃም
12, እስካለሁ ቸኮል ተገኝ (Chemistry 3rd year ) ከጎንደር
13, አሳቤ አየለ አለም (Plant science 3rd year ) ከጎጃም
14,ቢተዉልኝ አጥናፉ አለሙ (Computer science 3rd year) ከጎንደር
15, ግርማዉ ሀብቴ እመኘዉ (Mechanical Engineering 3rd year) ከጎንደር
16, አታለለኝ ጌትነት ደረሰ (Natural science 1st year ) ከጎንደር
17, ክንድዬ ሞላ ገበየሁ ( Natural science 1st year) ከጎንደር ናቸዉ።

አቶ ክርስቲያን ታደለ እና አቶ በለጠ ካሳን ጨምሮ ሌሎች የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ (አብን) አመራሮችና አባላት ያቀረቡት የዋስትና ጥያቄ ላይ ፍርድ ቤቱ ውድቅ አደረገ

ከሰኔ 15ቱ የአማራ ሕዝብ መሪዎች እና የአገሪቱ ከፍተኛ የጦር መኮነኖች ግድያ ጋር በተያያዘ ጠርጥሬያቸዋለሁ በሚል በፖሊስ ተይዘው ከአራት ወራት በላይ በእስር ላይ የሚገኙትና በሃምሳ አለቃ መሳፍንት ጥጋቡ መዝገብ ስር የቅድመ ክስ ምርመራ ከተከፈተባቸው 13 ተጠርጣሪዎች መካከል የተካተቱት:-

1ኛ) ክርስቲያን ታደለ የአብን የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊ
2ኛ) በለጠ ካሳ የአብን ፅሕፈት ቤት ኃላፊ
3ኛ) አስጠራው ከበደ የአብን አባል
4ኛ) ሲሳይ አልታሰብ የአብን ብሔራዊ ም/ቤት አባል
5ኛ) ፋንታሁን ሞላ የአብን አባል
6ኛ) አማረ ካሴ የአብን የአዲስ አበባ የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊ
7ኛ) አየለ አስማረ የአብን አባል

ዛሬ ኅዳር 10 ቀን 2012 ዓ.ም የፌደራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት አራዳ ምድብ ችሎት ቀርበው ነበር።

ፍርድ ቤቱ ለዛሬ ተለዋጭ ቀጠሮ ሰጥቶ የነበረው አቃቢ ሕግ በተጠርጣሪዎቹ ላይ አሉኝ ያላቸውን ምስክሮች ለማሰማት የቅድመ ክስ ምርመራ መዝገብ ከከፈተ በኃላ በተሰጠው 3 የጊዜ ቀጠሮ ምስክሮችን ሳያሰማ ክስ ለመመስረት መዝገቡ ወደ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ይመራልኝ የሚለውን በመቃወም የተጠርጣሪ ጠበቆች ባቀረቡት የዋስትና መብት ይከበርልን ጥያቄ በተጠርጣሪዎቹ ላይ የቀረበውን ክስ ተመልክቶ ውሳኔ ለመስጠት ነበር።

በዛሬው የችሎት ውሎም አቃቤ ሕግ በተጠርጣሪዎቹ ላይ የመሰረተውን ክስ አያይዞ ያቀረበ ሲሆን ፍርድ ቤቱም አቃቤ ሕግ የመሰረተው ክስ ሊያስቀጣ የሚችለው ቅጣት ከባድና ዋስትና የማያሰጥ ነው በሚል ያቀረቡትን የዋስትና ጥያቄ ውድቅ በማድረግ አቃቤ ሕግ በከፍተኛ ፍርድ ቤት ክስ እስኪመሰርት ድረስ ተጠርጣሪዎቹ በአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን 3ኛ ፖሊስ ጣቢያ ይቆዩ ሲል ውሳኔ ሰጥቷል፡፡

ፍኖተ አብን

ባሕር ዳር ላይ በተደረገው የአፍሪካ ዋንጫ ማጣሪያ ጨዋታ ኢትዮጵያ ኮትዲቯርን 2ለ1 አሸንፋለች

ጨዋታውን አስመልክቶ አሰልጣኙ፣ ተጨዋቾች እና ደጋፊዎች አስተያዬታቸውን ሰጥተዋል። የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን አሰልጣኝ ኢንስትራክተር አብርሃም መብራቱ ከጨዋታው መጠናቀቅ በኋላ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ “በሙሉ የጨዋታ ብልጫ እና የኳስ ቁጥጥር ከጥሩ የግብ ሙከራዎች ጋር በማሸነፋችን ደስተኛ ነኝ” ብለዋል። ዋልያዎቹ ጨዋታውን ማሸነፋቸው በአፍሪካ ዋንጫ ውድድር ለመሳተፍ መልካም ጅምር መሆኑን እና ከምድቡ ከባድ ከተባለው ቡድን ሙሉ ሦስት ነጥብ መውሰዳቸው ለቀጣይ ጨዋታ ትልቅ የሞራል ስንቅ እንደሚሆን ነው ኢንስትራክተር አብርሃም የተናገሩት።

የዛሬው ውጤት ለቀጣይ ጨዋታዎች በከፍተኛ የራስ መተማመን እንዲዘጋጁ ትልቅ ሚና እንደሚኖረው አሰልጣኙ ገልጸዋል። ተጨዋቾች በሜዳ ውስጥ የነበራቸው እንቅስቃሴ በተሰጣቸው ትዕዛዝ መሠረት መሆኑን በመጥቀስም አስጣኙ ምሥጋና አቅርበዋል። ከብሔራዊ ቡድኑ ጀርባ ሆነው በጥሩ ሥነ ምግባር ሲደግፉ የነበሩትን የባሕር ዳርና አካባቢው እንዲሁም ከሩቅ ቦታ ወደ ስታዲዮሙ የመጡ የእግር ኳስ አፍቃሪያዎችንም አመሥግነዋል።

የቡድኑ አንበል ሽመልስ በቀለ እና የአማካይ ስፍራ ተጨዋቹ ሱራፌል ዳኛቸው ለውጤቱ መገኘት ኢንስትራክተር አብርሃም ቡድኑን የገነቡበት መንገድና የተከተሉት የእግር ኳስ አጨዋወት ጥበብ መሆኑን ተናግረዋል። በጨዋታው የተሰለፉት ወጣት ተጨዋቾች በሙሉ የራስ መተማመን እና የቡድን መግባባት ስለነበራቸው የተሻለ መጫወታቸውንም ተናግረዋል። ቀጣይ በሚኖራቸው ጨዋታ ኳስን በመቆጣጠር ጥሩ ውጤት ለማምጣት እንደሚጫወቱም ተናግረዋል። ደጋፊዎች በጨዋታው ያሳዩትን ጨዋነት የተሞላበት ድጋፍ ቀጣይም አጠናክረው እንዲቀጥሉም ጠይቀዋል።
ጨዋታውን አስመልክቶ አስተያዬታቸውነ ለአብመድ የሰጡ ደጋፊዎችም የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን ፍጹም የጨዋታ የበላይነት ወስዶ ያሸነፈበት መሆኑን ነው የተናገሩት። እንዳለ ሙሉ እና ሳለአምላክ ዓለምነው የተባሉ ደጋፊዎች ጨዋታው አሰልጣኝ ሰውነት ቢሻው ኢትዮጵያን ለአፍሪካ ዋንጫ ያሳለፉበትን ጊዜ እንዳስታወሳቸው ተናግረዋል። እንደ ደጋፊዎቹ አስተያዬት ኢትዮጵያ ከኮትዲቯር ያደረጉት ጨዋታ በኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን የበላይነት፣ ጥሩ የኳስ ፍሰት ታይቶበት፣ በሙሉ የራስ መተማመን ስሜት ሙሉ ሦስት ነጥብ መገኘቱ አስደሳች ሆኗል። በእንግሊዝና ሌሎችም የአውሮፓ ሊጎች ዝናን ያተረፉ ተጨዋቾች የተካተቱበትን ስብስብ ማሸነፋቸው ደግሞ ከድልም ከፍ ያለ ድል እንደሆነ አስተያዬት ሰጭዎቹ አመልክተዋል፡፡

በጨዋታው በክረምቱ የእንግሊዝ ፕሪሚዬር ሊግ የዝውውር ወቅት አርሰናልን በክብረ ወሰን ክፍያ የተቀላቀለው ኒኮላስ ፔፔ እና የቶተንሃሙ ኦሬይን የመሳሰሉ ድንቅ ተጨዋቾች እምብዛም እንቅስቃሴ ሲያደርጉ አልተስተዋለም። “በእንግሊዝ ፕሪሜዬር ሊግ አጥቂዎች አልደፈሩትም እየተባለ የተወራለትን የሊሸርፑል ተከላካይ ቨርጅል ቫንዳይክን ለመጀመሪያ ጊዜ የደፈረው ፔፔ አስቻለው ታመነን ማለፍ አቅቶት አምሽቷል” ብሏል እንዳለው።

በአንጻሩ በኢትዮጵያ በኩል እነ ሽመልስ በቀለ፣ ሱራፌል ዳኛቸው፣ አዲስ ግደይ እና ሌሎችም ተጨዋቾች ተስፋ ሰጪ የጨዋታ እንቅስቃሴ አድርገዋል። ‹‹ይህም ኢትዮጵያውያን ተጨዋቾች እድል ቢያገኙ በአውሮፓ ከሚጫወቱ አንዳንድ ተጨዋቾች የተሻሉ እንደሚሆኑ ያሳያል›› ብለዋል አስተያዬት ሰጪዎቹ። በጨዋታው የታየውን ጥሩ እንቅስቃሴ ያደነቁት ደጋፊዎቹ በቀጣይ የአካል ብቃት፣ ሥነ ልቦናዊ ጥንካሬ እና በቡድን መሥራት ላይ በትኩረት መሠራት እንዳለበትም አስተያዬታቸውን ሰጥተዋል። ደጋፊው በባሕር ዳር ዓለም አቀፍ ስታዲዮም ከዚህ በፊት እንደሚያደርገው ሁሉ ጥሩ ድጋፍ ማድረጉ ለውጤቱ መገኘት አስተዋጽኦ እንደነበረውም ነው ደጋፊዎቹ የተናገሩት።

ባሕር ዳር ላይ የሚደረጉ ጨዋታዎች ከገጽታ ግንባታ ጀምሮ ለከተማዋ ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ እንክስቃሴዎች ማደግ የሚጫወተው ሚና ከፍተኛ መሆኑን ነው የተናገሩት። እንደ ደጋፊዎቹ አስተያዬት በከተማዋ ዓለም አቀፍ ውድድሮች ሲደረጉ በርካታ ስፖርተኞች እንዲያድጉ እድል ይፈጥራል። በከተማው የእግር ኳስ መሠረተ ልማት በጥሩ ሁኔታ እንዲስፋፋም በር ይከፍታል። በጥቅሉ የሚደረጉ ዓለም አቀፍ ውድድሮች ሁለንተናዊ ስፖርታዊ እድገት እንዲኖረው ያደርጋል። በመሆኑም የከተማዋ ስፖርት አፍቃሪያን ፍጹም ጨዋነት በተሞላው መንገድ የሚያደርጉትን ድጋፍ አጠናክረው እንዲቀጥሉም አሳስበዋል።

ኢትዮጵያ በምትገኝበት ምድብ 11 የሚገኙት ኒጀርና ማዳጋስከር ማምሻውን ተጫውተዋል፤ በውጤቱም ማዳጋስከር 6ለ2 አሸንፋለች፡፡ ከቀናት በፊት ኢትዮጵያን ያሸነፈችው ማዳጋስከር በ6 ነጥብና አምስት የግብ ክፍያ ምድቡን ትመራለች፤ ኢትዮጵያና ኮትዲቯር በእኩል 3 ነጥብ ቀጣዩን ደረጃ ይዘዋል፡፡ ኒጀር ያለምንም ግብ ከምድቡ ግርጌ ተቀምጣለች፤ በነሐሴ ወር የመጨረሻ ሳምንት ኢትዮጵያ ከኒጀር ጋር የምትጫወት ይሆናል፡፡

ዘጋቢ፡- ደጀኔ በቀለ

በአንድነት መቆም ሲያቅት እጅ ጠምዛዦች ይጠናከራሉ!

በአንድነት መቆም ሲያቅት እጅ ጠምዛዦች ይጠናከራሉ!

ለአንድ አገር የጥንካሬ መሠረቱ የሕዝቡ አንድነት ነው፡፡ ሕዝብ በአገሩ ጉዳይ የጋራ አቋም ኖሮት አንድነቱን በተግባር ማሳየት የሚሳነው ከሆነ፣ በውስጡ መከፋፈልና መለያየት እንዳለ ግልጽ ነው፡፡ ዝነኛው የአሜሪካ ፕሬዚዳንት አብረሃም ሊንከን፣ ‹‹የተከፋፈለ ቤት ፀንቶ ሊቆም አይችልም፤›› እንዳለው፣ አገርም ልባቸው በከተፋፈለ ዜጎች ምክንያት መቆም ይቸግረዋል፡፡ ምንም እንኳ በሁሉም ነገር መስማማት ባይቻልም፣ ወሳኝ በሚባሉ ብሔራዊ ጉዳዮች ላይ መከፋፈል የአገርን ጥንካሬ ያዳክማል፡፡ ከዚህ ቀደም ኢትዮጵያዊያን የሚታወቁበት ልዩ መለያቸው አገራቸውን መውደዳቸው፣ ለአገራቸው ሲሉ ልዩነቶችን በማስወገድ አንድ ላይ መቆማቸውና ከራሳቸው በፊት የአገራቸውን ጥቅምና ደኅንነት ማስቀደማቸው ነው፡፡ የአገር ህልውና አስተማማኝ የሚሆነው ከራስ ጉዳይ በፊት የአገር ሲቀድም ነው፡፡ በዚህ ዘመን ግን በበርካታ ዘርፈ ብዙ ጉዳዮች ምክንያት በአገር የጋራ ጉዳይ ላይ እንኳን አንድ ላይ ለመቆም፣ ተነጋግሮ መግባባትም በጣም እየከበደ ነው፡፡ ‹‹የጋራ ታሪክ የለንም›› ከሚሉ አላዋቂዎች ጀምሮ በኢትዮጵያዊነት ላይ እስከሚያላግጡ መሰሪዎች ድረስ፣ ለማመን የሚከብዱ ጥልቅ የሆኑ ልዩነቶች እየታዩ ነው፡፡ በፖለቲካ፣ በኢኮኖሚና በተለያዩ ማኅበራዊ ጉዳዮች ልዩነቶች መኖራቸው የግድ ቢሆንም፣ በጋራ ብሔራዊ ጉዳዮች ላይ መከፋፈል ለጥቃት ያጋልጣል እንጂ ፋይዳ የለውም፡፡ ሰላም፣ ዴሞክራሲና ብልፅግና ዕውን የሚሆኑት በመከፋፈል አይደለም፡፡ መከፋፈል የአጥቂ ሰለባ ያደርጋል፡፡

ኢትዮጵያዊያን የጋራ የሆኑ እሴቶቻቸውን አስጠብቀው ዘመናትን የተሻገሩት፣ ለአገራቸው በነበራቸው ጥልቅ የሆነ ፍቅር እንደነበር አይዘነጋም፡፡ በከባድ የጭቆና ቀንበሮች ውስጥ ሆነው እንኳ አገራቸውን በጋራ ሲጠብቁ ኖሩ እንጂ፣ አገራቸውን አንዴም በጠላት አስደፍረው አያውቁም፡፡ በታላቁ የዓድዋ ድል አከርካሪውን የተመታው ጣሊያን ከ40 ዓመታት በኋላ በሠለጠኑ ተዋጊዎች፣ በዘመናዊ የጦር መሣሪያና ድርጅት ተጠናክሮ መጥቶ ወረራ በፈጸመባቸው አምስት ዓመታት፣ አንድም ቀን ፋታ ሳያገኝ በሽምቅ ውጊያ ጀግኖች አርበኞች እንዳርበደበዱትና በመጨረሻ ተሸንፎ መውጣቱን ታሪክ የመዘገበው ሀቅ ነው፡፡ ይህ ታላቅ የአገር ፍቅር ከጥንት ጀምሮ እስከ ባድመ ጦርነት ድርስ በአንፀባራቂ ድሎች የታጀበ ነበር፡፡ ለኢትዮጵያ ሕዝብ የአንድነቱ ማሳያ ቋሚ ምስክርም ነው፡፡ ይህንን የመሰለ አንፀባራቂ ገድል በተሠራበት አገር ውስጥ ከአንድነት ይልቅ መለያየት፣ ከጋራ ጉዳዮች ይልቅ ቡድን ላይ ማተኮር፣ ኢትዮጵያዊነትን በማጣጣል ብሔርተኝነትን ማሟሟቅ፣ የዘመናት አብሮነትን ወደ ጎን በመግፋት መነጠልን ማበረታታት፣ ወዘተ ከመጠን በላይ እየተለመደ ነው፡፡ በዚህም ምክንያት አገራዊ አንድነት እየተሸረሸረ ሸብረክ እየተባለ ነው፡፡ ታሪካዊው አንድነት ተሸርሽሮ ልዩነት ሲሰፋ፣ የዘመናት የአገር ባላንጣዎች አንገታቸውን ቀና አድርገው እጅ መጠምዘዝ ጀምረዋል፡፡

ኢትዮጵያ በታላቁ የህዳሴ ግድብ የኤሌክትሪክ ኃይል ለማመንጨት የጀመረችው ፕሮጀክት፣ በእልህ አስጨራሽ ውጣ ውረድ ውስጥ ስምንት ዓመታት አስቆጥሯል፡፡ በአምስት ዓመታት ይጠናቀቃል የተባለው ይህ ብሔራዊ ፕሮጀክት ውስጣዊ ችግሮች ቢያጋጥሙትም፣ በተለይ በግብፅ እየተጋረጠበት ያለው መሰናክል እንዲህ በቀላሉ የሚታይ አይደለም፡፡ ግብፅ በቅርቡ የውኃ አሞላሉ የአስዋን ግድብን መጠን ከ165 ሜትር በታች ዝቅ እንዳያደርግ ያቀረበችው አደገኛ ፕሮፖዛል፣ ምን ያህል ነገር ፈላጊነት የሚንፀባረቅበትና የእኛን የእርስ በርስ መከፋፈል አጋጣሚ በመጠቀም የቀረበ እንደሆነ ግልጽ ነው፡፡ ይህ አልበቃ ብሎ አሜሪካና የዓለም ባንክ ወደ ውይይቱ እንዲመጡ ያደረገችበት እጅ ጥምዘዛም ቀላል አይደለም፡፡ እስካሁን ባለው መረጃ የኢትዮጵያ መንግሥት ቀደም ሲል ከነበረው አቋሙ የተለየ ነገር እንደሌለ ቢያስታውቅም፣ የአሜሪካና የዓለም ባንክ የውይይቱ አካል እንዲሆኑ መደረጉ ይጎረብጣል፡፡ የተፅዕኖው አድማስ እንዴት እየሰፋ መምጣቱንም  ማመላከቻ ነው፡፡ ለዓባይ ውኃ 87 በመቶ የምታበረክተው ኢትዮጵያ፣ ውኃውን በፍትሐዊ መንገድ የመጠቀም መብት ያላት ኢትዮጵያ፣ በግድቡ ላይ የሚነሱ አለመግባባቶች በቴክኒክ ባለሙያዎች ሙያዊ ምክክርና ምክረ ሐሳብ እንደሚፈቱ እምነት ያላት ኢትዮጵያ፣ ለውኃው ምንም ዓይነት አስተዋጽኦ በሌላት ግብፅ እጇ መጠምዘዝ አልነበረበትም፡፡ ይህንን ከበባ እያዩ ኢትዮጵያዊያን ከመቼውም ጊዜ  በላይ በአንድነት መቆም ነበረባቸው፡፡ ይህ ግድብ ተወደደም ተጠላም ብሔራዊ ፕሮጀክታችን ነው፡፡ ይህንን ብሔራዊ ፕሮጀክት በጋራ የመጠበቅ ኃላፊነት የኢትዮጵያዊያን ብቻ ነው፡፡ ይህንን የሚፃረሩ ካሉ በእርግጥም የባዕዳን ተላላኪዎች ናቸው፡፡ በአንድነት አለመቆም መዘዙ የከፋ ነው፡፡

ከህዳሴ ግድቡ በተጨማሪ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ደኅንነትና ጥቅም ኢትዮጵያዊያንን ሊያሳስብ ይገባል፡፡ ፖለቲከኞች፣ ምሁራን፣ የሃይማኖት መሪዎች፣ የአገር ሽማግሌዎች፣ አርሶ አደሮች፣ ነጋዴዎች፣ ተማሪዎች፣ ወዘተ አገራቸው ማናቸውም ዓይነት ግጭቶች ውስጥ ሳትገባ በሰላም መኖር እንዳለባት ስምምነት ሊኖራቸው ይገባል፡፡ የትኛውም የፖለቲካ፣ የእምነት፣ የቋንቋ፣ የባህል፣ የብሔርና ሌሎች መሰል ጉዳዮች ላይ ልዩነት ቢኖር፣ ልዩነቱ የአገርን አንድነት የሚያፈርስ ወይም የሚበትን መሆን የለበትም፡፡ ግለሰብ ፖለቲከኞችም ሆኑ ሌሎች ልዩነታቸውን በሠለጠነ መንገድ የሚፈቱበት ሕጋዊና ዴሞራሲያዊ አሠራር እንዲጠናከር መሥራት አለባቸው እንጂ፣ ጥጋባቸው በተነሳ ቁጥር አመፅ እያስነሱ ሕዝብ ማስፈጀት አይኖርባቸውም፡፡ በእነሱ ምክንያት የአገር ሰላም እየተናጋ ንፁኃን ሲገደሉ፣ የአካልና የሥነ ልቦና ጉዳት ሲደርስባቸው፣ ሲፈናቀሉና ንብረታቸው ሲዘረፍ የአገር ሰላም ይቃወሳል፡፡ ግለሰቦች ወይም ቡድኖች ከአገር ህልውና በላይ ሆነው እንደ ፈለጋቸው ሲሆኑ፣ የሕዝቡ የዘመናት የጋራ እሴቶች እየተናዱ እርስ በርስ መጋደል ልማድ ይሆናል፡፡ ይህ አስከፊ ልማድ ሲጠናከር ደግሞ አገር ትዳከማለች፡፡ ለዘመናት የተገነባው ኢትዮጵያዊ ማንነት ይጠፋል፡፡ እንኳንስ ሰላም፣ ዴሞክራሲና ብልፅግና ሊመጡ ዕልቂት የየዕለቱ ዜና ይሆናል፡፡ ይህንን የሚፈልጉ ኃይሎች ደግሞ ከኋላ ሆነው እየቆሰቆሱ አገር ያፈርሳሉ፡፡ ፍላጎታቸው ይኸው ብቻ ነው፡፡ በአንድነት መቆም ካልተቻለ ለተፅዕኖ ፈጣሪዎች መንበርከክ አይቀሬ ነው፡፡

ለኢትዮጵያ የሚበጃት የሕዝቧ አንድነት ነው፡፡ ይህ አንድነት በመፈላለግ፣ በመከባበር፣ በመፈቃቀርና በመተሳሰብ ላይ እንዲገነባ ከጥፋት መንገዶች መታቀብ ተገቢ ነው፡፡ አንዱ የኢትዮጵያዊነት ዋና ባለቤት ሆኖ ዜግነት ሰጪና ከልካይ ሲሆን፣ ሌላው ደግሞ ታሪካዊ ዳራዎችን በሚፈልገው መንገድ እየተረጎመ አገር ለመበተን ሲነሳ በጋራ አይሆንም ማለት ይገባል፡፡ ሁለቱም ጽንፍ የረገጡና አማካይ የሚባል ነገር ስለማያውቁ፣ ከእነሱ ተሽሎ መገኘት የግድ ይሆናል፡፡ የኢትዮጵያ ፖለቲካ አላድግ ያለው የጽንፈኝነት መራቢያ በመሆኑ ነው፡፡ በአሁኑ ጊዜ በኢትዮጵያ ምድር አሀዳዊ ሥርዓት ተግባራዊ ማድረግ እንደማይቻለው ሁሉ፣ በጽንፈኛ ብሔርተኝነት ትክክለኛ ፌዴራላዊ ሥርዓት መመሥረት አይቻልም፡፡ የሚቻለው ግን ልዩነትን በመያዝ ለጋራ ጉዳዮች አስተዋጽኦ ማበርከት ነው፡፡ ተግባራዊ ሊሆኑ የማይችሉ ጽንፍ የረገጡ አቋሞችን ይዞ ፖለቲካኛ ነኝ ማለት እንደማይቻለው ሁሉ፣ ተግባራዊ መሆን የሚችሉ አጀንዳዎችን በማንቀሳቀስ በጋራ ለመቆም አለመቻልም ፖለቲከኛ አያሰኝም፡፡ ከታሪካዊ ስህተቶች በማመር ኢትዮጵያ የሰላም፣ የነፃነት፣ የፍትሕና የእኩልነት አገር እንድትሆን በአንድነት መቆም የጊዜው ጥያቄ ነው፡፡ ከዚህ ውጪ ያለው ወይ የታሪካዊ ጠላቶች ተላላኪ መሆን ነው፣ ወይም የፖለቲካ ማይምነት አረንቋ ውስጥ መዘፈቅ ነው፡፡ ለኢትዮጵያ ሁለቱም አይበጇትም፡፡ ለኢትዮጵያ የሚበጇት አንድነቷን አጠናክረው ታላቅ የሚያደርጓት ናቸው፡፡ አገር በተከፋፈለ ልብ ፀንታ መቆም መቸገር ብቻ ሳይሆን፣ የእጅ ጠምዛዦች ሰለባ እንደምትሆን ማሰብ ያስፈልጋል፡፡ በአንድነት መቆም ካልተቻለ እጅ ጠምዛዦች መጠናከራቸው አይቀሬ ነው!FacebookTwitterLinkedInShare

በህዳሴ ግድብ ስም ተከፍተው የነበሩ 4000 የገንዘብ አካውንቶች በአንድ ቋት ተጠቃለሉ – በሩብ ዓመት ብቻ 168 ሚሊየን ብር ተሰብስቧል

– በሩብ ዓመት ብቻ 168 ሚሊየን ብር ተሰብስቧል

አዲስ አበባ፡- ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ግንባታን ለማፋጠን ሲባል ተከፍተው የነበሩ 4000 የገንዘብ አካውንቶች በአንድ ቋት መካተታቸው ተገለፀ።

ህዝባዊ ተሳትፎ እንደቀጠለ ሲሆን በ2012 ሩብ ዓመት ብቻ 168 ሚሊየን ብር መሰብሰቡ ተጠቆመ።

የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ግንባታ ህዝባዊ ተሳትፎ አስተባባሪ ብሔራዊ ምክር ቤት ጽሕፈት ቤት የህዝብ ግንኙነትና የሚዲያ ኮሙኒኬሽን ዳይሬክተር አቶ ኃይሉ አብርሃም ትናንት በሰጡት መግለጫ፤ ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ግንባታን ለማፋጠን ሲባል በድርጅቶች፣ ተቋማትና ግለሰቦች ተከፍተው የነበሩ ከ4000 በላይ አካውንቶች ለሥራ ያመች ዘንድ በአንድ አካውንት ብቻ እንዲስተናገድ ተደርጓል።

እንደ አቶ ኃይሉ ገለፃ፤ የግድቡ ግንባታ በተፋጠነ ሁኔታ የቀጠለ ሲሆን ህዝባዊ ተሳትፎውም አሁንም ተጠናክሮ ቀጥሏል። በ2011 በጀት ዓመት 970 ሚሊየን ብር የተሰበሰበ ሲሆን በ2012 ሩብ ዓመት ደግሞ 168 ሚሊየን 953 ሺህ ብር ገቢ ተገኝቷል። በተለይም በመስከረም 2012 ዓ.ም 82 ሚሊየን ብር ተሰብስቧል። በቀጣይም በአማካይ በየወሩ 100 ሚሊየን ብር የመሰብሰብ ውጥን መኖሩን አመልክተዋል። ቀደም ባሉት ዓመታትም ህዝባዊ ተሳትፎ በነበረበት ወቅትም እስከ 100 ሚሊየን ብር ይሰበሰብ ነበር።

ከገንዘብ ተቋማት ጋር በመሆን ጽሕፈት ቤቱ በስፋት እየሠራና ቃል የተገቡ ሀብቶች ተሸጠው ብሩ እንዲገባ እየተደረገ ነው። ለህዝብ መረጃ በመስጠት ረገድ ክፍተት መኖሩንም በመጠቆም፣ በዚህ ረገድ የመገናኛ ብዙሃን ባለሙያዎች በስፋት እንዲሠሩ ጥሪ ቀርቧል። መሥሪያ ቤቶች ተከታትለው ቦንድ ለገዙ ዜጎች ኩፖን አለመስጠታቸው ሌላው ችግር እንደነበር አስታውሰዋል። የቦንድ ግዥ በተመለከተም በርካታ ቅሬታዎች ነበሩ። በአሁኑ ወቅት ግን ሰባት ማይክሮ ፋይናንስ፣ ልማት ባንክ እና ንግድ ባንክ ጋር በመነጋገር አሠራሩ ፈር እንዲይዝ ተደርጓል። እስከ አሁን ቦንድ ለገዙ ዜጎች ስድስት ቢሊዮን ብር ተመላሽ ሆኗል።

እንደ ዳይሬክተሩ ገለፃ፤ በግድቡ ግንባታ ዙሪያ የኢትዮጵያ አካሄድ ሳይንሳዊና የወንዙን የ100 ዓመት ፍሰትን መሰረት በማድረግ የውሃ ሙሌቱን ታሳቢ አድርጋ እየሠራች ነው። ግብፅ ከዲፕሎማሲ ስትወጣ መስመር እንድትይዝ እየተደረገ መሆኑንም አብራርተዋል። ‹‹እየገነባን ያለነው ግድብ እንጂ ስታዲየም አይደለም›› ለዚህም ግድቡ ውሃ እንዲይዝ በሳይንሳዊ መንገድ እንሠራለን ብለዋል።

ግብፅ በአባይ ላይ እምነት በማጣቷም ሦስተኛ አደራዳሪ መፈለጓንም ጠቁመዋል። ይሁንና የሚደራደሩት ባለሙያዎች በመሆናቸው ኢትዮጵያ አሁንም በፍትህ አደባባይ አሸናፊ ትሆናለች፤ ብሔራዊ ጥቅሟንም አሳልፋ አትሰጥም ነው ያሉት።

ግብፅ ጉዳዩን በፖለቲካ ዓይን ከማየት በዘለለ ሌላ እይታ እንዲኖረው አትፈልግም። ይሁንና ግድቡ እውን እንዲሆንም የኢትዮጵያም ህዝብና መንግሥት ወሳኝ ሚና እንዳላቸው አብራርተዋል።

መረጃዎች እንደሚያመለክቱት፤ የግድቡ መሰረተ ድንጋይ ሲቀመጥ በ80 ቢሊዮን ብር

ለማጠናቀቅ ታስቦ የነበረ ሲሆን፤ እስካሁን 99 ቢሊዮን ብር ወጪ ተደርጓል። ግድቡን ለማጠናቀቅ ደግሞ 40 ቢሊዮን ብር ተጨማሪ ወጪ ይጠይቃል። ለግድቡ ግንባታ 15 ከመቶ የሚሆነውን ገንዘብ ከህዝቡ ለመሰብሰብ የታቀደ ሲሆን እስካሁን 13 ቢሊዮን ብር ከህዝቡ መሰብሰቡ ይታወቃል።

አዲስ ዘመን ጥቅምት 29/2012

ክፍለዮሐንስ አንበርብር

(ኢ.ፕ.ድ)

ኦዴፓ ሕወሓት የሔደበትን ቁልቁለት ባይጀምረው መልካም ነው! – በያሬድ ኃይለማርያም

በኦዴፓ የሚመራው የለውጥ ኃይል ህውሃት ያሰመረለትን የቁልቁለት መንገድ መመለሻው እሩቅ ስለሆነ ባይጀምረው መልካም ነው። ህውሃት ያሽመደመዳት ኢትዮጵያ ሌላ አሽመድማጅ ወይም አፋኝ ወይም የመድሎ ሥርዓት የምትሸከምበት ጫንቃ የላትም። በተወሰነ ደረጃ በተግባር፤ በብዛት ደግሞ በንግግር የታጀበው የዶ/ር አብይ ኢትዮጵያን የመታደግ ህልም እና ምኞት በድርጅታዊ ቅዠት እና በፓርቲዎች መካከል በሚታየው ፉክክር እየተደነቃቀፈ መንገዱን ሊስት የሚችልበት እድል እሩቅ አይደለም።

የለውጥ ኃይሉ በአንድ አመት ውስጥ ያከናወናቸው ብዙ መልካም ነገሮች በየቀኑ በሚፈጠሩና ልብ በሚሰብሩ አሳዛኝ ክስተቶች እና በመንግስት አካላት በሚፈጸሙ ጉልህ ስህተቶች ከወዲሁ ጥቁር ጥላ እያጠላበት ይመስላል። እርግጥ ነው ብዙ የተወሳሰቡ ችግሮች ባሉባት እና ብሔረተኝነት ከፖለቲካ መድረክ መነታረኪያነት አልፎ የእርስ በርስ ግጭቶችን፣ የሚሊዮኖች መፈናቀልን እና ወከባን እያስከተለ ባለበት አገር ሁሉንም ሰው ሊያስደስት የሚችል ሥራ መስራት እጅግ ከባድ ነው።

በዛሬዋ ኢትዮጵያ የመንግስት ስኬት እና ውድቀት ብቻ ሳይሆን እያንዳንዱ እርምጃ የሚለካው በብሔር ሚዛን ስለሆነ ሁሉም ለእኔ ምን ተደረገ እንጂ ከእኔ ምን ይጠበቃል አይልም። ሌላው ሲያገኝ ለእኔም ይበጃል ብሎ የማሰብ ነገር የለም። ሹመትም ሆነ ሽረት፣ እስርም ሆነ ፍቺ፣ ልማትም ሆነ ጥፋት የሚለኩት በአገራዊ ሚዛን ሳይሆን በብሄር ሚዛን ሆኗል።

ከዚህ እውነታ ባሻገር ግን ለውጡን በሚመራው በኦዴፓ በኩል ከወዲሁ እየታዩ ያሉት ችግሮች ህውሃት አገሪቱን ከተቆጣጠረ በኋላ የመጣበትን መንገድ እንድናስታውስ እያደረገን ነው። በሽግግር ወቅት የነበው ህውሃት/ወያኔ በተወሰነ ደረጃ ከሽግግሩ በኋላ ከነበረው ወያኔ ይሻል ነበር። ከምርጫ 1997 በፊት የነበረው ወያኔ በብዙ መልኩ ከምርጫው በኋላ ከነበረው የወያኔ አስተዳደር ይሻል ነበር። ሌላው ቀርቶ ከምርጫ 2007 በፊት የነበረው የኃይለማርም አስተዳደር ከምርጫው በኋላ የለየለት ጨፍጫፊ ሆኖ ለብዙ ወጣቶች ህልፈት እና ስቃይም ምክንያት ከሆነው የወያኔ መንግስት ይሻል ነበር።

ህውሃት/ወያኔ ከለውጥ ኃይል ወደ ከፊል አንባገነን፣ ከከፊል አንባገኔን ወደ ለየለት አንባገነናዊ ሥርዓት፣ ከዚያም በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አፍኖ ወደሚገዛ ጨፍላቂ ኃይል የተቀየረው በሂደት ነው። ከመሰረቱም የዲሞክራሲ ባህል የሌለው ቡድን ስለነበር በሃሳብ ልዩነት በተገፋ ቁጥር የአፈና ማነቆውን እያጠበቀ ሄዶ ነው በስተመጨረሻ የለየለት 100% ጠርናፊ የሆነው። ኦዴፓ መራሹም የለውጥ ኃይል ይህን የቁልቁለት የአፈና መንገድ እንዳይጀምረው ማሳሰብም ሆነ ስጋታችንን መገለጽ ካለብን ጊዜው አሁን ይመስለኛል። የቁልቁለቱ መንገድ ከተጀመረ መመለሻ የለውም።

ድርጅቱን ወይም የለውጥ ኃይሉን ወደዚህ አቅጣጫ ሊገፉት የሚችሉ በርካታ ኃይሎች ዙሪያውን ያሉ ይመስላል። አንዳንድ ምልክቶችም ከወዲሁ እየታዩ መሆኑ የአደባባይ መወያያ ሆኗል። በጥቂቱ፤

+ የድርጅቱ እና አንዳንድ ባለሥልጣናቱ በተደጋጋሚ ወሳኝ በሁኑ አገራዊ ጉዳዮች ላይ የሚሰጧቸው እብሪት የተቀላቀለባቸው መግለጫዎች፤

+ በክልሉ ውስጥ በሚኖሩ የሌሎች ብሔር ተወላጆች ላይ እየደረሰ ያለውን መፈናቀል እና ወከባ ማስቆም አለመቻላቸው፤

+ ቁልፍ በሆኑ የመንግስት የኃላፊነት ቦታዎች ምደባ ላይ ግልጽነት የጎደለው አካሄድ ከወዲሁ መታየቱ እና መድልዎ እየታየ መሆኑ አጋር ድርጅቶች ሳይቀሩ በገደምዳሜ መናገር መጀመራቸው፤

+ አንገብጋቢ የሆኑ እና ቅድሚያ ሊሰጣቸው የሚገቡ አገራዊ ጉዳዮችን ችላ ማለት ወይም አቃሎ የማየት ዝንባሌ ተደጋግሞ መስተዋሉ፤

+ በክልሉ ውስጥ የሚንቀሳቀሱ ታጣቂ ኃይሎች የሚፈጽሟቸውን የወንጀል ተግባራት በይፋ ከማጋለጥና አጥፊዎቹንም ለፍርድ ከማቅረብ ይልቅ የመሸፋፈን እና ተጠያቂ እንዳይሆኑ ከለላ የመስጠት፤

+ በተቃራኒው በሰላማዊ መንገድ የድርጅቱን አካሄድ የሚቃወሙ አካላት ላይ ዛቻ መሰንዘር፣ ሃሳባቸውን የመገልጽ እና የመሰብሰብ መብታቸውን እንዳይጠቀሙ እንቅፋት መፍጠር እና በክልሉ የሚንቀሳቀሱ ኃይሎች ችግር ሲፈጥሩ ችላ ብሎ ማየት፣

+ ፍትሕን ለፖለቲካ በቀል ከማዋል ባለፈ የመብት ጥሰት የፈጸሙ እና ተባባሪ በነበሩ ሰዎች ላይ ግልጽ የሆነ አቋም አለመወሰዱ። ከዚያም አልፎ ባለፉት አንድ አመት ውስጥ የተፈጸሙ የመብት ጥሰቶችን ችላ በማለት አገሪቱ በመብት ጥበቃ ወደር ያልተገኘላት አስመስሎ ማቅረብ። ለዚህም በቅርቡ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ኢትዮጵያ በመብት ጥሰት ስሟ አልተነሳም ብሎ በቡራዩ እና በሌሎች የአገሪቱ ክፍሎች የተፈጸሙ የመብት ጥሰቶችን መሸፋፈን፤

+ በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ዜጎች በደህንነት ስጋት እና መኖሪያቸው ፈርሶ በየጫካው እና በየሜዳው ፈሰው ለእርሃብ እና እንግልት በተዳረጉበት፣ በዚህም የተነሳ ከፍተኛ ሰብአዊ ቀውስ በአገሪቱ በርካታ ክፍሎች ተከስተው ዜጎች የመንግስት ያለህ እያሉ በሚማጸኑበት ወቅት ከመንግስት በኩል ተገቢውን ምላሽ በወቅቱ አለማግኝት እና መንግስት በሌሎች ግዙፍ የአገር ሃብት በሚጠይቁ የገጽታ ግንባታ ፕሮጀክቶች ላይ ማተኮሩ፤

እና ሌሎች በርካታና ተመሳሳይ ባህሪ ያላቸው ችግሮችን ለመጥቀስ ይቻላል።

ኦዴፓም ሆነ ሌሎቹ አጋር የለውጥ ኃይሎች የአንድ አመት ቆይታቸውን በመሞጋገስ እና በየአዳራሹ ከመጨፈር ባለፈ የመጡበት መስመር ህውሃት ካሰመረው እና ከመጣበት የቁልቁለት ጉዞ የራቀ መሆኑን አጽንተው ቀጣዩ ጉዟቸውን ከወዲሁ ቢያቀኑም መልካም ነው። እንደ እኔ እምነት አሁንም ይችን አገር ለመታደግ ኦዴፓ እንደ መሪ ድርጅት እና ሌሎቹም እንደ አጋር ድርጅት እድሉ በጃቸው ነው። የአገሪቱን ፖለቲካ በጥንቃቄ ከያዙት እና የህውሃትን ስህተት ላለመድገም ከተጠነቀቁ ያሻግሩናል፤ ህውሃት ያራባውን የስግብግብነት እና የጥበት ልክፍት ተሸክመው ወደፊት ለመቀጠል ካለሙ ግን አዘቀት ውስጥ ተሰንቅረን እንቀራለን።

መልካሙን ሁሉ ለኦዲፓ እና ለለውጥ ኃይሉ እመኛለሁ!

ኦሮሚያ ለሚባል ምናባዊ አገር ምስረታና ኦሮሞ ለሚባል ማንነት ፈጠራ እረፍት የሚያጡ ኦሮሞ ወገኖቼ ጉዳይ

ኦሮሚያ ለሚባል ምናባዊ አገር ምስረታና ኦሮሞ ለሚባል ማንነት ፈጠራ እረፍት የሚያጡ ኦሮሞ ወገኖቼ ጉዳይ በየቀኑ እንደ ኣዲስ ይገርመኛል። የሰው ልጅ አእምሮ ምጥቀት በባህርና በየብስ በብዙ ማይልስ ተራርቆ የሚኖሩ የአለም አገሮችን አቀራርቦ አንድ ድንበር አልባ መንደር ባደረገበትና ሰው እንደልቡ ተዘዋውሮ በመረጠው አገር ሰርቶ የመኖር መብቱ ከምንጊዜውም በላይ እያደገ በመጣበት 21ኛው ክፍለዘመን ላይ እንዲህ አይነት አስተሳሰ ከእርግማን ወይስ ከአእምሮ መላሸቅ እንደሚመጣ አልገባ ብሎኛል።
ከሁሉም የሚደንቀኝ ደግሞ የዚህ ሃሳብ ዋና ኣቀንቃኞች የሥልጣኔ፣ የሰላምና ብልጽግና ማእከል በሆኑት ምእራብ አገሮች የኖሩ፣ የሚኖሩ ወይም ተምረው የተመለሱ መሆናቸው ነው።
ታሪክ እንደሚመሰክረው አንድ ወቅት ከቦረና ወደ አራቱም የአገሪቱ ማእዘን የተንቀሳቀሰው ኦሮሞ በየደረሰበት
እየተጋባ፣ እየተዋለደና በአምቻ ጋብቻ እየተዛመደ የመጣ ሌላው ቀርቶ በጦርነት ወቅትም የማርከውን
በሞጋፋቻና በጉዲፈቻ ባህሉ ጭምር
የራሱ ወገን እያደረገ አሁን ለምናውቃት ኢትዮጵያ የመሰረት ድንጋይ የሆነ ህዝብ ነው።
እና የኦሮሚያና የኦሮሞ ጉዳይ እረፍት
የሚነሳችሁ ወገኖቼ የናንተ ኦሮሚያና ኦሮሞ የምትሉት ያልተከለሰ ያልተበረዘ ማህበረሰብ ከወዴት ይምጣላችሁ? ወይስ political Oromoን ብቻ ኦሮሞ እያላችሁ ከሁሉም ጋር ስትላተሙ ለትኖሩ?

ተወደደም ተጠላ የአገራችን እውነታ አብላጫው ህዝብ እንደ ብራዚል ህዝብ mixed (በደምና በሥጋ የተቀላቀለ ) ህዝብ መሆኑ ነው ።
ህዝባችንን በቋንቋና በሃይማኖት ከፋፍሎ ቅኝ ለመግዛት ሞክረው ያልተሳካላቸው አውሮጳዊያን ጥለውት የሄዱትን የአማራና የኦርቶዶክስ ጥላቻ Internalize አድርጋችሁ ኢትዮጵያዊነት ላይ ክህደት መፈጸም ኦሮሚያ የተባለ ነጻ አገርና ኦሮሞ የተባለ አንድ ወጥ ህዝብ አይፈጥርምና እባካችሁን አትጃጃሉ ።
ሁሌም የተበዳይነት ፣ የተጨቋኝነትና የእንናቃለን ባይነት ስሜት ሰለባ አንሁን !
እራሳችንን የታሪክ ተበዳይ አድርገን ከመቁጠር ነጻ እንወጣ ዘንድም ምናልባት በፕሮፈሰር ጌታቸው ሃይሌ የተተረጎመውን የኣባ ባህሪን ዘናሁ ዘጋላንና ፕሮፌሰር መሃመድ ሃሰን The Oromo and the Christian kingdom of Ethiopia 1300 – 1700 ብለው ያሳተሙትን መጻህፍት ማንበብ ሳይጠቅም አይቀርምና እይት አድርጉት ።
በጎ በጎውን ያሳያችሁ ዘንድ የዘወትር ጸሎቴ ነው።

አበበ ቦጋለ