ፖለቲካ በፍልስፍና መነፅር ሲመረመር – ፈቃዱ በቀለ (ዶ/ር)

ግንቦት 23 2018

መግቢያ

ፈቃዱ በቀለ (ዶ/ር)

አሁን ባለንበት በ21ኛው ክፍለ-ዘመን  በእኛ አገር ብቻ ሳይሆን ከብራዚል ጀምሮ እስከ አርጀንቲናና ሜክሲኮ እንዲሁም በጠቅላላው ከሰሃራ በታች በሚገኙ አገሮች ውስጥ ከፍተኛ የሆነ የፖለቲካ ቀውስ ይታያል። እንዲሁም በሳይንስና በቴክኖሎጂ መጥቆ በሚገኘውና በካፒታሊስታዊ የስልተ-ምርት ክንውን  በሚደነገገው አሜሪካና እንዲሁም አውሮፓ ምድር ውስጥ እንደየሁኔታው ከፍተኛ የፓለቲካ አለመረጋጋት ይታያል። በተለይም የስድሳና የሰባ ዐመታት የፓርቲ አወቃቀርና የፖለቲካ ልምድ ባላቸው እንደጣሊያንና ፈረንሳይ በመሳሰሉ አገሮች ውስጥ የክርስቲያን፣ የኮምኒስትና የሶሻሊስት ፓርቲዎች በመፈረካከስ የፖለቲካ መድረኩ በአዳዲስ ርዕያቸውና ቅርጻቸው በደንብ በማይታወቁ የግለሰቦች ስብስብ ተተክቷል።  ይህም የሚያሳየው ወደፊት በብዙ አገሮች ውስጥ ከፍተኛ የሆነ የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚና የማህበራዊ ትርምስ እንደሚከሰትና፣ በየአገሮችም ውስጥ ሆነ በየአካባቢያቸው አለመረጋጋት እንደሚፈጠር ነው።

የኮምኒስቱ ብሎክ ከፈራረሰና በዓለም አቀፍ ደረጃም የሊበራል ዲሞክራሲና የነፃ ገበያ መርሆች በአሸናፊነት ወጡ ከተባለ ከ27 ዐመት በላይ ሊሆነው ነው። እ.አ እስከ 1989 ዓ.ም በሁለት ኃያላን መንግስታት የተከፋፈለው ዓለም በዓለም አቀፍ ደረጃ የፖለቲካና የማህበራዊ ሁኔታ አለመረጋጋትን እንዳስከተለ ሲወራና እኛም አምነን እንደተቀበልነው የማይካድ ሀቅ ነው። ስለሆነም ለአንዴም ለመጨረሻም ጊዜ የኮምኒስቱ ብሎክ ከፈራረሰና በዓለም አቀፍ ደረጃ ካፒታሊዝምና የሊበራል ዲሞክራሲ ከታወጁ ወዲህ የዓለም ህዝብ ወደ ሰላምና ወደ ብልጽግና ያመራሉ ተብሎ  የታመነበትና ተቀባይነትም እንዳገኘ የማይታበል ጉዳይ ነው። ይሁንና ግን ከ27 ዐመትበኋላ ከሰማንያዎቹ ዓመታ ጀምሮ የዓለም ህዝብ ወደብልጽግናና ተከታታይነት ወዳለው ሰላም ሊያመራ አልቻለም። ባለፉት 25 ዓመታት ከይጎዝላቢያ አንስቶ እስከ ኢትዮጵያ ድረስ፣ አፍጋኒስታንና ኢራክ፣ እንዲሁም ሊቢያና ሶርያ በውጭ ኃሎች በተጠነሰሰ ጦርነት በብዙ መቶ ሺህ የሚቆጠሩ ህዝቦች ተገድለዋል። እንደዚሁም ቁጥራቸው የማይታወቁ በመቶ ሺህ የሚቆጠሩ ሰዎች አካለ-ስንኩል ሆነዋል። በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎች ደግሞ አገራቸውን ጥለው እንዲሰደዱ ተገደዋል። በየአገሩ የጥንት ታሪካዊ ከተማዎችና ቅርጾች እንዲወድሙ ተደርገዋል። ለመሆኑ የእነዚህ ሁሉ ምክንያት ምንድነው? ለምንድነው በየአገሮች ውስጥ እኩልነት የሰፈነበት ስርዓት ሊሰፍን ያልቻለው ?  በምን ምክንያትስ ነው በተሟላ የካፒታሊስት ስርዓት ውስጥ በሚገኙ እንደፈረንሳይ፣ ጣሊያንና አሜሪካ በመሳሰሉት አገራት ውስጥ የፖለቲካ አለመረጋጋት ሊፈጠር የቻለው ?

ይህ ጸሀፊ በየአገሮች ውስጥ የተፈጠረውን የፖለቲካ ቀውስ ለመዳሰስ አይቃጣም። ከአቅሙ በላይም ስለሆነ በአጠቃላይ ነገሮች ላይ ብቻ በማትኮር አንዳንድ ነገሮችን ለመዳሰስ ይሞክራል። ስለሆነም ሀተታው አጠቃላይ በሆነ ነገር ላይ ቢያተኩር ምናልባትም እንዳልተሟላ አቀራረብ ተደርጎ መወሰድ የለበትም። በሌላ ወገን ግን አንዳንዶች በአሁኑ ጊዜ የአገራችን የፖለቲካ ሁኔታ ወዴት እንደሚያመራ በግልጽ በማይታወቅበት ወቅት ለምን በአጠቃላይ ነገር ላይ ማተኮሩ አስፈለገ ? ብለው ሊጠይቁ ይችሉ ይሆናል። በዚህ ጸሀፊ ዕምነት እያንዳንዱ አገር የራሱ የሆነ ያለፈበት ታሪክና የማህበረሰብ አወቃቀር ቢኖረውም ፖለቲካዊ አስተሳሰብና ፖለቲካዊ ድርጊቶች ዓለም አቀፋዊ ባህርይ አላቸው። ይህም ማለት ፖለቲካ በድርጊት ከመተርጎሙ በፊት በሃሳብ ደረጃ ከሳይንስ አንፃር የሚውጠነጠን እንደመሆኑ መጠን በየአገሮቹ ውስጥ የሚካሂደው ፖለቲካ የቱን ያህል በፍልስፍና ላይ ነው የተመሰረተ የሚለው ጉዳይ ዓለም አቀፋዊ ባህርይ ይኖረዋል ማለት ነው። በተጨማሪም ካፒታሊዝም ዓለም አቀፋዊ ባህርይ ይዞ ከመጣ ወዲህ በምርት፣ በፍጆታ አጠቃቀም፣ በንግድ ትስስርና በዕዳ አማካይነት በብዙ አገሮች ውስጥ ሰርጎ በመግባት በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ በብዙ አገሮች የፖለቲካ መድረክ ላይ ከፍተኛ ተፅዕኖ ማሳደር ችሏል። ከዚህም ባሻገር የአብዛኛዎቹ የሶስተኛው ዓለም አገሮች የመንግስት መኪና ከካፒታሊስቱ ዓለም ጋር በብዙ ሺህ ድሮች የተሳሰረ በመሆኑ በየአገሮች ፖሊሲ ላይ ቀጥተኛና ተዘዋዋሪ ተፅዕኖ ያሳድራል። ይህም ማለት የየአገሮች የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚ፣ የማህበራዊና የባህል ሁኔታዎች በራሳችን የማሰብ ኃይልና ድርጊት ብቻ የሚወሰኑ አይደሉም። እንዲያውም በአማዛኝ ጎኑ የውጭው ተፅዕኖ ለዕድገታችን እንቅፋት በመሆን ህብረተሰብአዊ መዘበራረቅን እያስከተለ ነው። ከዚህ ስንነሳ ከአጠቃላይ ሁኔታ ተነስተን ወደ ተናጠል  ነገሮች መምጣቱና ለመተንተን መሞከሩ ሳይንሳዊ አካሄድ ነው ማለት ይቻላል።

በፍልስፍና ላይ የተመሰረተ ፖለቲካ አስፈላጊነት !

ስለ ፖለቲካ ሲወራ በአንድ አገር ውስጥ የሚኖርን ህዝብ ከማደራጀትና በስነ-ስርዓት እንዲኖር ከማድረግ ጋር የሚያያዝ ፅንሰ-ሃሳብ ነው። ይህም ማለት በአንድ አገር ውስጥ የሚኖር ህዝብ አነሰም በዛም ካለብዙ ውጣ ውረድ ወይም ግብግብ ከአንድ ትውልድ ወደ ሚቀጥለው እንዲሸጋገር ከተፈለገ ፖለቲካና ፖለቲካዊ አደረጃጀት ወሳኝ ሚናን ይጫወታሉ። አንድ ማህበረሰብ በስነ-ስርዓት እንዲደራጅ ከተፈለገ ደግሞ ፖለቲካ የሚለው ፅንሰ-ሃሳብ የግዴታ ከፍልስፍና ጋር መያያዝ አለበት። እንደሚታወቀው አንድ ሰው ወይም ማህበረሰብ ከየት እንደመጣ፣ በዚህች ዓለም ላይ ለምን እንደሚኖርና ወዴትስ እንደሚያመራ ሊገነዘብ ወይም ሊረዳ የሚችለው ማህበረሰቡም ሆነ ፖለቲካን የሚቆጣጠረው የገዢ ኃይል ፍልስፍናን መመሪያቸው ማድረግ የቻሉ እንደሆነ ብቻ ነው። ፍልስፍናዊ ህይወት ደግሞ የግዴታ የኑሮን ትርጉም እንድንረዳ፣ ህይወታችንን እንድናሻሻል የሚረዳን፣ ማድረግ በሚገባንና በማይገባን ነገር ላይ ያለውን ልዩነት በሚገባ እንድንገነዘብ የሚረዳን ነው። ስለዚህም ነው እነፕላቶናን የተቀሩት ታላላቅ ፈላስፋዎች ፖለቲካን ከፍልስፍና ጋር ለማያያዝ የሚሞክሩት።

ትላንትም ሆነ ዛሬ በብዙ የሶስተኛውም ሆነ በአንዳንድ የካፒታሊስት አገሮች- እንደ አሜሪካ በመሳሰሉት- የሰፈነውንና ያለውን ሁኔታ ስንመለከት የፖለቲካ አለመረጋጋት የሚታየውና በስልጣን መባለግ ምክንያት የተነሳ በየአገሮች ውስጥ ያሉ ሀብቶች የሚወድሙት ስልጣንን የሚቀዳጁ ወይም የሚጨብጡ ኃይሎች አንዳች የሚመሩበት ፍልስፍና ስለሌላቸው ነው። በብዙ የሶስተኛው  ዓለም አገሮችና በአገራችንም ጭምር ሲወርድ ሲዋረድ በተከታታይነት የዳበረ በፍልስፍና ላይ የተመረኮዘ ምሁራዊ እንቅስቃሴና ህብረተሰብአዊ ትችት የሚታወቅ ባለመሆኑ በአጠቃላይ ሲታይ አገዛዞችም ሆነ ህዝቦች ለምን እንደሚኖሩን ወዴትስ እንደሚያመሩ አያውቁም ማለት ይቻላል። በተለይም በመንግስት ግልበጣ ወይም ደግሞ በምርጫ ስልጣንን የሚጨብጡ ኃይሎች አብዛኛውን ጊዜ የመንግስትን መኪና ወደ መጨቆኛ መሳሪያነት በመለወጥ የየአገሮቻቸውን ሀብት የራሳቸውና የቤተሰቦቻቸው ሀብት አድርገው በመቁጠር ሀብት ከማውደም ባሻገር በሚሊዮን የሚቆጠሩ ህዝቦች በድህነት ዓለም ውስጥ እንዲኖሩ ያደርጋሉ። በበሽታ እንዲጠቁ ይሆናሉ። በአገራቸው ውስጥ ተከብረው ለመኖር ስለማይችሉ የተሻለ ዕድል ለማግኘት ሲሉ በረሃንና ባህርን በማቋረጥ ወደ አውሮፓ፣ አሜሪካ እንዲሁም ወደተቀረው ዓለም እንዲሰደዱ ይገደዳሉ።

እንደሚታወቀው በብዙ የሶስተኛው ዓለም አገሮች ምሁራዊ እንቅስቃሴዎችና ውይይቶች እንዲሁም ክርክሮች የተለመዱ አይደሉም። በተለይም በአገራችን ምድር ዲግሪ ያገኘ ወይም የጨበጠ ሁሉ የተማረ የሚመስላቸው አሉ። ይህ ዐይነቱ አመለካከት ከፍተኛ ስህተት ነው። በእርግጥ አብዛኛው ህዝብ አንድ ሰው ዲግሪ መጨበጡን ነው እንጂ የሚያየው በዲግሪው አዲስ ህብረተሰብ ይመስርት ወይም አይመስርት፥ ቴክኖሎጂን ያዳብር ወይም አያዳብር፣ ሁለንታዊና ተከታታይነት ያለው ዕድገት ሊያመጣ ይችላል ወይም አይችልም ብሎ የሚጠይቅ የለም። የተማረው ራሱም የራሱን ኑሮ ከማሻሻልና ተገልሎ ከመኖር በስተቀር በህብረተሰብ ውስጥ የሚያመጣው ለውጥ የለም። እንዲያውም  በአብዛኛው ጎኑ ተማረ የሚባለው ከውጭ ኃይሎች ጋር በመመሰጣጠር ሀብት እንዲዘረፍ ያደርጋል። ራሱ ተማረ የተባለው ከውጭ ምክር በመቀበል ተግባራዊ የሚያደርገው የኢኮኖሚ ፖሊሲ በራሱ ከተስተካከለ ዕድገት ይልቅ የባሰውኑ ፀረ-ዕድገትንና መዝረክረክን ነው የሚያስከትለው። ለዚህም ነው በተለይም ዘመናዊ ትምህርት ፀረ-ዕድገት የሚሆነውና ለህብረተሰብ ውዝግብ አመቺ ሁኔታዎችን የሚፈጥረው።

ይህ ሁኔታ እንዴት ሊፈጠር ቻለ ? እንዴትስ በድፍረት እንደዚህ ብለህ ትጽፋለህ ? ብለው አንዳንዶች ጥያቄ ሊያቀርቡ ይችሉ ይሆናል። በዕውቀት ዙሪያ ለሶስት ሺህ ዐመት ያህል የተደረገውን ክርክር ለተከታተለና፣ በተጨማሪም በካፒታሊስት አገሮችና በሶስተኛው ዓለም አገሮች ያለውን የአኗኗር ሁኔታ እያነፃፀረ ቢመለከት በቀላሉ መልስ ሊያገኝ ይችላል። ማነፃፀር ለማይችለው ደግሞ በአገራችንና በሌሎች የሶስተኛው ዓለም አገሮች ያለውን የኑሮ ሁኔታ፣ የሳይንስና የቴክኖሎጂ ዕድገት እንደ ተፈጥሮአዊ አድርጎ ሊቆጥረው ይችላል። ያም ሆነ ይህ በዕውቀት ዓለም ውስጥ አንድ ነገር ከሌሎች ነገሮች የተያያዘ መሆኑንና በጥልቀትም የሚታይና የሚመረመር በአንድ በኩል፣ በሌላው ወገን ደግሞ በነገሮች መሀከል መያያዝ እንደሌላና አንድም ነገር በጥልቀት መታየት የለበትም በሚለው የትምህርት አሰጣጥ ዘዴ ከእነፕላቶን ጀምሮ እስከ አስራዘጠነኛው ክፍለ-ዘመን ድረስ የጦፈ ክርክር ተደርጓል። ካፒታሊዝም በአሸናፊነት ከወጣ ከ19ኛው ከፍል-ዘመን ወዲህና በተለይም ሶሻል ሳይንስ የሚባለውና የኢኮኖሚክስ ትምህርትንም ጭምሮ ከዕድገት ጋር፣ በተለይም ከፍልስፍና፣ ከሳይንስና ከቴክኖሎጂ ጋር ግኑኝነት የላቸውም ተብሎ በየትምህርት ቤቱና በዩኒቨርሲቲዎች እንዲማሩ ስለሚደረግ ወይም በስርዓት ስለማይሰጥ ይህ ዐይነቱ የትምህርት አሰጣጥ ዕውነት የመሰላቸው በማስተጋባት እንደምናየው በብዙ አገሮች ውስጥ ዕውነተኛ የሆነ ምሁራዊ ኃይል ሊዳብር አልቻለም። በዚህም ምክንያት የተነሳ አንድን ህዝብ የሚጠቅም የተስተካከለና ረጋ ያለ ዕድገት ሊመጣ አልቻለም።

ከዚህ ስንነሳ በየአገሮች ውስጥ ስልጣንን የሚጨብጡ ኃይሎች የዚህ ዐይነቱ አንድን ህብረተሰብ በስነስርዓት ለማደራጀት የማይችል የትምህርት ስርዓት ውጤቶች ናቸው ማለት ይቻላል። በዚህም ምክንያት የተነሳ ፖለቲከኛ የሚባሉ አስተሳሰባቸው የጠበበ ስለሚሆን ወይም ወደተለያየ አቅጣጫና ወደ ውስጥ ለመመልከት ስለማይችሉ ህብረተሰብአዊ ኃላፊነት እንዳላቸው አይገነዘቡም። በመሆኑም ፖለቲካን የሚረዱት ራሳቸውን ማደለቢያ መሳሪያ አድርገው እንጂ በፖለቲካ አማካይነት ህብረተሰብአዊ ሀብት እንዴት እንደሚፈጠር፣ ከተማዎች እንዴት በስርዓት እንደሚገነቡ፣ ቴክኖሎጂና ሳይንስ እንዴት እንደሚዳብሩና ጥቅም ላይ እንደሚውሉ፣ ህብረተሰቡም በየረድፉ እንዴት እንደሚደራጅና መብቱን አስጠብቆና ራሱም ህግና ስርዓትን ጠብቆ እንዴት ተሳስቦ እንደሚኖር አይደለም ፖለቲካን የሚገነዘቡት።

በአገራችንም ሆነ አሁንም ያለው ትልቁ ስህተት ስለ አንድ ፓርቲ አገዛዝ፣ ስለአምባገነንነትና ምርጫ ስላለመኖር ወይም በፓርቲዎች መሀክል ተወዳዳሪነት አለመኖር ሲያወሩ የሚዘነጉት ነገር የአገራችንም ሆነ የአብዛኛዎቹ አፍሪካ አገሮች ችግር እነዚህ ሳይሆኑ የመንፈስ ነፃነት አለመኖር ነው። በሌላ አነጋገር ስልጣንን የሚጨብጡ ወይም የጨበጡና እንጨብጥም ብለው የሚታገሉ ኃይሎች በሙሉ የመንፈስ ወይም የጭንቅላት ተሃድሶ ያላደረጉ ናቸው። ጭንቅላታቸውም በፍልስፍና የታነፀ ስላልሆነ ስለ ሰው ልጅም  ሆነ ስለ አጠቃላዩ ዕድገት የሚያውቁት ነገር የለም። አብዛኛውን ጊዜ በአገራችንም ሆነ በተለያዩ አፍሪካ አገሮች ውስጥ ስለ ዕድገት ያለው ግንዛቤ ንግድን ማስፋፋት ብቻ ወይም ደግሞ በሽቀላ ዓለም ውስጥ መሽከርከርን ነው። አብዛኛዎች የአፍሪካ አገዛዞችም ሆነ ከውጭ ሆነው መቼ ነው ስልጣን ላይ የምንወጣው ብለው እዚህና እዚያ የሚንቀሳቀሱ ወይም በውጭ ኃይል የሚጠመዘዙ ኃይሎች ለአንድ አገር ዕድገት ሳይንስና ቴክኖሎጂ ያላቸውን ሚና በፍጹም አይረዱም። ከዚህም ባሻገር በተለያየ የኢኮኖሚ ቲዎሪና ፖሊሲ መሀከል ያለውን ልዩነት ስለማይገነዘቡ አንዳቸው ስልጣንን በሚጨብጡበት ጊዜ ተዓምር የሚሰሩ ይመስላቸዋል። ሀቁ ግን የፈለገው ኃይል ስልጣንን ይጨብጥ ራሱን በፍልስፍና ካላነጸ በስተቀር የዓለም ኮምኒቲው፣ ወይም የዓለም የገንዘብ ድርጅትና የዓለም ባንክ የሚያቀርቡለትን የኒዎ-ሊበራል የኢኮኖሚ ፖሊሲ ተግባራዊ በማድረግ አገሩን የባሰ ያዝረከርካል፣ ህዝቡንም የባሰውኑ ደሃ ያደርጋል።

በዚህ ምክንያት የተነሳ በብዙ የአፍሪካ አገሮች፣ አገራችንም ጨምሮ የሃማኖትና የብሄረሰብ ግጭቶች አሉ። ለእንደነዚህ ዐይነቱ ህብረተሰብአዊ አለመረጋጋት ዋናው ችግር በመሰረቱ ፖለቲካዊ አወቃቀሩ በፍልስፍና ላይ ባለመመስረቱና ስልጣንን የጨበጡ ኃይሎች የፖለቲካን ትርጉም በደንብ ስለማይረዱ ነው። እንደኛ ባለው አገር ደግሞ ፖለቲካ ወደ ተንኮል፣ ወደ ሽወዳ፣ ወደ መከፋፈልና መለያየት በመለወጥ ወይም በመተርጎም ህብረተሰቡ በዘለዓለማዊ ውዝግብ ውስጥ እንዲኖር ይደረጋል። ሃሳቡ በአየር ላይ በመንጠልጠል የሚሰራውን ስለማያውቅ በአንዳንድ በዞረባቸው ኃይሎች በመቀስቀስ በሌላው በሱ መሰል ወንድሙ ወይም እህቱ ላይ እንዲነሳ ይደረጋል። የአገራችንን የ27 ዐመት የወያኔን ፖለቲካ ስንመለከት በዚህ ዐይነቱ የተንኮልና የሽወዳ እንዲሁም የከፋፍለህ ግዛ „ፍልስፍና“  ላይ የተመረኮዘ ነው። ይህንን የሚያደርገውም ለዝንተ-ዓለም አገራችንን ለመግዛትና ህዝባችንን አደንቁሮ ለማስቀረት በማሰብ ብቻ ነው። በተለይም በአሁኑ ወቅት ህዝባችን ርስበርሱ እንዲጨራረስ የማያደርገውና የማይሸርበው ሴራ የለም። ለዚህ እርኩስ ተግባሩ ደግሞ የእንግሊዝ የስለላ ድርጅት፣ ሞሳድ፣ የጀርመን የስለላ ደርጅትና ሚሺነሪዎች ፣ እንዲሁም በእርዳታ ስም የሚንቀሳቀሱ ኃይሎች በአገራ ችን ምድር የሶርያ ዐይነት ሁኔታ እንዲፈጠር የማያደርጉት ርክሱ ተግባር የለም። በሲአይ ኤና በሌሎች የስለላ ድርጅቶች የስለጠኑ ኢትዮጵያኖችም የዚህ ዐይነቱ ርኩስ ስራ ተባባሪዎች ናቸው። ከዚህ ስንነሳ ወያኔ ወይም ትግሬዎችና ኤርትራውያን ብቻ ሳይሆኑ ራሳቸውም ከዚህ ወይም ከዚያኛው ብሄረሰብ በተለይም ከአማራው የወጡና ለሆዳቸው ያደሩ ኢትዮጵያውያን በአገራችን ምድር የርስ በርስ መተላለቅ እንዲመጣ የማያደርጉት እርኩስ ስራ የለም። የምንለምናቸው ነገር ቢኖር ከእንደዚህ ዐይነቱ አገርን ከሚያጠፋና ህዝብን ከሚያስጨርስ እርኩስ ተግባር ተቆጠቡ ብቻ ነው። እባካቸሁ ልብ ግዙ፣ ራሳችሁንም ጠይቁ ብለን ነው የምንማፀናቸው። በታሪክና በህዝብ ላይ ወንጀል አትፈጽሙ እያልን ነው ከእግራቸው ስር ወድቀን የምንለምናቸው።

የፖለቲካ ፓርቲ ነን ወደሚሉት ጋ ስንመጣ የምናየው ችግር በውጭ እንቀሳቀሳለን የሚሉትን „ድርጅቶች“ ጨምሮ አንዳች ዐይነት የፖለቲካ ፍልስፍና የላቸውም። ለምን ዐይነትስ ህብረተሰብና እንዴትስ ጠንካራ ኢትዮጵያን እንደሚገነቡ እስካሁን ድረስ የነገሩን ነገር የለም። በጽሁፍም ደረጃ በደረጃ እየተነተኑ አላስረዱንም። ሁሉም ስለምርጫና ውድድር፣ ስለመደብለ ፓርቲ መኖር፣ አሁን ደግሞ ስለ ሽግግር መንግስትና ስለሽግግረ-ዲሞክራሲና፣ ከዚያም በላይ ስለሊበራል ዲሞክራሲ አስፈላጊነት ቢያወሩም እንዴት አድርገው የተወሳሰበውን የአገራችንን ችግሮች እንደሚፈቱ ያስተማሩን ነገር የለም። ሲያስረዱም አይታይም። በተለይም አብዛኛዎች ስለሊበራል ዲሞክራሲ መኖር ቢስማሙም ይህ ፅንሰ-ሃሳብ ምን ማለትና በዚህ አማካይነት እንዴት ተደርጎ ሰፋ ያለና የጠነከረ፣ እንዲሁም በሳይንስና በቴክኖሎጂ ላይ የተመሰረተ ሁለ-ገብ የሆነ ኢኮኖሚ እንደሚገነባና ህዝባችንም የዚህ ተጠቃሚ እንደሚሆን ሲያስተምሩን አይታዩም። በእኔ ዕምነት በተለያዩ ፓርቲዎች ወይም ድርጅቶች ነን በሚሉት ውስጥ ከፍተኛ የሆነ የሃሳብ መዘበራረቅ ያለ ነው የሚመስለኝ። ስለ ኢኮኖሚ ዕድገትም ያላቸው ግንዛቤ ግልጽ አለመሆን ብቻ ሳይሆን፣ ኢኮኖሚ የሚባለውን ፅንሰ-ሃሳብ ከኢኮኖሚ ዕድገት ለይተው ነው የሚያዩት። በመሆኑም በዚህ ላይ አንዳች ግንዛቤ እስከሌለ ድረስ ስለ ሽግግር መንግስት፣ ስለሽግግር ዲሞክራሲና ስለመሰረታዊ ለውጥ ማውራት በፍጹም አይቻልም ማለት ነው።

በፍልስፍና ላይ የተመሰረተ ዕውቀት የአንድን አገር ችግር ለመረዳት ያስችላል !

አንድ ድርጅትም ሆነ ግለሰብ አገራችን መሰረታዊ ለውጥ ያስፈልጋታል ሲል ለምን መሰረታዊ ለውጥ እንደሚያስፈልግ ማሳየት አለበት። እንደገባኝ ከሆነ የአብዛኛዎቻችን መሰረታዊ ለውጥ ፍላጎት ከፖለቲካ ስልጣን ተሻግሮ የሚሄድ አይደለም። የአብዛኛዎቹ ምኞት እንዴት አድርገን ስልጣን ላይ እንወጣለን ብለው የሚታገሉ እንጂ በምን ዘዴና የፖለቲካ ስትራቴጂ አገራችንን አሁን ካለችበት ሁኔታ እናወጣታለን? በማለት አይደለም እዚህና እዚያ የሚንቀሳቀሱት።

ይህንን ትተን ወደ ተወሳሰበው የአገራችን ችግር ስንመጣ ግልጽ ያልሆኑ ነገሮች አሉ። አንደኛውንና አስቸጋሪውን ነገር ከላይ በመጠኑም ቢሆን ለመጠቆም ሞክሪያለሁ። ይኸውም በአንድ አገር ውስጥ የሚፈጠር የፖለቲካ ውዝግብና በሀብት መደለብ የግዴታ ከጭንቅላት ድህነት ጋር የተያያዘ ነው የሚል ነው። በሌላ ወገን ደግሞ ተጨባጭ ሁኔታዎችን የማንበብ ችግር አለ። አብዛኛዎች ክስተታዊ በሆነ ዕውቀት የተገነባን ስለሆነ በአንድ አገር ውስጥ የሚኖረውን ተጨባጭ ሁኔታን ለማንበብ ችግር አለብን። አንድን ተጨባኝ ሁኔታ ለማንበብ ደግሞ ይዘታዊ የሆነ ምርምርና(qualitative) በቁጥር የሚለካ ወይም ኢምፔሪካል የሚባል የምርምር ዘዴ አለ። አብዛኛውን ጊዜ ኢምፔሪካል ጥናት በትናንሽ ነገሮች ላይ ስለሚያተኩር አጠቃላይና ስር የሰደደን የአንድን ህብረተሰብ የተወሳሰበ ችግር እንድንመረምርና እንድንረዳ አያግዘንም። ስለሆነም ኢምፔሪካል ጥናት ወደ ተፈለገው መፍትሄና ህብረተሰብ ግንባታ ላይ እንድናተኩር የሚረዳን አይደለም።

ስለሆነም ይዘታዊ(qualitative) ጥናትና ምርምር የአንድን ህብረተሰብ ችግር ለመረዳት ይረዳናል። ከዚህ ስንነሳ በአገራችን ምድር የኢኮኖሚ ግኑኝነትና የፖለቲካ አወቃቀር ነፀብራቆች(manifestations)በግልጽ ይታያሉ። እነዚህም ድህነት፣ ረሃብ፣ የስራ-አጥነት፣ እጅግ ተጎሳቅሎ መኖር፣ የከተማዎች መዝረክረክ ወይም በስርዓት አለመገንባት፣ በአጠቃላይ ሲታይ አንድ ህዝብ ሊኖርባት የሚችልባትን አገር ጥበባዊ በሆነ መልክ ለመገንባት አለመቻል… ወዘተ. እነዚህ ሁሉ የተጨባጩ የህብረተሰብ አወቃቀር ነፀብራቆች ናቸው።

ከአንድ ወር ተኩል በፊት የዶ/ር አቢይን መመረጥ አስመልክቶ ባወጣሁት ጽሁፍ ላይ ለማሳየት እንደሞከርኩት ባለፉት 27 ዐመታት በአገራችን ምድር ውስጥ አዲስ ዐይነት የህብረተሰብ አወቃቀርና የምርት ግኑኝነት ተፈጥሯል። ይህም ማለት በአገራችን ምድር ከፖለቲካው አወቃቀር ባሻገር ስትራቴጂክ የሆኑ የምርትና የግልጋሎት መስኮችን የሚቆጣጠር የህብረተሰብ ክፍል ብቅ ብሏል። ይህ ዐይነቱ የምርት ግኑኝነት ደግሞ ከፖለቲካውና ከመንግስት መኪና ጋር የተቆላለፈ በመሆኑ ለአገሪቱ ዕድገት ከፍተኛ ማነቆ ሆኗል ማለት ይቻላል። በዚህ መልክ በፖለቲካው፣ በመንግስት መኪናና በኢኮኖሚው መሀከል መቆላለፍ እስካለ ድረስ በአገሪቱ ውስጥ ግልጽ የሆነ በስራ-ክፍፍል ላይ የተመረኮዘና አዳዲስ አምራች ኃይሎችን የሚያፈልቅ የህብረተሰብ ኃይል ማፍለቅ አይቻልም። ይህ አንደኛው ሲሆን፣ የ 27 ዐመቱን የወያኔን የኢኮኖሚ ፖሊሲ ለተመለከተ ለትናንሽና ለማዕከለኛ ኢንዱስትሪዎች እንደ አሸን መፍለቅ የሚያመች አልነበረም; አይደለምም። በተከተለው በኒዎ-ሊበራልዝም ላይ በተመረኮዘ የሞኔተሪ ፖሊሲ አማካይነት አብዛኛውን ነጋዴና አምራች ኃይል በአገልግሎት መስክ ላይ እንዲሰማራ ነው ያደረገው። እንደሚታወቀው ደግሞ ይህ ዐይነቱ በአንድ የኢኮኖሚ መስክ ላይ ያዘነበለ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ሰፋ ያለ ሀብት ሊፈጥር የማይችል በመሆኑ አብዛኛው ህዝብ በስራ-አጥነት ይሰቃያል። ከዚህም ባሻገር የጥቁር ገበያ መስፋፋት፣ እዚህና እዚያ ተዝረክርከው የሚገኙ የችርቻሮ ንግዶች፣ በግልጽ ያልተደራጀ የአመአራረት ስልትና አገልግሎት(Informal Sector) እነዚህ ነገሮች ግልጽ ለሆነ ስራ-ክፍፍልና በሳይንስና በቴክኖሎጂ ላይ ለተመሰረተ ሰፋ ላለ የኢኮኖሚ ዕድገት እንቅፋቶች ናቸው። ከዚህም ባሻገር አገራችን የቆሻሻ ዕቃዎች(Second Hand Goods) መጣያ በመሆኗ ይህ በራሱ ለጠራና ግልጽ ለሆነ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ከፍተኛ እንቅፋት ነው ማለት ይቻላል።\

ወደ እርሻው መስክ ስንመጣ ደግሞ መሬትን ለውጭ ከበርቴዎች በማከራየት አበባ እንዲተከል ማድረግ፣ ለውጭ ገበያ በሚውሉ ሰብሎች ላይ መሰማራትና የሸንኮራ አደጋን መትከልና ማስፋፋት በከፍተኛ ደረጃ የገጠሩ መሬት በስነ-ስርዓት እንዳይታረስና የሀብት መሰረት እንዳይሆን ተደርጓል። አብዛኛው ገበሬ ከመሬቱ በመፈናቀል ወደ ተራ ሰራተኛነት ተቀይሯል። ስራ ለማግኘት የማይችለው ደግሞ ወደ ከተማዎች በመሰደድ በአልባሌ ስራዎች ላይ ተሰማርቷል። በአጠቃላይ ሲታይ ይህ ዐይነቱ የአንድን አገር ሀብት በስነስርዓት ለመጠቀም እንዳይቻል የህውሃት አገዛዝ በማወቅም ሆነ ባለማወቅ የፈጠረው አዲስ የኢኮኖሚ ግኑኝነት በራሱ ለጤናማ የኢኮኖሚ ዕድገት እንቅፋት ነው። ከዚህ ባሻገር አላሙዲና አንዳንድ የውጭ ኩባንያዎች የአገሪቱን ሀብት እንዲዘርፉ የተሰጣቸው የወርቅና የሌሎች ዕንቁ የሆኑ ጉድጓዶች አገሪቱን ከማራቆት ባሻገር፣ አካባቢውን በመርዝ እየበከሉና የሚወለደውንም ህፃን አካለ ስንኩል እንዲሆን እያደረጉ ናቸው። እነዚህንና እጅግ የረቀቁና በግልጽ የማይታዩ የኢኮኖሚና የህብረተሰብ ግኑኝነቶችን መመርመርና መፍትሄም መስጠት የምንችለው በፍልስፍናና በሶስዮሎጂ ላይ በቂ ግንዛቤ ሲኖረን ብቻ ነው። በፍልስፍና መነፅር ብቻ ነው የአገራችንን የተወሳሰበ ችግር በመረዳት ሳይንሳዊ መፍትሄ መስጠት የምንችለው። ከዚህ በመነሳት ለምንድነው ለፖለቲካዊ ለውጥ የምንታገለው ? በሚለው ላይ ላምራ።

ለምንድን ነው ለፖለቲካ የምንታገለው ?

እስከዛሬ ድረስ በፖለቲካ የህይወት ታሪኬ ውስጥ ግልጽ ያልሆነልኝ ነገር ለምን በብዙ መቶ ሺህ የሚቆጠር ህዝብ ህይወቱን እንዳጣ ነው? ከጦርነት ትግል በስተቀር ሌሎች አማራጭ የትግል ዘዴዎች የሉም ወይ ? እነዚህና ሌሎች ከአመጽ ጋር የተያያዙ ትግል የሚባሉ ፈሊጦች በአማዛኝ ጎናቸው ወደ ተፈለገው ነፃነትና ዲሞክራሲያዊ ስርዓት እንዳላመሩ በአገራችንም ሆነ በሌሎች አገሮች በነፃነት ስም የተካሄዱት ጦርነቶች ሁሉ ያረጋግጣሉ።

በአገራችንም ሆነ በሌሎች አገሮች የፖለቲካ ትግል ታሪክ ውስጥ አንድም ጊዜ የየአገሬው ሰፊ ህዝብ ለጦርነት ምክንያት ሆኖ አያውቅም። ለዲሞክራሲና ለነፃነት እንታገላለን ብለው በከተማም ሆነ ወደ ጫካ ገብተው የጦር ትግል የሚያካሂዱ ኃይሎች በትንሹም ሆነ ወይም በከፍተኛ ደረጃ የተማሩ ሰዎች ናቸው። በየአገሩ ባሉ የነፃነትና የዲሞክራሲ ጥያቄ ያገባናል በሚሉ ኃይሎች አማካይነት አንድ ቦታ ላይ የተቀሰቀሰው ትግል እየተቀጣጠለ በመሄድ ወደ አጠቃላይ ጦርነት ያመራል። ጦርነቱ ክልላዊ ከመሆን አልፎ ወደ አገራዊነት በመሸጋገር ያለተመጣጠነ ኃይል ባላቸው በአንድ በኩል በመንግስት፣ በሌላ ወገን ደግሞ የነፃነትንና የዲሞክራሲን ጥያቄ አንግበው በሚነሱ ኃይሎች መሀከል ይሆናል። አብዛኛውን ጊዜ ይህ ዐይነቱ አንድ ቦታ ላይ የተቀሰቀሰ ጦርነት በመጀመሪያ እንደታለመውና እንደሚመኙት በአጭር ጊዜ ውስጥ የሚጠናቀቅ መሆኑ ቀርቶ ሰላሳና አርባ ዐመታት የሚፈጅ ይሆናል። በዚህ መልክ የሚካሄደው ጦርነት የራሱን የውስጠ-ኃይል(Dynamism) በማግኘት ከመንፈሳዊ ባህርይ በመላቀቅና በዕውቀት ላይ የተመሰረተ ትግል  መሆኑ ቀርቶ ሙሉ በሙሉ በጦርነትና በማሸነፍ ሎጂክ ስለሚሸፈን ከድል በኋላ ሊደረጉ ወይም ተግባራዊ የሚሆኑ ነገሮች ይረሳሉ። በዚህም ምክንያት የጦር ትግልን የጀመረ ነፃ አውጭ ነኝ የሚል ኃይል ራሱ በድል አድራጊነት ስልጣንን ሲጨብጥ ነፃነትንና ዲሞክራሲን አምጭ ወይም አራማጅ መሆኑ ቀርቶ ወደ በዝባዥነትና ወደ አገር አፍራሽነት ይለወጣል።  በመጀመሪያ የታቀደው ለእኩልነት የሚደረገው ትግል አቅጣጫውን በመቀየር ወይም ወደጠባብነት በመለወጥ አዲስ ዐይነት ጭቆናን የሚያሰፍንና የስልጣኔን ናፍቆት የሚያረዝም ስርዓት ይፈጠራል ማለት ነው።

በላፉት ሰላሳና አርባ ዐመታት በተለያዩ አገሮች በተለይም በአፍሪካ ምድርና በአገራችንም ጭምር በነፃነት ስም የተካሄዱትን እልክ አስጨራሽ ጦርነቶችን ስንመለከት የመጨረሻ መጨረሻ ወደ ብርሃን ከማምራት ይልቅ ወደ ጨለማነት ሊያመሩ የቻሉት በመጀመሪያውኑ ሙሉ በሙሉ በጦርነት ሎጂክ ስለሚሸፈኑና በመሪዎችም ጭንቅላት ውስጥ ጦርነት ማካሄድና ማሸነፍ አስተሳሰብን ቆልፈው ስለሚይዙ ነው። በተወሳሰበ መልክና በእልክ የሚካሄድ የጦር ትግል የመጨረሻ መጨረሻ የሰውን አርቆ የማሰብ ኃይል ክፍል ስለሚይዘው፣ ሌሎች ከማሰብ ኃይል ጋር ተቆላለፈው የሚገኙ በተለያየ መልክ የሚገለጹ ስሜት ነገሮች በሙሉ ደብዛቸው እንዲጠፋ ይደረጋል። በዚህ መልክ በኃይል የፖለቲካ ስልጣንን የሚጨበጡ የተደራጁ ኃይሎች ከዕውነተኛው የነፃነትና የዲሞክራሲ መርህ በመራቅ የራሳቸውን አዲስ ዓለም ይፈጥራሉ። በተለይም የመንግስት የመጨቆኛ መሳሪያዎችን በማጠናከር በአንድ ሰሞን ለዲሞክራሲና ለነፃነት እንታገላለን ብለው የተነሱ ኃይሎች ጨቋኝና በዝባዥ ይሆናሉ። በራሳቸው ዓለምም ስለሚኖሩ ስርዓት ያለው ሁኔታ ከመፍጠር ይልቅ የማይሆን የኢኮኖሚ ፖሊሲ በመከተልና ተግባራዊ በማድረግ ራሳቸው መልሰው ፀረ-እኩልነትን ያሰፍናሉ። ይህ ሁኔታ በራሱ ለሌላ የጦርነት ትግል የሚጋብዝ ይሆናል።

ይህ ዐይነቱ ችግር የሚመነጨው በመሰረቱ የፖለቲካ ዓላማን ከመጀመሪያው በደንብ ካለማውጠንጠን የተነሳና በዓለም አቀፍ ደረጃ ያለውን የኃይል አሰላለፍና የሚኖረውን ተፅዕኖ  በሚገባ ካለማጥናት ነው። ከመጀመሪያውኑ ፖለቲካ የሚለው ፅንሰ-ሃሳብ ውይይታዊ በሆነና በክርክር መልክ ጥያቄ በማንሳትና ለመመለስ በመሞከር የሚገለጽ መሆኑ ቀርቶ ስልጣን ከመጨበጥ ጋር የሚያያዝ ስለሚሆን አቅጣጫን በመሳት የተፈለገውን ዓለማ ለመምታት የማይቻልበት ሁኔታ ይፈጠራል። በመሰረቱ ፖለቲካ ከሌሎች ነገሮች ተለይቶ የሚታይ ነገር አይደለም። ፖለቲካ አንድ አገር የሚገለጽበት ሳይንሳዊ መሳሪያ እንደመሆኑ መጠን በአንድ የታሪክ ወቅት የሚኖርን ህዝብ ብቻ ሳይሆን የተከታታይ ትውልድንም ህይወት የሚያካትትና የሚወስን ነው። በአንድ የታሪክ ወቅት በሁለንታዊ መልክ በውይይትና በክርክር ላይ ተመስርቶ ግልጽ ባልሆነ መልክ የሚካሄድ ፖለቲካ የአንድን አገርና የአንድን ትውልድ ብቻ ሳይሆን የተከታታዩንም ትውልድ ህይወት አሉታዊ በሆነ መልክ የመቅረጽ ኃይል አለው። በሌላ በኩል ግን ከመጀመሪያውኑ የፖለቲካ ትርጉም ከዕውነተኛ የጭንቅላት ነፃነት ጋር ተያይዞ ሁለንታዊ በሆነ መልክ የሚገለጽ ወይም የሚተነተን ከሆነ የአንድንና የተከታታዩን ትውልድ አስተሳሰብ አዎንታዊ በሆነ መልክ ሊቀርጽ ይችላል።

ከዚህ ስንነሳ አንድ ድርጅት ወይም ኃይል የፖለቲካ ትግል አካሂዳለው ብሎ ሲነሳ ከመጀመሪያውኑ ግልጽ ማድረግ ያለበት ጉዳዮች አሉ። በመጀመሪያ ደረጃ ፖለቲካ ከኢኮኖሚ፣ ከማህበራዊ፣ ከህብረተሰብ፣ ከባህል፣ ከሳይንስና ከቴክኖሎጂ ዕድገት ጋር የተያያዘ በመሆኑ፣ እነዚህን ለአንድ አገር ግንባታ የሚያገለግሉ መሰረተ-ሃሳቦችን የማያካትት ፖለቲካ ከመጀመሪያውኑ ይከሽፋል። ስለሆነም ፖለቲካን መሰረተ-ሃሳብ አድርጎ ለመታገል የሚነሳ ግለሰብም ሆነ ድርጅት ከመጀመሪያውኑ ራሱ የነፃነትን ትርጉም የተረዳና ጭንቅላቱንም ከማንኛውም ዕድገትን ከሚቀናቀኑ ነገሮች ያፀዳ መሆን አለበት።

በፈላስፋዎች ምርምርና ዕምነት እንደማንኛውም ህይወት እንዳለውና ከታቸ ወደላይ እንደሚያድግ ፍጡር ነገር ጭንቅላትም ሙሉ በሙሉ ነፃነትን ለመቀዳጀት የተወሰኑ የክንውን ደረጃዎችን ማለፍ አለበት። እንደየአገሩ የማቴርያል ሁኔታ፣ ማለትም የምርት ኃይሎች ማደግ፣ ሰፋ ያለ ኢኮኖሚ በተቀናጀ መልክ መገኘትና የአንድ ሰው የቤተሰብ ሁኔታና ሌሎችም በረቀቀ መልክ የማይታዩና፣ የሚጨበጡና የሚታዩ ነገሮች የአንድን ሰው አስተሳሰብ ሊቀርጹ ይችላሉ። ለነፃነት ያለውንም ፍላጎት ይወስናሉ። ይህ ዐይነቱ ሁኔታ ግን ሁሉንም የህብረተሰብ ክፍል አይመለከትም። በተለያየ ምክንያትና በቀላሉ ለመግለጽ በማይቻል ሁኔታ የተለያዩ ሰዎች በአንድ አካባቢ ቢወለዱምና ተመሳሳይ ሁኔታ ቢኖራቸውም የሁሉም አስተሳሰበ ተመሳሳይ ይሆናል ማለት አይደለም። አንዳንዱ ውስጣዊ የሆነ የነፃነት ፍልጎት ሲኖረው፣ ሌላው ደግሞ የነፃነትን ትርጉም ሊረዳ የማይችልበት ሁኔታ ይፈጠራል። ነገሮችን በሙሉ ጠባብ በሆነ መልክ ስለሚመለከትና ሁኔታዎችንም ከዚህ በመነሳት ስለሚተረጉም በአንድ አገር ውስጥ ጭቆና ቢኖርም ይህንን እንደተፈጥሮአዊ አድርጎ ይወስዳል። በዚህም መልክ የተወሰነ ራሱን የሚያስደስት የኑሮ ሁኔታ ካለው ይህንን ይጋሩኛል በማለት ለነፃነት የሚደረገውን ትግል ያፍናል። በሌላ ወገን ግን ኢምፔሪካል በሆነ መልክ እንደተረጋገጠውና፣ የፈላስፋዎችን፣ የሳይንቲስቶችን፣ የድራማ ሰዎችንና የታላላቅ ሰዓሊዎችን የህይወት ታሪክ ገረፍ ገርፍ አድርጎ ላነበበ እነዚህን የመሳሰሉት ምሁራን ከልጅነታቸው ጀምረው ጭንቅላታቸው በትክክለኛ ዕውቀት እንዲኮተኮት በመደረጉ ለነፃነት ያላቸው ፍላጎት ከመንፈሳቸው ጋር የተያያዘ ነው ማለት ይቻላል። ስለሆነም በእንደነዚህ ዐይነቱ ግለሰቦች ዕምነት ማንኛውም የሰው ልጅ ዕውነተኛ ነፃነቱን እንዲቀዳጅና ስልጣኔንም ተግባራዊ እንዲያደርግ ከተፈለገ የግዴታ ልክ አንድ አትክልት ጥሩ ፍሬ በዐይነትም  ሆነ በብዛት እንዲሰጥ በደንብ እንክብካቤ እንደሚያስፈልገው ሁሉ የሰው ልጅ ጭንቅላትም ከህፃንነቱ አንስቶ የግዴታ በትክክለኛ ዕውቀት መኮትኮት አለበት። ይህ ሲሆን ብቻ ፖለቲካ ሁለንታዊ የሆነ ባህርይ እንዳለውና ከብዙ ነገሮች ጋር የተያያዘ ለመሆኑ ግንዛቤ ውስጥ ይገባል። አንድን ህብረተሰብ በፀና መሰረት ላይ ለመገንባት ይቻላል። በመሆኑም ፖለቲካን አንግበን ለመታገል ስንነሳ ትግላችን ከስሜት የራቀ መሆን አለበት። የራሳችንንም ሆነ የህብረተሰብአችንን ሁኔታ በደንብ መመርመር አለብን። ይህ ሲሆን ብቻ ትግላችን የቀና ይሆናል። ከአጉል ሽኩቻ የፀዳ ይሆናል። ከመጀመሪያውኑ ኃላፊነትን ግንዛቤ ውስጥ ያስገባ ስለሚሆን ለስልጣን መስገብገብ ቦታ አይኖረውም ማለት ነው።

ፖለቲካና  የውጭ ኃይሎች ተፅዕኖ !

ዛሬ በአብዛኛዎች የላቲን አሜሪካ፣ የማዕከለኛው አሜሪካና አፍሪካም ጭምር ያለውን የፖለቲካ ትርምስና ህብረተሰብአዊ አለመግባባት ስንመለከት በቀጥታ ከውጭ ኃይሎች ተፅዕኖ ጋር የተያያዘ ነው። የፖለቲካ ስልጣንን የጨበጡና የኢኮኖሚ ፖሊሲ አውጭዎች በሙሉ አሜሪካን፣ ፈረንሳይና እንግሊዝ የተማሩ መሆናቸው ብቻ ሳይሆን፣ ለዕድገት የማያመች ትምህርት በመቅሰማቸው በየአገሮች ውስጥ ከፍተኛ የሆነ የፖለቲካ ውዝግብ ሊፈጠር ችሏል። እንደብራዚልና ሜክሲኮ በመሳሰሉት አገሮች ውስጥ ለከፍተኛ ትምህርት ተብሎ ሃርባርድና ሌሎች የኤሊቶች ዪኒቨርሲቲዎች የሚላኩ ተማሪዎች በሙሉ ከከፍተኛው የህብረተሰብ ክፍል የተውጣጡ ናቸው። ትምህርታቸውንም ጨርሰው ሲመጡ በቀጥታ ከፍተኛ ስልጣን ይሰጣቸዋል። በእነዚህ አገሮች ውስጥ ያለፉትን የሰላሰ ዐመታት የፖለቲካ ሁኔታ ጠጋ ብለን ስንመለከት ያለው ውዝግብና የፖለቲካ ውንብድና በዚህ ዐይነት የአሜሪካን ርዕዮተ-ዓለም በሰለጠኑ ኃይሎች የሚካሄድና ህዝብን ያስመረረ ነው። በተለይም የብራዚል ህዝብ በአገሩ ውስጥ ስንትና ስንት የተትረፈረፈ ሀብት እያለ ህዝቡ መኖር ስላልቻለ የቻለው ፖርቱጋል በቀኒሳ እየተሰደደ እየመጣ ነው። ከማዕከለኛው አሜሪካም እየተሰደደ ወደ ታላቁ አሜሪካ የሚገባው የፖለቲካው መስክ ከፍልስፍና ጋር ባለመያያዙና የገዢ መደቦችና ፖሊሲ አውጭዎች ኃላፊነትና ተጠያቂነት ስለማይሰማቸው ነው።

ወደ አገራችንም ስንመጣ አብዛኛው ፖለቲካኛ ባይና ፖሊሲ አውጭ በአሜሪካን ርዕዮተ-ዓለም የሰለጠነ በመሆኑ የሚያደላው ለራሱና ለአሜሪካ እንጂ አገሬን እንዴት አድርጌ አሳድጋለሁ ብሎ አይደለም የሚጨነቀው። ሰሞኑን በአንድ አገር ወዳድ ኢትዮጵያዊ  በቀረበ ዘገባ መሰረት ሁለት ትውልዳቸው ኢትዮጵያዊ በሆኑ፣ በድሮዋ የኮሞዲቲ ልውውጥ ዳይሬክተር በነበረችው በዶ/ር ኤሌኒ ገብረ-መድህንና፣ ለኧርንስትና ያንግ(Ernst and Young) ለተባለ ኮንስተሊንግ ካምፓኒ ተቀጥሮ በሚሰራው በአቶ ዘመድኩን ንጋቱ አማካይነት የአገራችን ሀብት እንዴት እንደተቸበቸበና  እንደሚቸበቸብ፣ የአገራችንም መሬት ወደ አበባ ተከላነት እንደተለወጠ ጥሩ ምሳሌ ነው። ዶ/ር ኤሌኒ በተለይም የቡና የልውውጥ ገበያ በማቋቋም የአገራችን ገበሬ በዚያው ቀጭጮ እንዲቀር አድርጋለች።  እንደነዚህ ዐይነቱ በኒዎ-ሊበራል የገበያ ኢኮኖሚ ፍልስፍና የሰለጠኑና ሌሎችም የአገራችንን ሀብት በመዝረፍና በማዘረፍ በራሳቸው ዓለም ውስጥ በመኖር ከፍተኛ ወንጀል እየሰሩ ነው። በዚህ መልክ ሰልጥነው በመንግስት መኪናና በባንክ ውስጥ የተሰገሰጉትና እንደ አማካሪም ሆነው የሚሰሩ ሁሉ ዛሬ አገራችን ለወደቀችበት አሳፋሪ ሁኔታ ተጠያቂዎች ናቸው።

ከዚህ ስንነሳ በአገራችን ምድር ሁለ-ገብ የሆነና ጤናማ የኢኮኖሚና የህብረተሰብ ዕድገት እንዲመጣ ከፈለግን በመንግስት መኪናና ወደፊት በሚቋቋሙት ኢንስቲቱሽኖች ውስጥ ተቀጥረው የሚሰሩትንና በባንክ ውስጥ እንዲገቡ የሚደረጉ ሁሉ ከፍተኛ የሆነ የሳይኮሎጂ ምርምር እንዲደረግባቸው ያስፈልጋል። ይህ ብቻ ሳይሆን ማንኛውም የውጭ ዜግነት ያለው ኢትዮጵያዊ ወደ ስልጣን አካባቢ ከመምጣቱ በፊት የህይወት ታሪኩ መጠናት አለበት። ካለበለዚያ እንደ ዩክሬይን፣ ብራዚልና አርጀንቲና እንዲሁም እንደተቀሩት የአፍሪካና የላቲን አሜሪካ አገሮች በዘለዓለማዊ ውዝግብና ድህነት ውስጥ እንድንኖር ነው የሚደረገው። ስለዚህም በፍልስፍና መነፅር ሁሉንም ማጥናትና መመርመር ግዴታዊ የአገር ዜግነት ነው። መልካም ግንዛቤ!!

Advertisements

የጠ/ሚ አቢይ ተግዳሮት ከመጋረጃው ጀርባና ከመጋርጃው ፊት ለፊት (አዜብ ጌታቸው)

በአዜብ ጌታቸው

Every lawmaker in the 547-seat parliament is from the ruling EPRDF coalition, the new cabine,

ጠ/ሚ አቢይ አህመድ ወንበር ከያዙ 50 ቀናት አለፉ። የጫጉላ ሽርሽሩ ግማሽ ላይ ደርሰዋል ማለት ነው። በትረ ሥልጣኑን በጨበጡ ዕለት ያደረጉት ንግግር አብዛኛውን ኢትዮጵያዊ አስደስቷል። ጣት እንቆርጣለን፤ የከፋው በሊማ ሊሞ ገደል ማቋረጥ ይችላል…፤  ወራዳ ….. ጨምላቃ… አይነት ጸያፍ ቃላት ሲደመጥበት በነበረው ፓርላማ እንዲያ ያለ በትህትና የተሞላ ፤ እራስን በወቀሰና ብሎም ለተፈጸመ በደል ይፋ ይቅርታ የጠየቀ ንግግር ማድመጥ በርግጥም ብርቅ ነው፡፡

ዶክተር አቢይ በንግግራቸው ሟቹ ጠ.ሚ በ21 ዓመት የስልጣን ዘመናቸው ስሟን ለመጥራት እየተጠየፉ “ሃገሪቷ” ሲሏት የነበረቺውን ኢትዮጵያን 39 ጊዜ ደጋግመው ጠርተዋታል። ይህም ኢትዮጵያዊውን ዜጋ ሁሉ አስደስቷል። የህዝባዊ ድጋፋቸው መነሻም ይኽው ታሪካዊ ንግግር ነው።

ዶ/ር አቢይ በ50 ቀናት የስልጣን ቆይታቸው ለበርካታ ዘመናት የናፈቅናቸውን ድንቅ ድንቅ ነገሮችን ነግረውናል። የዘር ፖለቲካ ጦስ ያስከተለውን የመበታተን አደጋ በፍቅርና በመቻቻል ልንመክት እንደሚገባ መክረውናል። ለዚህም እውንነት ተግተው እንደሚሰሩም ቃል ገብተዋል። በርግጥ የህዝብን ጥያቄ ሁሉ በአንድ ጀንበር መመለስ አለመቻሉም እውነት ነው። ህዝብ ግን ከሰናይ ቃላቸው በመነሳት ተስፋን ሰንቆ በተስፋ እየተከተላቸውና እየጠበቃቸው ነው።

በአሁኑ ወቅት የዶክተር አቢይን እንቅስቃሴ በተመለከተ የተለያዩ አመለካከቶች እየተንሸራሸሩ ይገኛሉ። ሱሪ ባንገት አይነት፦ ይህን አላደረገም፤ ይህን ችላ ብሏል…..ስለዚህ  ጉዳይ አልተናገርም …. የሚሉ ጥርጣሬን ማዕከል ያደረጉ ወቀሳዋች እንዳሉ ሁሉ፤ የዶር አቢይን ንግግር ከህውሃት የዘመናት ተንኮልና ሴራ አኳያ ብቻ እየመዘኑ ከወዲሁ እንደ መሲህ በመቁጠር ፍጹም የሆነ ድጋፍ በመስጠት ላይ ያሉም አሉ።

በኔ እይታ ሁለቱም ጫፎች ከቁንጽል ነገር ተነስተው ለድምዳሜ የቸኮሉ ኢ-ምክንያታዊ ናቸው።  ችኩል የሆነ “ፍጹም አይነኩብን” አይነት የድጋፍ ስሜት ተገቢ አይደለም። በዛው አንጻር ዶክተሩን ወያኔን በምናይበት መነጽር በማየት ብቻ ጭፍን ነቀፌታ መሰንዘርም ትክክል አይሆንም።  በኔ አተያይ በመጀመሪያ የህወሃትን የበላይነት በመታገል እዚህ ለደረሱበት ጉዞ እውቅናና አድናቆት መቸር ይገባናል። በመቀጠል ወደፊትም ቃል የገቡትን ነገር እንደሚተገብሩ በማመን ፤ ተገቢውን ጊዜና ድጋፍ መስጠት ያስፈልጋል። በዛው አኳያ  ጉልበታቸው ህዝብ መሆኑንና የህዝብን ጥያቄ በአግባቡ ከመመለስ ሌላ ምንም የተሻለ አማራጭ እንደሌላቸው የሚያስታውሱ ምክሮችን መሰንዘር፡ አቅጣጫ የሳቱ በመሰለን ግዜም ገንቢ ትችቶችን ማቅረብ ጠቃሚ ነው።

ዶር አቢይ ከመጋረጃው ጀርባ

ዶ/ር አቢይ በሹመት ቀናቸው ሊተገብሯቸው ቃል ከገቧቸው ጉዳዮች መካከል፦

  • ገለልተኛ የዲሞክራሲ ተቋማትን መገንባት
  • በየትኛውም የትግል ስልት ከሚንቀሳቀሱ ተቃዋሚ (በሳቸው አጠራር ተፎካካሪ) ድርጅቶች ጋር መነጋገር
  • ከመንግስት ተጽዕኖ ውጭ የሆነ የፍትህ ስርዓት መገንባት ዋና ዋናዎቹና ለመሰረታዊ ለውጥ መደላድል ናቸው የሚባሉ ተግባራት ይገኙበታል።

ይሁንና እነኚህ በዋናነት ለተግባራዊነታቸው ቃል የተገባላቸው ጉዳዮች እውን ከመሆናቸው በፊት የሚከተሉት ቅድመ ሁኔታዎች ማለትም

  • የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ መነሳት፤
  • የፖለቲካ እስረኞች ሙሉ ለሙሉ መፈታት፤
  • በሽብርተኝነት የተፈረጁ ተፎካካሪ ድርጅቶችን እገዳ ማንሳት፤
  • የጸረ-ሽብር አዋጁን (ማንሳት ወይም ማስተካከል) የመሳሰሉት እርምጃዎች እንደሚተገበሩ ህዝብ ታሳቢ አድርጓል።

ይሁንና ዶክተር አቢይ የተጠቀሱትን የፖሊሲ ለውጥን የሚጠይቁ እርምጃዎችን ለመውሰድ ዝግጅት ስለማድረጋቸው ቢቂ ፍንጭ እየሳዩ አይደለም። ይህ ለምን ሆነ ? ለሚለው ጥያቄ ተጨባጭ መልስ መስጠት ባይቻልም፤ ለህዝብ የገቡትን ቃል ለመፈጸም እንዳይችሉ የሚገዳደራቸው ኃይል እንዳለ መገመት ግን ከባድ አይሆንም።

ለዚህ ግምት ዋቢ መጥቀስ ካስፈለገ፦ በባህርዳር በነበራቸው ቆይታ ባህታዊያኑን ለማስፈታት የነበረባቸውን ችግር ጠቆም አድርገው ማለፋቸውን ማስታወስ ይቻላል።  እናም  ዶክተር አቢይ ከመጋረጃው ጀርባ በከፍተኛ ጉልበት እየታገሏቸው ያሉትን “የህወሃትን የበላይነት ናፋቂ” ወገኖች መጋረጃውን በጥቂቱ ገለጥ አድርገው ቢያሳዩ ውጥረታቸውን ህዝብ ተረድቶ አስፈላጊውን ጉልበትና እገዛ ሊያደርግላቸው የሚችል ይመስለኛል፡፡

እንደኔ ግምት ዶክተር አቢይ በሹመታቸው ቀን ያደረጉትን ንግግር የህወሃት ሰዎች እንደገና ኤዲት በማድረግ የሚፈጸሙና የማይፈጸሙ ጉዳዮችን በማንሳት ግብ ግብ ውስጥ ሳይገቡ አልቀሩም። ይህን ለማለት ያስገደደኝ ዶክተር አቢይ በሹመት ቀን ንግግራቸው “በማንኛውም መንገድ የምትታገሉ ” በማለት ለተፎካካሪ የፖለቲካ ድርጅቶች ያደረጉት የሰላም ጥሪ በቅርቡ የኢህአዴግ ጽቤት ባወጣው መግለጫ “በሰላማዊ ትግል ውስጥ ያላችሁ” በሚል መቀልበሱ ነው።

ይህን በማስረጃና በመረጃ መጥቀስ መቻሉ እንጂ ዶክተር አቢይና የህወሃት ባለስልጣናት ከመጋረጃው ጀርባ በሌሎችም በርካታ ጉዳዮች እየተሟገቱ እንደሆነ ፍንጭ የሚሰጡ ሁነቶች አሉ።

በተለያዩ ክልሎች፤ በተለይም በቅርቡ በደቡብ ክልል ሚዛን ተፈሪ የተከሰተው ብሄርን ከብሄር የማናቆር ተግባር በህወሃት የደህንነት አካላት እንደተመራ የክልሉ ነዋሪዎች መስክረዋል። ይህ ማለት ከቤተ መንግስቱ አካባቢ የራቀውና በየክልሉ የደህንነትና የመከላከያ መዋቅር ላይ የተንሰራፋው የህወሃት ክንፍ ለጠ/ሚ አቢይ እንቅስቃሴ እንቅፋት በመፍጠር በህዝብ ያገኙትን ተቀባይነት ለመናድ እየተጋ መሆኑን የሚያሳይ አንዱ የመጋረጃው ጀርባ ትግል መገለጫ ነው።

ዶ/ር አቢይ ዘርዓይ የተባለውን የብሮድካስቲንግ ባለስልጣን ኃላፊ የነበረ ( ተወዳጇን ጋዜጠኛ መዓዛ ብሩን የድሮ ሥርዓት ናፋቂ ብሎ የፈረጀ)  ጭፍን ዘረኛ ! ከስልጣን ካባረሩ በኋላ አጋጣሚ ጠብቀው ጋዜጠኛ መዓዛ ብሩን ሙያዊ ብቃቷን አድንቀው ማወደሳቸው በራሱ ከመጋረጃው ጀርባ ከህወሃት ጋር የተያያዙትን ግብግብ በጭላንጭል የሚያሳይ ይመስለኛል።

ባጠቃላይ ከመጋረጃው ጀርባ ስላለው እሰጥ አገባ አለማወቃችን፤ በተለይም በህወሃት ስራ አስፈጻሚ ውስጥ ያለው የኃይል አሰላለፍ ምን ይመስላል? ምንያህልስ ለጠ/ሚ አቢይ ጉዞ አመቺ ነው ? ለሚሉት ጥያቄዎች በቂ መረጃ ባለማግኘታችን ዶክተሩን ከመጋረጃው ፊት ለፊት በሚያደርጉት እንቅስቃሴ ብቻ እንድንገመግማቸው አስገድዶናል።

ለአብነት ያህል በአቶ አንዳርጋቸው መፈታት ዙሪያ እየተንሸራሸረ ያለውን ሃሳብ እንመልከት፦ አቶ አንዳርጋቸው ከእስር እንዲፈታ ውሳኔ ላይ ተደርሷል የሚለው መረጃ ከተሰማ ሳምንታት ተቆጥረዋል። ነገር ግን ተግባራዊነቱ እስካሁን የዘገየበት ምክንያት በዶክተር አቢይና በህግ አስፈጻሚው መካከል ያለ አለመግባባት ካልሆነ በስተቀር ሌላ ምክንያት ማሰብ ይቸግራል።

ዶክተር አቢይ ራሳቸው ባዋቀሩት የሚንስትሮች ምክርቤት ውስጥ እጅ ጠምዛዥ ሃይል ያጋጥማቸዋል ባይባልም፤ በኢሃአዴግ ስራ አስፈጻሚ ውስጥ ያላቸው ጉልበት ግን ምን ያህል እንደሆነ መገመት አይቻልም።  የሥራ አስፈጻሚውን ይሁኔታ ቢያገኙ እንኳ ህግ አስፈጻሚው ሙሉ ለሙሉ በሚባል መጠን በህወሃት ሰዎች እጅ በመሆኑ ውሳኔያቸውን ተግባራዊ በማድረግ ረገድ ችግር እንደሚያጋጥማቸው አይጠረጠርም፡፤ ለዚህ ደግሞ መፍትሄው ከመጋረጃ ጀርባ ያለውን ግብ ግብ እያሾለኩ ለህዝብ ማሳየትና የህዝብን እገዛ መሻት ብቻ ነው። ይህ አሁንም በመጠኑ እየተከወነ መሆኑን ልብ ይሏል።

የህወሃትን የበላይነትን ናፋቂዎች

በነገራችን ላይ እስከ ቅርብ ግዜ ድረስ በደርግና በንጉሱ ዘመን የነበሩ ድንቅ የታሪክ ክስተቶችን መዘከር፤ አበው የሰሩትን ገድል ማውሳት በህወሃት ካድሬዎች እይታ “የቀድሞ ሥርዓት ናፋቂ” የሚያሰኝ ተግባር ነበር፡፤ ዛሬ ደግሞ በተራቸው የህወሃት ካድሬዎች የህወሃትን የ17 ዓመት የጦርነት ጉዞ እያነሱ ቅድመ ዶ/ር አቢይ የነበራቸውን የበላይነት ለመመለስ በሚያደርጉት ያልሞት ባይ ተጋዳይ ፍልሚያ ሳቢያ እነሱንም “የህወሃት የበላይነትን ናፋቂ “ ልንላቸው ተገደናል። ፌዝ በሚመስል መልክ ታሪክ እራሱን ደገመ ያለው ማን ነበር…? በቅርቡ አንድ የትግራይ(ህወሃት) ሴት በመቀሌ ደብረ ጺዮን በተገኘበት ስብስባ ላይ “አዲስ አበባ ውስጥ ሹሩባችንን ሸፍነን ለመሄድ ተገደናል እናንተ ምን እያደረጋችሁ ነው?” በሚል የበላይነታችንን አስመልሱ አይነት ጭንቀት የተጣባው ሮሮ ማሰማቷም የዚሁ ወቅታዊ የህወሃት ካድሬዎች ጭንቀት መገለጫ ነው።

ዶክተር አቢይ ከመጋረጃው ፊት ለፊት፤

ዶ/ር አቢይ ስልጣናቸውን ከተረከቡ በኋላ የፈጸሟቸው ነገሮች ባብዛኛው የህዝብን ስሜት በማረጋጋት ላይ ያተኮሩ ናቸው። በተለያዩ የሃገሪቷ ክፍሎች ያለውን ህዝብ በግንባር እያነጋገሩ መንግስታቸው ሊያደርግ ያሰበውን በመንገር ከህዝብም የሚጠበቀውን በመጠቆም አያይዘውም በአብሮነትና በመደመር መስራት ያለውን ጥቅም አንክሮ ሰጥቶ ማስረዳት ነው።

ከመጋረጃው ፊት ለፊት ካየነው የዶክተር አቢይ እንቅስቃሴዎች መካከል በተለይ በውጭ አገራት በእስር ላይ የነበሩ ዜጎቻችንን ማስፈታታቸው በ27 አመታት ለመጀመሪያ ግዜ መንግስት ዜጋውን ያሰበበት ታሪካዊ እርምጃ ነው። ይህን ማድረጋቸው በራሱ ህወሃት ለዜጎቹ የነበረውን ጥላቻ ያጋለጡበት፤ ሳይተኩሱ የገደሉበት ድንቅ ስትራተጂ ነው።

በነገራችን ላይ ዶ/ር አቢይ በእጃቸው ያለውን አንዳርጋቸውን ሳይፈቱ በውጭ ያሉትን ዜጎች ማስፈታታቸው አልገባንም ያሉ ወገኖች እንዳሉ በሶሻል ሚዲያ ከሚሰጡ አስተያየቶች ተረድቻለሁ። ይሁንና እነኚህ ወገኖች አንዳርጋቸው በዶክተር አቢይ እጅ አለመሆኑን ያስተዋሉ አልመሰለኝም፡፤ አንዳርጋቸው አሁንም በህወሃት እጅ ነው። ሊፈታ የሚችለውም ዶር አቢይ የህወሃትን እጅ መጠምዝ ከቻሉ ብቻ ነው። ይፈታ የሚለው ውሳኔ ከተላለፈ በኋላ ውሳኔው ተግባራዊ ሳይሆን የቆየበት ምክንያት ከላይ ጠቆም ያደረኩት ከመጋርጃው ጀርባ ያለው ፍልሚያ አካል መሆኑን ልብ ይሏል።

በሌላ በኩል ከመጋረጃው ፊትለፊት የምናያቸው የዶክተር አቢይ እንቅስቃሴዎች በሲመተ-በዓላቸው ላይ ቃል ስለ ገቧቸው የመሰረታዊ ለውጥ ቅድመ ዝግጅቶች ገቢራዊነት ፍንጭ የሚሰጡ ያለመሆናቸውና በፖሊሲና በመዋቅር ረገድ ሊተገብሩ ስላሰቧቸው ነገሮች ያለመናገራቸው ብዝዎችን እያሳሰበ እንደሚገኝም እውነት ነው።

ዶ/ር አቢይ ሚንስትሮቻቸውን ሰብስበው የስራ አመራር ስልጠና በሰጡበት አጋጣሚ ሽርሽርና ንግግር አበዙ በሚል ከህዝብ የተሰነዘሩ አስተያየቶችን ተመርኩዘው በሰጡት ምላሽ “ ቃል ወደ ተግባር የሚወስድ ድልድይ ነው። መጀመሪያ ሃሳብክን ትናገራለህ፡፤ የተናገርከውን ደግሞ ትተገብራለህ። ቃል! ዳኛ ነው። የተናገርከውን ካልተገበርክ የምትዳኘው በቃልህ ነው። ይህን ብለህ ለምን አልተገበርክም ተብለህ የምትዳኘውም በቃልህ ነው”(ሃሳቡን እንጂ ቃል በቃል አይደለም) ብለዋል። ይህ ለኔ ዶክተሩ የተናገሩትን እንደሚተገብሩ በድጋሚ ቃል የገቡበት አጋጣሚ ነው፡፤ ከዚህ ተነስቼ ላስብ የምችለው ዶክተሩ ቃላቸውን ለመፈጸም ፍላጎት እንዳላቸው ነው። ይሁንና ፍላጎት ብቻ በቂ አይደለም። አቅም ያስፈልጋል። እናም አቅም አላቸው ወይ? የሚለውን ጥያቄ ለመመለስ የግድ ከመጋረጃው ጀርባ ስላለው እንቅስቃሴ ማወቅና መረጃ ማግኘትን ግድ ይላል።

ከመጋረጃው ጀርባ የተዶለተውን እየተገበሩ ይሆን?

ከመጋረጃው ጀርባ ስላለው ፍልሚያ በቂ መረጃ ባለመኖሩ ሳቢያ፤ ዶክተሩ ከፊት ለፊት የሚያደርጉትን እንቅስቃሴ ቃል ገብተው ካልፈጸሟቸው ተግባራት ጋር በማነጻጸር እንዲገመገሙ ግድ ብሏል። ይህ ደግሞ ጥርጣሬን መሰረት አድርጎ ስጋትን ያረገዘ አመለካከት እንዲኖር ግድ ብሏል። በመሆኑም ዶክተር አቢይ ከመጋረጃው ፊት ለፊት እያደረጉ ያሉት እንቅስቃሴ ድርጅታቸው ኢ.ህ.አ.ዴግ እድሜውን ለማራዘም ከመጋርጃው ጀርባ የዶለተው ወደ ጥገናዊ ለውጥ የሚደረግ ጉዞ ነው የሚሉ ወገኖችም አሉ።

ለዚህም አመለካከታቸው እንደ መገለጫ ከሚጠቅሷቸው መካከል ፦ ያዋቀሩት ካቢኔ ከቀደመው ካቢኔ  የቅርጽም የይዘትም ለውጥ የሌለበት መሆኑ፤ ህወሃት ወሳኝ የሆኑትን የመከላከያና የድህንነት መዋቅሮች እንደያዘ መቆየቱ፤ አስቸኳይ ግዜ አዋጁን ያለማንሳታቸውን፤ተቃዋሚ ድርጅቶችን ለይፋዊ ድርድር አለመጋበዛቸው፤ ባጠቃላይ ወደ መሰረታዊ ለውጥ የሚያንደረድሩ ምንም አይነት ቅድመ ተግባራትን ለማከናወን ሃሳብ እንዳላቸው ፍንጭ ያለማሳየታቸውን ነው።

ከዚህ በመነሳትም ዶር አቢይ ለህዝብ ቁጣና አመጽ ምክንያት ናቸው የተባሉ ጉልህ የስርዓቱ እንከኖችን ብቻ በመቅረፍ  በጥገናዊ ለውጥና አዲስ አመራር በመታገዝ ድርጅታቸውን በስልጣን ለማስቀጠል እየሰሩ ነው ወደሚል ድምዳሜ ይደርሳሉ፡፡

እዚህ ድምዳሜ ላይ ለመድረስ ግዜው ገና ነው ሊባል ይቻል ይሆን እንጂ ጥርጣሬው ዕውን ሊሆን የሚችል አይደለም ብሎ መከራከር የሚቻል አይመስለኝም። ነገር ግን እንደ እኔ እይታ ዶ/ር አቢይ ይህን መንገድ ከመረጡ፤ በአሁኑ ወቅት የተጎናጸፉት ህዝባዊ ድጋፍና ክብር እንደ ጠዋት ጤዛ ረግፎ ታሪካቸው በጥቁር መዝገብ እንዲጻፍ ከማድረግ በስተቀር የ27 አመታት ግፍ የወለደውን  የህዝብን የመሰረታዊ ለውጥ ጥያቄ ሊያዳፍኑት እንደማይችሉ ከማንም በላይ እሳቸው የሚረዱት የመስለኛል። “ ስልጣን ላይ ሲወጣ ነገ መውረድ እንዳለ የማያስብ ሰው መጨረሻው አያምርም” በማለት ከቀናት በፊት በሚላንየም አዳራሽ የተናገሩትን ልብ ይሏል።

በመሆኑም የህዝብን ሙሉ ድጋፍና እገዛ ተጠቅመው ከላይ በዝርዝር የተጠቀሱትን የመሰረታዊ ለውጥ መደላልድሎች በይፋ ይተገብሩ ዘንድ አብዛኛው ኢትዮጵያዊ በተስፋ እየጠበቃቸው እንደሆነ በቅጡ እንደሚረዱትም እምነቴ ነው።

ዶክተር አቢይ ኢህአዴግ ናቸው!

ዶክተር አቢይ ኢህአዴግ ናቸው። የሚሰሩትም ለኢህአዴግ ነው። በመሆኑም ኢሃዴግን በስልጣን ለማቆየት ቢፈልጉ ህዝብን እንደካዱ ሊቆጠር አይችልም። ነገር ግን ቃል በገቡት መሰረት የዲሞክራሲ መደላድሉን በማመቻቸት የህዝብ ወኪል ነኝ ያለ የፖለቲካ ድርጅት ሁሉ ያለምንም ተጽዕኖና አግላይነት በነጻነት ተንቀሳቅሶና ተወዳድሮ፤ ሕዝብም የወደደውን መርጦ በመረጠው እንዲተዳደር መድረኩን ማዘጋጀት ይጠበቅባቸዋል። ክህደት የሚሆነው እንደ ከዚህ ቀደሙ ሁሉ አፋኝ የምርጫ ድራማ ሰርተው ድርጅታቸውን ያለህዝብ ይሁኔታ በስልጣን ለመቆየት ካሰቡ ብቻ ነው። ራሳቸው በአንድ መድረክ “እኛ ኢሃዴጎች በትግል የተፈተንን ነን! እኔም ድርጅቴ ኢህአዴግ በስልጣን እንዲቆይ እሰራለሁ፤ ከኛ የተሻለ አማራጭ አለኝ የሚል ተፎካካሪ ድርጅት ቀርቦ የህዝብን ይሁኔታ ካገኘ ግን በጸጋ ወንበሩን እንለቃለን “ ሲሉ ተናግረዋል። ህዝብም የሚጠብቀው ይህንኑ ብቻ ነው። ሜዳውን ያመቻቹ ግልቢያው ለሁሉም ክፍት ይሁን…።

በመጨረሻም የጀመሩት የለውጥ ጉዞ ፍጻሜ፦ ህዝቦች ተከባብረው የሚኖሩባት፤ ሰው በዜግነቱ እንጂ በዘሩ የማይታይበት፤ ዲሞክራሲ ፤ፍትህና ሰላም የነገሰባት ኢትዮጵያን እውን የሚያደርግ ፤ የስራ ግዜዎም የተቃና ይሆን ዘንድ መልካም ምኞቴን እየገለጽኩ በህዝብ ትግል የወጡበትን መንበረ ስልጣን በህዝብ ጉልበት አጠናክረው ራስዎን ከታሪክ ተወቃሽነት የለውጥ ጉዞውንም ከመጨናገፍ ይታደጉ ዘንድ ያብቃዎ እላለሁ።

አዜብ ጌታቸው: azebgeta@gmail.com

ሁለት ወዶ አይቻልም – ሕብረብሄራዊ የሸዋ አስተዳደር አስፈላጊነት (ግርማ ካሳ)

አሁን ያለውን በቋንቋ ላይ የተመሰረተ ፌዴራል አወቃቀር የሚደግፉ ወገኖች አሉ። በተለይም የትግራይ፣ የሶማሌና የኦሮሞ ብሄረተኞች፣ በድርጅት ደረጃም ኦህዴድና ህወሃት ብቻ ሳይሆን፣ እንደ ኦፌኮ፣ አረና፣ የነአቶ ሌንጮ ኦዴፍ …አወቃቀሩ መቀጠል አለበት ብለው የሚከርከሩ ናቸው።

ይሄ በተወሰነ ደረጃ በቋንቋ ላይ ብቻ የተመሰረተ ነው የሚባለው ፌዴራል አወቃቀር፣ አንደኛ የአማርኛ ተናጋሪዉን ማህበረሰብ ያገለለ፣ በተሰነይ ኤርትራ ደርግ ከመዉደቁ በፊት፣ ዶር ነጋሶ ጊዳዳ እንደገለጹት፣ ሻእቢያው ዶር በረከት ሃብተስላሴ፣ ሟቹ አቶ መለስ ዜናዊና የብዙ ወገኖች ደም በእጃቸው ያለባቸው የቀድሞ ኦነግ የአሁን ኦዴፍ መሪ አቶ ሌንጮ ለታ የነደፉት፣ በሕዝቡም ላይ በሃይል የተጫነ የአሸናፊዎች አወቃቀር ነው።

ይህ አወቃቀር ፍትሃዊነት የሌለበት፣ በወንድማማቾች መካከል ልዩነት የፈጠረ፣ የዘር ግጭቶችን ያባባሰና ወደፊትም ማሻሻያ ካልተደረበተ ወደ ማያስፈለግ ችግር ውስጥ ሊከተን እንደሚችል እያሳሰብን እና እያስጠነቀቅን ነው።

ፍትሃዊነት የሌለበት አወቃቀር ነው ስንል ያለ ምክንያት አይደለም። እነርሱ ቋንቋን እንደ መስፈርት ወስደናል ቢሉም፣ የራስቸው የሆነውን የቋንቋን መስፈርት እንኳን እንዴት እንደተገበሩት ብናይ ትልቅ ፍትሃዊነት መጓደሉን ብዙ ቦታዎች በግልጽ ማየት እንችላለን። አንድ ምሳሌ ለማስቀመጥ እንሞክር

– ከአስራ ሁለት አመት በፊት በተደረገው የሕዝብ ቆጠራ መሰረት የአዲስ አበባ ህዝብ ወደ 2.9 ሚሊዮን ነበር። የአዲስ አበባ ሕዝብ አሁን ከአምስት እስከ ሰባት ሚሊዮን ሊደርስ እንደሚችል ይገምታል። ከዚህ ውስጥ 85% የሚሆኑት የአፍ መፍቻ ቋንቋቸው አማርኛ ሲሆን እንደተደራቢ ቋንቋ ከ98% በላይ አማርኛን ይናገራሉ። የአዳማና አካባቢዋ ነዋሪ ግማሽ ሚሊዮን የሚጠጋ ህዝብ ነው። ከዚህ ሕዝብ ወደ 80% የሚሆነው አማርኛ ተናጋሪ ነው። የቢሾፍቱና አካባቢዋ ሕዝብ ወደ እሩብ ሚሊዮኑ ሊደርስ ይችላል። ከ80% የሚሆነው ነዋሪ አማርኛ ተናጋሪ ነው።

– ደቡባዊ ቤሬ እና ጊምቢቺን ወረዳዎች አቋርጦ በምስራቅ በኩል፣ ከአዲስ አበባ ድንበር እስከ አማራ ክልል ድንበር ድረስ ወደ 40 ኪሎሚትር ይሆናል። በስተሜን ምስራቅ በኩል ደግሞ የቤሬ ና የአለልቱ ወረዳዎች አቋርጠን ከአዲስ አበባ አማራ ክልል ድንበር 55 ኪሎሚተር ነው። የጊምቢቺ ወረዳ ነዋሪዎች የተወሰኑቱ አማርኛ ተናጋሪ ቢኖሩባቸውም አብዛኞቹ ኦሮምኛ ተናጋሪዎች ናቸው። በአዲስ አበባና በአማራ ክልል መካከል ባሉ ወረዳዎች የሚኖሩ ዜጎች በአብዝኛው ኦሮምኛ ተናጋሪዎች ወደ 100 ሺህ የሚጠጉ ናቸው።

– በአዳና ሎሜ ወረዳዎችን አቋርጦ ከቢሾፍቱ አማራ ክልል ያለው ርቀት ወደ 32 ኪሎሚተር ገደማ ነው። ከቢሾፍቱ በስተምስራቅ ባለው የአዳ ወረዳና በሰሜን ሎሜ ወረዳ የሚኖሩ ነዋሪዎች ወደ አምሳ ሺህ ቢጠጉ ነው።

– ከአዳማ ከተማ አማራ ክልል ድንበር 24 ኪሎሜትር ብቻ ነው። አማራ ክልል እስኪደርስ ድረስ ከአዳማ በስተሰሜን የሚኖሩ ነዋሪዎችን ብንደምራቸው እነርሱ ወደ አምሳ ሺህ የሚጠጉ ናቸው።

እንግዲህ የአዲስ አበባ ከተማን ሕዝብ እና የቢሬና አለልቱ ወረዳ ነዋሪዎችን ብናወዳደር ሰማይና ምድር ነው። በሺሆች የሚቆጠሩ ኦሮምኛ ተናጋሪዎች በቤሬና በአልለቱ ቢኖሩም፣ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ አማርኛ ተናጋሪዎች በሸገር ይኖራሉ። በአዳና በሎሜ ወረዳዎች የሚኖሩ ኦሮምኛ ተናጋሪዎች በቢሾፍቱ ከተማ ከሚኖሩ አማርኛ ተናጋrዎች ቁጥራቸው በጣም ያነሰ ነው። በአዳማና በአማራ ክልል መካከል የሚኖሩ ኦሮምኛ ተናጋሪዎች በሺሆች ቢቆጠሩም፣ በአዳማ ከተማ የሚኖረው አማርኛ ተናጋሪው ግን በመቶ ሺሆች የሚቆጠር ነው።

እንግዲህ አሁን ላለው አወቃቀር ቋንቋ መስፈርት ከሆነ፣ አዲስ አበባ፣ ቢሾፍቱና አዳማ ወደ አማራ ክልል መጠቃለል ነበረባቸው። ግን አልተጠቃለሉም።

ቋንቋን እንደ ትክክለኝ የአወቃቀር መሰፈርት ነው ካሉ፣ በመስፈርቱ መሰረት አዲስ አበባ፣ አዳማ፣ ቢሾፍቱ፣ አማርኛ ተናጋሪዎች የበዙበት ስለሆነ ወደ አማራ ክልል እንዲጠቃለሉ መስማማት ይኖርባቸዋል። ” አይ አይሆንም፤ እዚያ አካባቢ የቋንቋ መስፈርት ብቻ መታየት የለበትም፣ እንዴት የአለልቱ፣ የጊምቢቺ፣ የቤሬ፣ የአዳ ወረዳ ኦሮሞ ገበሬዎች ወደ አማራ ክልል ይጠቃለላሉ ?” የሚል ብሶት ከቀረበ ደግሞ፣ አፋቸውን ሞልቶ የቋንቋ አወቃቀር ይስራል እያሉ የሚያደነቁሩንን፣ እኛ የቋንቋ አወቃቀር ብቻውን አይሰራም ብለን ስንከራከር ፣ እንዲሁ በስሜትና በጭፍን “የድሮ ስርዓት ናፋቂዎች” እያሉ የሚያቀርቡትን ክስ ማቆም አለባቸው። በአዲስ አበባ፣ በቢሾፍቱ፣ በአዳማ ዙሪያ ባሉ ወረዳዎች የሚኖሩ ኦሮሞኛ ተናጋሪዎች ወደ አማራ ክልል እንዲገቡ እንዳልተፈለገው ሁሉ፣ በአዲስ አበባ፣ በአዳማ፣ በቢሾፍቱ…የሚኖሩ አማርኛ ተናጋሪዎች በኦሮሞ ክልል መቀጠል እንደሌለባቸው ማመን አለባቸው። ሁለት ወዶ አይቻልምና።

እኛ ቋንቋ ብቸኛ ሳይሆን ከሌሎች መስፈርቶች ጋር እንድ አንድ መስፈርት አድርገን ነው የምናየው። ለዚህም ነው ቋንቋን የሕዝብን አሰፋፈር፣ ታሪክን፣ ጂዮግራፊን፣ የአስተዳደር አመችነትን ከግምት በማስገባት ፣ እንደ መፍትሄ፣ በአዲስ አበባ፣ ደብረዘይት/ቢሾፍቱ፣ አዳማ..ዙሪያ ባሉ ወረዳዎች የሚኖሩ ኦሮምኛ ተናጋሪዎችን፣ እንዲሁም በከተሞች የሚኖሩ አማርኛ ተናጋሪዎች ፣ በፍቅር የሚያያዝ፣ ኦሮሞ፣ አማራ፣ የኦሮሞ ክልል፣ የአማራ ክልል ሳይባል፣አማርኛም አፋን ኦሮሞ የስራ ቋንቋ ተደረጎ መኖር የሚቻልበትን፣ አዲስ አበባን ያካተተ ፣ ሕብረ ብሄራዊ አስተዳደር ይቋቋም የምንለው። ይሄ አስተዳደር ታሪካዊ ስሙን ሸዋ ተብሎ ሊጠራ ይችላል።

የኦሮሞ አክራሪዎች ያለ ኦሮሞነት ምንም ነገር አይታያቸውም። በአስር ሺሆች የሚቆጠሩ የጊምቢቺ ኦሮሞዎች መብት እንጅ በሚሊዮኖች የሚቆጠር የአዲስ አበባ፣ በመቶ ሺሆች የሚቆጠሩ የአዳማና የቢሾፍቱ አማርኛ ተናጋሪ ወገኖች መብት አይታያቸውም። የኛ ዘር ከሚሉት ዉጭ ሌላው ስው አይመስላቸውም። እኛ ግን የጊምቢቺ ኦሮሞ ገበሬዎችን ጨምሮ የሁሉም መብት እንዲከበር ነው የምንሟገተው። የኛና የነርሱ ልዩነት እንግዶህ ይሄ ነው።

ህም። (ሥርጉተ ሥላሴ)

ከሥርጉተ ሥላሴ 22.05.2015 (ከጭምቷ ሲዊዘርላንድ)

„እናንተ ሴቶች ሆይ የእግዚአብሄርን ቃል ስሙ፤ ጆራችሁም የአፉን ቃል ትቀበል።“
(ትንቢተ ኤርምያስ ምዕራፍ ፱ ቁጥር ፳)

  • ጠብታ።

„ራዕይ የሌለው መሪ ነጂ መሆን እንጂ መሪ መሆን አይችልም። (ከባለቅኔው ጠ/ ሚር አብይ የተወሰደ)“ ተመስገን ብላለች ሥርጉትሻ። ቃሏ „ነጂ“ እራሷ አቤት ቅቤ ስታጠጣ። ተመስገን።

ባለ ቅኔው ጠ/ ሚር አብይ አህመድ ሰንበት ላይ ከውጪ ጉዟቸው ተመልስው እረፈት አላስፈለጋቸውም። ቀጥታ የሄዱት የውስጥን ቆሻሻ ጠረግ ለማድረግ በጋራ ከዶር ምህረት ደበበ ጋር ወደ አዘጋጁት ዓውደ የንጥህና ማስጠበቂያ ማዕከል ነበር 19.05.2018 እ.አ.አ። በቅድሚያ ግን ዶር ምህረት ደበበ እንኳን ደስ አለዎት። ምን ያህል ልቦናዎት ቅን ቢሆን ነው በጥረት ውስጥ ድል ዲል ያለለዎት። ለእርሰዎ የቀናቸው ቀንም ትመጣልኝ ዘንድ እስቲ እባክዎትን ለአማኑኤል ይንገሩልኝ። „ኢትዮጵያ የአንተም የአንችም የእኔም ናት“ ተመስገን። „የኢትዮጵያን የቀደመ ክብሯ ይመለሳል!“ ተመስገን! ሌላም አንድ ተጨማሪ ተመስገን ላንሳ የዛሬ ሁለት ዓመት በአማራ የማንነት የህልውና አብዮት ላይ በተከታታይ እጽፍ ነበር። መቼም ለእኔ ቀላሉ ሥራ መጻፍ ነው። እንደ ቧንቧ ውሃ ስፈልግ መክፈት ሲያሻኝም መዝጋት እምችለው።

እና ያን ጊዜ የፖለቲካ ድርጅቶችን ለመሆኑ ማንፌስቷችሁ ስለ ህጻናት ምን ይላል? ብዬ ሞግቻችሁ ነበር። ከዛ በፊትም ተዳብዬ እሰራበት ከነበረው የራዲዮ ዝግጅት በ2005 ለመጀመሪያ ጊዜ የልጆች ፕሮግራም ጀመርኩኝ “አገር ማለት ምን ማለት ነው“ የሚል ነበር። አላስቀጠሉኝም። በጸጋዬ ድህረ ገጼ የቦርድ አባል የ7 ዓመት ልጅ በማድረግ በቀጣይነት „የሎሬት ተስፋ „ የሚል መምሪያ አደራጅቼም „አገር ማለት ምን ማለት ነው“ የሚለውን ለማስቀጠል ተጀመረ እሱም በጋራ ስለነበር በተለመደው የቅንነት ስብራት መቀጠል አልተቻለም። በመጨረሻ በግል ደግሞ ቢሻል ብዬ በጸጋዬ ራዲዮ ላይም „ፍቅራዊነት“ የሚል የልጆች ዝግጅት ጀመርኩኝ እሱንም የውጪ ሐገር ሰው በገንዘብ ገዝተው አልተቻለም እሱም ቀረ። ሌላም ነበር ለሌላ ቀን እሱ ይቀጠር …

ይህ ሁሉ አልሆን እያለ ሲያስቸግረኝ ከ2012 እስከ 2015 ድረስ ልጆች ተኮር የሆነ መጸሐፍ አንድ የግጥም „ፊደል“ የሚባል፤ ሌላ የክርክር ልጆች እዬተዝናኑ እያሰቡ የሚማሩበት „እንካ ሥላንትያ“ የሚባል ሌላም ወላጆች ልጆቻቸውን እንዴት ያሳድጋሉ፤ የወደፊት ተስፋቸውንም እንዴት መንገዱን ቀድመው ይጠርጋሉ የሚል በንድፍም ጭምር የተሰራ ሲሆን „ጽናት እና ትዕግስት የሰራሁበትን መንገድ በ4 ኪሎው ገለጻቸው በባለቅኔው ጠ/ ሚር በስላይድ ሲያብራሩ አዬሁ፤ መጸሐፉ ላይ እኔ እንደዛ ነው የሰራሁት „የተስፋ በር“ የሚባለውን ለወላጆች / ለአሳዳጊ ድርጅቶች / ለአሳዳጊ ግለሰቦችም። ከዚህም ባለፈ እኔ ወላጆቼ በመለያዬታቸው ምክንያት እኔን እራሴን የሞገተኝን የኑሮ ፈታና መነሻ በማደረግ፤ እንዲሁም ወላጆች ቤት ውስጥ በክፍትነት የሚተዋቸውን መስኮችም በማከል ሌላም የልጆች ነገር ጭንቄ ስለሆነ ትዳሩ በቅጡ ካልተያዘ ማግስት ይፈርሳል፤ ከፍርሰት በኋዋላ ደግሞ ልጆችን በተሟላ ሰብዕና ማሳደግ ስለማይቻል „ርግብ በር“ የተሳካ ትዳርን እንዴት? የሚል ተጣፈ ሁሎችም ታግደው መጋዝን ያሞቃሉ። ገና ሲወጠን መልካም ነገር አዬር ላይ በሾታላዮች ታምሶ የትቢያ መደብር ያደርጉታል። አሁን የህፃናት ጉዳይ ባለቤት አገኘ ለዛውም በመንግሥት ደረጃ። ትንሳኤ የምለው እኔ ይሄን የሃሳብ ልቅና ነው። ኢትዮጵያዊነት ታስቦ ወራሽ ልጅ ተዘሎ አይሆንም። እንዲህ ለረጅም ጊዜ ስታገልበት የቆዬሁበት ጉዳይ ባለቤት ሲያገኝል፤ የእኔ ባይ ሲያገኝልኝ ተስፋው ሐሤት ነው።

እርግጥ ነው አሁን ሽግግር ላይ ስላለን አውሬው መንፈስ 100 ሚሊዮን ህዝብ ገድሎ ሳይጨርስ ስለሆነ ይሄ የምህረት አደባባይ ቀን የወጣለት እዬተጣደፈ ነው በቀጣይነት ለማጨድ፤ ስንት ዓመት ይቀጥልበት ይሆን? ብቻ ዛሬ ላይ ሆኜ እጽፋቸው የነበሩትን፤ መጨረሻ ላይ አሳርጋቸው የነበረባቸውን ስንኞች ምልሰት ሳደርግባቸው አቤቱታዬን መዳህኒዓለም ሰምቷል ማለት እችላሁ „ትእግስት ሲያልቅ ፍቅር ይሰደዳል“ ባለኩት ጹሑፌ ላይ አንደ መፈክር ነበር „እኔስ – የበቀልና የባይታዋርነት ዘመን የሚያከትምበት ጊዜ ናፈቀኝ! ብዬ ነበር። ዛሬ ባለቤት የሌላቸው ማህበረሰቦች፤ አቅሞች ሁሉ ዕውቅና እያገኙ ነው። እኔም ኢትዮጵያዊ ዜጋ መሆኔን እያዳመጥኩኝ ነው። ታማሚውም፤ የአካል ጉዳተኛውም፤ እንግዲህ ተዚህ የነፃነት አውራ ፓርቲዎች ያልሰጡኝን ተዛ ተባድማዬ መንፈሱ እዬተናኘ ነው። ግን በእርግጥ ለሥርጉትሻ ኢትዮጵያዊ ዜግነት ይሰጣታልን? እሷ እኮ አንድም አይቀራት ከሊቅ አስከ ደቂቅ የወጠነው የሃሳብ ተዋረድ አልተመቸኝም ስትል፤ የሚሄድበትን አካሄድ ትክክል አይደለም ብላ ስታምን የሚሰማትን በብዕሯ በግንባር ሥጋነት እከሌ ይከፋዋል፤ እክሌ ደስ ይለዋል ሳትል ስትወቃው ነው የኖረችው። ግን ይቻላልን ለእኔ ዜግነት መስጠት? አይመስለኝም?

  • ዘንድሮ!

አሁን ወደ ተነሳሁበት … የሚገርሙኝ ነገሮች ይበራከታሉ በዘንድሮው ዘመን። የጠላ ጥንስስ አህዱ ሲል በትንሽዬ እንስራ ወይንም ገንቦ ሊሆን ይችላል፤ እንስራውም ሆነ ገንቦው አንድ ጆሮ ወይንም መንትዮሽ ሊሆን ይችላል። ብቻ አዎን ብቻ ምን በመሰለ እርጥብ ብሳና እና እንዶድ ልቡ ውልቅ እሲክል ድረስ ታጥቦ፤ ልቡ ጥፍት እስኪል ድረስ በክትክታ እና በአባሎ ወይንም በወይራ ታጥኖ ከንጡህ ውሃ ጋራ ደጃዝማች ጌሾ ለሦስት ወይንም ከዛም ለዘለለ ቀናት አብረው ሦስት ጉልቻ ይጎልታሉ። „ማቋጠሪያ“ ይባላል ጥንስስ እንደማለት ነው። ያው እኔ በጎንደርኛው አማርኛ ነው የማስኬደው፤ ወደ 24 ዓመት ሆነኝ እነዚህን አንገታቸውን ደፍተው የተቀመጡ ሙሽራ ቃላትን አደባባይ የማውጣትን ተግባር በፕሮጀክት ደረጃ ይዤ መሥራት ከጀመርኩኝ። ካልቸገረኝ በስተቀር ከቀበልኛ ዘዬ የወጣ ርዕስ ለህትምት ከበቁት 613 የአዋቂዎች የግጥም መድብል ውስጥ አልተጠቀምኩኝም። እነኛን ቄንጠኛ፤ ለዘኛ፤ ዜንጠኛ፤ ቅኔኛ፤ ፈሊጠኛ፤ ዘዬኛ፤ ጥዑመኛ፤ ዘዴኛ፤ ትውፊተኛ፤ ትንቢተኛ፤ ሸበልኛ፤ ሚስጢረኛ ሽሙንሙን ሆነው የተፈጠሩ ኢትዮጵያዊ ግን አንገተ ደፊ አፋርተኛ የቤት ልጅ ቃላትን የምጠቀመው ሀገራዊ ሃብትነታቸው የጋን ውስጥ መብራት ሆነው በመቅረታቸው አንጀቴ ስፍስፍ ልውስውስ ስለሚልላቸው ነው። አዝኘላቸው። እኔን ባይሰጣቸው ማን ያስታውሳቸው ነበር? „ተባረኪ ሥርጉትሻ“ ሹክታ መጣችልኝ በውስጥ መስመር። አሜን! አሜን! እንደ አፋችሁ ብርክ ብዕሬን ያደርግልኝ አማኑኤል። አቤት! እንዴት እንደምወዳቸው እኮ። እነሱም ዜጎች ናቸው – ቃሎቹ። ያምራሉ፤ ይስባሉ፤ ስላልነፈሰባቸው፤ ከነክብረ ድንግላቸው ስላሉ ደግሞ ውበታቸው የውስጥ ነው። ጣዕማቸው – ዜማቸው – ምታቸው ልዩኛ ነው። አይጠገቡም። ታድለው እነ ማራኪሻ! ትንሽ ነገር ተዝች ላይ የማስታውሰው ከአዲሱ ብሎጌ Kenebete ከቀንበጥ ላይ ታገኙታላችሁ ጥቂት ግጥሞችን፤ አምላካችሁ አለ ሞድ ያስፈልገናል ብለው ዲል ያለ ዲሞ ቢጤ በእኔ ላይ አድማ መተው ስላደረጉም በቄንጥኛ የተጠለፉ ናቸው ትንሽ ግራ እንዳይገባችሁ። ሌላ ምን ነበር ጎንደር እኮ አማርኛ ሆኖ የቤተሰብ ቋንቋ ሁሉ ነበረን። አዎን የሚስጢር። ቀን የሰጠው እለት በዘይቤው አመጣላችሁአለሁኝ። ከኖርኩኝ። እኔ እንደ ሆነ ሞቴን እያሰብኩ ነው የምኖረው።

  • ምልስት ወደ „ማቋጠሪያው“ …

ወደ ቀደመው ምልስት ሲሆን „በመቋጠሪያ“ የሰነበተው ጥንስስ እንደ ነገ አብሽሎ ሊጨመርበት በዋዜማው ቸረቸራ ይሁን ጉርድ በርሚል ሆነ ሙሉ በርሚል በተመሳሳይ ሁኔታ እስቲበቃው ታጥቦ፤ ታጥኖ፤ በረድ ብሎ ያመሽና፤ ማምሻ ላይ የኔታ ብቅል ደጃዝማች ጌሾ በተጨማሪነት ታክለው ከነባሩ ጋር በአዲሱ ቸረቸራ ዘለግ ብሎ ውሃ ይጨመርበትና ጎጆ ያዋዝማሉ። በዚህ ጊዜ „ተበራከተ“ ይባላል። በማግሥቱ የቀኝ ጌታ አብሽሎ ሠርግ ነው። ከሠርጉ መልስ ቅልቅል አለ። እሱ ደግሞ እነ ፊታውራሪ እንኩሮ፤ እነ ባላንባራስ ዶሮቄት ናቸው፤ ማስተካከያም ዲል ባለ የጉልበት ፍሰት እልልታውን አብረው ያስነኩታል የጫጉላ ጊዜውን። ሰነበትበት ይላሉ በጉባኤ አደራሻቸው – እዬዶለቱ። የዋዛ! ታዲንላችሁ ወጉ በሹክሹከታ ነው ተክ ተክ፤ ቱክ ቱክ ዋንኛ ቋንቋቸውን የተክና ቱክቱክ አንደበት። ተዚያ በስለናል ብቅሉም አብቅሎናል፤ ጌሾውም አለምልሞናል እንኩሮ ሆነ ዶረቄቱ ውበታችን በወሸቤ አብርቶታል ውበታችን አደምቆታል፤ ተጣምረን ደርጅተናል፤ ወጉም ደርሶናል እስቲ እንተያይ ብለው ጠረናቸውን ብቻ ይልካሉ። ማጀቱ ሁሉ አልባብ ባልባብ ነው። ብቅ ሊሉ ሲሽሞነሞኑ ከሰፈረ ወሸቤ ድፍድፍ ቅመሱ ከች ይላል። ምን አነሰ? ምን በዛ? ይባልና ማስተካከያ ካስፈለገ ተመጥኖ ይጨመርበታል። አሁን ምርጌቷ በወጭት ድስት በልኳ ተስተካክላ ትከወናለች። ከዛማ ሰንበትበት ብሎ ዝለላው ጉሽ ቅመሱን ገፈቱን በእፍታ አስከትሎ ከች። አዬ ጣሙ – ይምጣብኝ። በሁለተኛው ወይንም በሳልስቱ ማላፊያ ሆኖ ኮለል ሲል በአይዋ ወሸቤ ባሳበደው ጋን ከአተላው እዬተለዬ ወደ አዲሱ እልፍኙ ኮራና ደልደል ብሎ ስንዴ ከእንክርዳድ እንዲሉ ይኮኑበታል። ይህን ጊዜ ኮለል ያለው „ጥሩ“ ሲባል ቀሪው ደግሞ „አተላ“ ይሆንና ውሃ ይዘለስበታል። ለአሰር ውሃ ወይንም ለቅራሪነት ቦታው ይደለደላል። ለማተከዣ – ለኩታራ፤ ጊዜው እያለፈበት እዬነፈሰበት ሲሄድ እንትኑ የነፈሰበት እዬቆመጠጠ እዬሻገት ተስፋ አጥነት እዬበላው ግባዕቱ ለእንሰሳት መኖ ወይንም ለመሬት ግብዕት ይሆናል። አይጣል! አታዳርስ!

ተዛ „ለጥሩ ነጭ ለባሹ“ ግን ማነው ባለተራ ተብሎ ሲጠራ አይዋ ማንቆርቆሪያ አቤት ወዴት ይላል። በቀኛዝማች ብርሌ // ብርሌው ባለሹሩባ ሊሆን ይችላል ይንቆረቆራል፤ በግራዝማች ብርጭቆ ወይ ደግሞ በሊጋባው ዋንጫ ለድል፤ እንዲያም ሲል ከቅል በተሰራው አገርኛ በአሳላፊው አንኮላም ሊሆን ይችላል ወደ ቤተ ድምጽ ፈሰሱ ከትከት እያለ እዬተፍለቀለቀ ይምችህ የሚባለው። የጉሮሮ ማርጠቢያ ቆረር ይደረግለታል። ታዲያ ግን ተዚህች ላይ ካለበዛ እርካታ ከበዛ ደግሞ መንዘላዘል ያመጣል። ሲከር ይበጣሳል ሲሞላም ይፈሳል እንዲሉ …

አብሶ ጥሩ ጠላ የጎንደሬዎች ወይንም የጎጃሜዎች ከዓራት አይናማ ሴት አረቂዎች ከሆነ እስከ መንፈቅም ይዘልቃል። በቅቅል ዶሮቄት የተዘጋጀ ከሆነ የጌሾው አልኮላዊ ጣሙ እዬጠፋ መልኩም ጣዝማ፤ ጣሙም ጣዝማ ሆኖ ቁጭ። እንዴት ነው የኔዎቹ ሽው አላችሁን? ከገዳማዊቷ ብቅ ብትሉ … አይጠፋም ነበር … ተራራቅን … ምን ይሁን? ጠላውም ለእኛ ያው ፓለቲካ እና የሚያጣለ ስለሆነ። ተዚህች ላይ ብቃት ያለው ጥሩ ነው እያመረበት የሚሄደው እንጂ አተላው የአሰርውሃ ዕጣ ፈንታማ አምላካችሁ አለ ጆሮ ቁርጥ ከማድረጉ ራሱ ለዓይንም ቀፋፊ ነው። ኮምጣጤ። ሽግት ነው የሚለው። ሲያልቅ አያምር እንዲሉ። ጊዜም ሁኔታም የሚሰጠው ክብር ልዕልና በወጉ ካልተያዘ እንደዚሁ መሆኑ ሳይታለም የተፈታ ነው።

  • ዘሃ ብቻውን ሸማ አይሆንም።

በዛ ሰሞን አይዋ ለውጣዊ መንፈስ ተጊዜው ይባላል ሥሙ ቄሮን፤ አማራ ተጋድሎን አዲስ አበባን አንድ በማድረግ አንድ የተጋድሎ አዲስ ምዕራፍ የመጀመር እሳቤ እንዳለው አዳመጥኩት። ብቻ ይህን ራዕይ በሁለቱ አንጋፋ የተጋድሎ ጉልበታም ልብ በኦሮሞ እና በአማራ በተቀጥላ እሳቤ ሊሰራ ስለማይችል እንዲያው በዕድሜ ታናሼ በቁም ነገር የኔታዬ አይዋ የለውጥ የመንፈስ ሃሳብ አፍላቂ ተጊዜው መንፈሱን ባያባክነው መልካም ነው ባይ ነኝ። ማያያዝ አይቻልም። አሁንም መሰሉ ጉዳይ በአንድም በሌላም ይሄንኑ አዳምጣለሁኝ። ያው ሥር ነቀል ለውጥ ፍላጎትም መነሻው ይኸው ይመስላል። ሥር ነቀል ለውጥ እና ጥገናዊ ለውጥ አቅምን በማመጣጠን ባለማባከን እና በውርርስ አቅሙ ያለውን ጥቅም እና ጉዳት ራሱን ያቻለ አምክንዮ ነው። በሌላ በኩል በተለያዬ ጊዜም እንዳሳሰብኩት ወቅት ራሱ የሚሰጠው ዕድል አድማጭ ካገኘ እና ከባከነ ጥቅምና ጉዳቱንም ተዚህ በፊት ጥፌበታለሁኝ። የአሁኑ ወቅት ደግሞ ከኖርንበት ዘመን ይለያል። እንደ ቀደመው የተቃጠለ ካርቦን አይደለም።

  • የተጋድሎ ማያያዝ ተስፋ ሙት መሬትነት።

ስለምን ነው የማይሰራው? በመጀመሪያ ከቀደመው „ከድምፃችን ይሰማ“ ልነሳ። ያ ተጋድሎ ታምረኛ ነበር። ስልቱ ወጥ ነበር። ይህን ተጋድሎ ወደ ህዝባዊ ሁነት ለመለወጥ በግንቦት 7 በኩል ሰፊ ሽፋን፤ ሙሉ ዕውቅና፤ ሙሉ ቀረቤታ የተቸረው ነበር። ግን አልተሳካም። ንቅናቄው የራሱን እስረኛ ሙሉውን እንኳን ማስፈታት አልቻለም። ስለምን? ከተነሳበት ዓላማ ውጪ ሌላ ተጨማሪ ግዳጅ የመወጣት፤ ሆነ የመሸከም አቅም በባህሪው ሊኖረው ስላላስቻለው። ምኞት ከልካይ አልነበረውም፤ ኮፒ ራይቱን ሳይንፍጉ ተጨማሪ ተልዕኮ መስጠትም ክፋት አልነበረውም። ግን ምኞትን የሚያሳከው የፖለቲካ ፍልስፍናው ከተነሳው ህዝባዊ ባህሪ አቅም መነሳት ሲችል ብቻ ነው። ማገዝ ቢገባም ወያኔን ሥርዓት ይለውጣል ተብሎ አቅም አላቅሙ እና አላቅጣጫው ማፈሰስ ግን የፖለቲካ ፍልስፍና ግጠት ነው። በተጠማኝ ተጋድሎ የሌላ ድርጅት የማንፌስቶ ዓላማ ሆነ ተደራቢ ራዕይ አይሳካም። ሎጅክ።

ወደ ሁለቱም እንቅስቃሴዎችም ሲመጣ ሁለቱም ህዝባዊ ተጋድሎዎች በተጠማኝ ሃይል የተሳትፎ ታሪክ ቤተኛ ለመሆን ሳይሆን በራሳቸው አመክንዮች የተነሱ፤ ራሳቸውን የቻሉ ጉልበታም አብዮቶች ናቸው። ሁለቱም የታጋድሎ ሂደቶች የራሳቸው ውስጣዊ ገፊ ማንነት አላቸው። የእኔ የሚሉት። የእኔ የሚሉት አታጋይ መርህ አላቸው። ንክክኪ የላቸውም ከዬትኛውም የፖለቲካ ድርጅት ጋር። በትውስት ሃሳብ አመንጭነት የተጠነሰሱ አይደሉም። ሁሉንም የነፃነት ራህብ ለሽ ብሎ ከተኛበት ያባነኑ ቅጽበታዊ ግን ታማራዊ ስጦታዎች ናቸው። የእዮር! ሁለቱም ውስጣቸው ነፃነት ቢሆንም የዬራስ የአካሄድ ንድፍ፤ ቅደም ተከተል እና ጥያቄ አላቸው። የግንጪው ንቅናቄ የራሱን ነገሮችን ይዞ ነበር የተነሳው “የአዲስ አበባን ማስተር ፕላን“ ማቀጣጠያ ማናሻ ነበር፤ ከሁሉም የቀደመ ሌላ የጎንደር የመይሳው ልጆች ድንቅ እርሾ ነገርም ነበረ። የእሱ ደግሞ ለዬት ያለ ነበር።  „የፈራ ይመለስ“ የሚለውን ይዘው አቶ ሞላ አስገዶም ትጥቃዊ ተጋድሎውን ትተው ከኤርትራ ወደ ኢትዮጵያ ሲመለሱ 500 ወጣቶች በራሳቸው ወጪ ቲሸርት አሰርተው ፊት ለፊት በአደባባይ ወጥተው የወያኔ ሃርነት ትግራይን የሞገተው የመይሳው ትንፋሽ ነበር። ከዚህ በኋዋላ ነው የግንጪው ንቅናቄ የመጣው። ይሄ እዬተዘለለ ነው ግንጪ ላይ የሚኬደው እንጂ የቀደመው የተጋድሎ ጎኽ አነቃቂ – ጉልበታም – ቀስቃሽ – ልበ ሙሉ አቅጣጫ አማላካች የማይሳው ልጆች „የፈራ ይመለስ“ ድማሜ ነው። እኔ እንደማስበው እነኛ ሳተናዎች ነፍሳቸው ያለ አይመስለኝም። ልቅምቅም ተደርገው የታሠሩት ታስረው፤ የተገደሉት ተገድለው፤ የተሰደዱት ተሰደው፤ ያታፈኑት ታፍነው፤ መድረሻቸው ሳይታወቅ የቀረ፤ የቀሩትም ከሥራ ተፈናቅለዋል። እኔም እዚህ የኢሳት የገንዘብ ማሰባሰብ ዝግጅት ላይ በ2015 ጥቅምት ላይ የተገኘሁበት ምክንያት የአንበሶቼን ሥም ስለማስታወስ ነበር። እግረ መንገዴንም ጎንደሬነቴን አስረግጬ በመናገር ያ ስብሰባ የመጨረሻዬ መሆኑን ለማተም ነበር። ካለ ቦታ አያምርም።

  • ከቤተ ሳኦሎች ጋር የተካሄደ ህዝባዊ ተጋድሎ!

የ500 የዘለቀን ጀግንነት እንደ እርሾነት፤ ግንጪውንም ከእርሾነት ከፍ ባለ እንደ ማናሻ ማዬት ይቻላል። ከዚህ ቀጥሎ ያለው የጎንደር ጎጃም የአማራ የማንነት አብዮት ሥርነቀል ለወጥንም የጠዬቀ ስለነበር ከእሱ የቀደመ በምክንያታዊነት የሚነሳ አመክንዮዊ አብዬት በ25 ዓመት ውስጥ አልተነሳም። አልነበረም። ቀድሞ ነገር ብሄራዊ ሰንደቁን በድፍረትና በልበ ሙሉነት በመሬቱ ያወጣውም ያ ገድለኛ አብዬት ነው። መሬቱ ላይ ሻብያ በአደባባይ ብሄራዊ ስንደቁን ረጋግጦ ተጋድሎው የእኔ ማለቱ ጮርቃነቱን ብቻ ነው የሚያሳዬው። እሱን ራሱን ሻብያን አውግዞ የተነሳ ህዝባዊ አብዬትም ነው፤ በጠላቱ ተከሳሽ ሆኖ በወያኔ ሃርነት ትግራይ የታረደው። ታሪክ ይዳኘው። አዲሱ የዶር አብይ ካቢኔም ካሳውን፤ ፖለቲካዊ ወሳኔውን በምን ሊከውነው እንደሚችል በተደሞ ይጠበቃል። ሜድሮክስን በአንድ ቃል ጸጥ ያደረገ የጠ/ ሚር ቢሮ አማራ በግንቦት 7 ሥም የመከሰሱን፤ የመታረዱን እንቆቅልሽም መግቻውን ሥርጉተ ሥላሴ እዬጠበቀች ነው።

የአማራ የተጋድሎ አብዮት መሰረታዊ የሥርዓት ለውጥ የጠዬቀ ደረጃውን የጠበቀ፤ በውል የተደራጀ፤ በተሟላ ቅደመ መሰናዶ የታሰበበት፤ ራዕይ የነበረው፤ የመንፈስ ውህደት በመላው ዓለም የፈጠረ መሬት አንቀጥቅጥ የሰማይ ትንግርት መንፈስ ነበር።

ዓለምአቀፍ የሆኑ ግፎችን፤ መደፍጠጦችን፤ መጨፍለቆችን በሥርዓት ፈትሾ በህብራዊነት እና በህላዊነት ያዋደደ ለዘለዓለምም በአዕምሮ ውስጥ ቤተኛ ቢሆን የማይጎረበጥ መሬት አንቀጥቅጥ የጀግኖች ውሎ ነበር። መፈክሮቹ አሰራራቸው፤ ጥራታቸው፤ ኪናዊ ውበታቸው፤ ሊያስተላልፉ ያሰቡት ምህረታዊ መልዕከቶቻቸው፤ የተሳታፊዎች የህሊና ብቃት ሥርዬት ናፍቆት እና የህዝብ ሙሉ ድጋፍ እና እርካታ ወደርም አቻም፤ ብዕርም ብራናም አይችለውም። ህዝብ ነው ይሄን ያዘጋጀው። ሙሉ ሃላፊነቱን ወስዶ በቅኔ አቅልሞ። ስለሆነም በዬትኛውም የፖለቲካ ድርጅት ተለጣፊ ወረቀት ሊጠቀለል ከቶውንም አይችልም። ጥያቄዎችም እንደ ተፈጥሯዊ ባህሪያቸው እስካልተመለሱ ድረስ ተጋድሎዎቹ ቀጣይ ይሆናሉ። ዝምታም አብዮት ነውና። ጸሎትም አብዮት ነውና።

ያ ገድላዊ የሰማይ ሽልማት ለዛሬ የፍቅርዊነት አብሮነት ድል ያበቃ የመንፈስ ጥሪት በገፍ ያተረፈ እጅግ ስኬታማ፤ ውጤታማ ሁልአቅፍ ዕሴታዊ ተጋድሎ ነበር። „የቡርቃን ዝምታን ሰይጣናዊ የ666 ግንብ“ አፈር ድሜ አስግጦ እንጦርጦስ የላከ ገድለኛ ነበር።

ከዚህ በኋዋላ ቀጣዩ የሬቻው ዕልቂት እና የሥርዓት ለውጥ ጥያቄ „በቃ!“ ያነሳው፤ የሃዘን፤ የጥቁር ልብስ የራሄል ዕንባ የወል ነበር። የተቃውሞ ገድልን በምክንያታዊነት አቅሙ በጉልበታማነቱ ማዬት ይቻላል። በዚህ ውስጥ የእያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ርህርህናው የተፈተሸበት ፍጹም በሆነ መልኩ ሰው የመሆንን አቅም የፈተነ ሁኔታ ነበር የተፈጠረው። ይህ በሃዘን – በለቅሶ በመከፋት ውስጥ ያለፈ ዘመንን አንባቢ ህዝባዊ ተጋድሎ የነፃነት ህግ የረቀቀበት ነበር ማለት እንችላለሁኝ።  „ሰከን“ በል የታላቁ አርቲሰት የይሁኔ በላይም ተግባር አንቱ ነበር። በዚህም ሥርጉትሻ የተገባትን ስለከወነችበት ሰዋዊ ስብዕናዋ ለመንፈሷ ስንቁ የዕድሜ ልክ ጥሪቷ ይሆንላታል። የተባበሩት መንግስታት የቀደሙት ጸሐፊ ያውቁታል ሁለታችን ተመሳጥረንበታል። እሳቸው እና ሥርጉተ የመንፈስ ትርጉመኞች ነን። በዚህ ተጋድሎ ውስጥ የሰከነ ጥበብን ያፈለቀ ምሳሊያዊ የልብ መሰባሰብ፤ ልዩ የውስጥነት ድምጽ፤ ገናና የነፃነት አርበኛው፤ የሰብዕዊ መብት ተሟጋቹ፤ የሎሬቱ ታቦት ቤተኛው የአትሌት ሊሊሳ ፈይሳ ዘመን ተሻጋሪ ዓለም አቀፍ የተጋድሎ ጥበብ አያያዥ ነበር። ቅኔዋ ከጎንደር ተነስቶ ጎጃምን ይዞ ስሜን አሜሪካ አድርጎ አንቦ! ይሄ የሶላዳሪት አጅን ወደ ላይ አድርጎ መጣመር እዛው በጎንደሩ አብዮት ላይ የታዬ ነበር። ደግነቱ ይሄን ዓለም አቀፍ ማድረግ ውርስ አንቦ ተረክቦ ብርሃን አደረገው። ከሁሉም የተጋድሎ ድምጽ እጅግ ረቂቁ ገድል ሃዲድም የነበረው፤ የሰማይ ቃል ኪዳን ደግሞ የጎጃም የደም ግብር ነበር። ጎጃም ታሪክን በደሙ የጻፈ የታሪከ የኔታ ነው – ለሥርጉተ ሥላሴ። ለደቂቃ እኔ መንፈሴ ከጎጃም ናፍቆት ወጥቶ አያውቅም።

ሂደቱን እኔ ስመለከተው ዛሬ ካለንበት ጋር ልክ በትንሽ እንስራ የማቋጠሪያ ጥንስስ የነበረው የ500 የመይሳው ልጆች „የፈራ ይመለስ“ ብለው የጀመሩት ተጋድሎ ሲሆን መበራከቻ የሆነው የግንጪው ንቅናቄ ነው። የሁሉም መንፈስ ስኬትን ለመፍጠር የነበረው ልፋት የውህደት ዕድምታ ደግሞ የጎንደሩ የአማራ የህልውና ተጋድሎ ነው ብዬ አስባለሁኝ። ከዚያ ዓዋጁ „የበቃን!“ የጸደቀው በሬቻ የዕንባ ጥቁር ልብስ ቀን ነው። በዚህ ሁሉ ሂደት የወያኔ ሃርነት ትግራይ የሰላ ሰይፉን፤ መሳሪያውን፤ ባሩዱን፤ የቂሙን ጥሪት ሁሉ በነዚህ ሞገደኛ ህዝባዊ ሞገዶች ላይ አፍሶ የቁርሾ መርዙን በአሻው ሁኔታ አወራርዶበታል። ዛሬም ቀጥሏል። መቼ ሊቆም እንደሚችል አይታወቅም። በወቅቱ ይህን ህዝባዊ ሞገድ ሊመራ የሚችል የተፎካካሪ ፓርቲ ሊሂቅ አልተገኘም። የህዝቡ ንቃተ ህሊና ከመሪዎቹ በላይ ነበር።

  • ህዝብ የመራው ታሪካዊ አብዮት።

በዛ ላይ በተፎካካሪ ፓርቲዎች ከተያዙ አጀንዳዎች ውጪ ሌላ ለአፍሪካ ሰላማዊ ትግል ማለት ምን ማለት እንደሆነ በጥበብ ያሰተማረው ለረጅም ጊዜ የዘለቀው „የድምጻችን ይሰማ“ ተጋድሎና የተከፈለው መስዋዕትነት የጎንደሩ የአማራ አብዮት ለዚህ የሃይማኖታዊ መብት መከበር ተጋድሎ የሰጠው ይፋዊ ዕውቅና እና ክብር ሌልኛው ህብራችን በውላችን፤ ድላችን ለመንበራችን በመሆናችን ስለመሆኑ መሬት የረገጠ ከፖለቲካ ድርጅቶ አቅም በላይ በሆነ ሁኔታ „ድምፃችን ይሰማን!“ መሪ መርሁ አድርጎት ነበር ተጋድሎው፤ ያ ዘመን ጠገብ ድርጁ እና ቆራጥ ተጋድሎ ህዝብ እማራለሁ ከሚለው ሙርቅርቅ የወያኔ ሃርነት ትግራይ የፖለቲካ ፍልስፍና አቅም ጋርማ በፍጹም ሁኔታ የማይመጣጠን ልዩ ፍጹም ልዩ የድንቅ ነሽ ድንቅ የልብ መሠረት ነበር። ስልቱ፤ ጥበቡ፤ አቅሙ፤ ጉልህነቱ የፖለቲካ ልቅናን ለማዋህድ የተሄደበት መንገድ ሁሉ የጎንደሩን የአማራ የማንነት አብዮት በተመሰጠረ ቅኔ ሲኬድ የጥቁር አፍሪካን የመጀመሪያም የመጨረሻም ታሪክ ነጋሪውን የፋሲል አግናባት ቀደምት ራዕይ ደረጃ ያስጠበቀ፤ ሥልጣኔውን የበቃለ፤ የነዋሪዎችን የሥነ – ልቦና አቅም ሙሉ ለሙሉ ያስከበረ፤ የ ኢትዮጵያን የመንግሥት አመራር ብቃት ትውፊትን የተረጎመ፤ ጎንደር ማለትን ያነበበ፤ እና ያመሳጠረ የጉልላት ህብረ ነባቢት ነው። የመንግሥት ቅርጽ እና ይዘት ብቃት በህዝብ አቅም ህሊና ውስጥ ስለመሆኑ ተጋድሎው አመሳጥሯል ዓውጇልም።

  • ነፋሻ ዝንቅንቅ አዬር።

በመሃል በኪናዊ አቅሙ የቅኔው ዕንቡጥ የቴወድሮስ ካሳሁን „ኢትዮጵያ“ መርህ ጸድቅ ዕንቁ ኪናዊ መለከተም ትሩፋቱን አስከብሯል። በዚህ ውስጥ ነው አዲስ የለወጥ ራዕይ መንፈስ በራሱ በገዢው ፓርቲ የባርነት ቀንበር በቃን የሚል ጭምጭምታ መደመጥ የተጀመረው። መነሻውም መድረሻውም የአማራ የህልውና ተጋድሎና የኦሮሞ ንቅናቄ ነው። በተፎካካሪ ሃይሎች ዕውቅና የተሰጠው ግን ለኦሮሞ ፕሮቴስት ብቻ ነበር። ከፖለቲካ ሊሂቃን ወገን አንድ ዕጣ ነፍስ ብቻ ነበሩ። እሳቸውም የመካከለኛው አፍሪካ ለእኔ ብቸኛ የምላቸው ጸሐፊ ፖለቲከኛ የዴፕሎማሲ ሊቅ አቶ የሱፍ ያሲን ብቻ ነበሩ። ለአማራ ተጋድሎ ሥያሜውን ህዝቡ አውጥቶለታል ሳለ። ህዝቡ „አማራነት ይከበር“ ብሎ ወጥቶ ሳለ። ህዝቡ „ወልቃይት አንችን ብረሳሽ ቀኜን ትርሳኝ“ ብሎ ወጥቶ ሳለ „የነጻነት ሃይል“ አደናገሪ ሞቶ ዘመን በማይሽረው የታሪክ ዝርፍያ እና ሌብነት በወሳኙ የህልውና ጥያቄ እንዲዋጥ እና ተትበስቦ እንዲቀር ሰፊ ዘመቻ እና ሰፊ የተጋድሎው የጸርነት ተግባር ተከውኖበታል። እንደ ብሄራዊ ሚዲያ ኢሳት እንደ ድርጅት በግንቦት 7። እንደ ጎረቤት አገር ኤርትራ። በአጋፋሪነት እና በጀሌነት ደግሞ ራስን ገዳዩ የጎንደሩ ማህበር። በማጣጣል መላ የትግራይ የፖለቲካ ሊሂቃን ከቅዱሱ አቶ ገ/ መድህን አርያ በስተቀር ሁሉም በክፉ ዓይን ነበር ያዩት። በወል እንዲከስም በነበር እንዲቀር የሙት በቃ የተፈረደበት ተጋድሎ የተፈረደበት ህዝባዊ አብዮት ቢኖር የጎንደርና የጎጃም የአማራ የህልውና ተጋድሎ ነበር።

ለወያኔ ሃርነት ትግራይም የአማራ ልጅ እንዲታረድ ምቹ ይለፍ የተሰጠውም በዚህ ምክንያት ነው። የሆነ ሆኖ ህዝባዊ እንቅስቃሴው መሠረቱ ይሄው ነው። ወያኔ ሃርነት የታላቋ ትግራይ የሥነ – ልቦና መሽሞንሞኛ መላበሻ የነበረው ቤተ – ሲኦል ሥነ ልቦናዊ ተራራ የተደረመሰው በእነኝህ ሁለት ተግባር ጠገብ የተጋድሎ ገድሎች ነው። በትግራይ የፖለቲካ ሊሂቃኑ „እንደ ገበያ ጫጫታ፤ እንደ ተራ የሰፈር ብጥብጥ፤ እንደ አልፈላ ቡብኝ ወይንም እንደ ጤፍ ጠላ“ ሲቃለል የነበረው የጎንደሩ የአማራ ተጋድሎ የህልውና አብዮት በወያኔ ሃርነት ትግራይ ሥርዕዎ መንግሥት ሚዲያ የትሜና የተወረወረው ተጋድሎ ብቻ እና ብቻ ነው ለዛሬ የሚሊዮኖች የመተንፈሻ ቧንቧ፤ የክፉ ቀን እጂ አውጪ፤ የጀርባ አጥንት የሆነው። ተጋድሎው በግራ ቀኝ የታጠረበትን ግርዶሽ ጥሶ ታሪኩን መንበር ላይ ስለአዋለ ነው። ከዛ በፊትም ከዛ በኋዋላም የተካሄዱ ታጋድሎች ነበሩ፤ ግን ዛሬን ለመውለድ ወልዶም ለመራመድ አላስቻላቸውም። የመንፈስ ጋብቻ በሁለቱም ማህበረሰቦች ብቻ ሳይሆን ቅን በሆኑ ኢትዮጵውያን እውነቱን ያነጠሩበት ምስክር ነበር የአማራ ተጋድሎ።„ጋንቤላውም የእኔ፤ ኦሮሞውም፤ የእኔ፤ ድምጻችን ይሰማም የእኔ፤ እስረኛው ነፃነትም የእኔ“ ነበር ያለው። በነበሩ የተጋድሎ ሂደቶች አክተሮቹ ራሳቸውን ሲያተርፉ ህዝቡ ግን ያው መከራውን ተሸክሞ ራሱን በተስፋ ማጣት ሲገብር ነበር የኖረው ካለ አንድ አሰባሳቢ እና አለሁልህ ባይ። ይህ አብዮት ብቻ ነው ሁሉንም በመንፈስ ያጋባው ሞቶ በደሙ፤ ሞቶን ድል አድርጎ በአጥንቱ ፍላጭ ዛሬን በፍቅር በምህረት አምጦ ወለደ። መቱ ላይ እኮ 10 ሺህ ነዋሪዎች ወጥተው „ለማን አብይን አማራን እንዳትነኩ፤ በትነኩ ዋ!“ ነበር ያሉት። ይህ በምንም የፍልስፍና ቀመር እና ልቅና የማይለካ የማይሰፈር ንጡህ መንፈስ ቅዱስ ነው።

  • የምሥራች በጤና ጥበቃ ስልት።

ማንኛውም ህዝባዊ እንቅስቃሴ መሪ ከሌለው አንድ ቋት መግፋት አይቻለውም። እነዚህ ሁለት ተደጋጋፊ አብዮቶች አድማጭ አገኙ። በራሱ በወያኔ ሃርነት ትግራይ ግርዶሼ ብሎ በለሰነው ማህበር ውስጥ የነፃነት ትግሉን ለማፈን በወሰደው እርምጃ ውስጥ በግርዶሽ የበላይነቴን አስቀጥዬ ተደላድዬ 100 ዓመት እገዛለሁ፤ ከዛ ዘረ ኢትዮጵያ ሥያሜውም „በህዳሴ ትግራዊነት“ ይተካል ሲል አዲስ ቀንበጥ ባለራዕዮች ጉዳያችን፤ አጀንዳችን ብለው ህዝባዊውን ተጋድሎ ማዳመጥ ጀመሩ። እንደ የራሳቸው ባህሪ አድማጭ የማግኘታቸውን ያህል ሁለቱ አድማጮች በጎንዮሽም መስምርም አዲስ ስልት ነድፈው መደማመጥ ጀመሩ። ልቅና ማለት ይሄ ነው። አዕምሮ ይሰራል የሚባለው ተረግጠህ ወይንም ጨፍልቀህ ወይንም ውጠህ ሳይሆን የተገባውን ዕውቅና ዕኩል በማድመጥ አክብረህ ነው። ኮፒ ራይቱን ለባለቤቱ ሰጥተህ። ስለሆነም አዲስ የጤና ጥበቃ መስመር ባህርዳር የደካ አዳማ፤ አዳማ የደካ ባህርዳር ተዘረጋ። ይህ የጤና መስመር ጊዜም ወቅትንም አላበከነም። ብልሃትን ሰንቆ ዳታ ሳያበዛ በፍጥነትን በልቅና መፍትሄን ቆጣጠረ። ይህ እንግዲህ እጅግ የበሰለ፣ የተራመደ፣ የሰለጠነ፣ የአቅም ብቃት መለኪያ ነው። ብልህነቱ ኑሮውን ለመምራት ከመነሳት ጀምሮ ብሄራዊ – አህጉራዊና ዓለም አቀፋዊ ችግሮችን በተማከለ ሁኔታ ለመፍታት በሚያስችል ቁመና እና ወርድ እጅግ በራቀ በረቀቀም ራዕይ፣ በሙሉ መሰናዱ፣ በውል በተዳረጀ፤ ህሊና ጠላት እና ወዳጅን በለዬ ምልከታ፤ ጥቃትን ለመከላከል በሚያስችል በተከደነ መንገድ፤ በከፍተኛ ጥበብ የተመራ ዕጹብ ድንቅ የሚያስብል የ21ኛው ምዕተ ዓመት የኢትዮጵያ የፓን አፍሪካዊነት የአመራር የብቃት ኪናዋ ጥበብ የታዬበት፤ እጅግ ዘመናዊ ሥልጡን የሆነ የትግል ታክቲክ እና ስትራቴጅ ነው። ይህ ብቃት ዛሬ አይታይም፤ ለወግ የሚያበቃው በእጬጌው ሂደት ነው። ግድፈቶችን በመለቃቀም በጠላትነት ፈርጆ መታገለም፤ ግድፈቶችን በፍቅራዊነት ዕይታ ተስፋን ሰንቆ ነቅሶ አውጥቶ መሞገትም ሁለቱም መብት ነው። ፈራጁም ዳኛውም ህዝብ እና ጊዜ ነው። ቀኝም ግራም መንገድ ነው። ከልካይ የለም። ንግግር የተሰጠው ብቻ እንጃ የኔ ቢጤው የሚደፍረው የሙያ ዓይነትም አይደለም። መሪነት ከንግግር ዓዋቂነት ውጪ ድንጋይ አቅፎ መተኛት ነው። ይህን ጎንደሮች „ሲያጣ የጦመውን“ ይሉታል …

የሆነ ሆኖ „ለሞኞቹ“ ይህ ታክቲክ እና ስትራቴጅ ህዝብን አቅፎ፤ ህዝብን ከሚያራቁቱ የመንፈስ ድህነት ድውዮችና ተወሳኮች ሁሉ ጋር ግብ ግብ ለመግጠም ቆረጠ፤ ወሰነ ፤ ለወሰነው እና ለቆረጠው መንገድ ደግሞ ጥበብን ምራኝ አለ፤ መቻቻልን ምራኝ አለ፤ ምህረትን ምራኝ አለ፤ ፍቅርን ምራኝ አለ፤ ትህትናን ምራኝ አለ፤ መሆንን ምራኝ አለ፤ ይቅር መባባልን ቅደመኝ አለ፤ በስሜት ሳይሆን በፍጹም በተረጋጋ መንፈስ በዕውቀት በበሰለ እና በዳበረ ክህሎት የሚመራ መንገድን አህዱ አለ። ዓላማውና ግቡ ኢትዮጵያን ቁም ነገር የማድረግ ሩቅ ራዕይ ስለመሆኑ ሂደቶቹ ብቻ እንዲገልጽ ይለፍ ሰጣቸው። መሰናዶው ዕለታዊ ሳይሆን የባጀ እና የበሰለ ብቁል ትልም መሆኑን አሳዬ። የብቃቱን ልክ በሚገርም ፍጥነት እና በተለዋዋጭ ስልቱ ሲያንቀላፋ የነበረውን ተስፋ አነቃቅቶ የጅም ደንምበኛ አደረገው። ኢጎይስቱ እና አውሬው ታወኩ፤ ቅናተኛው እና አራሙቻው ታመሱ፤ ደራጎናውያን የሚይዙትን የሚጨብጡትን አጡ። አውሬው መላ ጠፍቶት ሲወድቅ ሲነሳ ማጣፊያ ሲያጥረው አንዱ ሴራ ሲከሽፍ ሌላ፤ ሌላው ሲከሽፍ በሌላ እያከታተለ ቁርጭምጭሚትን ለመስበር ተጋ። ግን ፈጣሪ ያገዘው መልካምነት ወደ ፊት ገሰገሰ። መስዋዕትነትን ለውጤት በማብቃት እረገድ በታሪክ የኦሮሞ እና የአማራ ተጋድሎ ያደመጠው መንፈስ ነው። ዋጋም ዕውቅናም የማይሰጠው ምክንያት ትርፋማነቱ ልቁ በልጦ ስለወጣ ነው። የነበረውን አቅም አለኝ የሚለውን ሁሉ ፈተና ላይ አስቀመጠው። ከብርት ዳኛ ብርቱካን ሜዴቅሳ እኮ በፐለቲካው ዓለም አንድ ዓመት ወይም ሁለት ዓመት መርታ አልታዬችም። ቢሮዋ እስር ቤት ነው የነበረው። ግን መንፈሷ ነው ክብር ያጎናጸፋት። ለወቅቱ። ይሄቺ ፖለቲከኛ በመንፈሳችን ጸድቃለች ለዘላቂ። ከእሷ የበለጡ ሙሉ ዕድሜያቸውን የባተሉ ሴቶች አሉ ግን ትቢያ ለብሰው የቀሩ። ወቅት የሚሸልመው የራሱ የሆነ ወርቅ አለው። መስዋዕትነት መክፈልና ስኬታማ መሆን የተለያዩ ናቸው። ያልገባን ይሄ ነው። ለዚህም ነው ይህን መሰል ጹሑፍ እስከ ቪዲዮ ላዘጋጅ የተገደድኩበት። ዕወቅና መንፈግ ዕዳም ነው። የፈጣሪ ቃልም ጥሰት። ካለ እርሱ ፈቃድ የሆነ የሰናፍጭ ነገር ስሌለ።

ይህ ሂደት በግርድፍ እና በሽርክት የተለሰነ ሳይሆን ወቅት ሰጥቶታል፤ አውቆታለም። ብቃቱ ስላለ። አበቃቀሉ ከውስጥ በመሆኖ፤ በታቀደ፤ አቅጣጫውን ባወቀ የእውነት ንድፍ ስለሆነ፤ በእውቀት ላይ በተመሠረተ ትጋት ስለሆነ፤ ዙሪያ ገብ እሾኽ ሆኖ የተነሳበትን የኢጎ ጃርታዊ አርበኛ ሁሉ እዬጣጣሰ ዛሬን ሰጠን። ሌላው ቀርቶ አቅጣጫውን የሚያስቱ ቀውሶችን ማምረት የማይሳነው ማህበረ ደራጎን ያጠመደው ወጥመድን እዬዘለሉ በፍጹም የአመራር ብቃትን እና በትዕግስት ወደፊት ገሰሰጉ ብልሆቹ። በዬተገኘችው ደቂቃ ሌት ተቀን ባተሉ። እርምጃውን ጠንቅቆ የሚያውቅ፤ አቅጣጫውን በሚገባው የተረዳው መሬቱን የሙጥኝ ያለ የለውጥ መሪ ሃይል የተዛነፍ ሆነ የጣልቃ ገብ እንኮሮዎችን እዬጣሰ በሰከነ ሁኔታ አዕምሮን ሳያባከን ሂደቱን እዬመራ ይገኛል። እነዛ ድንቅ 108 የራህብ መዳህኒቶች የሰጡት ዕወቅና ከተገባው ቦታ ላይ ስለሆነ እለቱ ፍርያማ፤ ፍሬውም የትውልድ እነጻ ስለመሆኑ የቆዬ ሰው የሚያው ይሆናል። እኔ እኮ ተናግሬያለሁ ብሄራዊ ቀን ሊያስወስን የሚያስችል አቅም ብዬ አብይ ኬኛ ክፍል ስድስትን ማዬት ይቻላል „ቀንበጥ Kenebete“ ላይ። እግዚአብሄርም የፈቀደው አለ። ቅብዕ ለበጎም ለጥፋትም ይሆናል፤ ልዑል እግዚአብሄር የፈቀደልን ግን የፍቅር ቅብዕ ነው። ይልቅ አቮ ጸሎት ይከሉበት።

ሃሳቡ፤ ከሌላ ድውይ እና ክልፍፍል የሥልጣን ጥመኛ፤ ወይንም የፋይናንስ እገዛ ለመያዢነት ሞፈር ዘመትኛ ላደረገው ማንፌስቶ፤ ሃሳቡ ከሌላ መጥቶ ደጋፊ ከሆነ ባለ ቻፕትር/ ደጋፊ በሚል ተቀጥላ የማይጫንበት ስለሆነ በአቅሙ ልክ በተለካ፤ ልቅም ብሎ በታሰበበት፤ በጥራት በተነደፈ የቅደም ተከተል የተግባር ንድፍ ርህርህናን፤ ትህትናን፤ አክብሮትን አክሎ ረጅሙን ጉዞ ተያይዞታል „ኢትዮጵያዊነት ሱስ ነው።“ መሪ ማለት ምን ማለት እንደሆነ፤ የመሪ ብቃት እስከ ምን ድረስ ሊከነዳ እንደሚችል፤ የመሪ ሰብዕዊነት፤ ስብዕና ምን እንደሆነ ጠረኑ በሰውኛ ፍልስፍናዊ ክህነት በራሱ ውስጥ በበቀለው ክህሎት፤ በራሱ ህሊና በጸደቀው አዲስ መንፈስ ነፍስን መልሶ፤ ነፍስን ሰጥቶ፤ ነፍስ ሆኖ ተስፋን አለሁልህ አይዞኽ ብሎታል። ተመስገን!

  • ማድመጥና ስጦታው።

ስለሆነም ይህን መንፈስ ለተፈለገው ዘላቂ አብነታዊ ጉዞ እንዲበቃ አቅም ከማዋጣት ይልቅ በማጣጣል እና አሳቻ ወይንም ዝንጥል መንገድ ሽቶ በዛ እሄዳለሁ ቢባል ራስን ለአውሬው የአጋጠመኝ አደጋ አጋድሞ ለማገዶነት ከመዳረግ ውጪ ተስፋ የለውም። በምንም ዓይነት መልኩ አማራ መሬት ላይ የተነሳው ጎመራ እና ኦሮሞ መሬት ያለውን ጎመራ በረዶ ላይ ያለውን የአዲስ አባባን መነቃቃት በመፍጠር ማያያዝ አይቻልም። አቅሙም የለም። አንዲትም ቦታም ትንሽ ነገር የለብታ ሽውታ ነበረች። ጥያቄዎቹም አይገናኙም። በትግል ዕድገታቸውም አይመጣጠኑም። ከሁለቱ ተጋድሎች ጋር አዲስ አበባን፤ ሆነ ሌላ የታሪክ ሽሚያ ግጥግጦሽ አምጥቼ እጨምራለሁ ቢባል በአንድ ድስት ወጥ ሩብ ኪሎ ጨው ጨምረህ ተበላ እንደማለት ይሆናል። ካለልኩ የተሰፋ ሽብሽቦ ከመሆን በላይ አንተ ማነህም ይመጣል? አዛዥም መሪም መሆንም አይቻልም – በፍጹም። ሁለቱም በመንፈስ ደረጃ መሪዎች አሏቸው። መሪነቱን ሚሊዮኖች ካተሙበት ቆዩ።

የሚቻለው አሁን በተቻለው መንገድ እዛው እቅርብ ያሉት የለማ አብይ ገዱ መንፈስ ከራሳቸው ማህበር ጋር በገጠሙት የጦር ቀጠና ውስጥ ጥሰው ማለፍ እንዲችሉ አቅም ማዋጣት፤ ወይንም ጎራን ለይቶ በወያኔ ትግራይ ማንፌሰቶ ሽብልል ግርዶሽ ተጠቅልሎ ማሸለብ። ቀጥሎም አብሮ መስመጥ ብቻ ነው። „ኢትዮጵያዊነት ሱስ ነው“ መሪ አለው። አሁን ባለቅኔው ጠ/ ሚር እያደረጉት ያለውም ይሄው ነው የ108ቱ ድምጽ አሸናፊ ሆኖ ይወጣ ዘንድ ነው ትጋቱ። ይህ ድምጽ አሸናፊ ሆኖ ሲወጣ ነው አዲስ ሥርዓት ሊዘረጋ የሚችለው። ሙሉ ለሙሉ ድሉም ያን ጊዜ ነው። አሁን ጮራ ብቻ ነው … ጨረር ነገር … ባይረሱ ያለበትን አካባቢ ፊት ለፊት በመግጠም ሳይሆን በጥበብ ፈውሳኛ ማድረግ። ይህ ደግሞ ለሁሉም አዳኝ መንገድ ነው።

  • ሥር ነቀል ለውጥ እንዴት?

ሥር ነቀል ለውጥ በቀጥታ ማምጣት የሚቻለው እራስህ በዳረጀኸው፤ ጠንከራ የፖቲካ ድርጅት፤ አቅም እና የማደረግ ብቃቱ ከሁለቱ ተጋድሎዎች በላይ በአዲስ የሃሳብ ልቅና ሙሉነት ባለው የህሊና ብቃት አቅም ብቻ ነው። ለዛውም ህዝብ ከተቀበለ። በብቃትህ ልቅና ለዛውም በትጥቅ ትግል የወያኔ ሃርነት ትግራይን ማንፌስቶ ሙሉ ለሙሉ ደርምስህ የበላይነትህን አረጋግጠህ አንተ ገዢ መሬቱን ስተቆጣጠር ብቻ ይሆናል ሥርነቀል የሚባለው የሚገኘው። በዚህ ሂደት ወያኔ ሃርነት ትግራይ ከነቅል ቋንቁራው ጥርግርግ ሲል ብቻ ነው። ይህን ለማድረግ በወያኔ ሃርነት ትግራይ ሜዳ ላይ በሰላማዊ ትግል ታግለህ ከሆነ በህልምም አይታሰብም። ወያኔ ሃርነት ትግራይ የማንን ጎፈሬ ያበጥራል። አሁንም እኮ ባለድርሻ ነው። ሰላማዊ ትግል አገር ቤት እንታገላለን ሲባልም ተፎካክረን የወያኔ ሃርነት ትግራይን አውራነት እናሸንፋለን ነው። ለዚያ ደግሞ ከዚህ የተሻለ ታምረኛ መንገድ የለም። አብራችሁ ኑራችሁ አይታችሁታል እኮ እነ ተፎካካሪዎች ድርድር ተብሎ በረዶ ሲጋገር። ፈቅ የሚል የሌለው።

እርግጥ ነው በህሊናህ ትጥቅ ልክ ብቃቱ ከኖረ፤ የፖለቲካ ብስለቱ ከኖረ እስከ አሁን ድረስም እኮ የሚያስጠብቅ ነገር ባልበረ። 27 ዓመት እኮ ከአንድ ትውልድ በላይ የዘለለ ነው። በታቆረ አምክንዮ። በማያድግ ዱካክ ማንፌስቶ። ወቅትን መምራት በማይችል የህሊና አቅም። አርቆ ይመጣልን በማይተልም ኮሳሳ ግንዛቤ። ለዛውም አንተ አታድግ ሌላው እንዲያድግ አትፈቅድ። አንተ የለህ ያለው እንዲያኖር አትፈቅድ። የአጃቢ ብዛት ህሊናን ሊያዳብረው ወይንም ሊያፈልቀው አይችልም። ጥሪት የህሊና አቅም የጥረት ውጤት ነው። ይህ ነው ስኬት። ይህም ቢሆን ተደራጅተህ ማሸነፍ ስትችል ያን ጊዜ የአሁኑ ቅልጣን እና ፈስስ ልበልን ማሳነካት ይቻላል። ይህ ሲሆን መላዕክታኑ ከሰማያ ሰማያት ወርደው ኢትዮጵያ በአንድ ትንፋሽ ራስ እግሯ ወርቅ በወርቅ ያደርጓታል፤ በልጅነት „አዲስ አበባ ላይ ወድቄ ብነሰ የሰራ አካላቴ ወርቅ ይዞ ተነሳ“ ይሆናል ማለት ነው። አሁን ያው እፍ ተብሎ ችግሩ ሁሉ ብን እንዲል ስንብተከተክ ውለን ስለምናድር እንጂ በራስ ሃሳብ ጸንቶ ቢያንስ ወጥ የሆነ አቋም መያዝ በተቻለ ነበር። አሁን አቤቱ ሰማያዊ ፓርቲ እንደ ጀመረው መሬት ላይ ማነው ጸሐፊ፤ ማነው ተጽዕኖ ፈጣሪ እያልክ ሰው እዬለቀምክ የሚሆን ሥር – ነቀል ለውጥ አይታሰብም። „ከሦስቱ አንዱ ይሻላል“ ይሻላል ካለከው የበለጠ አቅም አምጠህ ወልደህ መሆን አለበት ሥር ነቀል ለወጥን መተንበይ። አዲሱ ሰማያዊም መጥቻለሁ እያለ ነው። አማራ ሥም በተለወጠ ቁጥር ደም አይገበርም። ይልቅ ለሁሉም የሚጠቅም የአብይ የአስተዳደር፤ የአማራር፤ የቁጥጥር፤ የግምገማ  ት/ ቤት 4 ኪሎ ላይ ስለተከፈተ ያችን ከፈት እያደረጉ ገልብጦ ማንበብ የሚሻል ይሆናል። ኮፒ ራይት ባለቅኔው ጠ/ ሚር የሚጠይቁ አይመስለኝም። ትግል ሞናትነስ ሲሆን ነፃነት ይሞታል። ይህ ዶግማ ነው። አሁን እህቶቼ አሜሪካን አገር የሚኖሩት የዶር አብይ አህመድን ንግግር በሥርዓት ያዳምጣሉ። እኔ ሳስበው ወደ አዲስ መንፈስ ገብተዋል ማለት ነው። ከቃለ ወንጌል፤ ከመዝሙር፤ ከሀገር በቀል የሥነ ጥበብ ቤተሰብነት በመሪነት የያዙት የመሪያቸውን ንግግር ማድመጥ ነው። ቀድመው እንደ ጀመሩም ነግረውኛል። የሌላ መሪ ንግግር አዳምጠው አያውቁም። አማራነትን ወደውታል፤ ጎጃምን ጌጣችን ብለዋል። ለውጣቸው አስገርሞኛል። ወቅት እንዲህ ህሊናን ይገዛል። አዬህ እናቱ የእኔ አንበሳ ኢትዮጵያዊው ለውጥ ፈላጊው መንፈስ ሆይ!

አዲስ መሬት ያልነካው ሃሳብም አፍልቀህ፤ ከማንም ሳትጠለል ራስህን ችለህ፤ የህዝብን ልብ እና ቀልብ ባገኘኸው አጋጣሚ ሁሉ ለመግዛት የሚያስችል ቁመና ኖሮህ፤ ደሃዋም ዜጋ ናት ብለህ ተቀብልህ፤ ጤና ያጣውም ጣዕሜ ነው ብለህ አቅርበህ፤ የከፋውን አባቱ የታሠረበትን ብር ብለህ ጠይቀህ አብረህ ተጫውተህ፤ የትዳር አጋሩን በቅርበት አጽናንተህ፤ ማትብህን ጠብቀህ በቃል ኪዳነንህ ጸንተህ፤ እናመሰግናለንም አውቀህበት፤ ቃል ኪዳኑን በውን ሁነህበት እንጂ በእገረ መንገድ ፖለቲካ የተነገረህን በኮፒ እየደገምክ እና እዬሰለስክ እንደ ካሴት፤ በሥም የመቀዬሬያ ሱቅ ከፍተህ እዬተገላበጥክ አይደለም ድል የሚሉት ቁምነገር። እንኳንስ አሁን አዳዲሰ ሃሳቦች በገፍ በ„ኢትዮጵያዊነት ሱስ ነው“ ባለመቋረጥ እዬጎረፈ ቀርቶ በዘመነ ደመመንም፤ በዘመነ ቆፈን ቢሆን  እንደ ኩሬ ውሃ የረጋውን ግን ጣሪያ ላይ የተንጠለጠለውን ፍላጎትህን ለማሳካት ከልብ ጠብ የሚል፤ ሊደመጥ የሚፈለግ ሃሳብ ማፍለቅ፤ ገና ይሆናል ብለህ ቀድመህ መተንበይ ካልተቻለ ባቡሩ እዬጠላህ ዋዜማ ብቻ ሆነህ ትቀራለህ። ወይም ሥም ብቻ። ወይም ነበር ብቻ። ከቶ እዬተደማመጥን ነው የኛው ሥም አይጠሩ የለወጥ ፈላጊው መንፈስ? እንደዚህ ነው ነገሩ … „እልፍ ሲሉ እልፍ ይገኛል“ ጎንደሬዎች ሲተርቱ „ጉልቻ ሲለዋዋጥ፤ ከዝንጀሮ ቆንጆ“ ምን ማለት እንደ ሆነ ቁጭ አድርጎ እያናዘዘ ነው ህሊናን አቤቶ ችሎት።

  • የቀን እንጥሽታ፤

አማራ የጀግኖች ማርከሻ መሪ አለው። አንበሳ፤ ደልዳላ፤ ምራቁን የዋጠ፤ ብቁ የረጋ፤ ስክነት የረበበት፤ እንኳንም የእኔ ሆንክ የሚባልለት፤ የማይክለፈለፍ አንበሳው ኮ/ ደመቀ ዘውዱ የሚባል። ባለ ግርማ ባለ ሞገስ። ስኩን – ብጡል! ሌላውንም የታሰሩ የተንገላቱ፤ ቤተሰቡን የገበረ፤ ትዳሩን ያጣ ከ30 ሺህ በላይ መሪዎች አሉት። የሌላ ወርቅና ጨርቅ አድማቂ ከእንግዲህ አይሆንም። መስፈርቱ ይሄው ነው አማራ መሬት ላይ መሪ ለመሆን። ሌላው ማለገጥ ነው።

በተለይ የአማራ ልጅ ሲከሰስበት የኖረውን መሰረታዊ ጉዳይ እንውቃለን፤ አሁን ቢሆን ክሱ እሳቱ እዬነደደ ነው። ነገር ግን ለስለስ ያለው „ኢትዮጵያዊነት ሱስ ነው“ ያን ሁሉ መከራ ተሸክሞ ተረጋጉ እያለ ነው። ከማንም በተሻለ፤ ከዬትኛውም ሊሂቅ በበለጠ ለጉዳዩ ቅርበት ከተባለ ከአሁን ጊዜ የተሻለ ለአማራ ሁነኛ ባሊህ ባይ ጠበቃ ጊዜ የለውም። ስለአማራ ከአብይ መንፈስ የተሻለ መሪ በዘመኑ አያገኝም። ከሁሉም በላይ ለአማራ አዲስ ቀኑ ነው። እሱ ነዋ ዋናው የሁለገብ የጥቃት ተዋናይ ሆኖ በስውርም በግልጥ እስተዚህች ደቂቃ ድረስ ያለው። ሁሉም መስጥሮ ከምንጠራ አልተቆጠበም፤ ለአማራ ህሊናም በግለት ሽበር ከመልቀቅ አልታቀበም። የአሁኑ መታመስም ምንጩ ይሄው ነው። „ፋርጣ“ እንዴት አዲስ አበባን ይማራል ሲባል ቤተ መንግሥት ሲገባ ነደደ። ይሄው ነው ሚስጥሩ።

ይህን ቀረብን ብለው ከሚታመሱት ጋር አብረን ቆራጣ የሰው ያህል ክብር ሳንሰጥ ስናብጠለጥል፤ ስናጣጣል ለበለጠ መከራ እና ማጎዶነት ህዝባችን መንፈሱን ስንከፋፍል እንገኛለን እኛው እራሳችን። በሌላ በኩል ተጨማሪ በጥርጣሬ እንዲታይም፤ እንዳይታመን አሉታዊነትን እዬሸመትንለት ነው። ከቶ ከሥንቱ ነገር ጋር ይሆን አማራ ማህበረሰብን የምናጣለው? ከቶ አማራ ከስንቱ ጋር ነው የቂም ቤተኛ እንዲሆን የሚታጭለት? ከማንስ ጋር አማራ ይሠራ? ስልቱ ውሎ ግዞው የጠፋብን ነው። አልገባነም። ተደፍኖብናል። የማናውቀው ሐገር ናፋቂነት ከዘመነ ወያኔ ሃርነት በእጥፍ እንደሚጠብቅን አላወቅንበትም፤ በተዋህዶ ሃይማኖትም ሊመጣ የሚችለው ሰቀቀንም አልገባንም። እነኝህ ሊብራል የሆነ አቋም ይዘው የተነሱ ብሩህ ባለራዕይ ወጣቶች ይዘው የተነሱት መንፈስ ፍቅርና ምህረት ብቻ ነው። የበላይነት የገዢነት ስሜት በፍጹም ሁኔታ የለባቸውም። ማሰቡ ራሱ ፈጣሪ ይከፋብናል። ህጋዊ መሠረት እንዲኖረው መጣር የተገባ ነው። ሰው አላፊ ነውና። አቮ ለማ መግርሳ በራሳቸው ላይ የወሰዱት እርምጃ በራሱ የፖለቲካ ሸህም፤ ጳጳስም ነበር። ሚዲያ ቀረ አሁን ደግሞ አዲስ ፓርቲ ለአማራ የግድያ ገመድ …

እልቂቱ አሁንም አለ። ባለፈው ሰሞን እኮ ወያኔ ሃርነት ትግራይ ከኢትዮጵያ ሱማሌ ወጥቶ ወላይታዎችን በአሰተዳደራቸው ቦታው አዳማ ይመስለኛል ተከፍተናል፣ ተሳደናል ብለው አስነስተውባቸው ነበር። ያን ጊዜ የዕጩ ጠ/ ሚር ውድድሩን ለማጨናገፍ፤ የሙያሌም ዕልቂት የዛኑ ሰሞን ነበር። አቦ ለማ መግርሳ እኮ ጥቁር ቲሸርት ለብሰው ነበር ስበሰባ ሲሳተፉ የነበሩት። ዶር አብይ አህመድም ድብ ያለ ገጽ ነበራቸው። ግን ዋጥ አደርጉት እና በዋናው ግባቸው ላይ አተኮሩ፤ ያን ቢስቱ የባሰ እንደሚቀጥል ያውቁታል። ያን ለመግታት ባይችሉ እንኳን ማመጣጠን እንዲቻል ቁልፋቸው ላይ ብቻ ተጉ። ይህ ማለት ግን ትጉሃን መከራውን አዳፍኑት ማለት አይደለም። ማጋለጥ ይገባል። እኔ እራሴ የዕዬለቱን እዬመዘግብኩኝ እይዛለሁኝ … ቀጥዬ ስለምሠራበት … አንኳንስ የሰው ልጅ ኢትዮጵያ ያለው አዬር እረፍት ያስፈልገዋል። ወፍራም ሙግቶች ሁሉ አሉኝ የጠ/ ሚር ቢሮ ጋር እምተጋበት ግን በአክብሮት ነው። እኔም ዜጋ ነሽ መባሌን ስለሰማሁኝ ትናንትና መደመጥ አለብኝ። እኔን ebc ያደመጠኝ አግባብ ነበር።

  • መፍትሄ።

ፍቅር ነው የሚከስውን ክሶ፤ የሚያቻችለውን አቻችሎ፤ ጊዜ የሚሰጠውን ጊዜ ሰጥቶ፤ ይቅርታ የሚጠይቀውን አስጠይቆ አስማሚ ድልድይ ሊሆን የሚችለው። ለመሆኑ የአማራ ተጋድሎ ባይነሳ ይህ የኦሮሞ እና የአማራ ዓይን ለዓይን መገናኘት እንኳን ይቻል ነበርን? ተስፋዬ ከይሲም ሆነ የወያኔ ሃርነት ትግራይ ማንፌስቶም አለያይቶን ነበር። ከሁሉም ቀድመው እኮ የተሰዉ ወገኖች አሉን። እነሱ እኮ ይህን ዕድል ይህን ትንፋሽ አላገኙም፤ እነ ሻ/ አጣናው ዋሴ እኮ እዛው አስር ቤት ነው ህይወታቸው ያለፈው። ለዛሬው ሰቀቀን ዛሬ ያልገባን መቼውንም አይገባንም። ኦህዴድ አኮ ችሎቱ ልክ የለውም። ያን ያህል ህዝብ ተጨፍጭፎ፤ ተፈናቅሎ በጣምራ አራቱንም መንትዮሽ የፈተና መንገድ የተሻገረው በአማራር ብቃት እና በሰብዕና ብቃት ነው። አሁንም ለማቋቋም ዕድሉን ሁሉ ለመጠቀም አንቱ ነው።

ኦህዴድ ከ700 ሺህ በላይ ህዝብ ሲፈናቀል የሚይዘውን፣ የሚጨብጠውን አጥቶ ተርበትብቶ ቢሆን ኖሮ፤ የመከራውን ውቅያኖስ የምታሻግረው መርከብ ሰምጣ ትቀር ነበር። ነገር ግን ዕለታዊውን ሳይሆን በዛ መልክ ቢቀጥል ሊመጣ የሚችለውን የከፋውን መራር ቀን አስልቶ፤ መግቻውን ርካብ ላይ አትኩሮቱን አድርጎ፤ ችግሩን በመቻል ችሎት አድርጎ ሊታመን በማይችል የግል እና የጋራ ሃላፊነት ውህደት የኖኽ መርከብ ወጀቡን ተሻግራ ብርሃና አበራች – ለሁላችንም ለሞኝ ቅኖች። የተረፈው ለዘር ነገን ይሠራል። ነገም ቢሆን አውሬው የተፈጠረው ለጥፋት ስለሆነ የእፉኝት ተግባሩን ባለሰብነው፣ ባላቀድነው ሁኔታ ይቀጥላል፤ በመኪና ግጭት፤ በምግብ ብክለተ ወዘተ … እሱ በነደፈው ልክ እንቅፋት በፈጠረ ቁጥር እዬተደናቀፉ መሃል መንገድ ላይ መቅረት ሳይሆን ያን የዴያቢሎሳዊ ሥራውን ለእሱ የቤት ሥራ እዬሰጡ፤ ዘላቂና አስተማማኝ የህዝብ አንድነት መገንባት ከተቻለ አረም አረም ነው በራሱ ጊዜ ይከስማል። ሙጃም ሙጃ ነው በራሱ ጊዜ ጠውልጎ ይሞታል። ጥላቻም በረከት የለውም … ከትውልድ እና ከዘር ይነቅላል „ልጅ አይውጣልህ“ እኮ ከባድ እርግማን ነው። ሚሊዮኖች በዬእለት ኑራቸው ይሄን ማለታቸው አይቀሬ ነው። ህ!

ቁጭ ብሎ ሂደቱን ላጠናው እኮ አፍሪካ ላይ ለዛውም ቁጥር ስፍር በሌለው ችግር ከሰመጠች ሐገር ውስጥ የተከወነ ብልህነት አይመስልም። እኔ የመቀሌውን፤ የጎንደሩን፤ የጅጅጋውን፤ የአሶሳውን፤ የአዋሳውን ስብሰባ በተደጋጋሚ ሳዳምጠው፤ የሚነሱ አንከሊስ ሃሳቦችን ሳስተውል፤ የሚገናኝ የሃሳብ ተፋሰስ እንኳን የለም። ኢትዮጵያ ያላት የብሄር ብሄረሰባት ብዛት 80 ሳይሆኑ፤ ኢትዮጵያ ያላት የብሄር ብሄረሰብ ቁጥር 100 ሚሊዮን ነው ከማለት ደርሻለሁኝ። ሁላችንም እያንዳዱ ዜጋ የራሱ የእኔ የሚለው በአሻራው ልክ የኢጎ ብሄረሰብ አለው። የውጥንቅጥም ዓይነት አለው፤ የዝንቅንቅም ዓይነት አለው፤ የድብልቅልቅም ዓይነት አለው፤ የመቀዬጥም ዓይነት አለው የሃሳባችን – የፍላጎታችን – የተፈጥሯችን፤ የራዕያችን ምኑ ቅጡ ዥንጉርጉር ነው። አገራችን ደሃ አገር መሆኗን ሁለ ረስተነዋል። ከሰው አቅም በላይ። ይህን ዕድል አሹልከን በእንጥሽታ አስም ካሰኘን መቼውንም አናገኛውም። ለዛውም እኮ እንተዋወቃለን። ህም! ይልቅ ጋንቤላ ላይ በሁስፒታሉ ጉዳይ የተነሳው ደስ ብሎኛል እኔም ጽፌበት ነበር። ሌላው የቀብር ቦታ የተገባ ጥያቄ ነበር። ሰው በመሬቱ መቀበሪያ የለህም እዬተባለ መኖር፤ „ወላጆች ልጆቻችን ለማን ጥለን እንሂድ“ የሚለም ተነስቷል ይሄ እንደ ዜጋ ሊሞግተን ይገባል። እያለ መኖር ያልተፈቀደለት ህዝብ „የብሄር ብሄረሶበች ቀን መከበር?!!!! የአፍሪካ ነብርነት¡“ ገድሎ እንግዚአብሄር ይማርህ። ይህ ሲታሰብ አንዴት ተዘለቀ 27 ዓመት?  እም!

  • ምን?

ከቶ ምን አለን? የህሊና አቅም፤ የመተንበይ አቅም፤ ወቅት የማድመጥ የመተርጎም ችሎታ? ወቅትን የመቀዬስ ተስጥኦ? ወቅትን የማብራራት ክህሎት? የማደራጀት ክህሎት? ረዥም ጊዜ ተቀምጦ ጉዳዮችን አጥንቶ የመፍትሄ መንገዶችን የመተለም ጸጋ? ማደራጀት ቂጥ ይፈልጋል። ለቁንጥንጥ ሰብዕና ማደራጀት ክፈሉ አይደለም።ለስልቹዎችም ማደራጀት ክፍላቸው አይደለም።ማደራጀት ጆሮ ይፈልጋል። ማደራጀት መክሊትም ይፈልጋል። ማደራጀት ሙያ ነው። ማደራጀት በግብር ይውጣ፤ በለብለብ፤ በግርግር በሁካታ የሚደፈር አይደለም። ለመሆኑ ዘላቂና ጊዚያዊ ፍላጎታችን አበጥረን አንተርትረን እናውቀዋለን? ምን አለን? ምርጫ ሲመጣ በሥም ተዥጎርጉረን ፓርቲና ውህደት? እንቅስቃሴ ሲመጣ ፓርቲና ጥምረት? አዲስ ሃሳብ ሲመጣ ተቦድኖ ማብጠልጠል፤ በቃ ይሄው ነው ያለን? ህዝቡ እኮ መትረዬስ እዬረገጠ የተቀቀለው እኮ ብስል መሪ አጥቶ ነው። ጥበበኛ መሪ አጥቶ ነው። አሻግሮ አመላካች መሪ አጥቶ ነው። 50 ሺህ የአማራ እና የኦሮሞ ወጣት ወር ባለሞላ ጊዜ እኮ ነው ለካቴና ነው የተዳረገው። ሥንት ትዳር ነው የፈረሰው? ያን ጊዜ ከሥራ የተፈናቀሉት ብቃት ያላቸው ማናጀር የነበሩ ሁሉ ከሥራ እንደ ወጡ ነው የቀሩት። ለበለጠ መከራ ህዝብ እንዲዳረግ ማሰብ ማለት አቅም ሳይኖር ዘመናይነት ማለት ነው። ያን ሥር ነቀል ለወጥ ይመጣል ብሎ የሚያስበው መንፈስን መጠበቅ ጉምን መዘገን ነው። ይህም ከታሰበ እንደ ቀደምቶቹ በራስ ጫካና ዱር ተሞክሮ እንዬው። ይህን መሰለ አጋጣሚ ከዚህ በኋዋላ በ100 ዓመትም አይመጣም። ስለምን? ለመለወጥ ራሱ አቅም ስሌለን፤ ለማድመጥ ራሱ ልምዱ ስሌለን። መበለጥን ለመቀበል ችሎቱ ስለሌን? „ከአውር ቤት አንድ ዓይና ብርቁ ነው“ ሆኖ ለነገሩ እራስን ከእኔ በላይ ማን አለ ያለ „አቶ ሀ፣ለ“ አሁን ጨርቁን ጥሎ ቢያብድ በፍጹም አይደንቅም። አልሰማህም አይል ሙሉ ቀን አዲስ ሃሳብ፤ ሙሉ ቀን አዲስ ራዕይ፤ 45 ቀናት በሙሉ አዲስ ተስፋ ነው የሚደመጠው። ሚዲያው ሁሉ ምስሉ ዜናው እሱው ነው አዲስ ነገር። ለጠሉትም መቼም ከበሽታ ላይ የሚጥል ነው ወይንም የሥነ – ልቦና በሽተኝነትን የሚሸለም። ህም!

  • ህም!

የችሎታን ደረጃ በልክ የማወቅ አቅም ስለሌለ፤ አንድ አጀንዳ ለማጽደቅ ምን ያህል ጊዜ ይሆን የሚወሰድብን? ከአጀንዳ በኋዋላስ በምን ነው የሚጠናቀቀው? ቁስለቱን አውቃዋለሁኝ በዘጋቢነት ተገኝቼ አይቸዋለሁኝና። ያን የመሰለ የጎንደር አብዮት „የኦሮሞ ደም ደሜ ነው፤ በቀለ ገርባ መሪዬ ነው፤ የጋንቤላውም የኔ“ ብሎ ሲወጣ እንኳን ኦፌኮን በአጀንዳ መወያዬት እና አቋም መያዝ፤ አውሮፓ ህብረት ዕድሉ ተገኝቶ ተግቶ የእኔ ብሎ ፊት ለፊት ተጋፍቶ ዕውቅናውን ማስጠበቅ ሲገባ የታዬ ነገር አልነበረም። ዜሮ! ያ እኮ የሰማይ ስጦታ ነበር ለህብራዊ መሪነት። የሌለው፤ ያልተወሳው፤ ያልተነሳው እኔ መራሁት እያለ ጦርነት ሲከፍት የተፈቀደለት ደግሞ ልዕልናውን ዳጠው። ኦፌኮን አረና ላይ መንፈሱን አበቅላለሁ ብሎ ሰያስብ ሰማይ ሲያንጋጥጥ፤ ሲደከም፤ ያለተለፋበትን ጎንደር ደሙን ገብሩ ክብርህን ተረከብ ሲለው አሻም አለ። ያልተወጣ ያልተወረደበትን ቅንጣት መንፈስ ያልፈሰሰበት ሎተሪ በአማራ ተጋድሎ ሲታደል፤ ሲቸር አቅምን የመተርጎም የብልህነቱ ደረጃ ታዬ። በጣም የሚገርመው ዐጤ ቴወድሮስ ሃውልት ላይ ፎቶውም ላይ ታዬዩታላችሁ ቪደዮወም ሰርቼለታለሁኝ ከተሰዉት ጎን ለጎን ማማው ላይ „የ አቦ በቀለ ገርባ ምስል“ ነበር ጫፉ ላይ እዬዩት። ይሄን ያክል ሰማይ ጠቀስ ልቅና በጠላት ከተፈረጀ ማህበረሰብ፤ ከተጋፋ ማህበረሰብ፤

አሁን ጊዜ መልካሙ ነገር ሥሙን ለማንሳት ያልተቻለበት ዘመን ታልፎ „የአማራ የህልውና ተጋድሎ“ በይፋ ትንሳኤው በምዕራቡ ዓለም ሳይቀር ታወጀለት። ቁጭ ብለው አርበኞቻችን ከዓለም አቀፉ ልዑክ ጋር እኩል መከሩ። የዓለሙ የመቻቻል እናት ጠ/ ሚር አንጂላ ሜርክል ኢትዮጵያ በመጡበት ጊዜም ተፎካካሪዎች ጋር የነበረው የወል ቆይታ፤ ተከታታይ ቋሚ ክትትል ምንጩ፤ ዘሃ ግራው የአማራ ተጋድሎ ሰብል ነው። በዚህ እርምጃ እኔ አላፍርበትም። ወገኖቼ እዛ ቢታረዱም እዚህ ሥርጉተ እና ታቦቷ ሎሬቱ አላረፉም። ባትለዋል። ስኬታማም ናቸው።

የሆነ ሆኖ ኦፌኮ ዕድልን እንዲህ ነው የሚሾልከው። በማንኛው ጊዜ አዲስ ቡቃያ ሃሳብ ይዘው የሚመጡ ሰዎች የሉም ማለት የጸሐይን ሙቀት ተፈጥሯዊነት መካድ ማለት ነው። ለእኔ ከዬትኛውም ፖለቲካ ድርጅት በላይ አቅም እንዳለ ዛሬ ሳይሆን ቀደም ባሉተ ጹሁፎቼ ሁሉ ተግቸበታለሁኝ። ኢትዮጵያ ላይ አሁን የሚበልጥ ብቁ ብጡል መሪ ነው ያለው። ገናና ሥም ገናና መሪነት ማለት አይደለም። ገናና መሪነት ሃሳብ አፍላቂነት ለዛውም ከቻለ ብቻ ሳይሆን ያፈለቀውን ሃሳብ ማዝለቅ ማለት ነው። የቀደመው ሃሳብ ሥራ ላይ አውሎ በጣምራ ሌላ አዲስ ተከታታይ ሃሳብ ማፍለቅንም ሂደት እራሱ ያስገድዳል። አዲሱ ወቅት ሽሁራር የበላውን የታቆረ ሃሳብ ሙት መሬት ላይ ታጣፊ አልጋ ገዝቶለታል። ስለዚህ ያልተቋረጥ አዲስ ሃሳብ ማፍለቅ እና መንቀሳቀስ ይጠይቃል ትግል የሚሉት ሞገደኛ ከልሞገተ የማያስተኛ።

  • አዬ!

ወደ ቀዳሚው ሃሳቤ ስመለስ የተጋድሎውን ባህሪ አጠቃሎ ለመምራት የሚያስችል ተጨባጭ ሁኔታ መሬት ላይ የለም። አልሆነ ቦታ ተቀርቅሮ ግብር ለአውሬ ከመሆን በስተቀር ምንም ትርፍ የለውም። እውነት ለመናገር አቅምም የለም። አቅም እኮ ማለት ወቅትን ማድመጥ ማለት እና ለወቅቱ የሚመጥን ምቹ ሁኔታ ህሊና ውስጥ እንዲበቀል ማስቻል ማለት ነው። ይህ በራሱ የለም። የሚናፍቁትን አዲስ ፊት ለማዬት ብራና ላይ ጹሑፍ በመጻፍ ሳይሆን መሬት ላይ ያሉት ድርጅቶች እንኳን ሚዲያ ከማሳደድ፤ የሌላ ሃሳብ ተዳባይ ሆኖ በራስ ለመቆም ከመማሳን ይልቅ ቢያንስ አዲስ አባባ ላይ የተጠናከረ ተግባር ከሴራ – ከሸር – ከተንኮል እና ከደባ የወጣ ንጹህ መንገድ መከተል ይኖርባቸዋል። አዲስ ህብረ ብሄራዊ ፓርቲ ተጨማሪ መቼም አዲስ አንደሚኖርም አስባለሁኝ ጠረኑ እሱን የሚሸት ነገር አለው ከተፈጠረ ያው ያለው መታገያ መሬት አዲስ አበባ ብቻ ነው። ያ መከረኛ አማራ ከእንግዲህ በእክሌ ፓርቲ እዬተባለ ዘር አልባ መታጨዱን የቆረጠበት ስለመሆኑ አዳምጠናል። እንኳስ አማራ ነኝ አትበል ተብሎ ቀርቶ አማራ ነህም፤ እኔም የደምህ ክፋይ የአጥንትህ ቁራጭ አማራ ነኝ ተብሎ እንኳን ቢሆን ከእንግዲህ ዬትኛውንም ድርጅት ራዕይ ተሸክሞ ለሌላ የሥም ግንባታ ተቋም አማራ ገንቢ አይሆንም። ቢታሰርም፤ ቢሞትም በሥሙ በራሱ በአማራነቱ ስለመሆኑ እንቅጩን በአንድ ድምጽ ገልጧል ድፍን ጎጃም ድፍን ጎንደር። እስክንደነግጥ ድረስ። ያን ያህል ቁርጠኝነት የሚገርም ነበር። መቼም ኦሮምያ ላይ የማይታሰብ ነው። ኦሮምያን የሚደፍር የለም። ስለሆነም ኤክስፖርት በሚደረግ ራዕይና ግብ አማራን መምራት ከእንግዲህ የውድቀት ዋዜማ ነው። አንደበትም የለውም። የትኛውም ፓርቲ ካለ ማንፌስቶው መንቀሳቀስ አይችልም። አማራን ለምምራት አማራ ነኝ ማለትን ይጠይቃል። አማራንም አጀንዳ ማድረግን ይጠይቃል። በአዲሶቹ ዳርዳር አይቀሬ ነው። መሽሎክ ነው። ህዝቡ ተፈልጎ ግን አማራዊ መንፈሱ ተጠቅጥቆ ድምጹ የሚሆን አይደለም። አማራ አምርሯል። ይገባዋልም። 43 ዓመት ሙሉ መሬቱን እያቃጠለ፤ ትውልዱን በቀየው አስመንጥሮ የሰው ሥም በመውድሰ ታሪክ ሲገነባ ነውና የኖረው። የሌላው ቤተሰባዊ ዓውድ አልባብ ባልባብ ሆኖ ባቡርና ኢንደስትሪ ፓርክ ሲጠይቅ ልጆቹ የሚማሩበት ት/ቤት እንኳን የላቸውም። ለመኖር ያልተፈቀደለት ነው። ለመሆኑ አማራ አገሩ የት ነው?  አዲስ አባባ እራሱ በዝምታ ውስጥ የኖረው አማራ እንደ እሳተ ጎመራ ታምቆ የኖረውን ቁስሉን እያፈነዳው ነው። ብዙ ቁጥርም እንዳለ ይገመታል። ወቅቱና ፍላጎቶ፤ ወቅቱ እና ምኞቱ በፍጹም አልተገናኙም። አቅም ሲሳሳ ታዛ ለታዛ የተለመደ ነው። አሁን መንግሥት አለ በአግባቡ በግል ደረጃ ጥያቄዎች ይቀርቡለታል። እንሞግተዋለን።

  • ዐጤው ጎጃም!

እኛ ያለንበት፤ የነበርንበት፤ የሄድንበትን ጎዳና ሁሉ ታዛቢው መስታውቱ ህዝብ በብልህነት እንደሚከታተለው መታወቅ አለበት። እኛ ስለፈለግን እኛ ስለወደድን ሳይሆን በራሱ በነጠረ የፍላጎቱ ቀለም ውስጥ የሚኖር ህዝብ አዲስ ፓርቲ በመሠረትን ቁጥር ና ልጎትትህ ቢባል በጅ አይልም ከአንግዲህ። እኛም እንተጋበታለን። የአማራ ተጋድሎ ብዙ ነገር አስተምሮታል – እኛንም። ዩንቨርስቲ ቢገባ የማያገኘውን የእውቀት ገብያ አግኝቶበታል። መልካሙን መልካም ያልሆነበትን አንዘርዝሮበታል። የጥሞና የሱባኤም ጊዜው ነው ይህ ዘመን ለአማራው። ሚዛኑ ሜዳ ላይ በወደቀ ጊዜ አለሁልህ ላለው መንፈስ ብቻ ነው የሚያደላው። የገረመኝ ነገር ጎጃምን ውጭ የሚኖሩት ጎንደሬዎች ጌጣችን ነውየሚሉት። ጌጣቸው መሆኑ የተረጋገጠው ዐጤው ጎጃም ደም ገብሮ ነው። የገበረው ደም ደግሞ ለአማራነቱ „ወልቃይት ጠገዴ አንችን ብረሳሽ ቀኜ ትርሳኝ ብሎ ነው“ ይህ ቃለ ወንጌል ነው። ዶግማ ነው። ለነገሩ „ተጋድሎም“ ቃለ ወንጌል ነው። ከዚህ ማዕቀፍ ውጪ የሚሆን ነገር ማሰብ አሽዋን አበጥሮ የማጣራት ያህል ነው። የጎንደሩ አብዮት እኮ ነው ራሱን የሰዬመው „የአማራ ተጋድሎ“ ብሎ።  እነ አቤቱ ቅዱሳን¡ እኛ በሰጠንህ ቢሉት በድምጽ አልባው ተደሞው ክው ያደርጋል። ፈጣሪም አለ የማያዳላ። ትግሉ ሰላማዊ በሆነ መልኩ ይቀጥላል። አሁን እኛ እያለን ብናኝ ብትን አፈር የሌላቸው የአማራ ልጆች እኛ ስናልፍማ አብረው ነው የሚያልፉት። ስለዚህ በፍጥነት ወደ ራስ ተመልሶ የራስን የቤት ሥራ መሥራት ግድ ይላል። „አኖሌ“ አጀንዳችን ልትሆን አይገባም። በህሊናው ሞጋች ከቂም ጋር የተጣለ ግን የራሱን ክብር በሙሉ አቅም የሚያጠበቅ ጨዋ ጽኑ ሆደ ሰፊ አማራዊ መንፈስ መገንባት አለበን – ለትውልዱ። የዚህ ሰንደቅ ዓላማችን ሙሉ ክብር እና ሞገሰንም ማስመለስ ቀዳሚው ትውልዳዊ ድርሻችን ይሆናል።

  • አማራነት ደም ነው።

የአማራ ልጆች በከረፋው የወያኔ ሃርነት በደል ተበድላችሁም „በማንነቴ“ ከማለት ይልቅ ድፈሩት እና „ በአማራነቴ“ በሉት። በስተቀር የትውልዱን የመኖር ርካብ እያሰመጣችሁት ስለመሆኑም ልታስተውሉት ይገባል። ተበዳዮቹ ምስክር መሆን ካልቻላችሁ በዳዩማ ጮቤ ነው የሚረግጠው። በዛ ላይ ለአማራ ቀና የሚያስብ አንብዛም ነው። ተኖረበት ተረጀበት እኮ … ነገም ዛሬም ዘመንም እንዳይበደል „አማራ ነኝ“ ማለት ቢከብድም „አማራ“ ተብዬ ተበደለኩ፤በአዳባባይ በዳኝነቴ የተደበደብኩት በአማራነቴ ነው ማለት ዓለም አቀፍ ዕውቅናው ካጎላው እሲክ ከአርበኛ ሊሊሳ ፈይሳ ተማሩ። ይሄ እኮ ፈጣሪ አምላክ ወርዶ የሰራው ታምር ነበር። ግን ሾለከ። „ጥፍሬ ወለቀ፤ አካሌ ጎደለ፤ ዓይኔ ወጣ“ ይባል እና „በማንነቴ“ ማለት ይገባልን? በኢትዮጵያዊነት እንዳልሆነ ይታወቃል። ይህን መድፈር ሰውን ማትረፍ ሰብዕዊነትም ነው። አማራ ስለሆንክ አማራ ስላልሆንክ አይደለም። በዛ ላይ አማራም ኢትዮጵያዊ ነው። ይህ የፍትህ ዋቢ መሆን ህግ አዋቂነትም ነው። ይህ የሰብዕዊ መብት ተሟጋችነትም ነው። ይህ የፖለቲካ ሊሂቅነትም ነው። ራስን ስቶ የምንም ዓይነት ነገር ተጠሪ ውክል አካል ለመሆን ከባድ ነው። መነሻ ቤት አለው ሁሉም። ካለዘር የሚፈጠር ሰብል አለን? ለቤቱ ባለቤቱ ደግሞ ባለቤቱ ነው። መቼስ ቤት ሳይጸዳ በረንዳ አይጀመር ነገር …

ፊፋን ያህል ዓለምአቀፈፍ ባለአቅም ድርጅት በአደባባይ የተደበደበት አምክንዮ „አማራነት“ ነው። ይህን ገመና ማጋለጥ የአማራን ቀጣይ የስፖርት ተስፋ ጠባቂ ጠበቃ ማቆም ሆኖ ሳላ እንደዛ ማሽሞንሙኑ ግን ከ35 አስከ 40 ሺህ የሚገመተውን የአማራ ማህበረሰብን መግደል ነው። በተጨማሪም አፍሪካዊው የእግር ኳስ ቀንዲል ክቡር የይድነቃቸው ተሰማን የተጋድሎ ታሪክ በእሳት ማንደድ ነው። እሳቸው ለዚህ አልነበረም የታገሉት። የደከሙት። ዓመቱን ሙሉ አማራ በእግር ኳስ ምክንያት ተደበደበ፤ ሽንት በኮዳ ተደፋበት፤ በኤልኮፈትር በተደገፈ ጭፍጨፋ ተካሄደበት፤ ሃይማኖቱ ተደፈረ፤ የዩንቨርስቲ ተማሪ ልጆቹ በፎቅ ተወረውሩ፤ ይህ ሁሉ ከፊፋ ህግ ጋር በመጣሱ ምክንያት ነበር። ያ ድንቅ አርበኛ ሊሊሳ ፈይሳ እኮ ቀልብ የሳበው ወቅትን፤ ጊዜን፤ ሁኔታን፤ ቦታን በወጉ ስላደመጠ እንጂ ከእሱ በፊት መሰሉን የፈጸመ አትሌት ሁሉ ነበር። ብቻ ልብ ይስጠን! አላወቅንበት ስናሾልክ ስንሾልክ ግን እስከ መቼ? ሳይነኩ እነ ቤቮሻ እስከ አጃቢዎቻቸው ኡኡታ አሰምተው አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ሲያሳውጁ እኛ በ አደባባይ ተዋርድን፤ ዘር አልባ ፍሬ አልባ ሆነን ማፈር¡ ማለጋጥ። ምህረትም መፍትሄም ሥርዬትም ንሰሃም በዚህ ግልብጥ መንገድ አይገኛም።

  • ቪዲዮ የኦሮሞ እና የአማራ ተጋድሎ በምልሰት።

ቅኖቹ … የፎቶወቹን ቪዲዮ በፖስተር መልክ ሰርቻቸዋለሁኝ ይቀጥላልም። የተጋድሎ ታሪክ ስለሆነ በታዩት አይከፋም፤ እንደ እኔ „ሞኞቹን“ እጋብዛለሁኝ በትሁት መንፈስ።

https://www.youtube.com/watch?v=MM4dqqpyEj4&t=2s

Freedom! ነፃነት! 05.22.2018

በማህበረ ሳጥንኤል በተስፋዬ ከይሲ፤ የቡርቃ ዝምታ፤ በ ኦንጋውያን፤ በሻብያ እና በወያኔ ፍርሻ የቁቤ ትውልድ እናቱን ላቆዩት አያት ቅድመ አያቶቹ ዕውቅና ሳይሰጥ አዬር ላይ የተፈጠረ አደርጎ እራሱን ተቀበለ። ታሪኩን የራሱን ፈራው። በተመሳሳይ ሁኔታ ታሪክ ራሱን ይደግማል እንዲሉ አዲሱ የአማራ ትውልድ የአብይ መንፈስ ከጎረበጠው ደም የገበረበትን የራሱን ታሪክ አሳልፎ ለጮሌዎቹ መሸለሙን አልተረዳውም። ያጡት፤ ሾልከው የቀሩት ይነሰታሉ ይወድቃሉ፤ በደሙ ግብር አስቀድሞ መጪውን የትውልዱን ዕጣ ፈንታ በመተንበይ ልቅና እና ጥበብ አማራ ዛሬን ያሰገኘው አንጡራ ድሉን በግንጥል በቄሮ ብቻ እንደ ተገኘ አድርጎ ራሱን ገፍቶ ከዕንቁዊ ገድሉ እያወጣው ነው። ይህ የአብይ መንፈስ „ኢትዮጵያዊነት ሱስ ነው“ እኮ የአማራ ገድላዊ ታግድሎ እና ብሄራዊነት ዕሴት ያሰገኘው ረድኤት ነው። „የ አማራ ተጋድሎ“ የተፈራበት አመክንዮ እኮ ይሄው ነው። ሌላ ሚስጢር የለውም። የአማራ የማድረግ አቅም በሌላ ሥም ተጋርዶ እንጂ በአማራ አቅም ጎልቶ እንዲወጣ ስለማይፈለግ ነው። መደራጀቱም የሚፈራው ለዚህ ነው። ስለሆነም አሁን በአለው የለውጥ መንፈስ ከታሪኩ ራሱን እንዲያገል አማራ በጣምራ እዬተሠራበት ነው። ይህ ገናና ታጋድሎ እዚህ ይደርሳል ተብሎ ስላልተገመተ ቁስል መግሉ ንፍርቅ ያደረጋቸው ኢጎኢስቶች ይዳክሩ የተፈጠሩበት ነው በሳጅን በረከት አምሳል ስለሆኑ። የሚያስፍረው አማራ ደግሞ ሰባራ ሰንጣራ እዬፈለገ አጃቢ ሆኗል። ዛሬ ያልተቀበለውን የማድረግ ብቃት ማንነት ነገ እየጣለው፤ ባይታዋር እዬሆነ እንደሚሄድ አላወቀውም።

አማራ ሆይ! የለማ አብይ ገዱ መንፈስ የራሰህ የደምህ ዋጋ ንብረትህ አዱኛህ ነው! ልብ ግዛ! ተጋድሎህ ባይኖር ዛሬን አታገኘውም። አንድ ጊዜ ልሳነ – አማራ የሚል የወጣቶችን ውይይት እከታታል ነበር። በህግ ዘርፍ ጠንካራ አወያዮችም ተወያዮችም አሏቸው። ግን የሚመቻቸው መሪ የለም። ስለዚህም ይህ ኢሜል ይሰራልን ብዬ ጠዬቅኩኝ። ይሠራል ወንድም ተባልኩኝ። ሴት ነኝ ብዬ የነበረኝን የቀደመ ሃላፊነት ጨምሬ ጻፍኩላቸው ራሴን ገልጬ፤ እና እስኪ „መሪ የሀገር ይሆናል የምትሉትን ጠቁሙኝ“ ከዚያ ቀጣዩ ጥያቄዬ ይቀጥላል ብዬ አንዲት ጥያቄ ብቻ ላኩላቸው። አልተመለሱም። ወጣቶች ናቸው እኛ ካለፍንበት እንትሪግ መውጣት ካልቻሉ ነገም ታማሚ ነው። ማግስትን በጣም አዘንኩለት። መርጨት ብቻ ነው ያ የሚረጨው ምን ያህል መንፈስን እንደሚበትን አይታወቅም። ሚዲያ ከፍተህ ሙግት ፈርተህ አይሆንም። አንዳንድ አገር መሪ ነን የሚሉ ሚደያዎች አስተያዬት አይቀበሉም፤ ቢቀበሉም ወዲያው ነው የሚሰርዙት መልካሙን ሳይቀር። ማዬት አይፈልጉም ሥሙን ራሱ። ነፃነት ፍለጋ እንዲህ ነው የሰው ዘር ጠልተህ። ይሄ ከሰብዕዊነት ውጪም ነው። አልተገናኘነም እኛ እና ራዕያችን ቀርቶ ሰው መሆናችን። ወቀሳ እኮ አዳኝ ነው። መዳህኒትም ነው። ፈዋሽ። ሌላውማ ያሽሟጥጣል፤ ያማል፤ ቀን ጠብቆ ቂም ያወራርዳል። ቅኖች እና ግልፆች ናቸው የሚናገሩት። የአብርሃም በጎች፤ ክብር ይቅርብን ያሉ ቅራኔ የደፈሩ፤ በራሳቸው ላይ ሙሉ ዕምነት ያላቸው፤ ልብ እንዲገጠምላቸው የማይፈቁዱ። ለራስ ነው ወቀሳ ለተወቃሹ፤ ጉድፍን ማድመጥ ጠቃሚ ነው። የሆነ ሆኖ እስቲ ሲያሸኝ የከረመው ጡሁፍ ይቋጭ።

„አማራነት ይከበር!“

ነፃነትን ብቁና ብሩህ ህሊና እንጂ እልህም ኢጎም ንፋስም አይመራውም!

„ትግሬ እንጂ ትግራይ ተከዜን ተሻግሮ አያውቅም። ኢትዮጵያዊ ሙሁራን ይፍቱት!“

(ከጎጃሙ የአማራ ማንነት አብዮት የተወሰደ። መጨረሻ ላይ ያለውን ፎቶ ስታተልቁት ይመጣላችኋል)

የኔዎቹ መሸቢያ ጊዜን ተመኘሁ። እግዚአብሄር ይስጥልኝ – ኑሩልኝ።

‹‹ በመንግሥት ውስጥ መንግሥት!!! (A State With In a State)!!!›› ‹‹ከኢትዮጵያ ኢኮኖሚክስ ማህበር››

A German airport management company bought 45 percent of Athens International Airport on May 31. Ethiopian International Airport.
ኢትዮጵያዊው ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ፣ እንደ ዊል ስሚዝ (Will Smith) ትወናውን ቀጥሎል፡፡

አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር አቢይም ቢሆኑ የውጭውን ጉዞቸውን ቀነስ አድርገው የኢትዮጵያ ህዝብ የውስጥ ስቃይ ላይ አተኩረው፣ ‹‹የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ››ን ለማስቆም እንኮን አቅም ቢያጡ፣ የምስኪን ዜጎችን የግፍ ፍንቀላና ግድያ ይገጡ ዘንድ ፈጣን መፍትሄ እንዲዘይዱ ይጠበቅባቸዋል፡፡ የግፍ ፍንቀላና ግድያ ሲፈፀሙም በእዛ በአማላይ ልሳናቸው ቅዋሜ ማሰማት የስልጣናቸው ግዴታ ነው፡፡ ዝምታቸው ግድየለሽ  እንዳያስመስላቸውም መጠንቀቅ ይኖርባቸዋል፡፡› ፕሮፌሰር ፍቅሬ ቶሎሳ ጂግሳ፡፡ 1   አንድ አገር ብሄራዊ ኢኮኖሚዋን ለመገንባት መሠረተ ልማቶን ለማፋጠን የውጭ ምንዛሪ የሚስገኙ የግብርና ምርቶችና የማእድን ዘርፎች የሚወጡበት አካባቢ በቅድሚያ መንገዶች፣ የባቡር መስመሮችና ኤርፖርቶች ማስፋፋት አለባት፡፡ በዚህም መሰረት የኦሮሚያ፣ የአማራና የደቡብ ክልሎች የቡና፣ ሠሊጥ፣ የቦለቄ፣ የአበባ፣ የጫት፣ የወርቅ ወዘተ ምርቶች ወደ ውጭ በመላክ ሦስት አራተኛውን የሃገሪቱን የውጭ መንዛሪ ስለሚያስገኙ ቅድሚያ ሊሰጣቸው ይገባል ይላሉ የምጣኔ ኃብት ጠበብቶች፡፡ የወያኔ መሠረተ ልማት በጠባብ ብሄርተኛነትና በአድሎ ላይ የተመሰረተ ምንም ዓይነት የውጭ ምንዛሪ አስተዋፅዖ በማያደርጉ ከልሎች ላይ ኢንቨስት በማድረግ ለውጭ ዕዳ ሃገሪቱን ዳርጎል፣ በዚህም ምክንያት በክልሎች ያልተመጣጠነ እድገት በመፍጠር ላይ ይገኛል፡፡ ወያኔ የሃገሪቱ ብሄራዊ ኢኮኖሚ በክልላዊ ኢኮኖሚ በመተካቱ በመንግስት ውስጥ ስውር መንግስት በመገንባት ላይ ይገኛል፡፡ የሃገሪቱ ብድርና የዕዳ ጫና የተከሰተው በዚህ ምክንያት በመሆኑ ሊታረም ይገባል፡፡

ተልባ ቢንጫጫ፣ በአንድ ሙቀጫ!!!፣ የወያኔ የጦር አበጋዞች መንግሥት

{1} የወያኔ መንግሥት ከትንሽ  ጊዜ በኃላ ‹‹የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ›› አንስተናል ብለው ያውጃሉ!!!  ሆኖም የወያኔ የጦር አበጋዞች መንግሥት የመከላከያ ሠራዊትና የብሄራዊ መረጃና ደህንነት ኤጀንሲና  ኮማንድ ፖስቱ  ከክልሎች አይወጣም አፈናውና ጭቆናው ይቀጥላል ፡፡ በተጨማሪም ወያኔ ሌሎች አጋር ድርጅቶችን በቁጥጥሩ ሥር በማድረግ ሌሎች የጦር አበጋዞች መንግሥት  ልክ እንደ ሶማሌው ፕሬዜዳንት አብዲ አሊ፣ በቤኒሻንጉል ጉሙዝና ጋምቤላ የጦር አበጋዞች መሪዎች በማሰልጠንና በመፈልፈል የህዝብ ግጭትን በማስፋፋት አቅጣጫ ማስቀየር ሴራ ይቀጥላል፡፡

{2} የወያኔ ሌቦችና ሙሰኛች ከእስር ተፈተዋል፣ ብዙ የፖለቲካ እስረኞች አሁንም ወህኒ ቤት ናቸው፡፡ ከአንድ ሚሊዮን ዶላር በላይ በኮንትሮባንድ ድንበር አቆርጦ ለመውጣት ሲሞክር መያዙን ሬዲዬና ቴሌቪዥን ተገልፆል፡፡ የዶክተር አብይ አህመድ የሌቦችና ሙስናን የመታገል አቆም ከቃላት የዘለለ አይደለም፡፡ ከህግ በላይ የሆኑ ሰዎችንና ገዳይና ሌቦችን ሊያስታርቁ ይሻሉ! የሃገሪቱ ህገመንግሥትና ህግ ካልተከበረ ሰላም አይመጣም!!!

{3} የህዝብ መፈናቀል ቀጥሎል፣ በሶማሌና ኦሮሞ ግጭት ከአንድ ሚሊዮን ህዝብ በላይ ተፈናቅለዋል፣ ከቤኒሻንጉል ከብዙ ሽህ ህዝብ በላይ ተፈናቅሎል፣ በጌዲዮና ጉጂ ዞን ከ200 ሽህ ህዝብ በላይ ተሰደዋል፣ አዲስ አበባ ሃና ማርያም ከ20 ሽህ ህዝብ በላይ ቤታቸው ፈርሶ ሜዳ ፈሰዋል፡፡ ሰሚ ያጣው ተፈኛቃይ ህዝብ ዶክተር አብይ አህመድን ‹‹ለቤት ሳማ፣ ለውጭ ቄጤማ!!!›› እያላቸው ይገኛል፡፡

{4} ወያኔ የዲሞክራታይዜሽኑን ምህዳር በማስፋት መንግስት ከሃገር ውስጥና ከባህር ማዶ ተፎካካሪ ፓርቲዎች ጋር እውነተኛ ድርድር አደርጋለሁ ብሎ  ለሁሉም በግልፅ ይፋዊ የውሽት ጥሪ ያደርጋል፡፡ ተፎካካሪ ፓርቲዎችና ኢትዮጵያ ሃገራዊ ንቅናቄ፣ ለኢትዮጵያዊያን የጋራ ግበረ ኃይል፣ ለኢትዮጵያ ህዝብ የጋራ ትግል ሸንጎ፣  ለኢትዮጵያውያን ተጋሩ፣  ለሁሉም ተቃዋሚ የፖለቲካ ድርጅቶችና የሲቪክ ማህበራቶች፡- ለውይይት ይጠራልና በተንዛዛ አጀንዳና ጉንጭ አልፋ ውይይት ግማሽ አመት ይፈጃሉ፡፡ ወያኔ በትረ ሥልጣኑን እያጠናከረ ይገዛል፡፡ የግሉ ዘርፍ የኢኮኖሚ መሪነት (private-sector-led) እድገትን፣ በተለያዮ ዘርፎች ኢንቨስትመንት ውስጥ እንዲገቡ በማድረግ  ሰላምና ብልፅግናን አጎናፅፋለሁ በማለት  የልማት ዕርዳታና ድጋፍ የሚሠጡ መንግሥታትና ዓለም ዓቀፍ ለጋሽ ድርጅቶችን ወያኔ ያማልላል፣ ከእነሱም እርዳታ ያገኛል፡፡ በቅርቡ 250 ሚሊዮን ዶላር ከቻይና መንግስት በትግራይ ውኃ አገልግሎት የሚውል ብድር አግኝቶል፡፡ ‹‹ምክር ቤቱ የ702 ሚሊዮን ዶላር የብድር ስምምነት አፀደቀ›› ከዓለም ባንክ ብድርና እርዳታ በቅርቡ አግኝቶል፡፡

{5} ሸክ አላሙዲን በማስፈታት በሃገሪቱ ኢኮኖሚ ውስጥ ከፍተኛ አስተዋፆኦ እንዲያደርጉ የኢንቨስትመንት አርዐያ አድርጎ ለድቤ መችዎቹ በሚሊኒየም አዳራሽ አስጨብጭቦል፣ ኦሮሚያ፣ አማራ፣ ሶማሌ፣ ደቡብ ክልል ልጆቻቸው ለተገደሉባቸውና ለተፈናቀሉ ዜጎች መልስ ሳይሠጥና አንዳርጋቸው ፅጌና ሌሎች እስረኞች ሳይፈታ በሳውዲ ዜጋ ለማስፈታት ድራማውን ቀጥሎል፡፡ የኢ.ፌ.ዴ.ሪ የህዝብ ተወካች ምክር ቤት የኢትዮጵያ መንግሥት ከኣለም የልማት ማሕበር ጋር የ702 ሚሊዮን ዶላር የብድር ስምምነት አፀደቀ› ከዚህ ውስጥ 327 ሚሊዮን ዶላር ለከተሞችየተቆማዊና መሠረተ ልማት ማስፋፍያ ፕሮግራም፣ ቀሪው 375 ሚሊዮን ዶላር ደግሞ ለኤሌክትሪፊኬሽን ፕሮግራም እንደሚውል ተመልክቶል፡፡ ከብድሩ ስምምነት በተጨማሪ የዓለም ባንክ 273 ሚሊዮን ዶላር በእርዳታ የተለገሰ ሲሆን፣ ይህም ለኤሌክትሪፊኬሽን ማስፈፀሚያ ይውላል፡፡››2

{6} ዶክተር አብይ አህመድ በየአስራምስት ቀናት አምስት አምስት ከ75 እስከ 80 እድሜ ያላቸው ሹማምንቶች ጡረታ ያስወጣሉ ይህም ስድስት ወራት ይፈጅባቸዋል፣ ልክ እየሰፈሩ እስረኞች እንደሚለቁና በምትካቸው አዲስ እስረኞች ዘብጥያ እንዳሚያወርዱ ውሃ ቅዳ ውሃ መልስ ዓይነት ነው የትወና ጨዋታው፡፡ በጡረታ ሚኒስቴር እድሜቸው ያለፈ ሹማምንቶች ሚኒስትር፣ ሚኒስቴር ድኤታ፣ ጀነራል መኮንኖች የስም ዝርዝር ስላለ በአንድ ጊዜ እነዚህን ጡረተኞች በአንዴ ቢጠርጎቸው ትወናዎ ያጥርብዎታል፡፡ የተፎካካሪ ፓርቲ ፖለቲከኛዋችም እነ አቶ ሌንጮ ለታ፣ ዲማ ነገዎም ወዘተ ጡረታ ወጥተው በወጣቶች መተካት ግድ ይላቸዋል፡፡ ሁሉም ሰው በህግ ፊት ጡረታ የመውጫው እድሜ በእኩልነትና ያለአድሎ ይከበር!!! ለሁሉም ፖለቲከኞች የእድሜ ገደብ በሥራ ላይ ይዋል፡፡ ደ/ር አአ በጋዜጠኞችና ፋስቡክ ላይ ያላቸው አቆም ኢህአዲጋዊ በረከታዊ ትራንፓዊ ተናዳፊ ምላሳዊነት መለወጣቸው አይቀሬ ነው፡፡ በዲያስፖራና በወልቃይት ጥያቄ ላይ ፍርደ ገምድል የአውቃለሁ ባይነት የሸፍጥ ተናዳፊነት ፍንጭ ከአንደበታቸው ወጥቶልና!!! ነገ ይደግሙታል፡፡ ዊሊ ስሚዝ የአዲስ አበባ ዮኒቨርሲቲ መምህራንንና ፕሬስ ኮንፍረንስ የጋዜጠኞች ጥያቄንና የምሁራን ለማወያየት ፈርተዋል፡፡  ለጠቃቅንና ለኮብል ስቶን አንድ ለአምስት ወያኔ ያደራጃቸውን ወጣቶች በማስጨብጨብ ትወና ዶክተር አብይ ራሳቸው ገዝፈው ታይተዋል፡፡ በሚቀጥለው ጥቂት ወራቶች ውስጥ የህዝብ ጥያቄዎች ባለመመለሳቸው ምክንያት ህዝባዊ እንቢተኝነትና አመጽ ዳግም ይቀጣጠላል እንላለን፡፡

{7} የሸቀጣ ሸቀጥ ምርቶች የዋጋ ግሽበት ህዝቡን አስመርሮታል፣ የስንዴ፣ ዘይት፣ ስኮር፣ ዱቄት፣ ወዘተ የዳቦ ዋጋ መናር ህዝቡን አሰቃይቶታል፣ የቤት ኪራይ መጨመር፣ የህዝብ ከመኖሪው መፈናቀል መልስ አላገኘም፣ በተለይ የመድኃኒቶች ከገበያ መጥፋት ህዝቡን አስመርሮታል፡፡

ኢትዮጵያ ከሃገረ ግሪክ የዕዳ ጫና ትማር ሰው ሰው ያልሸተተ ልማት፣ለማዓት!!!  በ2017 እኤአ የግሪክ መንግሥት በተዘፈቀበት 354 ቢሊዮን ዶላር ዕዳ ምክንያት የባህር ወደቦቹን፣ ኤርፖርቶቹንና ሜጋ ፕሮጀክቶቹን በዕዳ ጫና ምክንያት ለውጪ ኢንቨሰተሮች በፕራይቬታይዝ ተሸጠዋል፡፡

የአየር መንገድ አገልግሎት፣ በዓለም አቀፍ የሎጅስቲክስ የአፈፃፀም መለኪያ (Logistics Performance) ከነበረበት 2.59 በ2012 ወደ 3.07 ከፍማድረግ} { ዓለም አቀፍ የበረራ ጣቢያዎችን እና የተያያዙ የአለም አቀፍ መንገዳኞችን ብዛት በቅደም ተከተል በ2007 ከነበረበት 81 ጣቢያዎች እና 4.5 ሚሊዩን መንገደኞች በ2012 ወደ 127 ጣቢያዎች እና 11.3 ሚሊዩን መንገደኖች ማድረስ፣} { የአውሮፕላኖችን ቁጥር በ2012 ወደ 113 ማድረስ እና የአገር ውስጥ መንገደኞች ቁጥርን በ2012 ወደ 2.6 ሚሊዩን ማድረስ፣} { የጭነት(Cargo) አገልግሎትን በ2012 ዓ/ም 503.7 ሽህ ቶን ማድረስ፣ ከዘርፉ የሚገኘውን የውጭ ምንዛሪ በ2012 አ/ም 5.1 ቢሊዩን የአሜሪካ ዶላር ማድረስ፣} { የውጪ ንግድ ምርቶችን ለመደገፍ እንዲቻል በክልል ኤርፖርቶች ያሉትን ቀዝቃዛ መጋዘኖች ቁጥር ከ2 ወደ 3 ከፍ እንዲል ማድረግ፣}

የኢትዩጵያ ኤርፖርቶች ድርጅት፣ የቀድሞው የኢትዩጵያ ሲቪል አቪዬሽን አስተዳደር ሥር የነበረ ኃላም ራሱን ችሎ በ1995 ዓ/ም የኤርፖርቶች መሠረተ ልማት ግንባታዎች እንዲስፋፋና እንዲያስተዳድር በደንብ ቁጥር 82/1995 ዓ/ም የኢትዩጵያ ኤርፖርቶች ድርጅት ተቆቆመ፡፡ አገራችን ለአየር ትራንስፖርት ዘርፍ ለምታስመዘግበው እድገት የኤርፖርት መሠረተ ልማት ግንባታ ትልቁን ድርሻ ይወስዳል፡፡ ኢትዩጵያ 22 ኤርፖርቶች ያሎት ሲሆን፣ አራቱ ዓለም ዐቀፍ በረራን፣ አሥራ ስምንቱ የሃገር ውስጥ በረራዎችን የሚያስተናግዱ ናቸው፡፡ በ2008 ዓ/ም በጀት ዓመት ኤርፖርት የሌላቸው 7 አካባቢዎች የሮቤ፣ ጂንካ፣ ሽሬና ሠመራ ኤርፖርቶች አውሮፕላን ማኮብኮቢያና ማረፊያ ሜዳ ግንባታ ሲከናወን ቆይቶል፡፡ በተጨማሪም የባህር ዳር ግንቦት 20 ዓለም አቀፍ ኤርፖርት አውሮፕላን ማኮብኮቢያና ማረፊያ ሜዳ ማስፋፊያ ግንባታ በመከናወን ላይ ነበር፡፡

አውሮፕላን ማኮብኮቢያና ማረፊያ ሜዳ ግንባታ በ2008/09 ዓ/ም በጀት ዓመት ውስጥ ላይ የሚገኙ ፕሮጀክቶች ያሉበት ሁኔታ፤ {1} የሮቤ ኤርፖርት አውሮፕላን ማኮብኮቢያና ማረፊያ ሜዳ ለግንባታው የተበጀተ ጠቅላላ ገንዘብ 494,846,771 ሚሊዮን ብር {2} የጂንካ አውሮፕላን ማኮብኮቢያና ማረፊያ ሜዳ ለግንባታው የተበጀተ ጠቅላላ ገንዘብ 571,711,451 ሚሊዮን ብር {3} የሽሬ አውሮፕላን ማኮብኮቢያና ማረፊያ ሜዳ  ለግንባታው የተበጀተ ጠቅላላ ገንዘብ 417,585,000 ሚሊዮን ብር {4} የሠመራ አውሮፕላን ማኮብኮቢያና ማረፊያ ሜዳ  ለግንባታው የተበጀተ ጠቅላላ ገንዘብ 450,000,000 ሚሊዮን ብር በ2008/09 ዓ/ም በጀት ዓመት ውስጥ አውሮፕላን ማኮብኮቢያና ማረፊያ ሜዳ ግንባታ እየተጠናቀቀ ያሉ ፕሮጀክቶች፣ {5} የደንቢዶሎ ኤርፖርት አውሮፕላን ማኮብኮቢያና ማረፊያ ሜዳ፣ ለግንባታው ጠቅላላ ወጪ  ገንዘብ 42,000,000.000 ቢሊዮን ብር በወርሃ ግንቦት በ2010ዓ/ም ሥራ ጀምሮል፡፡ {6} የሃዋሳ አውሮፕላን ማኮብኮቢያና ማረፊያ ሜዳ፣ ለግንባታው ጠቅላላ ወጪ  ገንዘብ 457,350,361 ሚሊዮን ብር {7} የቀብሪ ደሀር አውሮፕላን ማኮብኮቢያና ማረፊያ ሜዳ፣ ለግንባታው ጠቅላላ ወጪ  ገንዘብ 417,585,000 ሚሊዮን ብር፡፡

የአይሮፕላን ማረፍያ፤ የትግራይ ክልላዊ መንግስት አራት ደረጃቸውን የጠበቁ የአይሮፕላን ማረፍያዎች በመቐሌ፣አክሱምና፣ሁመራ (የጎንደር መሬት ወደ ትግራይ በጉልበት የተጠቃለለ) እንዲሁም አራተኛው የሽሬ አውሮፕላን ማኮብኮቢያና ማረፊያ ሜዳ በጀነራል ኃያሎም አርዓያ ስም ተሠርቶ ተጠናቆል፡፡ በኢትዮጵያ ኢኮኖሚ እቅድ የአይሮጵላን ማረፍያ፣ ባቡር፣ ኢንዱስትሪያ ዞን፣ ስኮር፣ ሃይድሮፓወር ወዘተ ድርሻ ሄዶ! ሄዶ! ያልተስተካከለ የክልሎች እድገት ማስከተሉን ፍንትው ብሎ አድሎዊነቱ ይስተዋላል፤ እንደ ክልሎች ኃብትና የውጪ ምንዛሪ አስተዋፅኦ ድርሻ ልማቱ መከወን አለበት፣ አንዱ ክልል ምንም የውጭ ምንዛሪ አስተዋፅኦ ያላበረከተ በአድሎና በሌብነት የሚደረግ የሃብት ቅርምትና መስገብገብ ውሎ አድሮ ያስጠይቃል፡፡ አንዱ ክልል በሌላው ክልል ኪሳራ ማደግ የለበትም እንላለን ካለበለዛ፣ አበው እንዳሉት ‹‹ለብዙ ፀሎት ማሠርያው አቡነ ዘበሰማያት!!!››

  • የአዲስ አበባ ቦሌ ዓለም አቀፍ ኤርፖርት ተርሚናል ማስፋፊያ ሥራ ግንባታው በቻይና ኮሙኒኬሽን ኮርፖሬሽን ኩባንያ እየተከናወነ ይገኛል፡፡ ለግንባታው የተበጀተ ጠቅላላ ገንዘብ 345,000,000 ዶላር
  • የአዲስ አበባ ቦሌ ዓለም አቀፍ ኤርፖርት የመንገደኞች ማስተናጃ ህንፃ ማስፋፊያ ሥራ ግንባታው በቻይና ኮሙኒኬሽን ኮርፖሬሽን ኩባንያ (China Communication corporation Company (CCCC) ያካሂዳል፡፡
  • በአሁኑ ግዜ ኤርፖርቱ በአመት8 ሚሊዩን መንገደኞችን በማስተናገድ ላይ ይገኛል፡፡ የአየር መንገዱ አስተዳደር በአንድ ዘር ላይ የተዋቀረ አድሎዊና ኢ-ፍትሃዊ አሰራር የሚከተል አስተዳደር በመሆኑ የሠራተኞች ብሶት ከፍተኛ እንደሆነ ውስጥ አዋቂዎች ይገልፃሉ፡፡
  • የአዲስ አበባ ቦሌ ዓለም አቀፍ ኤርፖርት ተርሚናል ግንባታ ሥራዉ ሲጠናቀቅ በዓመት ከ20 ሚሊዩን በላይ መንገደኞች ማስተናገድ ይችላል፡፡ በቀን በአንድ ጊዜ አምስት ሽህ ተጎዦችን የሚያስተናግድ ይሆናል፡፡
  • የኢትዩጵያ አየር መንገድ ባለ አራት ኮኮብ ሆቴል ግንባታ በ65 ሚሊዩን ዶላር ወጭ በአዲስ አበባ ቦሌ ዓለም አቀፍ ኤርፖርት በሚገኝ 40,000 ካሬ ሜትር ላይ አራት የተለያዩ ምግብ ቤቶች፣ሁለት መጠጥ ቤቶች፣ 370 የመኝታ ክፍሎች፣ ሁለት መዋኛ ገንዳዎች፣ ጂምናዚም፣ ስጦታ መሸጫ ሱቆች፣ 2,000 ሰዎች የሚያስተናግድ የመሰብሰቢያ አዳራሰሾች፣ 3 አነስተኛ አዳራሾች ያሉት ሆቴል በማስገንባት ላይ ይገኛል፡፡ ግንባታውን የሚያካሂደው አቪክ የተሰኘ የቻይና ኩባንያ ነው፡፡
  • በሃገሪቱ ‹‹የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ›› ውስጥ መሆናችንና የዲያጎ ሲሚንቶ ፋብሪካ ስራ አስኪያጅና ኢትዮጵያውያኖች መገደል የውጭ ሃገራት ኢንቨስተሮችን፣ መንገደኞችና አገር ጎብኝዎች የመምታትን ፍላጎት ያጨልማል፡፡ መንግስት ከቱሪዝም ያገኝ የነበረው ትልቅ ገቢ ቀንሶል፡፡ የውጭ ምንዛሪ እጥረት የመንግሥት የኦክሲጂን እጥረት ሆኖበት የሃገሪቱ ዕድገት በዶላር ደዌ ተይዞ አልጋ ላይ ውሎ አድሮል፡፡ የሜጋ ፕሮጀክቶች ግንባታ ተጎትቶል፡፡ የከተማ ሰማይ ጠቀስ ፎቆች ግንባታ ተስተጎጉሎል፡፡ ሰው ሰው ያልሸተተ ልማት ለጥፋት በማለት ህዝቡ ትግሉን ቀጥሎል፡፡

የኢትዬጵያ አየር መንገድ፣ አይሮፕላኖቹን እያስያዙ ከተለያዩ ባንኮች የሚያደርጎቸውን የውጭ ብድሮች ቀጥለን እንመልከት፡፡ በ2008 እኤአ ስምንት ቦንባርዲየር ኪው 400 አይሮፕላኖች 242 ሚሊዩን ዩኤስ ዶላር፣በ2010እኤአ አስር ቦይንግ 737-800 አይሮፕላኖች  767 ሚሊዩን ዩኤስ ዶላር ዋጋ ለመግዛት ተስማምተዋል፣ የቻይናው ኤክፖርት ኢንፖርት ባንክ የ1.6 ቢሊዩን ዩኤስ ዶላር ለአስር ቦይንግ ድሪም ላይነርስ አበድሮል፡፡ በ2011 እኤአ አራት ቦይንግ 777ኤፍ አይሮፕላኖች በ1.1 ቢሊዩን ዩኤስ ዶላር ለመግዛት ስምምነት ተፈፅሞል፡፡ በ2012 እኤአ አምስት ኪው 400 አይሮፕላኖች   160 ሚሊዩን ዩኤስ ዶለርና ተጨማሪ አንድ ቦይንግ 777-200ኤልአር አይሮፕላን  276 ሚሊዩን ዩኤስ ዶለር  ለመግዛት ስምምነት ተደርጎል፡፡ በተለያየ ግዜትም የተገዙት አይሮፕላኖች ወደ አገር ውስጥ ገብተዋል፡፡በ2013 እኤአ ኤር ሊዝ ኮርፖሬሽንና የኢትዬጵያ አየር መንገድ ሁለት ቦይንግ 777-300 ኢአር አይሮፕላኖች ለመከራየት  ተስማምተው፣ የቻይናው ኤክፖርት ኢንፖርት ባንክ የ130 ሚሊዩን ዩኤስ ዶላር ለኢትዬጵያ አየር መንገድ  ብድር አበደረ፡፡ በ2014 እኤአ የኢትዬጵያ አየር መንገድ 20 ቦይንግ 737 ማክስ 8 አይሮፕላኖች  የ2.1 ቢሊዩን ዩኤስ ዶላር ከዩኤስ አቪየሽን ጋር ስምምነት አደርገዋል፡፡ በተጨማሪም አስራአምስት 737 ማክስ 8 ነዳጅ ቆጣቢ አይሮፕላኖች ለመግዛት ስምምነት ፈፅመዋል፡፡በአጠቃላይ ከ 2008እኤአ እስከ 2014እኤአ የኢህአዲግ መንግስትና የኢትዬጵያ አየር መንገድ ድርጅት 5,608,000,000 ቢሊዩን ዩኤስ ዶላር አይሮፕላኖች ለመግዛት የውጭ ብድር ተበድሮል፡፡ የቻይናው ኤክፖርት ኢንፖርት ባንክ አይሮፕላኖቹን 1,730,000,000 ቢሊዩን ዩኤስ ዶላር በማበደር የአንበሳውን ድርሻ በመያዝ የኢትዬጵያ አየር መንገድ አይሮፕላኖች በወለድ አግድ collatoral በመያዝ እንደሚያበድር ሳይታለም የተፈታ ነው፡፡

የኢትዬጵያ የውጭ ብድር 40 ቢሊዩን ዩኤስ ዶለር ሲገመት ይህውም ከአመታዊ አጠቃላይ የአገር ውስጥ ምርት($69) ቢሊዬን ዩኤስ ዶለር (GDP) 56 እስከ 58% እጅ ይይዛል፡፡ በሌላ በኩል መንግሥታዊና የግል ዘርፎች ትስስር የረጅም ጊዜ ስምምነትና ፍቃድ፣ ‹የመንግሥታዊ ልማት ድርጅቶችን› ፕራይቬታይዝ በማድረግ በሚገኝ ገንዘብ መሠረተ ልማት ግንባታ ማካሄድ እንደሚቻል አይ ኤፍ ኤም አሳስቦል፡፡ እንዲሁ የኢትዮጵያ አየር መንገድና ቴሌኮም ከባህር ማዶ ብድር እንዳይበደሩ ቢያሳስቡም ያለበቸውን እዳ ግን ባለመግለፅ ወያኔን ተባበረዋል፡፡ አይ ኤም ኤፍ፣ የኢትዮጵያ የዕዳ መሸከም ጫናና ወለድ የመክፈል አቅም አስጊ ደረጃ ላይ ደርሶል ብሎል!!!

የኢትዮጵያ ሃገራችን የህዝብ ሃብትም ዕጣ ፈንታችን  ለቻይና መንግሥት በእዳ ጫና ምክንያት መሸጡ አይቀሬ መሆኑ ልብ ያለው ልብ ይበል፡፡ ቻይና ቻይና የሸተተ ልማት፣ ለቅኝ ተገዥነት!!!   የአቴንስ ዓለም አቀፍ ኤርፖርት፣ ሄለኒክ ሪፓብሊክ አሴት ዲቨሎፕመንት ፈንድ አቴንስ ዓለም አቀፍ ኤርፖርትን ለአቪአልያንስ የጀርመን ኤርፖርት ማኔጅመንት ካንፓኒ በ45 በመቶ ድርሻ  በ672 ሚሊዮን ዶላር በጨረታ ተሸጦል፡፡ በ2016እኤአ ጀርመን ካንፓኒ ሆነው  ፍራፖርት ስሌንቴል 14 የግሪክ የአይሮፕላኖች ማኮብኮቢያና ማረፍያዎች፣ በ1.3 ቢሊዮን ዶላር ገዝተዋል፡፡ ስምምነቱ የዓለም ዓቀፍ አበዳሪዎች ፍላጎት የመንግሥታዊ ኃብቶች ወደ ግሉ ዘርፍ ለማዘዋወር ብሎም የ86 ቢሊዩን ፓውንድ እዳ ለመክፈል የተደረሰ የአቴንስ ስምምነት ነበር፡፡ የፍራንክ ፈርት ኤርፖርት ኦፕሬተር ፍራፖርት በ1.23 ቢሊዮን ፓውንድ የ40 ዓመታት ሊዝ ኮንትራት ፈፅመዋል፡፡3 ‹‹የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ›› ይነሳ!!! የህግ ልዕልና በኢትዮጵያ ይስፈን!!! የፖለቲካ እስረኞች ይፈቱ!!!

 

ምንጭ

{1} (ዘ-ሐበሻ ሜይ 21 ቀን 2018እኤአ)

{2} ግንቦት 8 ቀን ቀን 2010 አዲስ ዘመን ጋዜጣ

{3} Hellenic Republic Asset Developent Fund (HRADF) website.

መጨረሻዎች እንደመነሻዎች አያምሩም (ጠ/ሚ ዶ/ር አቢይም አንብልኝ!)

ምሕረት ዘገዬ (mz23602@gmail.com)

ከጠቅላላ ዕውቀት ግብይት ባለፈ ብልኅና አስተዋይ ትግሬዎች ይህን ወረቀት በተለዬ ትኩረት ቢያነቡልኝ ደስ ይለኛል፡፡ ሕወሓት በኢትዮጵያና ሕዝቧ ላይ ያደረሰውንና እያደረሰ ያለውን ተዘርዝሮ የማያልቅ ግፍና በደል የማያውቅ የትግራይ ማኅበረሰብ አባል ይኖራል ተብሎ አይገመትም፡፡ የዚህ ሁሉ ሰቆቃና ዋይታ የዞረ ድምር ምን ሊያከትል እንደሚችል ደግሞ  – በአንዳንዶች ግንዛቤ ጥቂት እንደሆኑ ቢነገርም – ቢያንስ ጤናማ አስተሳሰብ አላቸው የሚባሉት የተጠቃሹ ማኅበረሰብ አባላት ሊያውቁት ይገባል፡፡ ማወቅ ብቻም አይደለም፡፡ ከዚያም ባለፈ የበኩላቸውን ጥረት በማድረግ የሁላችንም የምትሆን አዲሲቱን ኢትዮጵያ በመፍጠሩ ሂደት ጉልኅ ሚና ሊጫወቱ ይጠበቅባቸዋል፡፡ የአደባባይ ንግግሮች የተፈለገውን ያህል በቃላት ክሸና ቢያሸበርቁና ስሜትን እንዳያጎፈንኑ ሲባል  ከእውነታዎች ሥር ወድቀው ለከንቱ ውዳሤ ማስጌጫነት እንዲውሉ ቢደረግም ሕወሓትን አለትግራይ፣ ትግራይንም አለሕወሓት ማሰብ የሚያዳግት ዘመን ላይ መድረሳችንን መካድ ኅሊናን እንደማሳወር ነው፤ በዚህ ረገድ ብዙ እንደምወቀስ አይጠፋኝም፡፡ ነገር ግን የፈጠጠ ሃቅን ለመሸፈን በመሞከር አጉል ተወዳጅነትን ከማትረፍ ይልቅ እውነቱን ተናግሮ እመሸበት ማደርን እመርጣለሁ፡፡ ስለሆነም ይህን አስጠሊታ ሀገራዊ ምሥል በአፋጣኝ ለመለወጥ ከደጋግና አስተዋይ ተጋሩ ብዙ እንደሚጠበቅ መጠቆም ለክፉ የሚሰጥ ስህተት አይሆንም፡፡ እያለባበሱ ማረስ ምን ጣጣ ሊያስከትል እንደሚችል ገበሬን ሳንጠይቅ በግምትም ልናውቅ እንችላለን፡፡

ጉንዳን ሰውን ሲነክስ አይታችሁ ታውቀላችሁ? እርስዎ ክቡር አንባቢስ በጉንዳን ተነክሰው ያውቃሉ? ወያኔ ማለት ጉንዳን ነው፡፡ በቅርብዎ ጉንዳን ካለ ይህችን ተመሳስሎ (analogy) ይሞክሯት – ብዙም አይጎዱም፡፡

ጉንዳን ከነከሰው ነገር የሚላቀቀው አንገቱ ተቆርጦ ነው፡፡ በምክርም ሆነ በማስጠንቀቂያና በተግሣጽ ወይም በጩኸት ጉንዳን የነከሰውን ነገር አይለቅም፡፡ የሞት የሽረት ጉዳይ ነው፡፡ ሲነክስ እስከ አንገቱ ይሰምጣል መሰለኝ ስትመነጭቁት ጭንቅላቱ ሰውነት ላይ ተጣብቆ ይቀርና ከትከሻው ተጎርዶ ለሁለት ይከፈላል፤ ሕይወቱም በዚያው ያልፋል – ሰውን አቁስሎ፡፡ በተመሳሳይ ሁኔታ ወያኔም ሰቅዞ ከያዛት ኢትዮጵያ የሚላቀቀው ተቆራርጦ እንጂ እንዲሁ አይደለም፡፡

ፒራና የምትባል የዓሣ ዝርያ አለች፡፡ ወያኔ እሷንም ይመስላል፡፡ ፒራናዎች አንድ የፈረደበት ሰው ወደ ባህር ገብቶ ቢያገኙ በሴከንዶች ውስጥ ዐፅሙን ያስቀሩታል፡፡ እንደጅብ ተጠራርተው በቅጽበት ውስጥ ይደርሱና በዚያችው ቅጽበት ውስጥ ይረባረቡበታል፡፡ ያ ሰው የሚቀረው ዐፅሙ ብቻ ነው፡፡ ኢትዮጵያም ዐፅሟ ብቻ ገጦ የሚታየው ፒራናው ወያኔ ላለፉት ሃያ ሰባት ዓመታት በመላ ኃይሉ ስለቦጠቦጣት ነው፡፡ ወያኔ እስካለ ኢትዮጵያ ከሞት አትነሣም፡፡

አሁን ግን ሕዝብ በቃኝ ብሏል፡፡ ከዳር እዳርም ተነስቷል፡፡ የወያኔ የከፋፍለህ ግዛም በሉት የጭካኔና ዐረመኔያዊ አገዛዝ ሥልት ከሽፎበታል፤ ከአሁን ወዲያ ያ ዓይነቱ ዘዴ አይሠራም፡፡ አሁን ወያኔ ሕይወት ያለው የሚመስለው በብዙ ምክንያቶች ነው፡፡ ጥቂቶቹን ማየት እንችላለን፡፡

  1. በብሔረሰቦች መካከል የዘራው የጥላቻ መንፈስ አልሠራለትም አንልም፡፡ “የነብር ዐይን ወደ ፍየል፣ የፍየል ዐይን ወደ ቅጠል” እንዲሉ እርስ በርስ በጥላቻ የሚተያዩ ዘውጎች በመበራከታቸው ለወያኔው የአፓርታይድ ዘረኛ ሥርዓት ገላጋይ መስሎ ማሽቃበጥና የተወሰነ ዕረፍት ማግኘት ጠቅመውት ኖረዋል፡፡ አሁን ግን ሕዝብ ነቅቷል፡፡ ውስን ድምባዣሞችና ቅጥረኞች ቢኖሩም በሂደት ጥግ ጥጋቸውን ይይዛሉ፡፡ ለነሱ የሚታዘዘው መቅሰፍት ለወያኔዎች ከሚታዘዘው ቢበልጥ እንጂ እንደማያንስ በዚህ አጋጣሚ “በሦስተኛው ዐይኔ ከሩቅ ያየሁትን” መናገር እፈልጋለሁ፡፡ እንደሂትለር ተዘቅዝቀው ሲሰቀሉ ይታየኛል – ጨካኝ ሆኜ አይደለም፤ የማየውን መናገር ስላለብኝ ነው፡፡

 

  1. የሀብት ክፍፍሉ የፈጠረው የጥቅም መለያየት ዜጎችን በጥቅም አለያይቷል፡፡ ይህም ወያኔን ጠቅሞት ነበር፡፡ አሁን ግን ይህም አላፊ ነው፡፡ ለምን ቢባል መሠረታዊ የዴሞክራሲና ሰብኣዊ መብቶች እየተጣሱ በመብላትና በመጠጣት ብቻ የኅሊናና የአእምሮ ሰላም ማግኘት እንደማይቻል ሌላው ቀርቶ ሀብታሞችም እየተረዱት መጥተዋልና፡፡

 

  1. በዚያን ሰሞን ወያኔን የሚውጥ ሕዝባዊ የተቃውሞ እንቅስቀሴን ተከትሎ በራሱ በወያኔ ውስጥ የተከሰተው ማዕበል አንድ የተደበቀ ነገር አውጥቷል፡፡ ያም የተደበቀ ነገር ዶክተር አቢይ የሚባል “የእሳት አደጋ ሠራተኛ” ነው፡፡ ይህ ከየት መጣነቱ ብዙ ያነጋገረ ወጣት ዜጋ ካለፉት ጥቂት ሣምንታት ጀምሮ የሌት ዕንቅልፍና የቀን ዕረፍት ሳያምረው ቆላ ደጋ እየተንከራተተ ነው፡፡ የሚደግፉትም የሚቃወሙትም ቢኖሩም የማይካደው እውነታ ግን ለሀገር የተወሰነ መረጋጋትንና ለራሱም የማይናቅ ሕዝባዊ ከበሬታን ማግኘቱ ነው፡፡ ለውጥን በቀላሉ መቀበል ለሚቸግረን ሰዎች የወጣቱ ፖለቲከኛ እንቅስቃሴ እምብዝም ሊገባን ባይችልም ወያኔን ግን ከጉድ እንዳወጣው መገመት አይከብድም፡፡ የዚህ ጠ/ሚኒስትር ወደ ጫፍ መውጣት በርካታ ታሳቢ ውድመቶችን አስቀርቷል ወይም በቅድመ ሁኔታዎች የተቀነበበ መዘግየትን ፈጥሯል፡፡ ወያኔ እንደስከዛሬው ዳግም አንሰራራለሁ ብላ ከሆነ “ቅዠት ነው!” በሏት፡፡

 

 

  1. “ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ” በሚል የቁልምጫ ስም የሚጠራውና በታላላቅ ዓለም አቀፍ የስለላ ድርጅቶች የሚመራው ፀረ-ኢትዮጵያ ኃይል የሚሰጠው ሁለንተናዊ ድጋፍ ለወያኔ የጀርባ አጥንት መሆኑ አይካድም፡፡ ይህም ድጋፍ ሀገራዊ የኃይል ሚዛኑን እያዬ መደብዘዙና ወዳጋደለው ማዘንበሉ የሚጠበቅ ነው፡፡ የትኛውም ወገን ምንም ያህል ኃይለኛ ቢሆን ከደካማና ከሟች ጋር ተያይዞ ቢያንስ መወቀስን አይፈልግምና ወያኔዎች በመጨረሻው ራቁታቸውንና ብቻቸውን መቅረታቸው አይቀርም፡፡ ይህም ለውድቀታቸው መፋጠን አቢይ ምክንያት ይሆናል ብንል አንሳሳትም፡፡

 

  1. ዜጎች ፈዘዋል፡፡ ብዙዎች በማይቀበሉት የድግምትና ትብታብ አፍዝ አደንግዝም ይሁን የሚያዩትንና የሚደርስባቸውን ስቃይና እንግልት በማመንና ባለማመን መሀል ሆነው ግራ በመጋባት ብዙ ኢትዮጵያውያን በስማም እንደተባለበት ሰይጣን አይሰሙም፤ አይለሙም፡፡ ይህ ሀገራዊ ፍዘት ለወያኔዎች መቦረቅ እንደዋና ምክንያት ነበር፡፡ ከአሁን በኋላ ግን ይህ ክስተት ታሪክ ይሆናል፡፡ ዜጎች ነቅተዋል፡፡ “አንተ ያመጣኸውን አንተው መልሰው” ከሚለው ጎጂና ኢ-ሃይማታዊ ብሂል ተላቀው ራሳቸውን ነፃ ለማውጣት የተዘጋጁ ወጣቶች በመላ ሀገራችን ዘመኑ የሚዋውን የታሪክ ፍርድ በመጣባበቅ ላይ ናቸው፡፡ የድርሻቸውንም ለመወጣት ተመጣጣኝ ዝግጅቶች እየተደረጉ እንደሆነ በውስጣዊው ዐይናችን እያየን ነው፡፡ ፈጣሪ ሲታከልበት “ፊተኞች ኋለኞች፤ ኋለኞችም ፊተኞች” የሚሆኑበት የማይቀር ክስተት እውን ይሆናል፡፡

 

  1. ኢኮኖሚውን፣ የመንግሥትና የግል መሥሪያ ቤቶችን፣ ወጭ ገቢ ንግዱን፣ የሸቀጥ ምርቱንና ሸቀጡን ራሱን፣ ላኪና አስመጭነቱን፣ ፖሊሲውንና ፖሊሱን፣ መከላከያውን፣ ደኅንነቱን፣ አየር መንገዱን፣ ቴሌውን፣ መብራት ኃይሉን፣ ኮንዶሚኒዩሙን፣ ሚዲያውን፣ ሪል እስቴቱን፣ ህንፃና መንገድ ግንባታውን፣ ፋብሪካውን፣ ቀበሌውን፣ ወረዳውን፣ ክፍለ ከተማውን፣ ማዘጋጃውን፣ መሬት ዕደላውንና መሬት ቅሚያውን(መሬት አስተዳደሩን)፣ ኢንዱስትሪውን፣ ትምህርቱን፣ የመሬት ውስጥና የመሬት ላይ ማዕድኑን፣ ውኃ እያሸጉ መሸጡን፣ የሠራተኛ ቅጥሩንና ስንብቱን፣ መልከ ጥፉም ቢሆን ህገ መንግሥቱን፣ ደንቡንና መመሪያውን፣ ዐዋጁን፣ ፓርላማውን፣ ቤተ መንግሥቱን፣ የሚኒስትር መሥሪያ ቤቱንና ሚኒስትሮችን፣ ሚኒስትር ዴኤታዎችን፣ የሀገር ሀብት ንብረቱን – ጓዳ ጎድጓዳውን፣ የመረጃ ቋቱን፣ የመረጃ መረቡን፣ ዲፕሎማሲውን፣ ወዘተ….. የተቆጣጠረው ሕወሓት እንደመሆኑ ሥልጣኑን በሚታሰበው ፍጥነት ወደ ኢትዮጵያዊ ኃይል በውድም ይሁን በግድ ለማዘዋወር ጊዜ መፍጀቱ የሚጠበቅ ነው፡፡ ይህ ለዓመታት ሥር ድረስ ዘልቆ ሀገሪቱን በየፈርጁ የማነቅ ወያኔያዊ ድርጊት ሕወሓትን ከነሰንኮፉ በቀላሉ ነቅሎ የመጣል ሂደቱን አስቸጋሪ እንደሚያደርገውና ጥበብና አስተዋይነት እንደሚያስፈልገው መገንዘብ ይገባል፡፡ የኢትዮጵ ችር እንደግግር በረዶ ለዘመናት ሲቆለል እንደመክረሙ በወራትና በሣምንታት ውስጥ እንደጤዛ የሚረግፍ አይደለም፡፡ እናስተውል!!

 

  1. በደጅም ሆነ በቤት ያለው የኢትዮጵያ ሕዝብ እምነት የሚጥልበትና በፍቅርና በውዴታ እየተጠጋው ለእውነተኛ ነፃነት የሚያበቃ የፖለቲካ ኃይል እንዳይኖር ወያኔዎች በርትተው ሲሠሩ ከመቆየታቸውም ባሻገር ተቃዋሚ ነን ባዮቹ ራሳቸውም በረባ ባልረባው እየተጣሉ ሲናከሱና ሲዘራጠጡ በህልም እልም ዓለም ከመኖር ባለፈ የሕዝብ ተስፋ ሊሆኑ አልተቻላቸውም፡፡ ብዛታቸውም ቢሆን በብጥቅጣቂ የግል ፍላጎቶች ላይ እየተመሠረተ ለመቁጠር አስቸጋሪ እስኪሆኑ ተበራክተዋል፡፡ በቁጥጥር ሥር ያልዋለና ወደ ጥቅም ያልተለወጠ ብዛትና ልዩነት ደግሞ ዛሬ አልመች ብሎ በነገር ጅራፍ ቢያተጋትግ ነገ በጥይት አረር ማለባለቡ አይቀርምና ይህ የፖለቲከኞቻችን መብዛት በራሱ ከራስ ምታቶቻችን መካከል ዋናው ሆኗል፡፡ ለወያኔ ዕድሜ መራዘምም የበኩሉን አስተዋፅዖ ማድረጉ የታመነ ነው፡፡ ተቃዋሚዎች የሕዝብ አለኝታ ይሆኑ ዘንድ ከባላንጣነት ነባር አዙሪት ወጥተው በጋራ ወደሚያሰባስቧቸው ነጥቦች እንዲያመሩ፣ በኅብረት በመታገልም ሥልጣን ከሕዝብ እንዲገኝ የሚቻልበትን ሥርዓት እንዲፈጥሩ በዚህ አጋጣሚ እናሳስባቸዋለን፡፡

 

ያም ሆነ ይህ የኢትዮጵያ ነፃነት በቅርብ መምጣት የሚያጠያይቅ አይደለም፡፡ “የጭንቅላት ሥጋ መብሰሉ ለማይቀር እንጨት ይፈጃል” ይባላል፡፡ አንድ ነገር መሆኑ ባይቀርም በአንድ ወይ በሌላ ምክንያት ሊዘገይ ይችላል፡፡ መምጣቱ የማይቀር ነገር መዘግየቱ ያልተጠበቀ ወይም ቢጠበቅም ድንበሩን የጣሰ ችግር ሊያስከትል የመቻሉ ጠማማ ዕድል ከፍተኛ ነው፡፡ የመምጣት መሄድን ትርጉም የሚያውቅ ሰው ሂያጅና መጪን በአግባቡ ይቀበላል፤ ይሸኛልም፡፡ አለበለዚያ ችግሮች ይከሰቱና “ምነው ባልተፈጠርኩ!” ማለት ይከተላል፡፡ ያኔ ጸጸትና ቁጭት ዋጋ የላቸውም፡፡ መጥኖ መደቆስ ቀድሞ ነውና…

የአስተዋይ ተጋሩ አስፈላጊነት እዚህ ላይ ነው፡፡ አንድ ውኃ ውስጥ እየሰመጠ ያለ ሰው የሚያድነው መስሎት የውኃውን ዐረፋ ወይም የሚንሣፈፍ ገለባ እንደሚጨብጥ ሁሉ ሕወሓትም ከታሪካዊ ውድቀቱና ግብኣተ መሬቱ የሚተርፍ እየመሰለው በአሁኑ ሰዓት የቀቢፀ ተስፋ ተግባራቱን በኅቡዕና በግልጽ እያከናወነ ይገኛል፡፡ ጥቂት ነገሮችን እንይ፡፡

  1. ዶ/ር አቢይን ከመነሻው እንዳይመረጥ ለማድረግ ብዙ ጣረ፤ ግን አልተሳካም፡፡ ምናልባት የኢትዮጵያ ጠባቂ አምላክ አልፈቀደለትምና የሆነው ሁሉ ሆኖ የሆነውና እየሆነ ያለው እንዲሁም ወደስተፊት ሊሆን ያለው ሊሆን ግድ ሆነ፡፡ እንጂ አንዱን የሰው ከብት በሌላ የሰው በክት ተክቶ እንደጥንት እንደጧቱ ዕቃ ዕቃ ጨዋታውን ሊቀጥል ነበር፡፡ ሁልጊዜ ብልጥነት የለም፡፡ እንደ እውነቱ ከሆነ የኛ ጠባይ ለሰውም ለእግዜሩም አስቸጋሪ ስለሆነ እንጂ ይህን ያህል መሰቃየትም አይገባንም ነበር፡፡ ኢትዮጵያ ከፀረ-አማራው ማይሙ ሽፈራው ሽጉጤ የበለጠና እንዲያውም እርሱን መሰል የሰው ጎደሎዎችን ከእንደገና ጠፍጥፈው የተሻ ስብዕና ያላቸው ሰዎች እንዲሆኑ ማድረግ የሚችሉ የተማሩ ዜጎች እንዳሏት እየተረዳን ነው – ወላድ በድባብ ትሂድ፡፡ ወያኔ የመረጠልንን ፀረ-አማራውን ሽፈራው ሽጉጤንና የፈጣሪ በጎ ፈቃድ ተጨምሮበት እንደተሾመልን በበኩሌ አምኜ የተቀበልኩትን አቢይ አህመድን በዐይነ ኅሊናችሁ አስቡና ፍርዱን ራሳችሁ ስጡ፡፡ ለማንኛውም ሰው እንዳናገኝ ወያኔዎች ከፍተኛ ጥረት ቢያደርም አልተቻላቸውምና ከሸፈባቸው፡፡ ያለው አይቀርምና ብዙ ደክመው እስካሁን የዚህን ልጅ ግስጋሴ ሊያቆሙ አልቻሉም፡፡ ከላይ ከታዘዘ የሥሩ ምንም እንደማያመጣ በእግረ መንገድ እየተማርን ነው፡፡ ሊገድሉትና ሊያስገድሉትም እንደሞከሩ ሰማን፡፡ ያንንም በፈጣሪ እገዛ አመለጠ – ዶክተሩ፡፡ የብዙዎቻችንን ተስፋ እውን እንዲያደርግ አሁንና ወደፊትም ፈጣሪ ይርዳው፡፡
  2. ከአሁን በኋላ አቢይን በአካላዊ ጉዳት ማስወገድ የህልም ያህል ነው፤ አይቻልም ማለት ግን አይደለም፡፡ ህልምነቱን ወያኔዎች በሚገባ ይረዳሉ፡፡ የሚያስከትለውን ጦስ አማካሪዎቻቸውም ይነግሯቸዋልና ወደዚያ ዓይነቱ ቅሌት አይገቡም ወይም ቢያንስ የሚገቡ አይመስለኝም፡፡ ሌላውና የቀራቸው ብቸኛ ካርድ እርሱን በህዝቡ ዘንድ ማስጠላትና “የቀደመው ጊዜ ይሻለን ነበር” ወደሚል አቅጣጫ ሕዝቡን ማስኬድ ነው፡፡ ይህን ለማድረግ ደግሞ የተለያዩ ዕቅዶችን ነድፈው እየተንቀሳቀሱ ነው፡፡ የተወሰኑትን አሁን ማየት እንችላለን፡፡

 

  • አማራን በኦሮሞና በሌሎች ዘውጎች በተለይም በጋምቤላና በቤንሻጉል ጉሙዝ እንዲገደል፣ ሁሉንም ሕዝብ እኩል ማገልገል በሚገባው የሀገር መከላከያ ሠራዊት በታገዘ የትግራይ ሚሊሽያ አማካይነት ከመኖሪያው እንዲፈናቀል ማድረግ በአሁኑ “የሰላምና የመረጋጋት ወርቃማ ጊዜ ውስጥ” ሥራየ ብለው ተያይዘውታል፡፡ ኦሮሞ አማራን አሳደደ፤ ገደለ፤ ከመኖሪያውም አፈናቀለ፡፡ ጥሩ፡፡ ኦሮሞ በብዛቱ ከአማራም የሚበልጥ በመሆኑ ምንም ዓይነት አፀፋ ከአማራ ቢመጣ ይቋቋመዋል፡፡ ጉሙዙስ? ጋምቤላውስ? ይህን ሥሌት እዩልኝ፡፡ ይህ የማን ሥራ እንደሆነ እንግዲህ ተመልከቱ፡፡ በመሠረቱ የጋምቤላም ሆነ የቤንሻጉል ሕዝብ በምንም ዓይነት መንገድ በራሱ ተነሳሽነት አማራን አይገድልም፤ አያስወጣምም፤ እውቱን ለመናር ድፍረቱም ይራዋል ብዬ አላስብም – ተከባብረው ከመኖራቸውም በተጨማሪ የሚያገዳድላቸው የተለዬ ምክንያት በተለይ ሰሞኑን የለም፡፡ ይህ ነገር የሆነው የሚሆነውም በወያኔ ቀጥተኛ ትዕዛዝና በጎሣዎቹ እበላ ባይ ጥቂት ካድሬዎች አስፈጻሚነት ነው፡፡ “ሀገሪቱ ካለሕወሓት ሰላም የላትም” በሚል እሳቤ ዓለም አቀፋዊ ድጋፍ ለማግኘትና ሕዝቡንም እንደተለመደው በማስፈራራትና በማስበርገግ የግፍ አገዛዛቸውን ለመቀጠል ሕወሓት ሆን ብሎ የሚያደርገው እንጂ ከሌላ ከማንም ወገን ይህ ነገር አልመጣም፡፡ ስለዚህ ጎሣዎችን ከጎሣዎች ማጋጨት፣ እዚህና እዚያ የሽብር ጥቃቶችን መፈጸም፣ ቦምብ ማፈንዳት፣ ሰዎችን አለአበሳቸው ማሰር፣ ሁከትና አምባጓሮ መፍጠር፣ የድንበር ግጭቶችን ማስነሳት፣ ወዘተ. ወያኔ እስኪወድቅ የሚቀጥለባቸው ዕኩይ ተግባራት ናቸውና መንቃት ይገባል፡፡ እነሱ በቆፈሩት ጉድጓድ ሁሉ እየዘለልን ከገባን ከፈርዖናዊ አገዛዛቸው ነፃ መውጣት አንችልም፡፡ ወጥመዶቻቸውን እንወቅ፤ ከዚያም እንጠንቀቅ፡፡

 

  • የኑሮ ውድነቱን ታዘቡ፡፡ አቢይ ሥልጣን ከያዘ ወዲህ ከሞላ ጎደል የሁሉም ነገሮች ዋጋ ከዕጥፍ በማይተናነስ ጨምሯል፡፡ አንዲት ዕንቁላል እንኳን ባቅሟ ከብር 2.50 ወደ ብር 5 አድጋለች – እኔ በተወለድኩበት ዓመት በአንድ ብር አንድ መቶ ዕንቁላል ይሸመት እንደነበር “አስታውሳለሁ”፤ መቶ ኪሎ ጤፍ ደግሞ በ25 ብር ብቻ! ሊያውም ተወዶ – ምን ዓይነት የተረት ተረት ዘመን ላይ ደረስን ግን ወገኖቼ? በአጭሩ አሁን ገበያው እሳት ሆኗል፡፡ ሰው ሁሉ ደግሞ ነቅቷል፡፡ ይህም ደስ ይላል፡፡ ሻጥር እንደሆነ ሕዝቡ ገብቶታል፡፡ ሰበቡ የዶላር ምንዛሬ ይባል እንጂ አዲሱን ጠ/ሚኒስትር ለማሳጣትና ሕዝብ “የዱሮው ይሻለኛል!” እንዲል በወያኔና ግብረ አበሮቹ ሆን ተብሎ አሻጥር እየተሠራ እንደሆነ ሁሉም ተገንዝቦታል፡፡ በአንድ ሣምንት ውስጥ የሁሉም ነገር ዋጋ እንዲህ ማሻቀቡ አለነገር እንዳልሆነ ማንም ይረዳል፡፡ ንግዱም ሆነ አገልግሎቱ በአብዛኛው በወያኔና ደጋፊዎቹ በመያዙ ጃዝ ሲባሉ የሚታዘዙ ተፅዕኖ ፈጣሪ ሰዎች ከየሴክተሩ ሞልተዋል – ከየንግድና የኢኮኖሚ እንቅስቃሴው ማለቴ ነው፡፡ ስለዚህ ላልተወሰነ ጊዜ መጎዳታችን አይቀርም፡፡ ቢሆንም እንደ ቀደመው የሙሤ ዘመን ሰዎች በቀላሉ ለችግር ሳንረታ የቋሚ ነፃነታችን ደወል እስኪደወል መጽናት አለብን፡፡ አቢይም በእውነት የኛ ከሆነ ጊዜ ባለውሉ ይነግረናል፡፡ በብሂሉ “ሽልም ከሆነ ይገፋል፤ ቂጣም ከሆነ ይጠፋል” እንዲሉ ነውና ለዚህ ጠ/ሚኒስትር የተወሰነ ጊዜ መስጠቱ፣ በማስተዋል እየተራመዱና ነገሮችን በብልኃት እየመረመሩ ማገዙም ጥሩ ነው፡፡ ይህ ልጅ እንዲህ ያለ ዕረፍት የሚማስነው የግል ዕዳ ኖሮበት ሣይሆን ለሀገርና ለሕዝብ ብሎ መሆኑን እንረዳ፡፡

ለመሰናበቻ፡- ከዚህ በታች ያለውን ሥዕል ተመልከቱ፡፡ ያገኘሁት ከኢንተርኔት ነው፡፡

ይህ ወያኔ ማለትም ይህ ጋላቢ ምን ያህል ልበ ደንዳና እንደሆነ ተረዱልኝ፡፡ አምስት ኩንታል ሊሆን ምንም ያህል ያልቀረው ዘረጦ ሰውዬ በዚህ ምሥኪን ፍጡር ጀርባ እንዴት እንደሚጫወትበት እያየን ነው፡፡ ሰው እንዲህ ጨካኝ ፍጡር ነው፡፡ ወያኔም በኢትዮጵያውያን ላይ እንዲህ ተንፈራጦ ፍዳችንን ሲያሳየን ከረመ፡፡ ከዚያም ባለፈ ልጆቻችንን ሲያስር፣ ሲገርፍ፣ ሲገድል፣ ሲያሰድድና ሀገሪቱን የተማረ ሰው አልባ እንድትሆን ሲያደርግ…. ከ30 ዓመታት በላይ ዘለቀ፡፡ አሁን ታዲያ አይበቃውም?

ከፍ ሲል የምናየው ፈረስ ከአቅሙ በላይ በሆነ ሸክም ምክንያት ተፈጥሯዊ ቅርጹ ተለውጦ የሚከተለውን መስሏል፡፡ እንዴት እንደሚያሣዝንና አንጀትን እንደሚበላ ተመለከቱ፡፡ እኛም ማኅበራዊና ግላዊ ሕይወታችን ልክ እንደ ፈረሱ ቅርጽ ተንሻፎና ተወላግዶ ከውጭ ለሚታዘበን በጣም እንደምናስጠላ እሙን ነው፡፡ ግፈኞች በተገፊዎች ላይ የሚያስቀምጡትን አሻራ ታዘቡልኝ፡፡

ልዩ ማስታወሻ

ይህን ጽሑፍ ትናንት ነበር የላክሁት፡፡ ግን ለአንድም ድረገፅ አልደረሰም፡፡ በላክሁ በጥቂት ደቂቃዎች ውስጥ የሚለጥፉ ድረገፆችም አላወጡትም፡፡ ምክንያቱም አልደረሳቸውም፡፡ ኢሜይሌን ስፈትሽ ለማንም እንዳልደረሰ ተረዳሁ፡፡ “ታግዷል” የሚል መልእክትም አገኘሁ፡፡ ይህ ለኔ የጠቆመኝ ነገር መላላክም እንዳልተቻለ ነው፡፡ ስለዚህ ይቺን አጭር ማስታወሻ ለጠ/ሚ አቢይ መጻፍ ፈለግሁ፡፡ መልእክቴ የታገደበት መልእክት ቀጥሎ ያለውን ይመስላል – አንድ ምሣሌ ነው፡፡

Message blocked

Your message to emadebo@gmail.com has been blocked. See technical details below for more information.

LEARN MORE

ጠ/ሚ አቢይ ሆይ! እንቅስቃሴህ ጥሩ ነው፡፡ ግን ብዙ የታሰረ ነገር በሀገርህ ውስጥ አለና በዚያም ላይ በርታ፡፡ የጽሑፍም ሆነ የንግግር ግንኙነታችን ታስሯል፤ እነ አንዳርጋቸው ጽጌን ጨምሮ ብዙ ዜጎቻችን አለአበሳቸው ታስረዋል፤ ሆዳችን ነፃ ተለቆ ኅሊናችን ተቀፍድዶ ታስሯል፤ ኑሯችን በወያኔ የንግድና የፖለቲካ ባለሟሎች ተጠፍንጎ ታስሯል፤ ዕውቀት ግንዛቤያችን ተኮድኩዷል፤ አእምሯችን ጫጭቷል፤  የሶማሊያ ዘላንና የዐረብ ገበሬ በየበረሃው እንደልቡ የሚጠቀምበት ኢንተርኔት እንኳን ሳይለቀቅልን አንተ የምትታማበት “የሽርሸር መንግሥት”ም በቃላት ደረጃ እያማለለን ባለበት ሁኔታ አንዳንዶች “ውስጡን ለቄስ” ቢሉ አንተ የምትሰጠው መልስ እንዳያጥርህ እሰጋልሃለሁ፡፡ ስለዚህ ከውጪ መጀመርህ መልካም ሆኖ በአፋጣኝ ወደ ውስጥ ገብተህ ብዙ ነገሮችን ማስተካከል ካልጀመርክ ይህችን ሀገር ወዳልተጠበቀ ቀውስ በመምራቱ ረገድ የበኩልህን ድርሻ እያበረከትህ እንደሆነ ላስገነዝብህ እወዳለሁ፡፡ “ለዐይን ይበጃል ያሉት ኩል ዐይን አጠፋ” እንደሚባለው እንዳይሆንብንም እፈራለሁ፡፡ ወያኔዎችን ያወቅሃቸው አልመሰለኝም፡፡ ቀን ቀን ስትገነባው የምትውለውን ሁሉ ማታ ማታና ሌሊት ሌሊት ሲያፈርሱ የሚውሉ የእፉኝት ልጆች ናቸውና በሁለት ወር ውስጥ የሠራሃትን ትንሽ ታሪክህን ሳትቀር እንዳያጠፉብህ ተጠንቀቅ፡፡ አለበለዚያም አለመቻልህን አሳውቀህ ዘወር በል፡፡ አሁንና እስካሁን በምታደርገው ነገር ሁሉ ግን አድናቂህና አዛኝህም ነኝ፤ ለተቀማጭ ሰማይ ቅርብ መሆኑን ደግሞ አሣምሬ አውቃለሁ፡፡ አለመቻልን ማወቅም የጥበብ አካል መሆኑን እረዳለሁ፡፡ አለመቻል ስልህ ደግሞ ከዐውሬ ጋር የመታገልን አለመቻል እንጂ በጥበብ ሀገርን መምራት ስላለመቻል አለመቻል ማለቴ አይደለም፡፡ ከአክብሮት ጋር፡፡ በሌላ አድራሻ ደግሞ ልሞክር እስኪ፡፡

እውነት ለፍርድ በር ላይ ደርሳለች!!! – ከተማ ዋቅጅራ

ለግዜአዊ ጥቅም ቤትህን በእንቧይ ካብ አትገንባ። ለፖለቲካ ትርፍ ብለህ ለህዝብ እና ለልጆችህ የውሸት ታሪክ አታስተምረው። የእምቧይ ካብ ሳይቆይ ይፈርሳልና። የውሸት ታሪክም ውሎ አድሮ ይገለጣልና ያኔ ለህዝብ እና ለልጆችህ የምትመልሰው ታጣለህ። ማጣት ብቻ ሳይሆን ህዝብህንም ልጆችህንም የውርደት ካባ እንዲለብሱ ከማድረግ ባሻገር ተሸማቀውና በሁሉ ነገር ተጠልተው እንዲኖሩም መፍረድም ጭምር ነውና።
ጠቅላይ ሚኒስቴር አብይ በተለያየ መድረክ ላይ የሚናገሩት ንግግር እንዴት ነው ተብዬ ብጠየቅ የኔ መልስ በምሳሌ እንዲህ ማለት እወዳለው።
አንድ መሪ በአንድ  ወቅት እንዲህ በማለት የሙዝን ምንነት ለህዝቡ ይገልጻሉ፦ ሙዙን ከዘለላው ቆረጥ ያደርጉና ሙዝ ግሩም ጣእም ያለው ጣፋጭ ነው። አበላሉም ቀላል ነው በግራ እጃቹ ትይዙና በቀኝ እጃቹ በቀላሉ ላጥ ላጥ እያደረጋቹሁ መብላት ነው። ሃይል አይፈልግ ጉልበት አይፈልግ ብለው ሙዟን ላጥ አድርገው ከበሉ በኋላ  በዙሪያቸው ላሉ ሹማምንቶች ከዘለላው እንዲበሉ ይሰጧቸዋል። ሹማምቶቹም የቀረበላቸውን ሙዝ በቀላሉ ላጥ አድርገው በሉና ጥፍጥናውን ለመሪያቸው ይነግሩታል። መሪውም ወደ ህዝቡ በመመልከት አያችሁ ሙዝ ጣፋጭ ነው ብሎ መናገር ሲጀምር  በዚህ ግዜ ከህዝቡ አንዱ እጁን ያወጣና ጥያቄ አለኝ ይላል። መሪውም እንዲናገር ይፈቅዱለታል እንዲህ በማለት መናገር ጀመረ ሙዝ ጣፋጭ ነው ብሎ ለመናገር ሁሉም ህዝብ በነጻነት ልጠን መብላትና አስተያየታችንን መስጠት አለብን ያልበላነውን  ሙዝ ጣፋጭ ነው ብለን መናገር ግን አንችልም። ማመስገንም ካለብን ሙዝን ኮትኩቶ እና አብቅሎ ለዚህ ያበቃውን ገበሬ እንጂ ያለቀለትን በልቶ ያለፋበትን አጣጥሞ ጣፋጭ ነው የሚሉንን ተቅብለን ጣፋጭ ነው አንልም። የሙዝ ጥፍጥና ያውም ያልበላውን ሙዝ  ለህዝባችን ስለጥፍጥናው መንገር ምን ሊረባው በማለት ተናግሮ ይቀመጣል።
ዛሬም የጠቅላይ ሚኒስትሩ ንግግር ጣፋጭ ነው። ነገር ግን ጣፋጭ ነው የምንለው ወደስራ ተቀይሮ በተግባር ስናይ  ብቻ ነው። ካለበለዛ የጠቅላይ ሚኒስትሩ ንግግር ጣፋጭ የሚሆነው ለራሳቸውና በዙሪያቸው ላሉት ሹማምን እንጂ ለኢትዮጵያ ህዝብ አይደለም። ህዝብ የሚፈልገው በተግባር የሚታይ ስራን ብቻ ነው። ከዚህ ውጭ የጠቅላይ ሚኒስትሩ ንግግር ጥፍጥናው ለጌቶቻቸው እና ለሹመኞቹ ነው እንጂ ለህዝባችን ሊሆን አይችልም። ይሄ አካሄድ  በዙሪያው የተቆፈረውን የሞት ጉድጓድ በሳር ሸፍኖ በሬዎችን ወደገደሉ እንከተተው አይነት ተረት ይሆናል “ በሬ ሆይ ሳሩን አይተህ ገደሉን ሳታይ” የሚባለው አይነት እንዳይሆንና አሁንም የጠቅላይ ሚንስትሩ ንግግር ኢትዮጵያ ለይ የተደገሰውን የሞት ድግስ በቃላት ሸፍነው ለመጓዝ ከሆነ የአደገኛነቱንና የውስብስብነቱን ነገር መናገር ከባድ ይሆናል። በኢትዮጵያ ውስጥ የተነሳው ለውጥ ተዳፈነ እንጂ አልጠፋም እሳቱ እንደገና ከተነሳ ግን ህውአትን ሊያጠፋ የመጣው እናንተንም አይምርምና ከወዲዉ ታስቦበት ቢከድ መልካም ነው እላለው። ንግግሮ በማር የተለወሰ እሬት ሳይሆን በማር የተለወሰ ዳቦ ሆኖ ሰላም እና ነጻነት የተራበውን የኢትዮጵያ ህዝብ ጣፍጦ እንዲያጠግብ ምኞቴ ነው።
ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ በሚሊንዮም አዳራሽ ተገኝተው ከተናገሩት ውስጥ እኔን በጣም የሳበኝና ትኩረት እንድሰጠው ካደረገኝ ውስጥ ከመንግስ ጣልቃ ገብነት የጸዳ በብቃት የተቃኘ ተቋም በኢትዮጵያ የመትከሉ ስራ ነው። ይሄ ንግግራቸው በወያኔ ዘመን የማይታሰብ ቢሆንም ቅሉ ነገር ግን የኢትዮጵያ ህዝብ ከሚፈልጋቸው ነገሮች ውስጥ ግንባር ቀደም ነውና የትግሉንም መዳረሻ ጠቋሚ ነውና በሰፊው እንዲሰራበት እመክራለው። በዚህ ንግግራቸው መሪ መምራት ያለበት መምራት በሚችለው ነገር ላይ እንጂ ሁሉንም ልምራ ማለት ማበላሸት እንጂ መምራት እንዳልሆነ የገለጹት ጥሩ ሃሳብ ነው። ሃሳብ ብቻ ሳይሆን ነጻ ሚዲያዎች ይሄንን ሃሳብ ስር እንዲሰድ ያለሰለሰ ጥረት ማድረግ አለባቸው። ይሄን ሃሳብ በተደጋጋሚ በማንሳት ከፖለቲካ ተጽእኖ የጸዳ ተጠያቂነትን ያጎለበተ በእውቀት ለቦታው የሚመጥኑ በሁሉን የተቋማት ዘርፍ ብቃት ባለቸው ሰዎች እንዲመሩ   በማድረግ የሚያስገኘውን ጥቅም ለማህበረሰቡ የማሳወቅ ስራ በሰፊው መስራት ቢቻል የትግሉ አቅጣጫን መስመር እንደማስያዝ የሚቆጠር ትልቅ ስራ ስለሆነ ኢሳትና ኦኤምኤን በዚህ ዙሪያ በሰፊው ብትሰሩበት መልካም ነው እላለው።
ፍርድ ቤት የሚመራው በህግ ባለሙያ፣ የህክምና ሴክተሩ የሚመራው በዶክተሩ፣ መከላከያው የሚመራው በወታደር ሳይንስ በተመረቀው ወታደር፣ ትምህርት ሚንስቴር የሚመራው በሙሁሩ መምህር፣ ታሪክ የሚመራው በታሪክ ተመራማሪ የታሩክ ሙሁራን፣ ማስ ሚዲያዎች የሚመሩት የጋዜጠኝነት እውቀት በተካኑ ጋዘጠኞች እያሉ ሁሉም ተቋማት ለቦታው ብቁ በሆኑ የተማረ አካል እንዲተዳደሩ ማድረግ አገርን ወደተሻለ ሰላምና እድገት ይመራል። በተገላቢጦሽ ለቦታው ብቁ ያልሆኑ ዘራቸው አልያም የፖለቲካ አቋማቸው ታይቶ የሚሰጡ ስልጣኖች አገርን ወደመቀመቅ ህዝብንም ወደከፋ ችግር የሚከት  ነው። በዚህ ሃሳባቸው ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ መምራት ባለብን ቦታ እንመራለን መመራት ባለብን ቦታ እንመራለን ያሉትን ንግግር ያለምንም ቅድመ ሁኔታ ስራ ለይ መዋል ከቻሉ ትልቅ እምርታ ነው። ይህ ካላደረጉ ግን  ምሳሌ ካስፈለገ ወያኔን መመልከት በቂ ነው እላለው። በዘራቸውና በፖለቲካ አቋማቸው እመራለው ብሎ መሞከር እገርና ህዝብን ወደሞት አፋፍ እያጣደፉ መውሰድ ይሆናል።
ዛሬ ጋዜጠኛ መአዛ ብሩ በጠቅላይ ሚንስትሩ በህዝብ ፊት መመስገን በጣም ደስ ይላል። በተገላቢጦሽ ደግሞ ለሆዳችሁ በማደር እውነትን እያጠመማችሁ ሙያው ከሚፈቅደው ውጪ የተሰለፋችሁ ጋዜጠኞች ልታፍሩ ይገባል። ነገ እንደ መአዛ ብሩ በአደባባይ በታላቅ ምስጋና በህዝ የሚመሰገኑ ከሁሉም ዘርፍ አሉ።  ከፖለቲካው ዘርፍ፣ ከህክምናው ዘርፍ፣ ከወታደሩ ዘርፍ፣ ከመምህራኑ ዘርፍ፣ ከሃይማኖት ተቋማት ዘርፍ፣ ከአገር ሽማግሌዎች፣ ከአርቲስቱ ዘርፍ፣ ከእስፖርቱ ዘርፍ ባጠቃላይ ከሁሉም ዘርፍ በእውቀታቸውና በችሎታቸው ለአገርና ለህዝብ ብለው እውነተኛ ስራን የሰሩና የደከሙ በሙሉ ታላቅ ምስጋናና ክብር ከኢትዮጵያ ህዝብ ይበረከትላቸዋል። ከህዝብ በተቃራኒው የቆማችሁ ግን ጥላችሁን እንኳን ማመን እስከሚያቅታችሁ በሰራችሁት ስራ እንደምትደነግጡ ስነግራችሁ ቃዬል ደጉ ወንድሙ ላይ በሰራው ግፍ ሰውና ፈጣሪው ብቻ ሳይሆን የሚያስፈራውና የሚሸሸው የገዛ ጥላውም ጭምር ያስደነግጠው እንደነበረ በማስታወስ  በቂ ነው።
ሳጠቃልለው፦  በዚህ ዙሪያ ከነጻ ሚዲያዎች ትኩረት ተሰጥቶት በውይይት ቢቀርብ መልካም እንደሆነ በመጠቆም፦  ለጠቅላይ ሚንስትር ዶክተር አብይ አህመድ ደግሞ ሳር እያሳየ በሬውን ወደገደል እንደከተተው አይነት ሰው እንዳይሆኑ ተስፋ አደርጋለው። የኢትዮጵያ ህዝብም ተስፋን የሚመግበው ሳይሆን ካለው ከባድ ሁኔታ አንጻር ተቀባይነቶን ሳያጡ በተግባር የተደገፈ ስራን ሰርተው ማሳየት አለቦት። ይህ ሳይሆን ቀርቶ በእርሶም ህዝብ ተስፋ ቆርጦ ወደአመጽ ከገባ እርሶም የተሰጠዎትን መልካም አጋጣሚ እንደባከነቦት ይቁጠሩ።
ክተማ ዋቅጅራ
23.05.2018