የዛሬ 73 አመት በዛሬው ዕለት የመጀመሪያ በረራውን ያደረገው የኢትዮጵያ አየር መንገድ

በአፍሪካ የመጀመሪያ የሆነው የኢትዮጵያ አየር መንገድ ታህሳስ 12 1938 ዓ.ም 5 (C–47) አውሮፕላኖችን በመያዝ ተመሰረተ፡፡

አየር መንገዱ መጋቢት 30 1938 ዓ.ም የመጀመሪያውን በረራ ወደ ካይሮ አደረገ።

73 የስኬት አመታትን ያሳለፈው አየር መንገዱ የአፍሪካዊነትን መንፈስ በማበልፀግ ግንባር ቀደም መሆኑ ይነገራል፡፡

የኢትዮጵያን ሰንደቅ አላማ በማንገብ የሚንቀሳቀሰው አየር መንገዱ በአሁኑ ጊዜ 108 አይሮፕላኖችን ይዞ እየሰራ ይገኛል፡፡

አየር መንገዱ በቅርቡ ወደ ኢስታንቡል ቱርክ አዲስ የበረራ መስመር ለመጀመር በዝግጅት ላይ ይገኛል፡፡

የቱርክ ኢስታምቡል የበረራ መስመር ለአየር መንገዱ 120ኛው አለም አቀፍ መዳረሻ ነው፡፡

EBC

Advertisements

የፖለቲካ ልምዳችን ከትላንቱ ዛሬ ቁልቁል እንዳይወርድ…… (ጌድዮን በቀለ)

ጌድዮን በቀለ
Gedionbe56@yahoo.com

አመት የሞላው የዶክተር አብይ በዓለ ሲመት ላለፉት ፪፯ ዓመታት ሳይቋረጥ ሲካሄድ ለነበረው የህዝቦች እምቢተኝነት ዓመጽ የለውጥ ሽግግር ምዕራፍ መባቻ መሆኑ ዋና ገጽታው ነው።  ይሄው የሽግግር ንቅናቄ  ስጋት፤ ጥርጣሬና ተስፋ የተቀላቀለ ነፋስ እያናወጠው መጓዙን ቀጥሏል። ከጅምሩ ልክ በሌለሽ የተስፋ ፈንጠዝያ የተሳከረው የህዝብ ስሜትም፤ ከመነሻው በተሳከሩ ህልሞች ታጅቦ ያንንም ያንንም ለመጨበጥ ሲተረማመስ የለውጡ እሳት ይለበልበናል በማለት የሰጉ ቡድኖችና ግለሰቦች ለውጥ መጣልኝ ብሎ እየፈነጠዘ ካለው መንጋ መሀል ተቀላቅለው በመትመም አመች የመሰላቸውን የቅራኔ ክር በመምዘዝ አቅጣጫ የማስቀየስ ስራቸውን በቆራጥነት ይዘው መሳ ለመሳ እንደቀጠሉ ናቸው።  ስካሩ ወደዞረ ድምር ሲሸጋገር ደግሞ  በጅምላ ሲተም የነበረው ኢትዮጵያዊ በይደር አቆይቶት የነበረውን ጫፍና-ጫፍ የረገጡ የአካሄድ አቅጣጫዎቹን ወደመሬት አውርዶ ከመበሻሸቅና ከመሸነቋቆጥ አልፎ ወደለየለት ፍጥጫ እየተሸጋገረ ይገኛል።

ከሁሉ ሁሉ የሚያስደምመው በተለይም ፈንጠዝያው ያስከተለው መደናገር በጅምላ የተጓዝንበት አንድ አመት ለውጥ ነው? ወደለውጥ የሚወስድ ሽግግር ነው? ወይስ ኢህአዴግ ሲለው የነበረው ጥልቅ ተሃድሶ? በሚሉት የቃላት ፍችዎች እንኳ ወጥነት ያለው የትርጓሜ መግባባት ላይ ሳይደረስ እያንዳንዱ ለራሱ የተመቸውን ፍቺ እየሰጠ መቀጠሉ ነው። ጨርሶ ሳይጨልም  በተቻለ መጠን ለነዚህ ቃላት  ምላሽ መስጠት ያለፈውን አንድ ዓመት ጉዞ ለመገምገምና ወዴት እየሄድን ነው? ምንስ ማድረግ አለብን? የሚሉትን ጥያቄዎች ለመመለስ ያግዘናል። የበኩሌን እነሆ።

፩- በተጓዝንበት አንድ ድፍን ዓመት ውስጥ ለውጥ ነበር ወይ? በደምሳሳው መልሳችን — አዎ ለውጥ ነበረ የምንል ብዙዎች ነን። ምክኒያታችንም በሚከተሉት የፖለቲካ እምነት ፤ ወይም ሀይማኖት፤ ወይም ዘር፤ ታስረው የነበሩ ዜጎች ሁሩ ወጥተዋል፤ የህሊና እስረኞች፤ ጋዜጠኞች፤ የሰብ አዊ መብት ተከራካሪዎች ወዘተ ተለቀዋል። ከሀገራቸው የተሳደዱ ፤ በነፍጥ ነጻነታችንን እናስመልሳለን ብለው ለመፋለም በስደት አገር፤የኮበለሉ፤ በኤርትራ የመሸጉ፤ የሞት ፍርድ የተፈረደባቸው የፖለቲካ ቡድን መሪዎችና ድርጅቶች ወደ አገር ገብተዋል፡፤ ከሁሉም በላይ የሚገዟት መሪዎች ባአፋቸው ለመጠራት ሲጠየፏት የነበረችው ኢትዮጵያ ፤ በተወገዘችበት አደባባይ አሻራዋን ለማጥፋት ሌት ተቀን ተግቶ ሲሰራ ከነበረ ድርጅት አብራክ በወጡ መሪዎች አንደበት እጅግ ግርማ ሞገስ ተላብሳ ተነስታለች። ይህንን ተከትሎ ለዘመናት በመቃወምና አቤቱታ በማሰማት የሚታወቀው በውጭ የሚኖር ኢትዮጵያዊ ሳይቀር ከተቃውሞ ወደጅምላ ድጋፍ አልፎ ተርፎም ላምልኮት በቀረበ ፍቅር አዲሶቹን መሪዎች ወደ ማወደስ ተሸጋግሯል።

ይህን የመሰለው ከሚገመተው በላይ “ፈጣን” የተባለለት ክንውን ፤ በለውጥነት ተመዝግቦ “ሁላችንም” ሊባል በሚችል ደረጃ ተስማምተንበትና ተቀብለነው እንደቀጠለ ቆይቷል። በዚህም የተነሳ እሱን ተከትሎ በመጣው “ሃሳብን በነጻነት የመግለጽ፤ የመደራጀት፤ ተደራጅቶ በሰላማዊ ሰልፍ መንግስትንና ተቋማቱን ሳይቀር ያለ ስጋት የመተቸት መብት፤ “ በዚህ አንድ ዓመት ውስጥ ታይቷል። በዚያው መጠን ታይቶ በማይታወቅ ደረጃ አሉታዊ ገጽታዎችም ተስተናግደዋል፤ የዜጎች በነጻነት ወጥቶ መገባት፤ እንደልብ ከቦታ ቦታ ተዘዋውሮ የመስራትና የመኖር መብት አደጋ ላይ ወድቋል። በዘር፤ በሃይማኖትና በሚከተሉት የፖለቲካ አመለካከታቸው የተነሳ  ዜጎች ከትውልድ ቀያቸው የተሳደዱበት፤ የመንጋ ፍርድ እንደዋና የነጻነት መገለጫ የተወሰደበት፤ አጉራጢነኛ የጎበዝ አለቆች የነገሱበት ፤ ስር ዓት አልበኝነት የተበረታታበት፤ የጥፋት ጉዞም እንደለውጡ ትሩፋት የተቆጠረበትም አመት ነበር። እንግዲህ ባንድ በኩል “ሃሳብን በነጻነት መግለጽ ተችሏል” ባልንበት አፋችን “አይደለም መናገር ወይም ልዩነትን በነጻነት መግለጽ የዜጎች ከቦታ-ቦታ ተንቀሳቅሶ የመስራት ነጻነት ከመቸውም በላይ ተገድቧል” ስንል የለውጥ ተብዬውን ምጸት ያሳያል።

በሌላ በኩል የደምሳሳውን የለውጥ መለኪያ መነጽራችንን ስናወልቅ ደግሞ  መልሳችን ይቀየራል። በለውጥነት የተዘረዘሩት ጉዳዮች ሁሉ ፤ ወደለውጥ ለመግባት የተወሰዱ ዋናና አስፈላጊ ቅድመ ሁኔታዎች እንጅ በራሳቸው ለውጥ አይደሉም። ዎያኔ-ኢህአዴግ በራሱ “ህገ-መንግስት” ጽፎ የራሱን ህገመንግስት ጥሶ የገባውን ቃል በማጠፍ ሲረጋግጣቸው የነበሩትን መብቶች  በተራዘመው የህዝብ ትግል ተገዶ እንዲቀበል የመደረጉ ውጤቶች መሆናቸውን እናስተውላለን።

ስለዚህ ለውጡ ለ፪፯ ዓመት ለህዝብ ጩኽትና አቤቱታ ጆሮዳባ ልበስ ብሎ የኖረው ኢሃዴግ የህዝቡን እሮሮና ብሶት ለማዳመጥ ቆርጠው በተነሱ ከራሱ ከድርጅቱ መሃል በወጡ ወጣት ኢህአዴጎች የተሰጠ በጎ ምላሽ ሆኖ እናገኘዋለን። ስለሆነም በግፍ የተነጠቅነውን መብት ማሰመለስ እንጅ ፤ የስርዓት ለውጥ እየተከናወነና እሱም በሰላማዊ መንገድ ተከናወነ እያሉ ማውገርገርና ማስመሰሉ ከባዶ የፖለቲካ ፍጆታ አይዘልም። ባንጻሩ ኢህአዴግ በእምቢተኛነቱ እንደጸና ቢቀጥል ኖሮ አገራችን ኢትዮጵያ ወደከፋ ግጭትና መዳረሻው ወደማይታወቅ የርስ-በርስ መተላለቅ የመግባት መጥፎ አጋጣሚ ይጠብቃት እንደነበር አዋቂ ፍለጋ መዞር አያስፈልገንም።

ስለዚህም ነበር ከችግሩ ጠንሳሽና አሳዳጊ ቡድን መሃል ወደመፍትሄ ለመሄድ ቁርጠኝነታቸውን ያሳዩ  እስከቅርብ ጊዜ “ቲም ለማ “ የሚል ስያሜ የተሰጣቸው ቡድኖች ብቅ በማለታቸው ያለምንም ማንገራገር ተቀብለን ፤ ያለንን አክብሮትና ምስጋና በሙሉ ልብና ድጋፍ ስናሳያቸው የቆየነው። ስለዚህ ለውጡ የስርዓት ለውጥ ሳይሆን የማይሰማ ጆሮ ለመስማት ፈቃደኛ መሆኑን በተግባር ያስመሰከረበት ለውጥ የሚሆነው።

፪. ኢሃዴግ እንደሚለው “ጥልቅ ተሃድሶ” ነበር ወይ ያካሂያደው? የሚለውን ራሱ ዎያኔ ኢህአዴግ በነገረን መለኪያ ብንሰፍረው እንኳ ሂደቱ የሚያረጋግጥልን እውነት “ግማሽ ልጩ” ሆኖ እናገኘዋለን። አስረጅ፤- “ሰላማዊ “ ከተባለው የስልጣን ሽግግር ማግስት ጀምሮ እንደ… እንትን ዝንጀሮ መቀሌን ምሽጉ አድርጎ የሚገኘው ዎያኔ “እንደ ለውጥ “ በተቆጠሩት ወሳኝ እርምጃዎች ሁሉ ላይ ከማኩረፍ እስከ መቃዎም የደረሰ የልዩነት ጽናቱን በቆራጥነት አሳይቶናል። ይባስ ብሎም በተዘዋዋሪና በይፋ እርምጃዎቹን ለማስቀልበስ በመስራት ላይ ይገኛል። ከዎያኔ ህዋሃት ቀጥሎ ኢህአዴግ በሚባለው ድርጅት ውስጥ የሚገኙ በርካታ የኦዴፓ፤አዴፓ፤ደህዴን ከፍተኛ፤ መሃከለኛና ዝቅተኛ አመራሮች፤ በድርጅታቸው ጀርባ ተጠልለው የክልላቸውን ህዝብ እንዲመሩ ሃላፊነት የተሰጣቸው አያሌ ባለስልጣናት ለጥፋት በታማኝነትና በትጋት ሌት ተቀን የተጀመረውን የለውጥ እንቅስቃሴ ለመግታት ወይም አቅጣጫ ለማስቀየስ እየሰሩ ይገኛሉ።  እንግዲህ በልዩ ልዩ ጥቅማጥቅም ተጋሪ የነበረውንና ባንድ ጀምበር እንደሙጃ የበቀለውን ባለብዙ ቪላ፤ፎቅና ፋብሪካ ባለቤት የሆነውን በለጊዜ ሃብታምን ከጨመርነው ያገራችን አበሳ በዋዛ እንደማይፈታ አረጋጋጭ ነው። ከዚህ አንጻር ኢህአዴግ በጅምላ “ጥልቅ ተሃድሶ ጎዳና ላይ ነው” ከማለት ይልቅ ከላይ በስም ተጠቃሹ “ቲም ለማ” በመባል የሚታወቀው ቡድን ፍልጥ ፍለጥ እስከሆነው ህጸጹ በጥልቅ ከመታደስም አልፎ ለመለወጥ የቆረጠ ሆኖ ታይቷል።

፫.  የሽግግር ለውጥ ውስጥ ገብተናል  ወይ? የሚለውን ደግሞ እንመልከት፤ ሲጀመር በዎያኔ ተጨፍልቀው የነበሩ መብቶችን በመመለስ “ከህዝቡ ጎን ነኝ” ያለው “ለውጥ አራማጅ” ቡድን ባጭር ጊዜ ውስጥ በወሰዳቸው እርምጃዎች የአብዛኛውን ህዝብ ሊባል በሚችል ደረጃ ድጋፍና ተቀባይነት አግኝቶ ቆይቷል። በዚህ የተነሳ  “የሽግግር መንግሥት “ ይቋቋም ለማለት ሲዳዳቸው የነበሩ ወገኖችና የፖለቲካ ቡድኖች ጥያቄ “እኔ አሻግራችኋለሁ” ባሉት በዶክተር አብይ ቃል ተተክቶ፤ ቃሉም የድጋፍም ሆነ ተቃውሞ ድምጽ ሳይሰጥበት በዝምታ ስምምነት የጸና መስሎ ቀጥሏል። ይሁን እንጅ ከመነሻው የሽግግሩ አቅጣጫ በጊዜ ቀመር ተለክቶ፤ ቅደም ተከተል ወጥቶለት በወጣለትም  አቅጣጫ የጋራ መግባባት ላይ ስላልተደረሰ  “ሽግግር” የሚለው ቃል እንደየፊናው አሻሚ ትርጉም ተስጥቶት ቀጥሏል።

በተፈጠረውም ድንግርግር የተጀመረው ውዝግብ ዜጎች በጋራ ባልተስማሙበትና ባልመከሩበት ጉዳይ እንደተነጋገሩበትና እንደተስማሙበት ሁሉ እጅ-እግር የሌለው መካሰስ ውስጥ ገብተው ይገኛሉ። ይህንኑ ተከትሎ ለተፈጠረው አልተገባብቶ ጉዞ ለደቂቃም እንኳ ቢሆን ቆም ብሎ ለማስተዋልና ለማዳመጥ የከጀለ ወገን ባለመገኘቱ “ሽግግር” የተባለው እሳቤ ከተጸነሰበት አዕምሮ ስዕል የዘለለ ህልውና ሳይኖረው፤ ሳይጀመርና፤ ሳይወለድ ስለመቀልበሱ መወራት መጀመሩ ሌላው የእኛ አገር ፖለቲካ ልዩ ባህሪ ተደርጎ ሊወሰድ ይቻላል። እዚህ ላይ መንግስት እየወሰዳቸው ያሉትን የህግ ማሻሻያ እርምጃዎች፤ የመከላከያና የደህንነት ተቋማት ማስተካከያ እርምጃዎች፤ ወዘተ የሽግግሩ አካል አድርጎ እየተቆጠረ ከሆነ አሁንም የተዛባው መመዘኛ መነጽራችን ቀጣይ ችግር እንዳይሆን ያሰጋኛል።

ምክንያቱም ለማሻገሪያነት ይጠቅማሉ ተብለው እየተሻሻሉ ያሉ ህጎች” የፍትህ ስርዓት፤ የምርጫ ቦርድ፤ የሰላምና ብሄራዊ እርቅ ጉባኤና፤ የድንበር አከላለል አጥኝ ኮሚቴዎች እንቅስቃሴ በዋነኛነት የ፪፯ዓመቱን ኢህአዴጋዊ ጥፋት የማረሚያ እርምጃዎች ሲሆኑ እነሱም ቢሆኑ ከመሬት ከፍ እንዳይሉ ዋና ደንቀራ ሆኖ የተገኘው የጎሳ ፖለቲካ ልምሻ፤ ስርአት አልበኝነትና ህገወጥ እንቅስቃሴዎችን ለመግታት የተወሰደው እርምጃ አናሳነት በድፍን ሀገሪቱ የተፈጠረው የሰላም መደፍረስ ሽግግሩን ሳይወለድ ሊያመክኑት በመቃረባቸው ነው። ለዚህም ነው  በድፍረት “ ሽግግር ውስጥ ነን”  ማለት ሊያሽኮረምም የሚችለው።እንግዲህ በእኔ እይታ ያለፈውን አንድ ዓመት የምመዝንበት መለኪያ የሚመነጨው ከእነዚህ አሉ ሲባሉ ከሌሉ ፫ የመስፈሪያ ቁናዎች ነው።

የዚህ ውጤት ምን እያሳየን፤ ምንስ እያስተማረን ይገኛል?

ከላይ እንደጠቆምኩት በመጀመሪያው ረድፍ ተሰልፎ የሚገኘው አፋኝ የነበረው ኢህአዴጋዊው መንግስትና መዋቅሩ በቅጡ ሳይፈራርሱ፤ ወይም ተቋማቱን የሚዘውሩት ሰዎች ያለምንም የመመሪያና ያመለካከት ለውጥ፤ (አብዮታዊ ዴሞክራሲ ፍልስፍናን) ሙጥኝ እንዳሉ የተሰለፉበት፤ በሌላ በኩል እንደአሜባ እየተራቡ የሄዱት ፤ በዘር ተደራጅተው እንወክለዋለን ለሚሉት ጎሳ፤ ከመብት – እስከነጻነት ለማጎናጸፍ ተግተው የቆሙ ቡድኖች ከመቸውም ጊዜ በላይ “ከኛ ያልሆነ -ከነሱ ነው” በሚል ዘረኛ መለኪያ የራሳቸውን ወገን ሳይቀር በጭካኔ ለመጨፍጨፍ የተነሳሱ በሁለተኛ ዘርፍ፤ ፫ኛ ኢትዮጵያ እንደ ሃገር እንድትቀጥል መፍትሄው በዜግነት ላይ የተመሰረተ ስርዓት ሲመሰረት ነው የሚሉ  ወገኖችና በ፬ኛነት የፌስ ቡክና የሶሻል ሚዲያ አርበኞች የሚረጩላቸውን መርዝና መፍትሄ ገዳይ ወሬዎችን ተከትለው እንዳየሩ ጸባይ የሚናጡ ሰፊ ወግ ቃራሚ ትውልዶች በጅምላ ተቀላቅለው ለውጥ ፤ ወይም የለውጥ ሽግግር ፤ ወይም ተሃድሶ መሆኑ ባለየለት ጎዳና ውስጥ እየተጎናተሉ መትመማቸውን ቀጥለዋል።

እየጦዘ ያለው ልዩነት ዛሬም ባንድ ነገር ውሉን አልሳተም። የፖለቲካው አየር ቢያንስ ቢያንስ ልዩነቱን በጥሞና ከማስተናገድ ይልቅ እንደትናንቱ ለመደማመጥ ፈቃድ የማሳየት ባህሪ የፈጠረበት አይመስለም። ልክ እንደትናንቱ ሁለቱም ወገን በራሱ ልክ የሰፈረውንና፤ በራሱ ቁመት የለካውን ፤ መድሀኒት ለማስዋጥ በልህና በቁጣ አረፋ እየደፈቀ ለመጋት ከመውተርተር በስተቀር ላንድ አፍታም እንኳ ረጋ ብሎ ለመጠያየቅ አቅል እያጣ ነው። ዛሬም እንደትላንቱ በሀሳብና ባመለካከት የተለየውን ሁሉ በጠላትነት በመፈረጅ ሃሳቡን በሃሳብ ከመተቸት ይልቅ በግለሰብ ሰብእናና በቡድን ማንነት ፤ ወይም ያለፈ ታሪክ፤ ወይም ሀይማኖት፤ ዘር፤ቀለም፤ የተፈጥሮ ገጽታ እና በመሳሰሉት ከተነሳው ሃሳብ ጋር የረባ ቁርኝት በሌላቸው ቁጭት ፈጣሪ ጉዳዮች ላይ በቀጥታና በተዘዋዋሪ በመዝመት፡ በዝርጠጣ የማሸነፍ እቡይነት ተዘፍቆ በሃገርና ህዝብ ህልውና ላይ የምንግዴ ቁማር እየተስፋፋ መሄዱን እያስተዋልን ነው። ከሁሉ ሁሉ የሚከፋው ደግሞ ፤ ድርጊቱን እየፈጸሙ የሚገኙት በግራ-ቀኙ ያሉ ራሳቸውን “የዴሞክራሲና ሰብዓዊ መብቶች” ጠበቃ የሚቆጥሩ ወይም በዙሪያ-ገባቸው ያጀባቸው የኔ ቢጤ ህዝብ ባለዝና ያደረጋቸውና ቅድስና የሰጣቸው ፤ ከመግነናቸውም የተነሳ ለትችትም የሚከብዱ መሆናቸው ይበልጥ መከራችንን እያባባሰው ይገኛል።

ሌላው የዘመናችን ታላቁ ምጸት ደግሞ እነዚህ ራሳቸውን ባለም አንደኛ የዲሞክራሲ ጠበቃ ያደረጉ ግለሰቦችና ቡድኖች፤ የ፷ዎቹን ፖለቲከኞች “በእናቸንፋለንና-እናሸንፋለን” ተጫረሱ ፤ ጦሳቸውም እስከዛሬ ለኛ ተርፎናል “ በማለት እንዳላበሻቀጡ ሁሉ እነሱ ከነዚያ “የኮሙኒስት አርበኞች” በላቀ የቃላት ሽኩቻን እንደ ዋና የመፋጠጫና የመናቆሪያ ኳስ አድርገውት ማረፋቸው ነው። ፊንፊኔ፤ሸገር፤በረራ፤ ወዘተ…የሚሉት ቃላትን ማንሳት ለማሳያነት በቂ ናቸው።

ከሁሉ ሁሉ የሚያሳቅቀው ደግሞ ከዚያ ትውልድ የወረሱት  የዓላማ ጽናትን፤ ቁርጠኛነትንና ከራስ ይልቅ ለተገፉ ህዝቦች መስዋእት መሆንን የመሳሰሉ መልካም፤መልካም ልምዶችን ሳይሆን፤ ትውልዱንና ሃገሪቷን አሁን ለገባችበት ቀውስ ምክንያት በመሆኑ የተወገዘውን፤ ብሽሽቁን፤ ጥላቻውን፤ እርስ-በርስ መፈራረጁንና ለመጠፋፋት መጣደፍን በመሆኑ  ሸህ ጊዜ የሚደሰኩሩለትንና የሚናገሩለትን ዴሞክራሲ፤ የሚበቅልበትን ማሳ ከእህል ይልቅ ያራሙቻ ማራቢያ ማድረጋቸው ነው። ከዚህ የበለጠ በገዛ ራስ ላይ መዝመት ፤ ከዚህ የከፋ እንወደዋለንና እናከብረዋለን በሚሉት ህዝብና ሃገር ላይ መሳለቅ ከየትም ሊመጣ አይችልም።

ያለመደማመጡና  ወይም አውቆ የማደናቆሩ በሽታ እከሌ-ከእከሌ ብሎ ለመለየት ቢያዳግትም በይበልጥ ደግሞ ከተጨበጨበላቸው የሀገርና የድርጅት መሪዎች  አቅጣጫ ሲመነጭ በማሸማቀቅ አንገት ያስደፋል።  አሁን ባባታችሁ “አዲስ አበባ ያዲስ አበቦችና የሁሉም ኢትዮጵያውያን ነች” በማለት በግልጽ የሰፈረ “ባለ አራት ነጥብ ጥያቄ ለማስፈጸም “ ተነስተናል ያለን ሰላማዊ እንቅስቃሴ  “በመንግስት ላይ መንግስት “ለመተካት የታለመ ነው ብሎ ጥያቄውን ሆን ብሎ በማንሻፈፍ ማጦዝ ማንን ይጠቅማል?  በሌላ በኩል መንግስት ባለበት ሀገር አያሌ ባንኮች በጠራራ ፀሐይ ሲዘረፉ፤ የሰው ልጅ በደቦ ፍርድ ባደባባይ ተዘቅዝቆ ሲሰቀል፤ በይፋ የዛፍ ዝንጣይና ገጀራ የያዙ ቡድኖች በሰላማዊ ዜጎች ላይ ያነጣጠረ ዛቻና ማስፈራሪያ የታከለበት ሰልፍ ሲያደርጉ በጥሞና ያስተናገደና ዝምታን የመረጠ መንግስት በሚዛናዊነቱና በተአማኒነቱ ላይ ጥያቄ ቢነሳበት አያስደንቅም። ለቃሉ እጅግ አክብሮታችንንና እምነታችንን ከጣልንበት ጠቅላይ ሚንስትር አንደበት  ሲወጣ መስማታችን ደግሞ አንገታችንን አስቀረቀረን። ቀጥለንም እርስዎንና ቃልዎን አምነን እስከዛሬ ደርሰን ነበርና እንግዲህ ያመነው ቃልዎ ከሚዛን ጎሎ ስናገኘው ብንጠረጥረዎ በኛ ይፈረዳል? ያሁኑ ይባስ ቢባልስ ምን ሃሰት አለው? በማለት የድፍረት መልስ ለመስጠት ተገደድን።

አመቱን ያባተው በዶክተር አብይ መንግስት እየተመራ ያለው እንቅስቃሴ ሌላም የተፋለሰ ያስተሳሰብ ግጭትም አስተናግዷል። ድንግርግሩም ጥቂት የማይባል ወገን፤ ሊሆን የማይችል ወይም እንዲሆን በማይጠበቅ ምኞት መሰል ተስፋ የመንተክተክና የመብተክተክ፤ ቃል ካልተገባበት ቃልን የመጠበቅ አዝማሚያ ማሳየቱ ነው። ይበልጥ ግልጽ ለማድረግ ፡ ባለፈው አንድ አመት እየመራን ያለው “የተጨበጨበለት ለውጥ አራማጅ” ቡድን እጅግ አብዝቶ በግፈኛነቱና ባፋኝነቱ የሚታወቀውን የራሱን ቡድን አውግዞና ኮንኖ ብቅ በማለቱና ፤ ከላይ የጠቀስኳቸውን በለውጥነት የተፈረጁ እርምጃዎችን በመውሰድና ከሁሉም በላይ ሊረሳ ተቃርቦ የነበረውን “ኢትዮጵያዊነት” ከፍ አድርጎ በመዘመር መጣ እንጅ አንዴም እንኳ ተሳስቶ “ኢሃአዴግ ፈርሷል” አላለንም ወይም የምከተለውን “አብዮታዊ ዴሞክራሲ “ መስመር እቀይራለሁ የሚል ቃል አልሰጠንም።

ውነታው ይሄ ሆኖ እያለ ላለፉት ፪፯ ዓመታት የምናውቀው ዎያኔ ኢህአዴግ ካስለመደን ባህሪው የተለየ በማሳየቱ ብቻ ላይ ተመስርተን የየራሳችንን ትንበያ ማድረጋችን እርግጥ ነው። ይሁንና ከትንበያ አልፈው ተርፈው ምኞታቸውን እንደ እውነት ቃል የወሰዱ ወገኖች ኢሃዴግ “ አብዮታዊ ዴሞክራሲን” ትቻለሁ ብሎ ካላረጋገጠልን ለውጥ የለም፤  የሚል አጠቃላይ ለለውጥ የተደረገውን እልህ አስጨራሽ ትግል የዎያኔ-ኢሃዴግን መስመር ለማስቀየር እንደተደረገ በሚያስመስል  የማይረባ አተካራ ውስጥ ቀስ በቀስ እየገቡ በመሄድ እየዋለ ሲያድር ደግሞ ዋናው የትግል አቅጣጫና የመታገያ መሳሪያ ለማድረግ ተግተው ወደመስራቱ እየተሸጋገሩ ነው። በበኩሌ ከዚህ የበለጠ ያስተሳሰብ ስካር ወይም መደናበር ታይቶም ተሰምቶም አይታወቅም ባይ ነኝ።

በመጀመሪያ ስለዎያኔ ኢሃዴግ የፖለቲካ መስመር መጨነቅ ያለበት የድርጅቱ አባልና ደጋፊ እንጅ ሌላው ከኢሃዴግ ውጭ ያለ ህዝብ ሊሆን አይገባውም፤ ከሁሉ ሁሉ ደግሞ ከትከት አርጎ የሚያስቀው ጥያቄው “በዜግነት ላይ የተመሰረተ የፖለቲካ አራማጅና ደጋፊዎች ነን”  ከሚሉ ወገኖች ጎልቶ መደመጡ ነው። ዾር አብይና ቡድናቸው የሚያደርጉትን የለውጥ እንቅስቃሴና አቅጣጫ ለመመዘንና ለመተቸት የሚቃጣቸውም ለ፪፯ዓምታት በተጠራቀመ የህዝብ ትግል የተገኘውን ለውጥ ለማስፈጸም በሚያደርጉት ደፋ ቀና ሳይሆን ለ፵ ዓመታት የዘለቀ ትግል መነሻው አድርጎ የተነሳን ይፖለቲካ ቡድን መስመር በማስቀየር ላይ ማተኮራቸው ነው።

“የኢትዮጵያን አንድነት እናስከብራለን” የሚለውን ወገን እንመራለን ያሉና ፤ እነሱን ተከትሎ ባጃቢነትና በወገንተኛነት ለተሰለፈውም ወገን ሌላም ጥያቄ አለኝ፤  ካንድ አመት በፊት ሲጠይቀውና ሲታገልበት የነበረው “ወደሰላማዊ ትግል ለመግባት” ኢህ አዴግ እንዲያከብር የጠየቀው ከላይ “የለውጡ ትሩፋት” እየተባሉ የተወደሱትን እርምጃዎች እንደነበር ለመዘንጋት ገና አልረፈደም። ይሁንና ቅድመሁኔታዎቹ እንደግብ ተቆጥረው ይሁን ወይም በሌላ በሃገሪቱ ላይ ታይቶ ተሰምቶ የማይታወቅ አበሳ በዜጎች ላይ እየወረደ እያዩ ድምጻቸው የሰለለው ከምን የተነሳ ይሆን? የግፍ ትልቅና ትንሽ የለውም፤ ፍርደ ገምድልነትም፤ ሚዛን አልባነትም፤ አልጠግብ ባይነትም ፤ ሁሉም ካንድ የዘርኝነትና ፋሽስትነት ግፍ ቋት  የተጨለፉ ናቸው። በምንም መለኪያ የሚያለቅሱ ህጻናትና አቅመ ደካማ ምንዱባን በበዙባት ምድር ማንም ተነጥሎ ነጻ፤ ተነጥሎ ፍትህ ሊያገኝ እንደማይችል ኢትዮጵያን እንወዳለን ካሉ መብት ታጋዮች የበለጠ መገንዘብ የሚችል አይኖርም።  ቢያንስ ቢያንስ ባለጊዜ ወዳጆቻቸውን እየተስተዋለ ማለትን ማንን ገደለ?

ምን ተሻለን? እንደኔ እንደኔ የነዶ/ር አብይን ቡድን ከአሸጋጋሪነት ያለፈ ፤ የህዝብንና የሃገርን ሰላም አስጠብቆ ወደ ፍትሃዊና ዴሞክራሲያዊ ስርአት የሚወስዱንንን ተቋማት በነጻነትና በፍትሃዊነት እንዲደራጁ ከማገዝና ከማመቻቸት የዘለለ ፤ ተልእኮ እንዲኖራቸው አልጠብቅም። ስለዚህም ነው ለምን ከዘር ድርጅት አልወጡም፤ ምንትስዮ የሚባል ፍሬ የለሽ እሰጥ-አገባ ውስጥ መግባት ከኳሷ ላይ አይናችንን የሚያሸሽ ነው የምለው። ምክንያቱም እኔ ኢሃዴግ ወይም ደጋፊ አይደለሁምና። እንደ እኔ የኢሃዴግ ደጋፊም፤አባልም ያልሆኑ ማተኮር የሚገባቸው ከነግድፈቱ የተጀመረው በነጻ ሃሳብን የማንሸራሸሪያ በር ወለል ብሎ ተበርግዶ ባለበት በዚህ አጋጣሚ እድሉንና ህጋዊ የዲሞክራሲና የሰባዊ መብቱን በመጠቀም ቶሎ ብሎ የዜግነት የኢኮኖሚ፤የፖለቲካና ማህበራዊ መብቱን የሚያስከብር ቡድን እንዲቋቋምና እንዲጠናከር የሚጠበቅበትን አስተውጽኦ ማድረግ ነው።

ክርክራችንና ትኩረታችንም ሊሆን የሚገባው የዶክተር አብይ መንግስት ከማንኛውም ጉዳይ በላይ ቅድሚያ ሰጥተው ህግና ስራትን የማስከበር፤ ባስቸኳይና በከፍተኛ ፍጥነት የሽግግሩ ዋና ዋና ምሰሶዎች የሆኑት፤የብሔራዊ እርቅ፤ የፍትህ ስራት በቅጡ ተደራጅተው ወደ ስራ እንዲገቡ የማስደረግ፤ የምርጫ ቦርድ፡ የሲቪል ማህበራት ማደራጃ ህግ፤ የሚዲያና ብሮድካስቲንግ ወዘተ የመሳሰሉት ተቋማት በቶሎ ተደራጅተው ወደ ስራ እንዲገቡ ጫና ማሳደሩ ላይ ማተኮሩ ወሳኝ ይመስለኛል;። ከዚሁ በተጓዳኝ እነስክንድር የጀመሩት አይነት ይሲቪል መብቶች ላይ የሚሰሩ ተቋሞችን በማበራከት በሃይል ስልጣኑን ከህዝብ ሊነጥቁ የሚዳዱ ቡድኖችንና መንግስትን መገዳደር፤ የህዝብን መብት ማስከበሪያ መሳሪያ አድርጎ መዘጋጀት እጅግ እጅግ ወሳኝ ነው።

ኢሳትም ሰሞኑን ካሳየን እንካስላንቲያ የመሰለ ጨዋታና ብሽሽቅ ወጥቶ እንዳለፉት ጊዜያት ሁሉ ባደገኛ የዝቅጠት ቁልቁለት ላይ እይተንደረደርች ያለችውን አገራችንን ለመታደግ የሚያስችሉ በምክንያትና በእውቀት የተመሰረቱ መረጃዎችን ወደማቀበሉ ሊመለስ ይገባዋል ። ባብላጫው እንቶ-ፈንቶ በማውራት እሳት እያነደደ ያለውን ሶሻል ሚዲያ ቁጥር ከፍ ማድረግ ለጊዜው የተወሰኑ ሰዎችን ስሜት ይይዝ እንደሆነ እንጅ በረጅም ርቀት ከጥቅሙ ጉዳቱ ሊያመዝን እንደሚችል  መታዘቤ ሰላም ነስቶኛል። ለምን ይበጃል? ማንንስ ይጠቅማል? ጎበዝ ወዴት እየሄድን ነው?

እስኪ ትንሽ ሰከን ብለን፤ ከስሜትና ግለ-ትምክህት ወጣ ብለን እየሰራነው ያለውን እናስተውል። በተግባር እየከወነው ያለው ድርጊት የተቋቋምንበትንና የተነሳንበትን ኢትዮጵያን ወደ ነጻና ዴሞክራሲያዊ ስርዓት የማሸጋገር ህልማችንን እውን ለማድረግ የሚጠቅም ወይስ የሚጎዳ ነው ብለን እንመዝን። ያልነው ሁሉ እውነት እንኳን ቢሆን እስኪ ከፊታችን የተደቀነውን አገራችንን የመበታተንና እርስ-በርስ የመተላለቅ አደጋ ከመቀነስ አኳያ ሊኖረው የሚችለውን በጎ አስተዋጽኦ እንመዝነው።  የምናደርገውና ካንደበታችን የምናወጣቸው ለተሸካሚ አይደለም ለሰሚ የሚከብዱ ዘለፋዎችና ሽሙጦችስ እንደኔ ትውልድ “ፖለቲከኛ” “ልክ-ልኩን ነገረው፤ አገባለት፤ …” ከማለት የዘለለ የሚሊዮኖችን ሬሳ ደርድሮ ነጥብ የማስቆጠር ጨዋታ ምን የሚሉት አዋቂነት፤ አሳቢነትና ተቆርቋሪነት ነው? የኋላ ኋላ ያልተጠበቀ ጉዳት ቢደርስ በሌላ ላይ ጣትን መጠቆም ወደራስ የሚያጮልቁትን ጣቶች እረፍት መንሳት እንዳይሆን፤ “ከእናንተ መሃል አንድም ሃጢያት ያልሰራ ይውገራት…” እንዳለ ክርስቶስ።

ከሁሉም በላይ እያንዳንዳችን በግልም ሆነ በጋራ የምናደርገው ድርጊት ያለማቋረጥ ደሙ እየፈሰሰ በርሃብ አለንጋ መጠበሱ ሳያንሰው በአጉራ ጢነኞች ቡጢ ለስደትና ለርሃብ ተጋልጦ ላለው ኢትዮጵያዊ ምኑ ነው? አይናችንን ከኳስዋ ላይ እንደናነሳ ከማድረግ የዘለለ፤ ኢትዮጵያን አድነን ወደ ዘላቂ ሰላምና ዲሞክራሲያዊ ሽግግር የተጀመረውን ጉዞ አቅጣጫ ከማስቀየስ የዘለለ፤ የትኛውን እንባ ይጠርግለታል? የትኛውንስ በደል ያጸዳለታል? በዚህስ ይበልጥ ተጠቃሚ የሚሆነው ማን ነው?

እንደኔ እንደኔ አገሩን የሚወድ፤ የኢትዮጵያን ደህንነት የሚሻ ዜጋ ከመቸውም ጊዜ የበለጠ አስተውሎ የሚራመድበት፤ ካንደበቱ የሚያወጣቸው ቃላቶች የመረጠውን አገር የማዳን ጎዳና የሚያለሰልሱ እንጅ ኮረኮንች የማያደርጉ መሆናቸውን መመርመር ይኖርበታል።

ይህን ማድረግ ግድ የሚለን ኢትዮጵያ ከማናችንም ግለሰባዊ ስምና ክብር ወይም ዝና በላይ ስለሆነች ነው።

የአብይ/ለማ “አብረቅራቂ” ድል (በመስከረም አበራ)

በመስከረም አበራ

Lemma megersa and Dr. Abiy Ahmed, Oromia region president and vice president.

ባለፉት ሳምንታት ፅሁፎቼ የሃገራችንን ፖለቲካ ወደ አስፈሪ ገደል እየነዳ ባለው የኬኛ ፖለቲካ ዙሪያ ሃሳቦችን ሳነሳ ሰንብቻለሁ፡፡ያለፈውን ሳምንት ፅሁፌን ስቋጭም የኬኛ ፖለቲካን ልጓም ለማስያዝ ማን ምን ማድረግ አለበት በሚለው ወሳኝ ጉዳይ ዙሪያ ሃሳቦችን እንደምሰነዝር ቀጠሮ ይዤ ነበር፡፡ሆኖም ሰሞኑን አቶ ለማ መገርሳ እና ዶ/ር አብይ የተናገሯቸው ንግግሮች እና ተያያዥ ጉዳዮች ለከረምኩበት የኬኛ ፖለቲካ ምርመራ ግብዓት የሚሆኑ ስለመሰለኝ በዚህ ሳምንት ጣልቃ አስገብቼ ልቃኛቸው ወደድኩ፡፡

አቶ ለማ መገርሳ እና ዶ/ር አብይ አህመድ የለውጥ አመራር ነን በማለታቸው የኢትዮጵያን ህዝብ ቀልብ የሳቡ ሰዎች ናቸው፡፡በዚህ ላይ እድሜ ጠገቦቹ የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች “ኦሮሞ በቁመቱ ልክ ስልጣን ያላገኘባትን ኢትዮጵያን አንፈልግም” ሲሉ የኖሩ መሆናቸው ግልፅ ነው፡፡እንዲህ ባለ የኩርፊያ ሁኔታ ለነበረው የኢትዮጵያ እና የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች ግንኙነት የለማ/አብይ ኢትዮጵያን እየጠሩ ወደ ፖለቲካው ሜዳ መምጣት እንዳች እርቅ የሚያመጣ ነገር ተደርጎ ነበር በብዙ ኢትዮጵያዊያን ዘንድ የተወሰደው፡፡እውነት ለመናገር እንደ ኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች ለኢትዮጵያ ፖለቲካ  ከባድ የቤትስራ የሆነ ብሄርተኝነት የለም፡፡የሃገራችን ፖለቲካ ከዘር ቁርቁስ ወጥቶ ወደ ተራማጅ ዲሞክራሲያዊ ፖለቲካ እንዳይራመድ በማዘግየት የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞችን የሚወዳደር የለም፡፡

የኦሮሞዎቹ ለማ/አብይ ወደ ስልጣ መምጣት የኦሮሞ ብሄርተኝነት ልሂቃን በኢትዮጵያ ፖለቲካ ዝመና ላይ የጣሉትን ከባድ ቀንበር ይቀንሰዋል የሚል እምነት ነበረ፡፡ሆኖም የተራማጅ ወጣቶች ስብስብ ነኝ ባዩ ኦዴፓ ወደ ስልጣን ላይ መምጣት ነገሩን ሊቀይረው አልቻለም፡፡ይልቅስ አስቻይ ሁኔታን ፈጠረለት፡፡ይህ አስቻይ ሁኔታ በምን ይገለፃል ከተባለ በቀዳሚነት የሚመጣው የአብይ/ለማ ቡድን አማላይ ንግግር ነው፡፡የነዚህ ሰዎች ንግግር አብዛኛው የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች የማይታወቁበትን የኢትዮጵያን ጉዳይ ቀዳሚ አድርጎ ሌሎች ጉዳዮችን ተከታይ የማድረግ ነው፡፡ይህ ንግግራቸው ከልባቸው ይሁን አይሁን እርግጠኛ መሆን ለመለኮት ብቻ የተቻለ እውቀት ስለሆነ ሃገሩን የሚወድ ኢትዮጵያዊ ሁሉ ቃላቸውን አምኖ ለተግባራቸው አጋርነቱን ከማሳየት ውጭ አማራጭ የለውምና ያደረገው ይህንኑ ነው፡፡

ወደተግባር ሲገባ ግን አብይ/ለማ እያሳዩ ያለው ነገር የተጠበቀውን ያህል አልሆነም፡፡ እንዲያም ሆኖ ህዝቡ ከጎናቸው አልተለየም፡፡አብይ/ለማ ያሉበትን የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲካን ውስብስብነት ሁሉም ሰው የሚረዳው ስለሆነ እነዚህን ሰዎች እየደገፉ “አክራሪዎችን” እንዲከላከሉ ጉልበት ወደ መሆኑ ነው የሌላው ኢትዮጵያዊ ዝንባሌ፡፡ይህ ነገር ግን እንደተጠበቀው የአክራሪ ብሄርተኞችን ጉልብ ከማዛል ይልቅ እያበረታቸው ነው የሄደው፡፡ኦነግን የመሰሉ ታጣቂ አክራሪ ዘረኞች በሃገሪቱ ላይ እየፈፀሙ ያለውን ጥቃት፣የተለያዩ የኦሮሞ ብሄርተኝነት ሚዲያዎች እና ምሁራን ቅንጣት ያህል ሃላፊነት በማይሰማው መንገድ ዘረኝነትን ያለከልካይ ያራግቡ ይዘዋል፡፡በአደባባይ ከሌላ ዘር ጋር ጋብቻ እና ንገግግር እንዲቆም የሚናገሩ የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞችን አብይ የሚመሩት መንግስት በህግ አልጠየቃቸውም፡፡

ሃገሩ ኢትዮጵያ እንድትኖርለት የሚፈልገው የዜግነት ፖለቲካ ጎራውም መንግስት ለነዚህ አካላት የሚያሳየውን አላስፈላጊ ትዕግስት በመቃወም ጮክ ብሎ ለመናገር ቀድሞ ስለ ለማ/አብይ በተናገረው መልካም ንግግር ይሉኝታ ተተብትቦ አፉን ይዟል፡፡ይሉኝታውን ጥሎ ስለ እውነት የሚናገረው የዜግነት ፖለቲካ ደጋፊ ከራሱ ከዜግነት ፖለቲካው ጎራ የጨለምተኝነት፣የለውጥ አደናቃፊነት ስም ተለጥፎበት ውግዘት ይዘንብበታል፡፡ይህን ውግዝ የፈራው ሌላው የዜግነት ፖለቲካ ደጋፊ ቡድን ክፉም ደግም የማይናገር ዝምተኛ ሆኗል፡፡

ሲጠቃለል የአብይ/ለማ ቡድን ወደስልጣን መምጣት የዜግነት ፖለቲካ ጎራውን ክፉኛ ከፋፍሎ አዳክሞታል፡፡ የክፍልፋዩ አንድ ቡድን ከላይ እንደተቀመጠው የአብይን እና የለማን የቀደመ ንግግር ሰምቶ እዛው ላይ የዕምነት አለት ሰርቶ መኖርን የመረጠ፣ ቃል ከተግባር ለማመሳከር የማይፈልግ፣ እውነትን መሸሽን የመረጠው ነው፡፡ ይህ ቡድን የራሱ እውነትን መሸሽ ሳይበቃው እንደ እርሱ እምነት ብቻ ታቅፈው ያልተቀመጡትን ዜጎች በጨለምተኝነት፣ በለውጥ አደናቃፊነት የሚከስ፣ አድርባይነትም የማያጣው ጎራ ነው፡፡ በጣም የሚገርመው ለዜግነት ፖለቲካ ጠመንጃ አንግተው ሲታገሉ የነበሩ ወገኖችም በዚህ ጎራ ውስጥ ሰተት ብለው የገቡ መሆናቸው ነው፡፡

ይህኛው ጎራ በአሁኑ ወቅት በሃገራችን ስልጣን በያዙም ባልያዙም የኦሮሞ ብሄርተኞች ስራ ሳቢያ በሃገራችን እያንዣበበ ያለውን ችግር የማያውቅ አይደለም፡፡ይልቅስ አብይ/ለማን ከደሙ ንፁህ ለማድረግ የሚፋትር ዓላማው ምን እንደሆነ ግራ የሚያጋባ ቡድን ነው፡፡ይህ ቡድን አብይን/ለማን ተራማጅ ፖለቲከኞች ለማድረግ ካለው መፋተር የተነሳ እነሱው ዋና እና ምክትል ሊቀመናብርት ሆነው በሚመሩት ኦዴፓ በመግለጫ ሳይቀር የሚያወጣውን እጅግ አደገኛ አካሄድ “የአክራሪዎች ስራ ነው” ሲል የማይታወቅ የጦስ ዶሮ ያርዳል፡፡በበኩሌ የኦዴፓን መግለጫዎች፣የሹማምንቱን ንግግሮች  ካየሁ በኋላ “በአክራሪው” እና “በለዘብተኛው” ኦህዴድ መሃል ያለው መስመር ሊገባኝ ተቸግሬያለሁ፡፡የኦሮሞ ፖለቲከኛ ማክረሩ የሚታወቀው “ፊንፊኔ ኬኛ” ሲል ነው፡፡ይህ ደግሞ ለማ እና አብይ ሊቀመናብርት ሆነው ማህተም ባሰፈሩበት የኦዴፓ መግለጫ በግልፅ አማርኛ የተነገረ ነገረ ነው፡፡በዚህ ሁኔታ አክራሪ ከለዘብተኛ የተለየ ተደርጎ የሚወራው የለበጣ አካሄድ አላማው ምን እንደሆነ ግልፅ አይደለም፡፡

ሁለተኛው ቡድን ቃል ከተግባር መርምሮ እውነት ወዴት እያዘነበለች እንደሆነ መረዳት ባያዳግተውም ቀድሞ ስለለማ/አብይ ስለተናገረው በጎ እምነት የተነሳ ይሉኝታ የያዘው ነው፡፡ይህ ጎራ እውነቱን ተረድቶ ሃገሪቱ ስለገባችበት ችግር በግልፅ መነጋገሩን የሚሸሽው ነው፡፡ሶስተኛው ጎራ አብይ/ለማም ቃል ከተግባር ለማሰናሰል አቅም ሊያንሳቸው የሚችሉ የሰው ፍጡራን  መሆናቸውን፣ ግፋ ሲልም የዘር ፖለቲከኞች መሆናቸውን የተረዳ ነው፡፡ይህኛው ጎራ አብይ/ለማን ጨምሮ የኦሮሞ ፖለቲከኞች እየተጓዙበት ያሉትን አካሄድ መርምሮ በጎ የሚባሉትን በማበረታታት አደገኛ የሚመስሉት ደግሞ በፍጥነት ሃይ ሊባሉ እንደሚገባ የሚወተውተው፣ለዚህም የሚሰራው ነው፡፡ በአዲስ አበባ ጉዳይ ላይ እየሰራ ያለው የባልደራስ ምክርቤት ከዚህ ወገን የሚመደብ ነው፡፡አራተኛው ቡድን ቀደም ሲል በለማ/አብይ ቡድን በሰፊው ተስፋ አድርጎ  የነበረ ከመሆኑ የተነሳ አሁን ኦዴፓ በሚያደርገው ከንግግሩ ያፈነገጠ ተግባር ተስፋ ቆርጦ፣በሃገሩም ተስፋው ተሟጦ በኩርፊያ ዝምታ ውስጥ ያለው ነው፡፡ይህ ተስፋ የቆረጠው ቡድን እድሉን ከሃገሩ ለማሰናሰል የሚቸገር፣ ባገኘው አጋጣሚም ስደትን የሚመርጥ ነው፡፡

ህወሃትን ለመቃወም በአንድነት ተሰልፎ ጠንካራ የፖለቲካ ሃይል ሆኖ የኖረው የዜግነት ፖለቲካ አራማጁን ጎራ እንዲህ እርስ በርሱ የማይደማመጥ፣እንደ ውሃላይ ኩበት የሚዋልል፣ግራ የገባው ያደረገው የለማ/አብይ በተግባር የማይተረጎም ንግግር ነው፡፡ይህ የለማ/አብይ ቡድን ወደ ስልጣን መምጣት ለብሄር ፖለቲካው ያስመዘገበው አብረቅራቂ ድል ነው፡፡የለማ/አብይን ወደ ስልጣን መምጣት ተከትሎ የዜግነት ፖለቲካው ጎራ በመርህ ላይ ቆሞ ታግሎ የሚያታግል፣አሰባሳቢ ጠንካራ ፓርቲ የሌለው የሙትልጅ ሆኗል፡፡ያለ አሳባሳቢ የቀረው ይሄው ጎራ ቢቸግረው ግለሰቦች  በሚያቋቁሙት የሲቪክ ማህበር ስር ሆኖ መታገል ጀምሯል፡፡ይህም ቢሆን አዲስ አበባ የእኛ ነች ለሚለው አንድ ተግዳሮት ብቻ የሚሰራ መሰባሰብ ነው፡፡ በመላ ሃገሪቱ ዜግነቱን ብቻ ይዞ የተበተነው ኢትዮጵያዊ የክልል ባለቤት ነኝ በሚል የዘር ፖለቲከኛ ለሚመጣበት ተግዳሮት አለሁ የሚለው ፓርቲ የለም፡፡

ይህን ይሰራሉ የተባሉ አርበኞች ግንቦት ሰባትን የመሰሉ ፓርቲዎች ጭራሽ እነሱ ሊሰሩት የሚገባውን ስራ እየሰሩ ያሉ ግለሰቦችን እና ሚድያዎችን በማውገዝ ተጠምደዋል፡፡ይህ የዜግነት ፖለቲካውን ጎራ የገጠመው የቋንቋ እና የሚና መደበላለቅ ለዘር ፖለቲከኞች ትልቅ ድል ነው፡፡ ለዚህ ምስክሩ “አቶ እስክንድር ነጋ ጋዜጣዊ መግለጫ እንዳይሰጥ ከመከልከል ይልቅ  በዜግነት ፖለቲካ አቀንቃኞች ማስወገዙ የተሻለ ትርፋማ ያደርግ እንደነበር” አቶ ጃዋር ለኦዴፓ መራሹ መንግስት ምክር መለገሱ ነው፡፡ጃዋር ይህን ያለው ከምድር ተነስቶ አይደለም፤የዜግነት ፖለቲካ አራማጁ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ባልደራስ የሚል ነገር ልክ እንዳልሆነ ሲያወግዙ፣ባልንጀራቸው አቶ ኤፍሬም ማዴቦ እና አቶ አበበ ቦጋለ ኦዴፓን በተመለከተ እውነትን እየገለፁ ያሉ የኢሳት ጋዜጠኞችን  በጨለምተኝነት እና ተንኮለኝነት ሲከሱ ስለሰማ እንጅ!

የዜግነት ፖለቲካው ጎራ እንዲህ ባለ ከፍተኛ ግራ መጋባት፣ትርምስ፣ድንግርግር እና ለጎሳ ፖለቲካ የመገበር አድርባይነት ውስጥ እንደገባ፤ክፉኛ እንደተከፋፈለ ያወቁት የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች ወቅቱን ያለ ሃይ ባይ የበላይነታቸውን ለማፅናት፣የዜግነት ፖለቲካን ወደ ማያንሰራራበት ማጥ ውስጥ ለመክተት እየተሟሟቱ ነው፡፡ይህን ለማድረግ ሚዲያን ፣የመንግስት ስልጣንን፣ቄሮ የተባለውን ስብስብ ይጠቀማሉ፡፡በሚዲያ በኩል እንደ አቶ በቀለ ገርባ አይነት ሰዎችን አሰልፈው የኦሮሞ ብሄርተኝነት በኦሮሚያ የሚኖርን ሌላውን ሰው ገበያ ወጥቶ በገዛ ገንዘቡ ገዝቶ እንዳይበላ እስከማድረግ የሚደርስ ጉልበት እንዳፈረጠመ ሊያሳውቁን ይጥራሉ፡፡የOMN ባለቤቶች እና መሰሎቻቸው የዜግነት ፖለቲካ በተሻለ ሁኔታ ባለባቸው ክልሎች የዘር ፖለቲከኞች እንዲጎለብቱ አዳዲስ የዘር ፖለቲከኞችን በመኮትኮት ላይ ሲሟሟቱ አዛውነቱ ኦነግ በማንነታቸው ሳቢያ ስለሚያፈናቅላቸው ፣ስለሚያስርባቸው ብሄሮች በስህተት አይዘግቡም፡፡

የመንግስት ስልጣንን የያዘው ኦዴፓ አንድቀን ኮስተር አንድቀን ለዘብ እያለ የኬኛ ፖለቲካውን የሚያግዝ ስራ እየሰራ ነው፡፡መግለጫ አውጥቶ አዲስ አበባን የኦሮሚያ እንደሚያደርግ ባወራ በሳምንቱ በጠ/ሚው አንደበት አዲስ አበባ የሁሉም ሰው እንደሆነች ይናገራል፡፡ ዶ/ር አብይ እንደውም ነውር(በእሳቸው አገላለፅ አሳፋሪ) የሆነው አዲስ አበባ የማን ነች ብሎ መጠየቁ እንጅ አዲስ አበባ የእኔ ነች ሲባል እንዳልሆነ ለሃገር ውስጥ ጋዜጠኞች በሰጡት  መግለጫቸው ተናግረዋል፡፡አብይ ሲቀጥሉ “አዲስ አበባ የእኔ ነች ማለት የአንተ አይደለችም ማለት አይደለም” ሲሉ ኦዴፓ ለአዲስ አበባ ባለቤትነት እንደሚሰራ በመግለጫው የነገረን ነገር ስህተት እንዳልሆነ በገደምዳሜ ተናግረዋል፡፡

እዚህ ላይ ልብ መባል ያለበት ሁለት ነገር አለ፡፡አንደኛው በዶ/ር አብይ እይታ ህገመንግስ ጥሶ አዲስ አበባ የእኔ ነች ከሚለው ኦዴፓ ይልቅ የኦዴፓ ነገር ግር ብሎት አዲስ አበባ የማን ነች ብሎ የሚጠይቀው አካል ጥፋተኛ ነው፡፡ሁለተኛ አዲስ አበባ የእኔ ነች ማለት የአንተ አይደለችም ማለት አይደለም ሲሉ ኦዴፓ አዲስ አበባ የእኔ ነች ሲል በጨፌ ኦሮሚያ ስር አድርጌ ላስተዳድራት ማለቱ ነው፤ ይህ ደግሞ እናንተ አዲስ አበባ እንዳትኖሩ አይከለክልምና አዲስ አበባ የእናንተም ነች ማለታቸው ነው፡፡በዚህ የባለቤትነት ሁኔታ ኦዴፓ እያስተዳደረ፣የአዲስ አበባ ህዝብ ኦዴፓ በወደዳቸው ኦሮሞዎች ብቻ እየተዳደረ፤ አዲስ አበባ ደግሞ የሁሉም ነች ተብላ ይቀጥላል ማለት ነው፡፡ይህ የጠቅላይ ሚኒስትሩ ንግግር ጃዋር አዲስ አበባ የኦሮሞ ንብረት መሆኗን ከሚናገርበት ንግግር የሚለየው ጃዋር የኢህአዴግ ካድሬ ባለመሆኑ ፍላጎቱን በግልፅነት በመናገሩ ብቻ ነው፡፡በተግባር ግን ጃዋርም አብይም እየተናገሩ ያሉት የአዲስ አበባን ህዝብ ራስን የማስተዳደር መብት በመንፈጋቸው የመቀጠል እቅድ እንዳላቸው ነው፡፡

ይብስ የሚገርመው የእርሳቸውን ፓርቲ ኦዴፓን ጨምሮ የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች በአዲስ አበባ ላይ የሚያነሱት ጥያቄ ህገ-መንግስቱ ይከበር የማለት ነው ያሉት ነገር ነው፡፡ አብይ ይህን ሲያብራሩ ጥያቄው አዲስ አበባ በኦሮሚያ እምብርት ላይ የምትገኝ በመሆኑ የፋብሪካ ውጋጅን በኦሮሚያ ክልል ላይ የምትጥል ከመሆኑ እና ኦሮሚያ ለአዲስ አበባ ከምታስገኘው ግብዓት ጋር የተያያዘ እንደሆነ እንጅ ሌላ ነገር እንዳልሆነ ሊነግሩን ሞክረዋል በመግለጫቸው፡፡ይህን የሚሉት አብይ አዲስ አበባ የኦሮሚያ እንድትሆን እሰራለሁ ያለው ኦዴፓ ሊቀመንበር ናቸው፡፡

የህገ-መንግስቱ መከበር ጥያቄ እና የባለቤት ልሁን ጥያቄ አንድ ናቸው የሚለውን የጨፍኑ ላሞኛችሁ ነገር እዚህ ላይ ልተወውና ኦሮሚያ ለአዲስ አበባ የምታስገባው ግብዓት ልዩ ጥቅም እንድታገኝ ያደርጋታል ያሉትን ነገር ላንሳ፡፡ ወደ አዲስ አበባ የተለያዩ የግብርና ግብዓት ማስገባት ባለ ልዩ ጥቅም የሚደርግ ከሆነ ፍራፍሬውን ፣ቅመማቅመሙን ፣አትክልቱን ፣ቡናውን ወደ አዲስ አበባ የሚጭነው የደቡብ ክልልም፣እህሉን የሚጭነው የአማራ ክልልም፣ጨውን የሚልከው የአፋር ክልልም፣ፍየሉን የሚያበላው የሶማሌ ክልልም ሌሎች ክልሎችም ወደ አዲስ አበባ በሚልኩት የግበዓት ድርሻቸው መጠን በአዲስ አበባ ላይ ልዩ ጥቅም ያስፈልጋቸዋል ማለት ነው፡፡

ኦሮሚያ በአዲስ አበባ ላይ ልዩ ጥቅም ይኑራት እየተባለ ከሚነገረው ነገር ሁሉ የሚያስኬደው በአዲስ አበባ ዙሪያ ያሉ የአዲስ አበባን ውጋጅ የሚቀበሉ እና በመስፋፋቷ የተፈናቀሉ አርሶ አደሮችን በተመለከተ የሚነሳው ነገር ብቻ ነው፡፡እነዚህ ሰዎች ተገቢው ካሳ ሊሰጣቸው፣የተመሳቀለው ህይወታቸው እንዲስተካከል እንዲሰራ የሁላችንም ጥያቄ ነው፡፡ በእነሱ አስታኮ ከኦሮሚያ ዳርቻ ለመጣ ካድሬ አዲስ አበባን የማስተዳደር ወንበር ላይ ቂብ እንዲል መስራት ግን የሚያስማማም የሚያስኬድም ነገር አይደለም፡፡

እንደ አብይ ሁሉ አዲስ አበባን በተመለከተ በማይጨበጥ እጅግ ሙልጭልጭ ንግግር ውስጥ የሰነበቱት አቶ ለማ መገርሳ ከንግግራቸው መረዳት የሚቻለው አዲስ አበባ የኦሮሚያ ነች የሚለውን መግለጫ አምነውበት ያደረጉት እንጅ አንዳንድ የድንገቴ የዋህ ፖለቲከኞች እንደሚሉት አክራሪ ኦዴፓዎች አስገድደዋቸው እንዳልሆነ ነው፡፡የሶማሌ ክልል ተፈናቃዮችን አዲስ አበባ አላሰፈርኩም ብለው የሸመጠጡበት ንግግራቸው ከአፋቸው ሳይወጣ “ባሰፍርስ ምን አለበት እኔ የኦሮሚያ አዛዥ አይደለሁም እንዴ?” ማለታቸው ብቻ በቂ ምስክር ነው፡፡

ለማ ኢትዮጵያ ወደ ዘር እልቂት እንዳትሄድ በማድረጋቸው የውለታቸው ባለ ዕዳ እንደሆንን እየነገሩን የሰነበቱት ከኦሮሚያ ዳርቻ ለመጡ የከተማዋ ነዋሪዎች ላልሆኑ ኦሮሞዎች  የአዲስ አበባ መታወቂያ አላደልንም ማለታቸውን የምናምን ተላሎች ስለምንመስላቸው ነው፡፡’እነዚህ ባለ መታወቂያዎች አዲስ አበባ የሰፈሩት የጎሳ ግጭትን ለማስወገድ ዘብ ሊቆሙ ነው’ መባላችንም አይቀርም አንድቀን ደግሞ! በብዙ ያመንናቸው ዶ/ር አብይ ጭራሽ አዲስ አበባ ለማንም ከኦሮሚያ ለመጣ ኦሮሞ መታወቂያ አልተሰጠም ሲሉ በእርሳቸው ብቻ ሳይሆን በሃገራችን ፖለቲካም ተስፋ የሚያስቆርጥ ንግግር ተናግረዋል፡፡

አብይ በመግለጫቸው የህግ የበላይነትን እያስከበሩ እንደሆነ ለማስረገጥ መንግስታቸው በሱማሌ ክልል ያደረገውን፣በአዋሳም ህግ የጣሱ ሰዎችን ለፍርድ እንዳቀረቡ፣በሻሸመኔ ሰው ዘቅዝቀው የሰቀሉ ሰዎች እድሜ ልክ እንደተፈረደባቸው ገልፀው ይህ ሁሉ የህግ ማስከበር ስራ ተሰርቶ እያለ መንግስታቸው ህግን በማስከበር ክፍተት ስሙ የሚነሳው በጅምላ ስላላሰረ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡በዚህ ንግግር አንዳዘንኩ ሳልናገር ማለፍ አልፈልግም!

ያሳዘነኝ ዋና ነገር የኢህአዴግ ባለስልጣናት የኢትዮጵያን ህዝብ ግንዛቤ እንዴት አሳንሰው እንደሚገምቱ ማየቴ ነው፡፡የህግ የበላይነትን ማስከበር ሰውን ሰብስቦ ማሰር ነው ብለን የምናስብ ቢሆን ኖሮ አብይ ስልጣን ላይ እንደመጡ የአዲስ አበባን ወጣቶች ያለ አንዳች ምክንያት በጅምላ ሲያስሩ ህግ አስከበሩ ብለን እናሞግሳቸው ነበር፡፡ባጭሩ የአብይ መንግስት ህግ አላስከበረም የምንለው እትብታችን ባልተቀበረበት ሃገር ስንኖር ወጥተን መግባት አስጊ ስለሆነብን፣ በነፍስ ማጥፋት የተከሰሱ ሰዎች ፋይላቸው እንኳን ሳይዘጋ በትልቅ ሹመት ላይ ተቀምጠው ብናይ፣ኦነግ የተባለ ቡድን የኦህዴድ ባለስልጣናትን ተተግኖ ምስኪኖችን ሲየፈናቅል ብናይ፣የኦህዴድ ባለስልጣናት በግልፅ ባደባባይ ዘር እየለዩ እንደሚያፈናቅሉ በገዛ ንደበታቸው ሲናገሩ ብንሰማ ነው፡፡

ጠ/ሚ አብይ በመግለጫቸው ኦነግ በጌዲኦ ህዝቦች ላይ ያደረገውን ጥፋት ላለመናገር ያደረጉት መተጣጠፍ እኩል ያሳዘነኝ ነገር ነው፡፡ጠ/ሚው የጌዲኦዎችን ችግር በማንሳት ወደ ችግር ፈጣሪው ኦነግ ላለመሄድ ችግሩን ወደ ማሳነስ አስገማች ነገር ገብተዋል፡፡ሰው አልተራበም ሊሉም ይቃጣቸዋል፤”ሚዲያዎች ያልተራበ ሰው ፎቶ እያወጡ ነው እንጅ ሰው አልተራበም፤ ፣በርሃብ  ሰው አልሞተም፣የሞተውም አንድ ሰው ነው እሱም በህመም ነው” ብለዋል፡፡ “ጌዲኦ እና ጉጅ እኔ እና አንተ ከምናስብላቸው በላይ የሚተሳሰቡ አብረው የኖሩ በትውልድም የወንድማማች ልጆች ናቸው” ሲሉ ስለጉዳዩ የጠየቃቸውን ጋዜጠኛ “ምን አገባህ?” በሚል ነገር ሸንቆጥ ሊያደርጉም ሞክረዋል፡፡

ከሽንቆጣቸው መለስ ሲሉም የጌዲኦን እና ጉጅን ችግር የአየር ፀባይ ችግር፣የመንግስት ክትትል ማነስ፣ሌሎች የማይታወቁ ሰዎች ተፈናቃይ ነን ብለው በመምጣታቸው እና በመለስተኛ የፀጥታ ችግር የተከሰተ ነገር አድርገው ኦነግን ላለመንካት ሲሉ ብቻ ነገሩን እጅግ ባቃለለ መንገድ ሊያልፉት ሞክረዋል፡፡ ጭራሽ “የጉጅ ሽማግሌዎች ጎረቤቶቻችን ጌዲኦዎች ምንነክቷቸው ነው የሄዱት ብለው ምክንያቱ ጠፍቷቸው እየተቸገሩ ነው” ሲሉ ጌዲኦዎች እንዲሁ መንገድ መንገድ ብሏቸው እንደተፈናቀሉ ሊያስመስሉ ሞክሯቸዋል፡፡

አብይ እንዲህ በአስገማች መንገድ እውነታውን ሊክዱ የሚፍጨረጨሩት ለኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲካ ተገን ሲሰጡ ነው፡፡አብይ ኦነግ ባጠፋው መጠየቅ ቀርቶ ያጠፋው ጥፋት እንኳን እንዳይወራ ማለባበሳቸው ለኢትዮጵያ መስራት ነው ብሎ ማመን የአድርባይነት ልምድ ይጠይቃል፡፡የዜግነት ፖለቲካ አራማጁ ጎራ ወደደም ጠላ፣ነቃ አልነቃ አብይ እና ለማ ኦነግን ጨምሮ የተለያዩ የኦሮሞ ብሄርተኝነት ቡድኖች እያመጡ ያለውን ጥፋት ጆሮ ዳባ ባሉ ቁጥር የዜግነት ፖለቲካ ወደ ማያሰራራበት ገደል ይወርዳል፤የኢትዮጵያ እጣ ፋንታም መኖር ያለመኖሯ በማያሳስባቸው የጎጥ ፖለቲካ ካህናት እጅ ይወድቃል፡፡በነዚህ ሰዎች እጅ የወደቀች ኢትዮጵያ ይጎዝላቪያን ወይ ሩዋንዳን ትሆን ዘንድ ግድ ነው፡፡ ይህ ፅዋ ከሃገራችን ያልፍ ዘንደ መስራት ግድ ነው፡፡ እንዴት? ለሚለው ሳምንት እንድረስ፡፡

የኢትዮጵያ ልሂቅ Vs እስክንድር (አቤል ዋቤላ)

አቤል ዋቤላ

የኢትዮጵያ ልሂቅ የፖለቲካ ስልጣንን በመግራት ሂደት ውስጥ ከህዝብ ጎን ቆሞ አያውቅም። የፓሊቲካ ፓወርን ከተጋጨም የሚጋጨው በመንበሩ መቀመጥ ሲፈልግ ብቻ ነው። ከዚያ ውጭ መንግስት ጨቋኝ እና አምባገነን ሆኖ ዜጎችን እንዲረግጥ እጀታ (enabler) በመሆን ሲያገለግል ነው የኖረው። አጭበርብሮ ያገኛትን እፍኝ የማትሞላ እውቀት ያለ ልክ አጋኖ እና አሽሞንሙኖ ወደ ባለጊዜው በመጠጋት፣ ባለጊዜው በድፍረት እና በእብሪት ለሚወስደው እርምጃ አፕሩቫል በመስጠት እንጀራውን የሚያበስል ነው።

እስክንድር እድገቱ እና ትምህርቱ ከየትኛው ደጅ ጠኚ ልሂቅ በተሻለ ወደስልጣን ሊያቀርበው የሚችል ነበር። ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን በስታንፎርድ የተማረ እና በአሜርካን ሀገር ፖለቲካን ያጠና ሆኖ ሳለ ህዝብን በመምረጡ ህዝብን በጋዜጠኝነት ማገልገል ከጀመረ ሰነባብቷል። ከህዝብ ጋር ያለውን ህብረት ፖለቲካል ስልጣንን ፊትለፊት በመጋፈጥ ጭቆናን በመቃወም አረጋግጧል። እስር፣ ግርፋት፣ እንግልት የፖለቲካ ስልጣን በኢትዮጵያ ስርዓት እንዲይዝ የሚያደርገውን ጥረት አልገቱትም።

አሁንም እየሆነ ያለው ይሄ ነው። ከሰባት ዓመታት እስር በኋላም እስክንድር ደከመኝ ብሎ የኢትዮጵያ ህዝብን ለጅብ አሳልፎ እንዲሰጥ አላደረገውም።

በህዝባዊ አመፅ ይቅርታ ጠይቆ ፍትሃዊ ምርጫ እስኪካሄድ ስልጣን የያዘው የአብይ አህመድ መንግስት ከምርጫ በፊት፣ አሁን ያለው ፓርላማ ፊት እንኳን ከመቅረባቸው በፊት መሰሪ የሆኑ አረመኔያዊ ተግባሮች እየፈፀመ ይገኛል። ከዚህ ውስጥ አንዱ የአዲስ አበባ ጉዳይ ነው። መንግስት ላጠፋው ጥፋት ይቅርታ ጠይቆ ለሽግግር ሲባል ብቻ የቆመ መሆኑን ዘንግቶት አውሬነት በተሞላ መልኩ ከተማዋን ስሪት እየሰራ ይገኛል። ይህንን ተግባሩን ልክ አይደለም የሚል የፖለቲካ ማኀበርም ሆነ ግለሰብ በጠፋበት ሰዓት የህዝብ ልጅ እስክንድር ነጋ እኔ አለኹ ብሏል።

ይህ በአርያነት ሁሉም ዜጋ ሊከተለው የሚገባ ተግባር ሆኖ ሳለ ልሂቁ የተለመደ የአድርባይነት እና እበላባይነት እድሉን የሚጨናግፍበት እየመሰለው ይቃዥ ጀምሯል። እስክንድርን ካልሰለጠነ የሞብ መሪ በማስተካከል ይተች ጀምሯል። የእስክንድርን የጋዜጠኝነት ስልት እና አክቲቪዝም መተቸት በራሱ ችግር የለውም። በዚህ ላይ ውይይት ማካሄድ ይቻላል። እንደኔ እንደኔ ይህ ዝንባሌ የልሂቁ የተለመደ ወራዳነት መገለጫ ነው። ከአውራ ሆድ አደር ልሂቃን እስከ አፍላ አንበጣ ልሂቃን(በወያኔ እስከ እስር፣ ስደት የሚደርስ ስቃይ የደረሰባቸው እና የአምናውን ባለጊዜ አበርቺ ልሂቅን አብዝተው ይተቹ የነበሩ) ሀገርን የመዝረፍ እቅዳቸው እንዳይፈርስ ሲሉ የሚያደርጉት ነው።

ይህ የልሂቃን መርከብ በጠቅላይ ሚኒስትሩ ተለዋዋጭ እና አታላይ የአደባባይ ገፅታ ምክንያት በርካታ ባለሙያዎች እና እንደብርቱካን ሚደቅሳ ያሉ በቀድሞ ጊዜ የህዝብ ልጅነታቸውን ያስመሰከሩ ሰዎችን/ ልሂቃንን ጭኗል። ይህ የጎራ መደበላለቅ ፈጥሯል። እንደኔ እንደኔ አዲሱ አስተዳደር ምንም አይነት እገዛ የማያስፈልገው መፍረስ ያለበት መንግስት ነው የሚል ድምዳሜ ላይ አልደረስኩም። ከዚህ በመነሳት በሀገር ግንባታ ሂደት ውስጥ በባለሙያነት እና ከፍተኛም ሆነ ዝቅተኛ ኃላፊነቶችን በመውሰድ ሀገርን እና ለህዝብ የሚሰራ መንግስትን ማገልገል ተገቢ ነው ብዬ አምናለኹ። ይሁንና የጋራ ቤትን አብረው እየሰሩ ሳሉ በመንግስት የሚፈፀሙ ከባድ ጥፋቶችን ባላየ ባልሰማ ማለፍ አይገባም። ከቀድሞ የሀገሪቱ የቆየ ልማድ እና ባለፉት ወራት እንዳየነው ልሂቁ ከዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት በበረታ ዝምታ እና ክህደት ላይ ይገኛል።

ይህ የአድርባይነት እና አስመሳይነት ባህል ካልተሰበረ መቼም ቢሆን የፖለቲካ ስልጣንን መግራት አንችልም። ስለዚህ የእስክንድር ፈለግ ተከተለን እርሱን በርታ እያልን ሌሎች በመንግስት ውስጥ የሚገኙ እና ከመንግስት ውጭ ያሉ ሁሉንም አይነት ልሂቃንን በስም በመጥራት ማንቃት ይገባናል። እስክንድር የዚህ የሰለጠነ ማኀበረሰብ እሴት(የፖለቲካ ስልጣንን መግራት) መተከል ሂደት ምልክታችን እና የልሂቅነት ሞዴል ነው።

የጎሳ ፌደራሊዝምበቃሉ አጥናፉ ታዬ(ዶ/ር) ኮተቤ ሜትሮፖሊታን ዩኒቨርሲቲ

በቃሉ አጥናፉ ታዬ(ዶ/ር)
ኮተቤ ሜትሮፖሊታን ዩኒቨርሲቲ

ብዝሃነትን ለማስተናገድ እና ስልጣንን ወደ ታችኛው የመንግስት መዋቅር ለማከፋፈል የፌደራል ስርዓት ተመራጭ እንደሆነ እንዳንድ ፀሃፍት ቢያተቱም፤ በተቃራኒው ደግሞ የፌደራል ስርዓት በተፈጥሮዎ ግጭትን እንደሚጋብዝ እና ተመራጭ እንዳልሆነ የሚያትቱም ተመራማሪዎች አሉ(አለማንተ, 2003).

ብዝሃነትን ከማስተናገድ አንፃር እንዳንድ የአፍሪካ አገራት (ኮንጎ, ከ1960-1965፣ ማሊ, 1959፣ ኬንያ, 1963-1965፣ ዩጋንዳ, 1962-1966፣ ካሜሮን, 1961-1972) ከነጻነት በኃላ የፌደራል ስርዓት መርጠው መተግበር ቢጀምሩም አስከፊነቱን ተረድተው የፌደራል መዋቅርን ትተውታል(ኢርከ, 2014)፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ ሶስት የአፍሪካ አገራት(ደቡብ አፍሪካ፣ ናይጀሪያ፣ እና ኢትዬጲያ) በፌደራል ስርዓት የሚተዳደሩ አገራት ቢሆኑም የጎሳ የፌደራል ስርዓት የምትተገብረው  አገር በዓለም ላይ ኢትዬጲያ ብቻ ናት፡፡

ምንም እንኳን  የፌደራል ስርዓት በዘርፉ ተመራማሪዎች ዘንድ አወዛጋቢ ቢሆንም የጎሳ የፌደራል ስርዓት ግን ግጭትን እንደሚፈጥር እና አገርን እንደሚበትን ከአወዛጋቢነት ባለፈ የተረጋገጠ ሃቅ ነው፡፡ የጎሳ ፌደራሊዝም እንደ ዩጎዝላቪያ፣ የድሮዋን ሩሲያ(USSR)፣ ችኮዝላቫኪያን በመበታተን የሚታወቅ ስርዓት ሲሆን በእኛ አገርም እንዲተገበር የተፈለገበት ዋናው ምክንያት አገሪቱን ለመበታተን ታስቦ ነው፡፡ እኛ እና እነሱ፣ ነባርና መጤ፣ አፈናቃይና ተፈናቃይ በሚል የጎሳ ፖለቲካ ትርክት ውስጥ እንድንገባ ያደረገን የጎሳ ፌደራሊዝም ነው፡፡ አገርን በቋንቋ ከፋፍሎ ወጣቱ ለአገሩ ሳይሆን ለብሄሩ ብቻ ታማኝ እንዲሆን ያደረገው የጎሳ ፌደራሊዝም ነው፡፡ ጥርጣሬን፣ አለመተማመንን፣ ለጎሪጥ መተያየትን ያመጣው የጎሳ ፌደራሊዝም ነው፡፡ አገርን ብቻ ሳይሆን ቤተሰብን (ባልና ሚስትን፣ አባትን ከልጁ፣ ልጆችን ከወላጆች) እንዲለያዩ ያደረገው የጎሳ ፌደራሊዝም ነው፡፡

የኢትዬጲያ የጎሳ ፌደራሊዝም መስራቾች እና አቀንቃኞች አገሪቱን ለመበታትን የተጠቀሙበት ስልት እንደሆነ እየታወቀ፤ ይህን የጎሳ ፌደራሊዝም ማፍረስ ሲገባን በዶ/ር አብይ አስተዳደርም የብሄር ፖለቲካው፣ አድሎዓዊነት፣ ጎጠኝነቱ፣ መታየቱ እጅጉን ልብን ይሰብራል፡፡ ህወሃት የተጠቀመበትን የከፋፍለህ ግዛው የጎሳ ፖለቲካ እንዴት እንደነፃነት ምልክት አድርገን እንጠቀምበታልን? ሰብዓዊነትን ተላብስን፣ ኢትዬጲያዊነት ተጫምትን መቆም ሲገባን እንዴት ለጎሳ አባላቶቻችን ያደረግንላቸውን ነገር እንደ ታላቅ ጀብድ በሚዲያ እንተርካልን? ኢትዬጲያዊነት ሱስ ነው ብሎ የተረከ መሪ እንዴት ብሄርተኝነትን ያራምዳል? ልብ ይስጠን!!!

ጽንፈኞችን አንዴት አንታገላቸዉ !!!

ኢዮብ ሳለሞት

ከቅርብ ግዜ አንስቶ በሀገራችን በከፍተኛና በአስፈሪ ሁኔታ አንደወረርሽኝ እየተዛመተ ያለዉን በዜጎች ላይ ማንነትን መሰረት ያደረገ ጥቃት፤ማፈናቀል ፤በደቦ መግደል ፤ሀብት ንብረት መዝረፍ የእምነት ተቋማትን ማቃጠል ..ወ.ዘ.ተ በአፋጣኝ የሚቆምበት ሁኔታ ላይ ሃላፊነት የሚሰማቸዉ ዜጎች ካልተረባረቡ እጃቸዉን አጣጥፈዉ ሜዳዉን ፅንፈኞች አንዲጋልቡበት ከፈቀዱ ዉጤቱ ሶርያ፤የመን፤ሊቢያ፤ደቡብ ሱዳን ነዉ ፡፡ ምንም አንኳን የአበራሽን ጠባሳ ያየ በእሳት አይጫወትም ብንልም ሌት ተቀን በሰንት አሳር ፤ዉጣ ዉረድ በትዉልድ ቅብብሎሽ የተገነባችዉን መተኪያ የሌላትን ሀገራችንን አሳልፈን ለበላተኛ ለመስጠት እየተጣደፍን እንገኛለን ፡፡ አንገታችንን ዞር አድርገን አለም-አቀፉ ማህበረሰብ ሶርያና፤የመን ፤ሊቢያ ላይ የደገሰዉን ድግስ ጠጋ ብለን ብንመረምር ሀቁን እናገኘዋለን  የሶርያና የመን ፖለቲከኞች ፤ሊሂቃን ልዩነታቸዉን በጠረቤዛ ዙርያ ፈተዉ ሀገራቸዉንና ህዘባቸዉን ማዳን ሲችሉ ለዉጭ ጣልቃ-ገብነት ሌማታቸዉን በርግደዉ ዛሬ ሩሲያና፤አሜሪካ ጡንቻ ሚለካኩበት ዘመናዊ የወታደራዊ አቅርቦቶች የሚፈተኑበት ቤተ-ሙከራ ሆነዉ ቁጭ አሉ ሃያላኖቹ ጋር አንደዉ ዘላቂ ጥቅም አንጂ ቋሚ ወዳጅና ጠላት የላቸዉም መመሪያቸዉ ግልጥ ነዉ  የጂ-ኦ ፖለቲካ የበላይነት፤ጥሬ ሀብት ፤ርካሽ ጉልበት ፤ሸቀጦቻቸዉን ማራገፊያ ገብያ ማፈላለግ ነዉ የሚለዉ ፡፡ ዛሬም የተለያዩ የሃያላኑ ሀገራት ወኪሎች ቤታችን በተለያየ ዳቦ ስም እየጎበኙት ነዉ ሱዳን አሜሪካ አልበሽርን ወርዱ ስትል ሩሲያ ከአልበሽር ጎን መቆመዋን ለማወጅ ሰከንድ አልፈጀባትም  ሱማሊያ በአሜሪካ፤በኢራን፤በኳታር፤በሳዉዲ እምሮት ተዉጣለች ፤ ሀገራችን ኢትዮጲያችን ላይም አሜሪካ፤ፈረንሳይ፤ሩስያ፤ሳዉዲአርብያ፤ቱርክ ፤ኳታር አይናቸዉን ከጣሉባት ቆዩ ለነገሩ በዚህ ደረጃ አለም-አቀፉ ማህበረሰብ ሲጎመጅብን ዛሬ የመጀመሪያዉ አይደለም ትላንት  በሃይማኖት ፤ ሀገር በማዘመን ፤ በህክምና አቅርቦት ፤ በብድር ፤በወታደራዊ ድጋፍ አቡጀዲ ሞክረዉናል ፤ ዛሬ በርእዮተ-ዐለም ፤ በብድር አቅርቦት ፤ ሽብርተኝነት በመዋጋት ፤ በኢኮኖሚ ፍልስፍና ፤ በድህንት ቅነሳ ፤ በጤና ፤በዲሞክራሳዊ ስርአት ግንባታ….ወ.ዘ.ተ ዛጎል ዉስጥ ተደብቀዉ እዉነተኛ መልካቸዉ ሲገለጥ ግን ጥሬ-ሀብት ፤ርካሽ ጉልበት ፤የጂ-ኦ ፖለቲካ የበላይነት ፤ ገብያ ፍለጋ ነዉ ፡፡ ጥያቄዉ በዚህ ደረጃ አለም-አቀፉን አሰላለፍ ተገንዘበን አንዴት ምላሽ አንስጥ ነዉ  ቅደመ-አያቶቻችን በዲፕሎማሲም ፤በመረጃ የበላይነት ፤በወታደራዊ ሰልት ሁለንተናዊ በሆነ መልኩ በየአቅጣጫዉ ደልን የተገናጸፉበት ምክንያት በቅድሚ የቤት-ስራቸዉን በሚገባ ሰርተዉ በአለም-አቀፍ ደረጃ ለሚጠብቃቸዉ ተግዳሮት ራሳቸዉን በማዘጋጀታቸዉ ነዉ ፡፡  ዉስጣዊ ሽኩቻቸዉን ፤የወንበር(የስልጣን ሽሚያ) ቅራኔያቸዉን ባዳበሩት ሀገር-በቀል የግጭት አፈታት ባህል መሰረት አድረገዉ በይቅርታ ተካክሰዉ ጠላት ይጠቀምበታል የተባለዉን ቀዳዳ ሰፍተዉ በጋራ አቅማቸዉን በማይመች ሁኔታ ዉስጥ አስተባብረዉ ተጠቅመዉ ነዉ ፡፡ በቂ የመሰረተ-ልማት አቅርቦት በሌለበት ፤ የመገናኛ አዉታሮች ባልተዘረጉበት በአይነ-ስጋ ለመገናኝት አንኳን አባይ እስኪጎደል በሚጠበቅበት ፤ ህብረተሰቡ በተለያየ አስቸጋሪ መልከ-ምድር ተሰባጥሮ በሚኖርበት ፤ …ወ.ዘ.ተ በአንዚህ ሁሉ ተግዳሮቶች ዉስጥ አልፈዉ ሁሉም የበኩሉን ድርሻ ተወጥቶ ሀገርን ለትዉልድ አሻግረዋል ፡፡ ዛሬ እኛ በዘመነ ሉላዊነት አለም የአኗኗር  ዘይቤያችን በተለያዩ የቴክኖሎጂ ዉጤቶች የቀለለ መረጃዎች በሽርፍራፊ ሰከንዶች ከተለያዩ የአለማችን ክፍሎች በሚዘዋወሩበት ወቅት አፍንጫችን ሲመታ አይናችን እንባ አላመነጭ ብልዋል ፡፡ የአኩሪ ታሪክ፤ባህል፤እሴቶች ሆነን ሳለ በእጅ ያለ ወርቃችንን አንደመዳብ እየቀጠርን ካለን ግዙፍ ታሪክ፤ባህል፤እሴት የወረደ የማይመጥነን ድርጊት ፤የአኗኗር ዘይቤ ዉስጥ አንገኛለን ጽንፈኘት መለያችን ሆንዋል ፤ዘረኝነት ፤ጠባብነት ንባባችን ሆንዋል በቂ የሆነ መነሻ ካፒታል ይዘን ዛሬም አንራባለን እንጠማለን ይሄ ሁኔታ አንዲቀየር ሃላፊነት የሚሰማን ዜጎች የበኩላችንን ደርሻ ለመወጣት በቅድሚያ በእምንት፤በቋንቋ፤በነገድ ለምድ ተወሽቀዉ አፍራሽ ቅስቀሳ የሚያደርጉ ተኩላዎችን ፤ጽንፈኞችን አምርረን ልንዋጋ ፤አንጋለን ልንተፋቸዉ ይገባል ፡፡

ለመሆኑ የፅንፈኞች መለያ የትኞቹ ናቸዉ

  • በችግር-ፈቺ አስተሳሰብ ፤ በአማራጭ ፖሊሲ ሳይሆን ተፈጥሮአዊ በሆኑት ነገድ፤ቋንቋ፤ጎሳ፤እምነት ፤መልከዓ-ምድር አቀማመጥ መሰረት አድረገዉ አፍራሽ ቅስቀሳ ያካሄዳሉ ፡፡
  • በሀሰተኛ ትርክት ተመስርተዉ መለወጥ ፤ማሻሻል በማይቻለዉ ሁኔታ በትናትና ታስረዉ ወደኋላ 400 አመታት ሄደዉ ታሪክን ይበይናሉ ፤ይፈርጃሉ
  • የወቅቱን ተግዳሮት ለመፍታት የሚያችል ቀመር ፤ስትራቴጂ የማመንጨት እዉቀት፤ክህሎት ፤ዘዴ በአጠገባቸዉ የለም
  • የጽንፈኝነት በሽታ የሚያጠቃቸዉ ጠባብ ፖለቲከኞች፤ጥራዝ-ነጠቅ ሊሂቃን ፤ የሃይማኖት ተቋማት፤ የመገናኛ ብዙኋንና ባለሙያዎች አክትቪስት ካባ የሚሽቀረቀሩ ..ወ.ዘ.ተ

አንዴት አንታገላቸዉ

  • በተለያዩ የመገናኛ አማራጮች (በማህበራዊ ደረ-ገጾች፤በህትምት ዉጤቶች ፤በመካነ-ድሮች፤በብሮድካስት) የምንመለከታቸዉን ፤የምንሰማቸዉን መረጃዎች ከተለያዩ ምንጮች አበርይቶ ፍሬዉን ከገለባዉ በመለየት
  • ነገድን፤ጎሳን፤ቋንቋን ፤እምነትን መሰረት አድርገዉ የሚያንቋሽሹ ፤አንዱን አግዝፈዉ ሌላኛዉን የሚያኮስሱ መልእክቶች እግር-በእግር እየተከታተሉ ማዉገዝ ፤ተጨባጩን ሀቅ ማስረዳት ፤አንድነትን ፤መከባበርን የሚገልጹ መልእክቶችን ማኖር
  • ግለሰቦችን ፤ደርጅቶችን፤ ፓርቲዎችን የዚህና የዛ ህዘብ ፤እምነት ወኪል ነኝ ብለዉ በስሙ ተጣብቀዉ ከሚነገድቡበት ማህበረሰብ ነጣጥሎ ማየት
  • ሴጣንም አነሳዉ መልአክ ፤ ደጋፊያችን አነሳዉ ባላንጣችን ሀሳብን በችግር-የመፍታት አቅሙ ብቻ የመመዘን ባህል ማዳበር

ማጠቃሊያ ፡-በየትኛዉም ጎራ ያሉ ጽንፈኞች አስተደደራዊ ቅራኔዎች የነገድና የጎሳ መልክ በመስጠት እርስ-በእርስ ዘመናትን በክፉ በደጉም ግዜ ምራቅ ተላልሶ ልዩነቱን አንኳን ለመለየት እስኪያቅት ድረስ ተዋህዶ የሚኖረዉን ማህበረሰብ ለመለያየት ሲያደቡ ሃላፊነት የሚሰማዉ ማነኛዉም ዜጋ አጁን አጣጥፎ ማየት የለበትም ፡፡ እነሱ በጥቃቅን ልዩነቶች የቅራኔ መነሾ ሲያደርጉ ሃላፊነት የሚሰማወቸዉ ዜጎች ገድሞ ግዙፉን ያስተሳሰረንን አሴቶች መሰረት አድርገን አብሮነታችንን ማስቀጠል አለብን ፡፡ ጽንፈኞች ለእኩይ ዓላማ ተደራጅተዉ ሲንቀሳቀሱ እኛ ሃላፊነት የሚሰማን ዜጎች ለሀገር ህልዉና በአመለካከት ዙሪያ ተደራጅተን እግር-በእግር እየተከታተልን ሚና አልባ ማድረግ አለብን ፡፡

ኢዮብ ሳለሞት

eyobmind@gmail.com

ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር፣ ሚዛናዊነት ከራስ ቢጀምር … (በዓለማዬሁ ገበዬኹ)

በዓለማዬሁ ገበዬኹ

Professor Mesfin Woldemariam's opinion about Ethiopia's new PM Dr. Abiy Ahmed.

ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር፣

እባክዎ ይህችን ምክር አዘል ትችት ያንብቧት :-

ሚዛናዊነት ከራስ ቢጀምር …

ፍ/ቤት የቆመችው የፍትህ ምስል / Lady Justice / ተጠሪነቷና ምሳሌነቷ ለፍ/ቤት ስራ ብቻ አይመስለኝም ፡፡ አይኗን ሸፍና ያላጋደለ ሚዛን የያዘችው አስተዳዳሪዎች በሞራል ህግ ተመርተው ለዜጎች ሁሉ ሚዛናዊ አገልግሎትና ውሳኔ እንዲያስተላልፉ ነው ፡፡

ዶ/ር አብይ አህመድ ደጋግመው ስለሚዛናዊነት ይሰብካሉ ፡፡ ጋዜጠኞች የተመጣጠነ ዜና እንዲያቀርቡ ፣ አክቲቪስቶች ከዋልታ ረገጥ ሀሳብ ወደ መሃል እንዲመጡ ፣ ፖለቲከኞች እኔ ብቻ ነኝ አዳኝህ ወይም የማውቅልህ ከሚለው አባዜ ተላቀው ለሌላውም ስራ እውቅና እንዲሰጡ ወዘተ ወዘተ…

የሚዛን መንሻፈፍ ግለሰብን ፣ ማህበረሰብንና ሀገርን እየቆየ እንደሚጎዳና ለማይጠገን ቀውስ እንደሚዳርግ የሚገነዘብ ሁሉ በዚህ ሀሳብ ይስማማል ፡፡ ችግሩ ዶ/ር አብይ እንዳሉት ሁሉም ቀድሞ ጣቱን የሚቀስረው ሌሎች ላይ የመሆኑ አባዜ ነው ፡፡ ይህ የጣት ቅሰራ ራሳቸው ዶ/ር አብይንም ይመለከታል ፡፡ አንዱን ትልቅ ጥፋት ሸፋፍነህ ሌላው ላይ ጣትህን ስትቀስር ሚዛናዊነት ይንጋደዳል ፡፡ አንዱን ትልቅ ጥፋት አላየሁም ብለህ አይንህን ከሸፈንክ ሌላኛው ጥፋት ላይ የአይንህን መጋረጃ ቀደህ ለመጣል ሞራል ታጣለህ ፡፡

ከብዙ ምሳሌዎች የተወሰኑትን ብቻ እናንሳ ፡፡ ገና በጠዋቱ ሀገሪቱ መሪ እያላት ስርዓት አልበኝነት ነገሰ ፣ ህግ ረከሰ ፣ የንፁሃን ደም በከንቱ ፈሰሰ የሚል ጩኸት ብዙዋች ቢያሰሙም የሽግግር ባህሪው ነው በሚል ሚዛናዊ ምላሽ መስጠት አልተቻለም ፡፡ ከዚህ ይልቅ በቅድሚያ ለውጡ ያመጣቸውን ትሩፋቶች ሳትደባብቁ አሞግሱ ማለት መጣ ፡፡ ትክክል ነው ሚዛናዊ ለመሆን የበርካታ ባህሪያት/ ጥሩ ተናጋሪ ፣ ትዕግስተኛ ፣ ይቅር ባይ ፣ ትሁትና የሰላም አጋር / መሆናቸውን መመስከር ይቻላል ፡፡ በዚህ ጥሩ ባህሪ በመታገዝም መንግስታቸው አስደሳች ፖለቲካዊ ድሎች አስመዝግቧል ፡፡ ይህ ማለት ግን ለውጡ መሳ ለመሳ እየተጓዘ ያለው ከነውጥ ጋር ነው ነው ማለት ስህተት አይደለም ። ህገወጥነት ሀገሪቷን የወረረው ይቅርባይነት ስለበዛ ነው የሚል የቄለ ግምገማ የለኝም – በዚህ ረገድ መንግስታቸው ስትራተጂካዊ ብቃት የለውም የሚለው ሀሳብ የበለጠ ቅርብ ነው ። አሁን በቅርቡ እንኳን የሀገራችን ስርዓት አልበኝነት ተግባር ከ 8 እስከ 10 ወራት ይቀጥላል በማለት እንደ አመታዊ እቅድ ነግረውናል ፡፡ ህገወጥነትን አምርሮ ከመታገል ይልቅ ከህገወጥነት ጋር ተቻቻሎ ለመኖር ማሰብ ገራሚ አቋም ነው ፡፡ በተሸፋፈነች ፍትሃዊ አይን ሚዛናዊነትን እንይ ከተባለ ከዚህም በላይ ነው ፡፡

መንግስት ባለበት ሀገር አስራ ምናምን ባንኮች በጠራራ ፀሃይ ሲዘረፉ የሽግግር ሂደት ባህሪው ነው የምትል ከሆነ ሌላውን ሌባ ወይም ሙሰኛ ለመገሰጥም ሆነ ፍርድቤት ለማቆም ይከብዳል ፡፡ ምክንያቱም ፍ/ቤት የቆመችው የፍትህ ምስል ስለምትታዘብ ፡፡ ለተቃውሞ ዱላና ገጀራ አደባባይ ይዞ የወጣ ማህበረሰብ በቸልታ አልፈህ ያለዱላ ስብሰባ የከተመውን ወጣት በማያሳምን ምክንያት አስረህ የምታሸማቅቅ ከሆነ የሚዛናዊነት መሰረትህ ተናደ ማለት ነው ፡፡ ይከበር እየተባለ የሚለፈፈው ህግ ባለመከበሩ ዱላና ገጀራው አድጎ እነሆ ዛሬ የጦር መሳሪያ ይዞ አደባባይ መውጣት ተጀምሯል ፡፡ በገዛ ፍቃድህ ሚዛናዊ ካልሆንክ ብሎም ቸልተኝነት እንደ ኩይሳ ካሳደግክ ሌሎች አደባባይ የተገተረውን የፍትህ ሚዛን በሌላ ጡንቻ ይሰብሩብሃል ፡፡ ትርፉና ውጤቱም ይሄው ነው ፡፡

የቸገረው የከተማ ህዝብ ከሰውነት ተራ ወጥቶ በሰራው ኮንዶሚኒየም አትገባም ተብሎ ገጀራ ሲወደርበት< < የባለገጀራዋች ሀሳብ ይለምልም >> ብሎ መግለጫ ማውጣት እንዴት ሚዛናዊ ሊሆን ይችላል ? በቡራዩና ለገጣፎ ሰላማዊ ዜጎች ላይ የደረሰው መፈናቀል ፣ እንግልትና አግላይ ርምጃዋች ከልብ ሳታወግዝ ሌላ ታፔላ ለጥፎ አደባብሶ ማለፍ የሚዛናዊነትን ጥያቄ ያስነሳል ፡፡ ጠ/ሚ/ሩ ሀገር የሚበትኑ ሀሳቦች ይወገዙ ይላሉ ፡፡ በሀገሪቱ ያለው ሁለት መንግስት የአብይና የቄሮ ይባላል የሚል ትንታኔ የሚሰጠው ጃዋር የበርካታ በታኝ ሀሳቦች ባለቤት ቢሆንም ውግዘት አይመለከተውም ፡፡ ኦሮሞ ከቋንቋው ውጭ ሌሎችን ማነጋገር የለበትም ፣ ከሌሎች ጋር መጋባትም ማቆም አለበት የሚለው የ < ምሁሩ > በቀለ ገርባ አፖርታዳዊ አስተያየት ለመመርመርም ሆነ ለመተቸት አልተፈለገም ፡፡ በተቃራኒው የአዲስ አበባ ነዋሪዎችን ጥቅም ለማስጠበቅ በሚንቀሳቀሰው እስክንድር ነጋ ላይ ግልጽ ጦርነት እናውጃለን ተብሏል ፡፡ ሲጠቃለል ዶ/ር አብይ በበቀለ ፣ በኦነግ ፣ በጃዋር ፣ በህገወጥ ፖለቲከኞችም ሆነ በእስክንድር ሀሳብ ላይ ሚዛናዊ መሆን አልቻሉም ፡፡

ለዚህም ነው ማንኛውም ሚዛናዊ ለመሆን የሚጥር ስው ለምን የሚል ቀጥተኛ ጥያቄና እንዴት የሚል የጀርባ ምፀት ለማንሳት የሚገደደው ፡፡ ግዜ የሰጠው ቅል ድንጋይ እንዲሰብር ብሂሉ ስለሚያስገድድ ? ምንም ቢሆን ዘር ክልጓም ስለሚስብ ? … ኢትዮጵያዊነትን መርህ አድርጌያለሁ የሚል መሪ ለጃዋርም ሆነ ለእስክንድር ሀሳቦች እኩል የድጋፍም ሆነ የተግሳጽ መስፈርት ማበጀት ካልቻለ መርሁ ሁሉ Backfire ያደርግበታል ፡፡ ዶ/ር አብይ ከግዜ ወደግዜ እየገረጣ የመጣባቸውን ህዝባዊ እምነት ስር ሳይሰድ ለማከም ከፈለጉ ሚዛናዊነት ከራሳቸው መጀመር ያለባቸው ይመስለኛል ፡፡ ጥሩ መሪ ደግሞ እንደዛ ነው ፡፡ መንገዱን የሚያውቅ ፣ በመንገዱ የሚሄድ እና መንገዱን የሚያሳይ ስለሚሆን ፡፡ ባለግዜ ነን በሚሉ ቡድኖች የሚሰሩ አስከፊና አቀያያሚ ጉዳዮችን አደብ ማስገዛት ፣ አቅም ቢያጥር እንኳን በግልጽ አካፋን አካፋ በማለት ማውገዝ መጀመር አለባቸው ፡፡ ከዚህ ከጀመሩ ሌላኛውን ብልሹ ሀሳብና ተግባር ለማረቅ ምቹ መደላድል ይፈጥራል ፡፡ ይህ አካሄድ ልበ ሙሉነትን በቀላሉ ማትረፍ የሚያስችል ሲሆን ከሁሉም አቅጣጫ በቂ ድጋፍ ያስገኛል ፡፡ አክባቢዋን በሚያውቋቸው ሰዋች መሙላት ብቻ ሳይሆን ገለልተኛና ሚዛናዊ ሀሳብ የሚሰጡትንም አማካሪዋች ቢያበዙ ጭልጥ ብሎ ከመሳሳትም ያድናል ፡፡