የእስክንድር ነጋ የውጪ ሃገር ጉዞ!

( ይድነቃቸው ከበደ )

ከዛሬ 12 ዓመት በፊት በህወሃት መራሹ የኢህአዴግ “መንግስት” የደህንነት ተቋም አንድ አስገራሚ ገጠመኝ በቦሌ ሃየር መንገድ ተከስቶ ነበር ፤ ነገሩ እንዲህ ነው የደህንነት ተቋሙ ከያዘው ጥቁር መዝገብ ውስጥ “እስክንድር ነጋ” የሚል ስም ተጽፎ ይገኛል ።በወቅቱ የደህንነት መስሪያ ቤት አለኝ ባለው መረጃ “እስክንድ ነጋ” ያሳፈረው አውሮፕላን ጉዞውን ለማቅናት ማኮብኮቢያውን ለቆ ሃየር ላይ መሆኑ ይደረስበታል፤ በወቅቱ ተሳፋሪ የጫነው አውሮፕላን በአስቸኳይ ወደነበረት መሬት እንዲያርፍ በደህንነት ሰዎች በሬዲዮ ግንኙነት ይገደዳል ፤ “እስክንድር ነጋ” ያሳፈረው አውሮፕላን በተሰጠው ቀጭን ትእዛዝ ወደ ነበረበት ይመለሳል ።

በወቅቱ በተሳፋሪዎቹ ዘንድ ድንጋጤ እና ወከባ ይፈጠራል፤ እነዚያ “ጎበዝ” የደህንነት ሰዎች በመጣደፍ መሳሪያቸውን አቀባብለው ፣ የሬዲዮ ግንኙነት እያደረጉ በከፍተኛ የጀብደኝነት ሰሜት በአውሮፕላን ውስጥ “እስክንድር ነጋ” ፍለጋ ይጀምራሉ ጊዜም አልፈጀ ወዲያውኑ በእነኚሁ “ጎበዝ” የደህንነት ሰዎች ተፈላጊው ሰው መያዝ እሁን ይሆናል ። በተደረገው ጥብቅ ፍተሻ እና ክትትል ” እስክንድር ነጋ” ሳይሆን ‘እስከዳር ነጋ” የተባለች ሴት ተጓዥ ሆና ትገኛለች ። የቸኮለች አፍሳ ለቀመች አለ የሃገሬ ሰው መባሉ ለምን ሆነና ?! የእለቱ በረራ በዚህ ምክንያት ተስተጓጉሎ እንደነበር የቅርብ ጊዜ ትውስታ ነው። የዚህ ጽሁፍ አንባቢያን ይህ ከላይ የተገለጸው ምናባዊ ተረት እንዳይመስላችሁ በሃገሬ እሁን የሆነ ክስተት እንጂ ።

ጋዜጠኛ እና የሰብዓዊ መበት አቀንቃኝ የሆነዉ እስክንድር ነጋ ! በአገዛዙ ስርዓት በተደጋጋሚ ለእስር እና ለከፍተኛ እንግልት የተዳረገ ብርቱ አገር ወዳድ ዜጋ ነው። በዚያው ልክ ተደጋጋሚ አሰቃቂ የእስር ጊዜ አሳልፎ የደረሰበት በደል እና መከራ ወደ ጎን በመተው “ከእኛ የሚጠበቀው በትግላችን ጽናት ፣ በአካሄዳችን መቻቻል፣ በመንፈሳችን ፍቅር፣ በአስተሳሰባችን ሚዛናዊነትና በተግባራችን ሠላምን ይዘን ወደፊት መጓዝን ነው ” በማለት በቅርብ ከእስር መፈታቱን አስመልክቶ ባስተላለፈው መልእክት አጽኖት በመስጠት ፤ መቻቻልን ፣ ፍቅርን፣ እና ሰላምን እንዲሁም ይቅር ባይነት እየሰበከ ይገኛል ። ከእስር ከተፈታ በኋላ በተገኘው አጋጣሚ ይህን ሃሳቡን በተደጋጋሚ ከመግለጽ ወደኋላ ብሎ አያቅም ።

ይሁን እንጂ ለሰላም ፣ለፍቅር እና ለይቅር-ባይነት እጅን የዘረጋው ጋዜጠኛ እና የሰብዓዊ መብት አቀንቃኝ እስክንድር ነጋ ፤ በአገዛዙ ስርዓት በኩል አሁንም የተሰጠው ምላሽ ከወትሮው የተለየ አይደለም ። ” ድመት መንኩሳ አመሏን አትረሳም ” እንደሚባለው በዶ/ር አብይ አህመድ “የሚመራው” መንግት አሁንም የዜጎች የመንቀሳቀስ እና ከሃገር ወደ ሃገር የመዘዋር መብት እየገታ ይገኛል። ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ አስፈላጊውን የውጪ ሃገር ጉዞ ሕጋዊ ሰነድ ያሟላ ቢሆንም ከሃገር እንዳይወጣ ታግቷል ፤ ይህ ደግሞ መንግስታዊ ውንብድና ነው ። እርግጥ ነው የዚህ አይነት መሰል መንግስታዊ አሻጥር ከዚህ ቀደም በተደጋጋሚ በሌሎች ሰዎችም ላይ ደርሶ እንደነበር የሚታወቅ ነው።

ነገሩን ይበልጥ አስገራሚ የሚያደርገው ለዜጎች መብት መከበር ጠንክሬ እሰራለው የሚሉት ዶ/ር አብይ አህመድ ፤ እሳቸው የሚመሩት የሚንስትሮች ምክር ቤት አቶ አባዱላ ገመዳ የብሔራዊ ደህንነት ጉዳዮች አማካሪ አድርጎ በሾመ ማግስት ፤ የብሔራዊ ደህንነት ተቋም የጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ የውጪ ሃገር ጉዞ በማስተጓጎል ሥራውን እንደቀድሞ በይበልጥ አጠናክሮ ቀጥሏል ። ይህም የደህንነት ተቋሙ የሚመራው ወይም እየተመራ ያለው በማን እንደሆነ የሚያመላክት ከመሆኑ ባሻገር ፣ ተቋሙ አሁንም የዜጎችን ደህንነት እና የአገር ሉዓላዊነት ከመጠበቅ ይልቅ ፤ ከአገዛዙ ስርዓት በፖለቲካ አመለካከት ብቻ የተለዩ የሰብዓዊ እና የዲሞክራሲ መብት ተሟጋቾች እንዲሁም አገር ወዳድ ኢትዮጵያዊያን ሰላማዊ እና ሕጋዊ የእለት ከእለት እንቅስቃሴ ማወክ ዋንኛ ሥራው እንደሆነ የሚያመላክት ጭምር ነው ።

” ድል ለዲሞክራሲ !! ”
ኢትዮጵያ በክብር ለዘላለም ትኑር !!!

Advertisements

ጎንደር አብይን እንዴት ተቀበለችው? (ጌታቸው ሺፈራው)

ጌታቸው ሺፈራው

PM Dr. Abiy Ahmed visiting Gondar.

ጠዋት 1:30 አካባቢ በመኪና እየዞሩ እየለፈፉ ነው። ሕዝብ ጠቅላይ ሚኒስትሩን እንዲቀበል። ሆኖም ሰሞኑን ለመቀበል የሚገቡት ሰዎች ተለይተው እንደታወቁ፣ ወረቀትም እንደደረሳቸው ሕዝቡ ሰምቷል። ካድሬ ነው የሚሰበሰበው ተብሏል። ስለዚህ ለመሄድ ፈቃደኛ አይደለም።

ወደ ፋሲለደስ ስቴዲየም ከመግባቴ በፊት ቡና ልጠጣ ተቀምጫለሁ። ሁለት ወጣቶች ቡና እየጠጡ ያወራሉ። “በሙሉ ካድሬ ነውኮ የሚገባው” ይላል አንዱ።

“እኔ ለምሳሌ ለመታዘብ ልገባ ነው፣ ለምን አትገቡም?” አልኩት። “ምን ላረግ? የተለየ ነገር አይመጣም ባክህ። ያው ነው! ሕዝቡም መረረው መሰለኝ ከማሾፍ ውጭ ሌላ ነገር አያደርግም።” አለኝ። ጓደኛው ዶ/ር አብይ ስለ ወልቃይት በተናገረው እንደበሸቀበት አወራኝ።

እነሱን ተሰናብቼ ወደ ስቴዲዬሙ ሳቀና መሃል ላይ ባጃጅ አገኘሁ። ዝግ ስለሆነ የተወሰነ ርቀት ብቻ ነው የሚሰሩት።

“ስቴዲዬም ልሄድ ፈልጌ ነው። የት ድረስ ትወስደኛለህ?”

“እስከ አውቶፓርኩ አደርስሃለሁ”

“አንተ አትገባም እንዴ?”

“ምን ያደርግልኛል? ለወጣቱ ብድር ያመጣል?”

“እኔ እንጃ! የሚባለውን ከሰማህ ብየ ነው።”

“የሚባለው ምን ያደርግልኛል?”

ምንም ሳልመልስለት ወርጄ ወደስታዲዬም።

የመጀመርያውን የፍተሻ መስመር አለፍኩ!

ሁለተኛው የፍተሻ መስመር ላይ ስደርስ በርካታ ሰልፎች አሉ። ሰልፈኞቹ ፊት ለፊት በርካታ አማራ ክልል ልዩ ኃይል አለ። ከእነሱ ቀጥሎ ፈደራል ፖሊስ ይታያል።

እንደመጀመርያው ፍተሻ መስመር መስሎኝ በተናጠል ላልፍ ስል “ተሰለፍ” ተባልኩ። ተማሪዎች በየ ትምህርት ቤታቸው ተሰልፈዋል። ገበሬዎች በየ ወረዳቸው ተሰልፈዋል። “አርማጭሆ፣ ወገራ፣ ደንቢያ… ወደዚህ!” ይባላሉ። የጥቃቅንና ሌሎች አደረጃጀቶች አሉ።

ፖሊሱን “እኔ በግል ነው የመጣሁት። ማን ጋር ልሰለፍ አልኩት?”

ከፖሊሱ ጎን ሆኖ ተሰላፊውን በየ ወረዳው የሚጠራ ካድሬ “እንዴት በግል?” ብሎ ጠየቀኝ።

“የከተማው ነዋሪ በግሉ መጥቶ መከታታል አይችልም?” አልኩት። ግራ ገባው! “ሰው ግን ምን ነክቶት ነው የማይደራጀው?” ብሎ መሰለኝ። የካድሬ ነገር።

ፖሊሱም በቡድን ነው ሲያሰልፍ የቆየው። እንደኔ ብቻቸውን የመጡ የተወሰኑ ሰዎች ከኋላየ ቆመዋል። ፖሊሱ በቡድን አሰልፍ ስለተባለ “በቃ ከአንዱ ቡድን ግባ! ብቻህን ማለፍ አትችልም” አለኝ።

ወደ ግራዬ ሳይ የአንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተማሪዎች ተሰልፈዋል። በቀኝ በኩል አርሶ አደሮች ተሰልፈዋል። ህፃናት ጋር መሰለፉ ትንሽ ከበደኝ። ግራር መስየ ልታይ ሆነ። ፖሊሱም ጭንቀቴ ገባው መሰለኝ።

“በቃ ከአርማጭሆ ጋር ተሰለፍ! የአርማጭሆ ወረዳ ነህ” ብሎ ሳቀብኝ። በአይሱዙ ተጭነው ከመጡት የአርማጭሆ ገበሬዎች ጋር ተሰልፌ ገብቻለሁ።

ወደ ስቴዲዬሙ ስገባ ከውጭ ካየሁት በባሰ በተማሪዎች፣ በእናቶችና ገበሬዎች ተሞልቷል። ከጥላ ፎቁ ጎን ያለው አንድ አካባቢ በሙሉ ተማሪ ነው። ትንሽ እንደተቀመጥን ሙዚቃ ተከፈተ።

ማረሻው ምንሽር መጎልጎያው ጓንዴ፣

የእነ ስበር ሀገር ወልቃይት ጠገዴ!

ወዲያውኑ ደህና ሲሰራ የነበረውን ሞንታርቮ ነካክተው አጠፉት። በድንጋጤ አበላሹት መሰለኝ። ተሰብሳቢው ገብቶታል። ሙዚቃው መቋረጥ የለበትም ብሎ አፏጨ።

የተቀባን፣ የገዱንም የአብይንም ንግግር በደንብ ማዳመጥ አልተቻለም። ሰው አብይ ተናግሮ ሳይጨርስ መውጣት ጀመረ። ዶ/ር አብይ ተገድዶ ነው የመጣው። ትግራይ ክልል ያደረገው ንግግር ብዙ ሰው አላስደሰተም። ብአዴን ተጨንቆ ሰንብቷል። የወልቃይት ጥያቄ እንዳይነሳበት። ይች ጥያቄ በአለቆቹ ታስኮረኩመዋለች። ስለዚህ አደራጅቶ ማስገባት አለበት። ተማሪ፣ ጥቃቅንና አነስተኛ፣ ገበሬ…። ተደራጅቶ የሚገባውን ለማመላለስ የጎንደር መኪና ባለሀብቶች ግዴታ ተጥሎባቸዋል። የአሽከርካሪ ማሰልጠኛዎችም እንዲሁ።

ይህ ግን በቂ አልነበረም። ትናንት ከሰዓት የከተማው ባለስልጣናት የቅማንት ጥያቄ የሚያነሱትን ሰብስበው ነበር። ዛሬ የወልቃይት ጥያቄ በባነር ያሰሩ ወጣቶች እንዳይገቡ ሲከለከሉ፣ የቅማንት ተፈቅዷል። ለወልቃይት ጥያቄ አፀፋ መሆኑ ነው። በዚህ ላይ የአማራ አክቲቪስት ነኝ የሚለው ሁሉ አጋጣሚውን እንዴት መጠቀም እንዳለበት ጠንቅቆ ያወቀ አይመስለኝም። አብይ “አዲስ አበባ የኦሮሚያ አይደለችም” ብሎ ተናግሮ አምቦ ላይ ስብሰባ ቢያደርግ እነ ጃዋር ካድሬውን ሳይቀር ያስጮሁታል። ወደዚህ ሰፈር ግን ቁሞ ቀርነት እየበዛ መሰለኝ። (ስለ አማራ አክቲቪስቶች ጉዳይ ሌላ ጊዜ በስፋት ብመጣ ይሻላል) ብአዴን አብይን ሹልክ አድርጎ ከስቴዲየም ይዞት ወደ ጎሃ አቅንቷል። በመጠኑም ቢሆን ለአብይ ጥሩ ሆኖለታል። ንግግሩን ሳይጨርስ ከወጣው ሕዝብ ውጭ የበረታ ተቃውሞ አልገጠመውም። ግን ከሕዝብ ጋር ተወያየሁ ለማለት አያስችለውም። የብአዴን ጉዳይ እንደሁሌው አሳፋሪ ነው። የ9 እና የ10 አመት ህፃናትን ሳይቀር ሰብስቦ አብይን ተቀብሎታል።ይህን ካወቀ አብይም የሚገረም ይመስለኛል! ያም ሆነ ይህ በአማራ ክልል፣ የአብይ ካድሬዎቹ የብአዴን ካድሬዎች ናቸው። አብይን የተቀበሉት ድሮ መለስን በየ ስቴዲየሙ ሲቀበሉት የነበሩት አደረጃጀቶች ናቸው። ከሕዝብ ጋር ተወያየሁ ማለት አይችልም።

“የወልቃይት ጉዳይ እና የኤርትራ ጉዳይ” (ኤርሚያስ ለገሰ)

(ማስታወሻ – ይሄ መጣጥፍ የተዘጋጀው የዛሬ ሁለት አመት ጥቅምት 2016 ነበር። ያቀረብኩት ደግሞበሂውስተን ቴክሳስ ለህዝብ በተዘጋጀ መድረክ ላይ ነው ከአሁኑ ወቅታዊ ሁኔታ ጋር ይሄዳል ብዬ ስላሰብኩበፌስቡኬ ላይ ለጥፌዋለሁ። ከዚህ በተጨማሪ ይህ ፅሁፍ ከራሴ ውጭ የማንንም አቋም አያንፀባርቅም።)

“Wolqayit Factor! & Eritrean-Factor!”

ኤርሚያስ ለገሰ

ላለፉት ሩብ ክፍለ ዘመናት ህዉሃት በብሔር ብሔረሰቦች ዲሞክራሲያዊ መብቶች እየማለና እየተገዛተ ዝህቡን ለማታለል ብሎም ለመለያየት ቢሞክርም ያሰበውን አላማ ሊያሳካ አልቻለም። ለሁሉም ግልጽ እንደሆነው በአገራችን የሰላም እጦት ከጫፍ እስከ ጫፍ እየታየ ነው። የስርአት ለውጥና የነፃነት ጥያቄ ምላሽ ለመስጠት የተለያዩ የትግል ስልቶች ተቀርፀው ወደ ትግባር ተቀይረዋል። እየተደረጉ ያሉት ትግሎች አስተሳስረን ስንመረምር አሁን ኢትዮጵያ ያለችበት ሁኔታ ሰላማዊ የፖለቲካ ትግልና ሰላማዊ የስልጣን ሽግግር ወደ መቃብር የወረደበት ሆኖ እናገኘዋለን። ከዚህ በኋላ ህዉሃት መንግስታዊ የበላይነትን ባገኘበት ሁኔታ የምርጫ ፖለቲካ አጀንዳው ተዘግቷል። የተቃዋሚ ፓርቲ አመራሮች እንዳሉት በምርጫ ፖለቲካ መቃብር ላይ ጥቁር አበባ ተቀምጦበታል። መቃብር ፈንቅሎ ትንሳኤ ይፈፀም ይሆን ለወደፊት የምናየው ይሆናል።

Ermias Legesse, author and ESAT TV and Radio contributor

ተስፋ አለኝ።

ህዉሃት መራሹ ድርጅት በየጊዜው የሚሰጠው ድርጅታዊ መግለጫና እሱን ተከትሎ እየተወሰደ ያለው እርምጃ ተስፋ የሚያስቆርጠው የአገሬው ህዝብና የአለም መንግስታትን ብቻ አይደለም። የስርአቱ መስራችና ባለቤት የነበሩ እንዲሁም በተለያየ ከፍተኛ የፖለቲካና ወታደራዊ ስልጣን ላይ የነበሩትን ጭምር ነው። በተለይ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በአገር ውስጥም ሆነ በውጭ የሚገኙ የኢትዮጵያ ሚዲያዎችን ያጨናነቁት ጄኔራል አበበ እና ጄኔራል ፃድቃን በስርአቱ ምላሽ ላይ ምን ያህል ተስፋ እንደ ቆረጡ መገመት ይቻላል። “የስርአት ችግር ስላለ፣ ኢህአዴግ የተቀባይነት ችግር ስላጋጠመው የስርአት ለውጥ መምጣት አለብት!” ብሎ የተናገረው አንደበታቸውና የከተበው ብዕራቸው ዞር ብለው ሲመለከቱ ማፈራቸው የሚቀር አይደለም። እነ ፃድቃን “ሀገሪቷ የመበታተን አደጋ ሊያጋጥማት ይችላል” ቢሉም የቀድሞ የትግል ጓዶቻቸውና የስልጣኑ ባለቤቶች “ህገ-መንግስታዊና ዲሞክራሲያዊ የፖለቲካ ስርአት በጽኑ መሰረት ላይ ተገንብቷል” የሚል ዲስኩር ያሰማሉ።

እነ ጆቤ “ህዝቡ በተስፋ እጦት ውስጥ ገብቷል” ብለው ሲፅፉ በተቃራኒው እነ አባይ ፀሀዬ “የአገራችን ህዝቦች በኢትዮጵያ የፈነጠቀውን የልማትና የዲሞክራሲ ጮራ ተማምነው በለመለመ ተስፋ ወደፊት ይመለከታሉ” የሚል ዘመን ተሻጋሪ ማብራሪያ ይሰጣሉ።  እነ ፃድቃን በቀኝ ሆነው የመቶ ፐርሰንት ምርጫ በህዝብ ማላገጥ ነው” በማለት ብዕራቸውን ሲያነሱ በግራ የተሰለፉት እነ በረከት “ኢህአዴግ ስራ በምርጫ ካርድ የተሰጠውን ሃላፊነት አደራ ለመወጣት ቆርጦ ተነስቷል” ይሉናሉ። አራንባና ቆቦ!!

እዚህ ላይ በሁለቱ የቀድሞ የጦር አዛዦችና የህዉሃት መራሹ መንግስት ሃይሎች መካከል በሁሉም ጉዳይ ተቃርኖ ውስጥ እንደገቡ የሚያስብ ካለ በደንብ ተሸውዷል። ሁለቱም ሃይሎች የህዉሃትን ብሎም የትግራይ ህዝብ ጥቅም ይነካል ብለው በገመቱት ጉዳይ ላይ ተመሳሳይ አቋም አላቸው። ከዚህ አንፃር በቅድሚያ ሊነሳ የሚችለው በቀድሞ በትግራይ አስተዳደር ስር ያልነበሩና ዛሬ የተካለሉት ወልቃይትን የመሳሰሉ ቦታዎች ናቸው። የጦር አዛዦቹም ሆነ የህዉሃት ታጋይ ባለስልጣናት መጀመሪያ ሰሞን የወልቃይትና ተመሳሳይ ቦታዎች ፈጽሞ አንዳይነሱ፤ የሚዲያ ትኩረት እንዳያገኙ አድርገው ነበር። በጽሑፎቻቸውም ሆነ በመግለጫዎቻቸው በየትኛውም ቦታ ከመግለጥ ተቆጥበው ነበር። የቅማንትን ጉዳይ አጉልቶ የገለጠው “ጆቤ” ወልቃይት ላይ ሲደርስ የብዕሩ ቀለም በሚያስፎግር ሁኔታ አልቆበት ነበር። በኦሮሚያ ጥያቄዎች ላይ በምናቡ ከፈጠራቸው የኦሮሞ ልጆች ጋር ማውራቱን ሊነግረን የፈለገው ጄነራል አበበ ጠገዴና ጠለምት ፀለምት(ጨለማ) ሆነውበት ግድግዳ ተስታኮና ተንፏቆ ሲያልፋቸው ተመልክተናል።

ሁኔታዎች እየገፋ ሲመጡና የትግሉ ማዕከሉ “ወልቃይት” መሆኑ ሲረጋገጥ እየተንፏቀቁም ቢሆን የወልቃይትን አጀንዳ ማንሳት ጀመሩ። ለምን ከዚህ በፊት ልታነሡት አልሞከራችሁም ሲባሉ “ይሔ ትልቅ ጉዳይ አይደለም:” የሚል ምላሽ ሰጡ። ቁምነገሩ እዚህ ጋር ነው። ለእነ ጄነራል ፃድቃን የቅማንት ጉዳይ ትልቅ እንደሆነ አድርገው ሊያገኑት ሲሞክሩ የማያቋርጥ የህዝብ ደም እየፈሰሰበት ያለውን ወልቃይት ንቀው እንደተውት ሊያሳዩ ሞከሩ። እነዚህ ሰዎች ይህን ምላሽ ሲሠጡ ወልቃይት “የትግል ማዕከል” እና “የኢፍትሃዊነት ማሳያ” መሆኑን ጠፍቷቸው አይደለም። ልክ አቶ መለስ በኢትዮ- ኤርትራ ጦርነት ወቅት ካድሬዎች “ለምን ባድመን ለመሰለ ቁራሽ መሬት የ10ሺዎች ደም ይፈሳል?” ብለን ሥንጠይቀው እጁን እየጠበጠበ “ባድመ የትግላችን ማዕከል የሆነችው የኢፍትሐዊነት ማሳያ ስለሆነች ነው” በማለት የንዴት ምላሽ ሰጥቷል። በመሆኑም ባድመ የኤርትራ መንግስት በሃይል ስለወሰዳት መጀመሪያ ወደቀድሞው ቦታዋ ትመለስና ህጋዊ ውሳኔ ይሰጥባት እንደተባለ ሁሉ የወልቃይትም ተመሳሳይ ነው። ወልቃይት “ኢፍትሃዊነት ማሳያ” ስለሆነች መጀመሪያ ወደቀድሞው ታሪካዊ ባለቤቷ ትመለስና ሌሎች የህዝብ ጥያቄዎች ቂም በቀል በማይፈጥሩና የጋራ ድል (Win_Win) በሚያረጋግጡ መልኩ ይፈቱ ማለት የአባት ነው። ይገባልም። ይህ ካልሆነ ግን ምንአልባት ከባድመው ባልተናነሰ በ100ሺዎች የሚጠጋ ህይወት የሚወድቅበትና ደም መቃባቱ የሚያባራ ሊሆን ይችላል።

በመቶ ሺዎች ሊገደሉ ይችላሉ የሚለውም ተራ ማስፈራራት አይደለም። ህዉሃት በተለይም የአማራ ተወላጆች ላይ የቋጠረው የቂም ቋጠሮ ከዚህ በላይ ሊገድል እንደሚችል ፍንጭ የሚሰጥ ነው። የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽነር አሰፋ አቢዩ ከሳምንታት በፊት በሰጠው መግለጫ “99 ፐርሰንት ንፁህ ናቸው። እርምጃ የምንወስደው በተቀሩት ላይ ነው” በማለት ይፋ አድርጓል። አሁን ባለው የአማራ ክልል ንቅናቄ ከ5 ሚሊዮን የአማራ ተወላጆች በቀጥተኛ እየተሳተፉ እንደሆነ ዝቅተኛ ግምት ቢወሰድ እንኳን በኮሚሽነር አሰፋ ስሌት መሠረት ከ50 ሺህ በላይ ሠዎች እርምጃ ይወሰድባቸዋል። ህዝባዊ ማዕበሉ እየሰፋ ሲሄድ በአስቸኳይ የስርአት ለውጥ ካልመጣ እርምጃ የሚወሰድበት የአማራ ተወላጅ ሁለትና ሶስት እጥፍ ይሆናል። ለህዉሃት “የትግል ማዕከል” የሆኑትን ቦታዎች አሳልፎ መስጠት መቃብሩን በጥልቀት የመቆፈር ያህል ስለሚመለከተው በጅምላ ከመግደል የሚመለስ አይሆንም።

በእኔ እምነት ኢትዮጵያ ውስጥ የተቀጣጠለው ህዝባዊ ማዕበል ከህዉሃት ህልውና አንጻር በርካታ ዋልታዎች (Multi- Polar) ያሉት ቢሆንም፣ የዋልታዎቹ ምሰሶ ወልቃይት (Wolqayit Factor) ተደርጎ የሚወሰድ ነው። የኦሮሚያ፣ ጋምቤላ፣ ኮንሶ የተነሱት እምቢተኝነቶች ትላልቅ ዋልታዎች ቢሆኑም ህዉሃት ልቦና ገዝቶ በህይወት መቆየት ከፈለገ ወደ ምሶሶነት ሳያድጉ በተራዘመ ሂደት ሊያዳፍናቸው ይችላል። ለምሳሌ ህዉሃት ኤርትራ ላይ የሚያስበው (Eritrian-Factor፡ ኤርትራ በጦርነት ማሸነፍና አስመራ ላይ አሻንጉሊት መንግስት መመስረት)ከተሳካና ህዉሃት ኢትዮጵያን መምራት ከተነሳው የኦሮሚያን ጥያቄ እስከ ጫፍ ሊወስደው ይችላል። ይህም በኦሮሞ ጉዳይ የተደራጁ የፖለቲካ ፓርቲዎችንና አክቲቪስቶችን የመከፋፈል እድሉ ሰፊ መሆኑ አይቀርም። ህዉሃት እስከ ጫፍ የሚወስደውን ፍላጎት ለመቀበል አዳዲስ ሃይሎች (Emerging Powers) የሚፈልቁበት ሁኔታ ይፈጠራል። በመሆኑም ህዉሃት በሚቀደው ሀገር የማፍረስ ቦይ የሚፈሱ ቁጥራቸው ቀላል ያልሆኑ ሰዎች ይኖራሉ።

እንደ እውነቱ ከሆነ ሁለቱ የህዉሃት የቀድሞ ጦር አዛዦች በተለይም ሌ/ጄነራል ፃድቃን ወልቃይትና ሌሎች “የኢፍትሐዊነት ማሳያ” ቦታዎችና “የትግል ማዕከሎች” በተመለከተ ያስቀመጡት ምላሽ ህዝባዊ እምቢተኝነቱን የበለጠ ነዳጅ የሚጨምር ነው። ጄነራል ፃድቃን መጀመሪያ አካባቢ ባቀረባቸው ጽሁፎች በብልጣብልጥነት ሊያልፈው ቢፈልግም ቦታዎች ይበልጥ “የትግሉ ማዕከሎች” መሆናቸውን በህዝባዊ ማዕበሉ ሲመለከት ከድርቅና በተሻገረ አይን አውጣነት ለአዲስ አድማስ ጋዜጣ እርስ በራስ የተምታታ ምላሽ ሰጠ። ይህ የጦር መኮንኑ ምላሽ የአማራ ህዝብ ትግልና መነቃቃት ከደረሰበት ደረጃ ጋር ፍፁም የማይመጥን ነው። የአሁኑ የአማራ ትግል የደረሰበት ደረጃ ፍልሚያው ተጧጡፎ አድማሱን በመስፋት ቅኝቱ ሙሉ ለሙሉ ተቀይሯል። ከአስር አመት በፊት ሃሰን ዑመር አብደላ በመጣጥፋቸው እንደገለጡት ቅኝትና ምቱ ከተቀየረ እስክታውም መቀየር አለበት። በመሃመድ አህመድ የትዝታ ቅኝትና ምት ጥላሁን ገሠሠን “አንቺን ነው! ሰማሽ ወይ” የሚለው አይደነስም። በ “እምበር ተጋዳላይ” አጨፋፈር ስልት የይሁኔ “ሰከን በል” አይጨፈርም። እንደዚህ ከሆነ በአራዳ ቋንቋ ሽወዳ ይሆናል። አሁን ትግሉ በደረሰበት ደረጃ ደግሞ ውሽልሽል ምክንያት ሸውዶ ማለፍ የሚችልበት ወቅት ላይ አይደለንም። አለበለዚያም እውነት መድፈር ካልተቻለና የሚያስፈራ ከሆነ (ኮንስቲትወንሲያቸውን እንደሚያጡ ይገባኛል) ምላሽ አለመስጠት ይቻል ነበር። ፃድቃን ሊጠቀምበት የፈለገው “የሽወዳ ፖለቲካ” ህዝባዊ እምቢተኝነቱን አቀጣጥሎ መስዋዕትነቱን ከመጨመሩ ባሻገር በሌሎች ያቀረባቸው የመፍትሄ ሃሳቦችም ላይ በጥርጣሬ እንዲታይ ያደረገ ነው።

ለማንኛውም ሌ/ጀነራል ፃድቃን ገ/ትንሳይ “የትግሉ ማዕከል” በሆነው ወልቃይት ዙሪያ ለአዲስ አድማሱ ጋዜጣ የሰጠውን መግለጫ በመመልከት ፍርዱን እንስጥ። አዲስ አድማስ ጋዜጣ “በሰሜን ጎንደር አካባቢ ያለው ተቃውሞ በተለይ ከ “ወልቃይት አማራነት” ጋር የተያያዘ ነው። የወልቃይት የማንነት ጥያቄ ጉዳይ በምን አግባብ ነው መፈታት ያለበት?” ለሚለው ጥያቄ የሚከተለውን ምላሽ ሰጥቷል።

“እኔ የወልቃይት ጉዳይ ለአንዳንድ ፖለቲካዊ አላማዎች ሽፋን ነው ብዬ ነው የማምነው። እንዴት ነው የሚፈታው ላልከው እኔ የሚታየኝ ህገ- መንግስቱን መሠረት አድርጎ ነው። በመጀመሪያ ደረጃ ይሔ ትልቅ ጉዳይ መደረግ አልነበረበትም። ህዉሃትና ብአኤን ተመካክረው መፍታት የሚችሉበት ደረጃ ላይ መድረስ ነበረባቸው።…. በህጋዊ መንገድ ስንሄድም ህገ-መንግስቱን መሰረት አድርጎ መፍታት ያስፈልጋል ነገር ግን ክልሎች በሚወሰኑበት ወቅት ከፍተኛ የፖለቲካ ውሳኔ ሰጪ አካል ውስጥ ነበርኩ። በወቅቱ ቋንቋና የህዝብ አሰፋፈርን መሰረት አድርገን እንወሰን በሚል ነው የወሰነው። በዚህ መሰረት ደግሞ የተወሰነው ተወስኗል።”

አዲስ አድማስ ጋዜጣ ቀጥሎ የጠየቀው “በወቅቱ ወልቃይት እንዴት ነው ወደ ትግራይ የተላከው?” በማለት ነበር። ሌ/ጄነራሉ እንዲህ በማለት አስገራሚ፣ አሳዛኝና እርስ በራሱ የሚደባደብ ምላሽ ሰጠ።

“አሁን እየጠየከኝ ያለኸው መረጃ ነው። ይሄን መረጃ አሁን አላስታውሰውም። እንደዚህ  ሆኖ ነበር ብዬ ለማለት አልችልም። የተጠቀምንበት አቅጣጫ ግን የፌደራሊዝሙን መነሻ ነው። የህዝቦች ቋንቋና ባህልን መነሻ አድርገን ነው የከለከልነው። እኔ እስከማውቀው ድረስ እዚያ አካባቢ ያለው አብዛኛው ህዝብ ትግርኛ ተናጋሪ ነው። ባህሉ የትግራይ ነው። በትግራይ ውስጥ ሊካተት የሚችል ህዝብ ነው። የሆነውም በዚህ አግባብ ነው።”

በመሆኑም እነዚህ የህዉሃት ጦር ጄነራሎች “ህዉሃት አደጋ ላይ መውደቁን ሲያዩ ሊታደጉት መጡ” የሚለውን አባባል ለጊዜው እንተወውና የጎደላቸውን ነገር በጨዋ ቋንቋ እንንገራቸው።

ከጄኔራል ፃድቃን አስተያየት ሳልወጣ አድናቆቴን መግለጽ የምፈልግበት አንድ አረፍተ ነገር አለ። ጄኔራሉ በሌሎች የህዉሃት ታጋዮች ባልተለመደ መልኩ አሁን ያለውን ሁኔታ ሲገመግሙ “የትግራይ ህዝብ በተለይም በከተሞች አካባቢ በሌሎች ማህበረሰቦች የመገለል ሁኔታ አጋጥሞታል። መተማመኛውንም የስልጣን የበላይነት አስጠብቆ ማቆየትና በመከላከያና ሌሎች የፀጥታ ሃይሎች ተከልሎ መኖር” እንደሆነ ገልጧል። ይሄንን ግምገማ ሙሉ በሙሉ የምቀበለው ነው። ለረጅም ጊዜያቶች ይሄ ችግር እየመጣ እንደሆነ ደጋግመን ስንለፈልፍ በህዉሃት ጎራ ያሉ ሰዎች “ዘረኞች” የሚል ታፔላ ተለጥፎልን ነበር። ዛሬ የጦር መኮንኑ በግላጭ ሲያወጣው በህዉሃት መንደር የተፈጠረ ብዙም መንጫጫት አይታይም። ታዲያ! ጄኔራል ፃድቃን በዚህ ጉዳይ ላይ ይሄን ያህል ርቀት መጓዝ ከቻለ ከጥያቄው ጋር አብረው ለሚነሱት ሌሎች ጥያቄዎች ምላሽ ቢሰጥበት እኛንም ከስድብና ውርጅብኝ ያድነናል። ጥያቄው የትግራይ ህዝብ በተለይ በከተሞች ውስጥ በሌላው ማህበረሰብ እየተገለለ መሄዱ እውነት ሆኖ ሲያበቃ፤ የመገለሉ መንስ ኤና መሰረታዊ ምክንያት ምንድነው? መገለሉስ ከመቼ ጀምሮ የተፈጠረ ነው? ተጠያቂው ማነው?…. ወዘተ የሚሉ ናቸው። ይህንን ቁልፍ ጉዳይ መመለስ ከተቻለ ወደ ቁልፍ መፍትሄው የምንሄድበት መንገድ አልጋ በአልግስ ይሆናል።

የትግራይ ኤሊቶች፣ የህዉሃት የቀድሞ የጦር ጄኔራሎችም ሆነ የቀድሞ ታጋይ ባላስልጣናት ከህዉሃት በፍጥነት ተፋተው ለአዲስ የስርአት ለውጥ ዝግጁ የማይሆኑባቸው ሌሎች ተጨማሪ መሰረታዊ ምክንያቶች አሏቸው። ከዚህ ውስጥ የቅድሚያ መስመር የምትይዘው ኤርትራ ናት (Eriteria-Factor)። ህዉሃት ከኢርትራ ጋር የገባበት ጦርነት ፍፃሜ የረጅም ጊዜ የመጠባበቂያ ህልሙን ያጨለመ ነው። ለሁሉም ግልጽ እንደሆነው ከጦርነቱ በፊት ከኤርትራ መንግስት ጋር ለአመታት የተካሄደው ድርድርም ሆነ የጦርነት ውሳኔ የተወሰነው በህውሃት ማዕከላዊ ኮሚቴ ነው። ወደ ጦርነት ከተገባም በኋላ የመሪነቱን ሚና የጨበጡት ህዉሃቶች ናቸው። በጦርነቱ ምክንያት የአገሪቱ ካዝና በተራገፈና ሙጥጥ ባለ ሰዓት መንግስት ከሶስት ቢሊዮን ብር ያላነሰ የተበደረው ከህዉሃት የኢኮኖሚ ኢምፓወ ከሆነው ኤፈርት (ትእምት) ነበር። ለጦርነቱ የሚሆነውን የጦር መሳሪያ (ታንክ፣ ሮኬት፣ ሚሳየል፣ የውጊያ አውሮፕላኖች……) በየአህጉራቱ የተሽከረከሩ የሚገዙት የህዉሃት አመራሮችና የጦር አዛዦች ናቸው።

(በነገራችን ላይ በአውሮፕላን ግዢ ላይ ከፍተኛ ተሳትፎ ከነበራቸው የጦር አዛዦች ግንባር ቀደሙን የሚይዘው የቀድሞ አየር ሃይል አዛዥ የነበረው ሜ/ጄኔራል አበበ ተ/ሃይማኖት ነው። አበበ የክፍፍሉ መጀመሪያ ወቅት እንቡር እንቡር ቢልም የአንጃዎቹ መጨረሻ ኩምሽሽ አድርጎታል። “አይተነው ጊዜ ወደሚያደላው” አይነት ባህሪ ያለው አበበ ገልብጦ የመለስን ቡድን ይቅርታ ቢጠይቅም የመለስን የቃሪያ ጥፊ ከማግኘት አልታቀበም። ከአዛዥነቱ በንፋስ ፍጥነት ተባረረ። ከዛ በኋላ ጆቦ በሚሊዮን ብር የሚጠጋ ገንዘብ ከኪሱ በማውጣት አሜሪካን ሀገር ተማረ። በትምህርቱም “የአሰብ ኢትዮጵያዊነት” ተገለጠለት። መገለጡ ቀልብ ይስባልና በኢትዮጵያ አየር ሃይል ላይ በተነው። ጆቤ! ዛሬ በወር 150ሺህ ብር የሚከራይ ቪላ አለው። ያውም በአዱገነት እምብርት! ለ100 አመት ይዞ ቢቆይና ከደሞዙ ሰባራ ሳንቲም ባያወጣ አሁን ያለውን ሀብት ሩብ አይኖረውም። እርግጥ ከርቀት እንደሰማነው ባለቤቱ ብቸኛዋ ሴት ጄኔራል ሆናለች።)

እዚህ ላይ የኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት ውጤት ለህዉሃት የበላይነት መምጣትና የትግራይ ተጠቃሚነት ዋስትና የፈጠረው አደጋ ለህዉሃት መሰንጠቅ መሰረታዊ ምክንያት ቢሆንም ሌሎች ተጨማሪ ምክንያቶች አሉት። እነዚህ አደጋዎች ከህዉሃት አፈጣጠር፣ የዘረጋው ስርአት ባህሪና ውስጠ- ድርጅት ሁኔታ ጋር የተያያዘ ነው። ህውሃት የበላይነቱን ያረጋገጠባት ኢትዮጵያ ካልቀጠለችና የአገር መበተን ካጋጠመ “የትግራይ ሪፐብሊክ” ነፃ ሀገር ፈጥሮ መኖር እንደ መጨረሻ ግብ ያስቀመጠ ቢሆንም ከኤርትራ ጋር የገባበት ቁርሾና ደም መፋሰስ ይህን ፍላጎቱን ከሞላ ጎደል ዝግ አድርጎታል። Eriteria-Factor የተባለው አንዱ ገፅታ ይሄ ነው። የጎንደር፣ አፋር፣ ወሎ ህዝብ ከታች ኤርትራ ከላይ ሆነው ትግራይን ሳንድዊች የሚያደርጉበት ሁኔታ ስለሚፈጠር ከዚህ በኋላ “የትግራይ ሪፐብሊክ” ከህልም የዘለለ አይሆንም። ትግራይን ገንጥለን በሰላም እንኖራለን የሚባል ህልም ወልቃይት፣ ጠገዴ፣ ጠለምት፣……ወዘተ ወደ ትግራይ የተከለሉ ሰአትና የኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት በተነሳ ሰአት ወደ መቃብር ወርዷል።

የኢትዮ- ኤርትራ ጦርነት አጨራረስ በአንድ በኩል ነፃ ሀገር ለመመስረት ህልም የነበረችውን የህዉሃት አመራሮች ወሽመጥ የቆረጠ ሲሆን፤ በሌላ በኩል ኢትዮጵያዊነቱን አጥብቆ ለሚፈልገው የትግራይ ህዝብ ትልቅ ብስራት ተደርጎ ሊወሰድ የሚችል ነው። በአጭሩ ኢትዮጵያን ወዳድ ለሆነው የትግራይ ህዝብ የጦርነቱ አጨራረስ በመጥፎ ሁኔታ ውስጥ የሚፈጠር ጥሩ አጋጣሚ ነው። Blessing in disguise!!

የኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት አጨራረስ ህዉሃትን ለሁለት ሰንጥቋል የሚባልበት መሰረታዊ ምክንያት ይሄ ነው። የስዬ አብርሃ ቡድን የኢትዮጵያን ህዝብ ሀብትና ደም መከታ አድርጎ ኤርትራ በመደምሰስ አሻንጉሊት መንግስት ለመመስረት ሲያስብ ሌሎች አላማዎችን ለማሳካትም ጭምር ነበር። ህዳጣኑ ህዉሃት ከትግራይ ውጭ ያለው የኢትዮጵያ ህዝብ መግዛት ካቃተውና ህዝባዊ ማዕበሉ ካናወጠው ያለ ኤርትራ ስጋት “ነፃ የትግራይ ሪፐብሊክ” መመስረት ይችላል። የስዬ ቡድን ኤርትራ ላይ ለራሱ ተጠሪ የሆነ አሻንጉሊት መንግስት መመስረት አለመቻሉ በክፉ ጊዜ መጠጊያ የምትሆነውን “ሪፐብሊክ ትግራይ” የመመስረት ራዕይ ተጨናገፈበት። በተለይ በአሁን ሰዓት የኢትዮጵያ ህዝብ ልጆቹን በመገብሩ ቁጭት ላይ የወደቀ መሆኑና ከዚህ በኋላ ጋሻነቱ ባከተመበት ሁኔታ ከኤርትራ ጋር ጦርነት መግጠም ማለት የህዉሃት ፍፃሜ መሆኑ አይቀርም።

በሌላ በኩል ጓድ መለስ በስልጣን ለመቆየት ካለው ጥማት በመነሳት ጦርነቱ ሊገፋበት አለመቻሉ እዛው ሳለ የትግራይን ነፃ መንግስት ህልም ባጭሩ የቀጨ ሆኗል። ይህ በመሆኑ ምክንያት በህዉሃት/ኤህአዴግ ህገ-መንግስት ውስጥ የሰፈረው አንቀጽ 39 ከህዉሃትና ትግራይ ህዝብ አኳያ ከወረቀት አንበሳነት የዘለለ አይሆንም። የህዉሃት አፈጣጠር መነሻ የሆነው “የትግራይ ነፃ ሪፐብሊክ” መመስረት እውን ሊሆን የሚችለው ሁለት መሰረታዊ ጉዳዮች ሲሟሉ ብቻ ነው። አንደኛው ወልቃይት፣ ጠገዴ፣ ጠለምት….. የመሳሰሉ መሬቶችን ለባለቤታቸው ሲመልሱ ይሆናል። ሁለተኛው ኤርትራ ላይ (Eriteria-Factor) ዳግም ጦርነት በመክፈትና ኤርትራን ወደ ዳግም ሱማሊያ መውሰድ፤ ከተቻለም ለህዉሃት ተጠሪ የሆነ አሻንጉሊት መንግስት በመመስረት በተራዘመ ጊዜ በኮንፌደሬሽን መዋሃድ። የወልቃይት፣ ጠገዴ፣ ጠለምትና ሌሎች ቀድሞ በትግራይ ክልል ያልነበሩ ቦታዎች ወደ ቀድሞ ቦታቸው ይመለሳል የሚለው ጥያቄ “በህዉሃት መቃብር” ላይ ብቻ የሚፈፀም ነው። ለዚህም ነው ከየትኛውም የኢትዮጵያ ቦታዎች በበለጠ ሁኔታ እነዚህ አካባቢዎች “የትግሉ  ማዕከል” ናቸው የተባለበት ምክንያት። ኤርትራን በጦር ገጥሞ ለህዉሃት ተገዢ የሆነ አሻንጉሊት መንግስት በአስመራ እናቋቁማለን የሚለውም ፍላጎት ያለቀና የደቀቀ ተደርጎ ባይወሰድም ወደ ዜሮ የቀረበ እድል (Probability) ተደርጎ ሊወሰድ የሚችል ነው።

እርግጥ ሌሎች ህዉሃትን ለሁለት የሰነጠቁ እንጭፍጫፊ ምክንያቶች እዚህ ላይ ሊጨመሩ የሚችሉበት ሁኔታ መኖሩ እሙን ነው። የህዉሃት የፍጥረቱ የመጨረሻ ግብ ከመኮላሸቱ ጎ ለጎን የዘረጋው ስርአት ባህሪና የውስጠ- ድርጅቱ ሁኔታ ለመሰነጣጠቁ ምክንያት ነው። ህውሃት የዘረጋው ስርአት የፓርቲውን የበላይነትና የትግራይን የተለየ ተጠቃሚነት ዝርፊያ (ሙስና) አንዱ መለያ ባህሪው ነው። መንግስት እንደመሆኑ መጠን ወረራና ዝርፊያው “መንግስታዊ” መሆኑ አይቀርም። “መንግስታዊ ሌብነት”…. “መንግስታዊ ዝርፊያ”…. “መንግስታዊ ሙስና”…. “መንግስታዊ ውንብድና!”…. በመሆኑም የህዉሃት አንዱ መሰረታዊ መለያ ባህሪ በአዋጅ፣ በህግ፣ በመመሪያ የሚፈፅም የቡድን ዝርፊያ (“መንግስታዊ ሙስና”) ነው። ህዉሃት ገና ከጠዋቱ ቁልፍ ቁልፍ የሆኑ የመንግስትና ድርጅታዊ የስልጣን ቦታዎችን በቁጥጥር ስር ያዋለው በዚህ ምክንያት ነበር። ጠቅላይ ሚኒስትር፣ ውጭ ጉዳይ፣ መከላከያ፣ ደህንነት፣ ፖሊስ፣ ሚዲያ፣ የድርጅት ቢሮ፣ የክልሎች ሞግዚት በመሆን አይናቸውን በጨው ያጠቡት ለዚህ ነው።

ይህም ሆኖ የህዉሃት ስርአት በትግራይ ህዝብና ልሂቃን ዘንድ ያለው አረዳድ ከሌላው አካባቢ ጋር ተመሳሳይ አይደለም። አሁን ባለው ነባራዊ እውነታ ከትግራይ ህዝብ የወጡት ህዉሓቶች በኢትዮጵያ ጉዳይ ላይ ፈላጭ ቆራጭ በሆኑበት፤ ገዳዩ አሳሪው ገራፊውና መርማሪው እነሱ በሆኑበት፤ የመንግስት ስልጣንን በመጠቀም ከፍተኛ የኢኮኖሚ አቅም በገነቡበት፤ በትግራይ ውስጥ ታይቶ በማይታወቅና ኢ-ፍትሃዊ በሆነ መንገድ እልፍ አእላፍ ፋብሪካና የኢኮኖሚ አውታሮች በተገነቡበት፤ በጠብታ ኢኮኖሚ መልኩ በትግራይ ክልል የተገነቡት፤ መሰረተ ልማቶችና ማህበራዊ ፍትህ ማምጫ ተቋማት….. ወዘተ በፍጥነት ወደ ህዝባዊ እምቢተኝነቱ ሊቀላቀላቸው አይችልም። ራሳችንን ማምሸት ካልፈለግን በስተቀር የትግራይ ህዝብ በህዉሃት አገዛዝና አፈና ተማሮ ሊሆን ይችላል እንጂ “አዲስ ስርአት” ለመቀበል ዝግጁነቱ አይታይም። የህዉሃት አገዛዝ በፓርቲ መዋቅሩ አማካኝነት የሚፈጥረው ጭቆና፣ የዘመድ አዝማድ አድሎአዊ አሰራር፣ ኋላቀርነት፣ “አህያ ቢራገጥ” የሚመስል አይነት ቂም በቀል፣… አሰልቺ ስብሰባዎች እና መዋጮ….. ወዘተ የትግራይን ህዝብ ሊያስመረምረው ይዝል ይሆናል እንጂ ለስር-ነቀል ለውጥ የተዘጋጀ አይደለም። ግፋ ቢል ከአጭር ጊዜ አኳያ “ላም እሳት ወለደች” ከሚለው ብሂል የሚርቅ አይደለም። ይህ የብዙሃኑ የትግራይ ተወላጅ ፍላጎት አድርገን ልንወስደው የምንችል ነው።

እስክንድር ነጋን ፓስፖርቱን ነጥቀው ቦሌ ላይ አገቱት (ክንፉ አሰፋ)

ክንፉ አሰፋ

አምነስቲ ኢንተርናሽናል 50ኛ ዓመቱን ሲያከብር ለክብር እንግድነትበሆላንድ የጠራው ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ ከቦሌ አውሮፕላን ማረፍያ ሊወጣ ሲል በህወሃት ታግቷል።

Ethiopian political prisoner Eskinder Nega released.

ከሌሊቱ 8 ሰዓት ቦሌ ያሉ የደህንነት አካላት ፓስፖርቱን ቀምተው አትሄድም ብለውታል። የከለከሉበትን ምክንያቱን ግን አልገለጹም። እስክንድር ነጋ ሃሳቡን በነጻ በመግለጹ ምክንያት የመጨረሻውን ሳንደምረው ለ8 ጊዜ ታስሯል። እ. ኤ. አ, በ 2013 በሽብርተኝነት ተከሶ 18 ዓመት እስራት ተፈርዶበት ነበር። እስክንድር ነጋ የካቲት 14 ቀን 2018 ከሌሎች የፖለቲካ እስረኞች ጋር ቢለቀቅም እንደገና ለ 9ኛ ጊዜ ታሰሮ ነበር።

እስክንድር ከዘጠኝ በላይ የክብር ሽልማቶች ያገኘ ኢትዮጵያዊ ጀግና ነው።

1. በ 2011 PEN America (NY,)
2. በ 2012 Barbara Goldsmith Freedom to Write Award
3. በ 2014 World Association of Newspapers’ Golden Pen of Freedom Award
4. በ 2015 PEN Canada Freedom of Expression Award
5. በ 2017 International Press Institute World Press Freedom Hero
6. በ 2018 Oxfam Novib/PEN Award for Freedom of Expression (60 laureates)
7. ሂዩመን ራይት ዋች የሰብዓዊ መብት ጥበቃ እና አምነስቲ የኢንተርናሽናል የክብር ተሸላሚ መሆኑ የሚታወስ ነው።

ዶር አብይ አህመድ ለውጥ ሊያመጣ ቃል በገባ ሳምንታት ቢቆጠሩም የህወሃት አፈና እና ግድያ ግን ተባብሶ መቀጠሉን የአለም መገናኛ ብዙሃን እየዘገቡ ይገኛሉ። ዛሬ በ እስክንደር ነጋ ላይ የተፈጸመው የተለመደ የህወሃት በደል በዶ/ር አብይ ፈንጥቆ የነበረውን ተስፋ የሚያጨልም ነው። የህግ ሳይሆን የህወሃት የበላይነት እስካለ ድረስ በአኢትዮጵያ ለውጥ አይታሰብም።

ሕወሃት አይታደስም። አይተገንምም። ህወሃት ከምድሪቱ ላይ መጥፋት ነው ያለበት። ይህ ደግሞ በሕዝባዊ አመጹ እውን ይሆናል።

እስክንድር ነጋ በሆላንድ ሃገር ከተዘጋጀለት የአምነስቲ ዝግጅት በኋላ ልጁን እና ባለቤቱን ለማየት ወደ አሜሪካ ሊያመራ እንደነበር ይታዋቃል።

የሆላንድ ንጉስ ዊለም አሌክሳንደር የሚገኙበት የአምነስቲ ኢንተርናሽናል ከብረ-በዓል በእስክንድር ያለመገኘት የተነሳ መልካም የነበረ ድባቡ እንዲጠፋ መደረጉን የአምነስቲ ኢንተርናሽናል ተወካይ ገልጸውልናል።

የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አህመድ የቀረቡትን የካቢኔ አባላት ሽግሽግና ሹመትን አጸደቀ

/**/

የጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ሙሉ የካቢኔ አባላት ዝርዝር
1-ደመቀ መኮንን- ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር
2-ወርቅነህ ገበየሁ- የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር
3-ሞቱማ መቃሳ- የመከላከያ ሚኒስትር
4-ታገሰ ጫፎ -የፐብሊክ ሰርቪስና እና የሰው ሀብት ልማት ሚኒስትር
5-አብርሃም ተከስተ- የገንዘብና ኢኮኖሚ ትብብር ሚኒስትር
6-ከበደ ጫኔ- የፌዴራል ጉዳዮች እና የአርብቶ አደር አካባቢዎችልማት ሚኒስትር
7-መላኩ አለበል- የንግድ ሚኒስትር
8-ኡባ መሀመድ- የኮሙኒኬሽንና ኢንፎርሜሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር
9-አምባቸው መኮንን- የኢንዱስትሪ ሚኒስትር
10-ሂሩት ወልደማሪያም- የሠራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስትር
11-ሽፈራሁ ሸጉጤ- የግብርናና እንስሳት ሀብት ሚኒስትር
12-ጌታሁን መኩሪያ- የሳይንስና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር
13-ሲራጅ ፈጌሳ- ትራንስፖርት ሚኒስትር
14-ጃንጥራር አባይ- የከተማ ልማትና ቤቶች ሚኒስትር
15-አይሻ መሐመድ- የግንባታ ሚኒስትር
16-ስለሽ በቀለ- የውሃ፣ መስኖና እና የኤሌክትሪክ ሚኒስትር
17-መለሰ አለሙ- የማዕድን፣ የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ሚኒስትር
18-ገመዶ ዳሌ- የአካባቢ ጥበቃ፣ ደን እና የአየር ንብረት ለውጥ ሚኒስትር
19-ጥላዬ ጌቴ- የትምህርት ሚኒስትር
20-ይናገር ደሴ- የብሔራዊ ፕላን ኮሚሽን ኮሚሽነር
21-አሚር አማን- የጤና ጥበቃ ሚኒስትር
22-ተሾመ ቶጋ -የመንግስት የልማት ድርጅቶች ሚኒስትር
23 ብርሃኑ ፀጋዬ- ጠቅላይ አቃቤ ህግ
24-ፎዚያ አሚን- የባህል እና ቱሪዝም ሚኒስትር
25-ያለም ፀጋዬ- የሴቶችና የህፃናት ጉዳይ ሚኒስትር
26-እርስቱ ይርዳው- የወጣትና ስፖርት ሚኒስትር
27-ኡመር ሁሴን -የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን
28 አስመላሽ ወልደስላሴ- በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤትየመንግስት ተጠሪ ሚኒስትር
29- አህመድ ሸዴ- የመንግስት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት ኃላፊ ሚኒስትር

Amhara Mass Media Agency

ጠቅላይ ሚንስትሩ የ6 ሚንስትሮችን የስልጣን ሽግሽግ፤ የ10 ሚንስትሮች አዲስ ሹመት ዛሬ በህዝብ ተወካዮች ምክር አቅርበው ጸድቆላቸዋል፡፡

የሚንስትሮቹ የስልጣን ሽግሽግና ሹመት የተካሄደው በዋናነት የህዝብን ጥያቄና ቅሬታ እንዲሁም ሙስናና ኪራይ ሰብሳቢነትን ችግር ከመፍታት አንፃር ካላቸው አቅም አኳያ እንደሆነ ጠቅላይ ሚንስትሩ ተናግረዋል፡፡

እንዲሁም የአቅም ክፍተት ኖሯቸው እራሳቸውን ለመለወጥና ለመማር ዝግጁ የሆኑ ሚንስትሮች በካቢኔ ዝርዝር ውስጥ ተካቷል ብለዋል፡፡

የህዝብን አገልግሎት ፍላጎት ለሟሟላት ዋንኛ ትኩረታቸው በመሆኑ ይህ ሊታለፍ የማይቻል መሆኑን ማወቅ እንዳለባቸው ጠቅላይ ሚንስትር ዶ/ር አብይ አህመድ ገልጸዋል፡፡

የመንግስትን ሃብትና ጊዜን የማባከን ሂደትን በመቅረፍ የሚጠበቅባቸውን ሃላፊነት ሊወጡ ይገባል ነው ያሉት፡፡

ከሁሉም በላይ ግን ህዝቡን በማማረር በመንግስት ላይ የከረረ ተቃውሞዋቸውን እንዲያኑሱ የሚያደርጉትን የሙስናና የመልካም አስተዳደር ችግሮችን ለመቅረፍ የመጀመሪያ ስራቸው ማድረግ አለባቸው ብለዋል፡፡

ላለፉት ስድስት ዓመታት አፈ ጉባዔ ሆነው ባገለገሉት አቶ አባዱላ ገመዳ ምትክ ወ/ሮ ሙፈሪያት ካሚል በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ተሰየሙ፡፡ አቶ አባዱላ ከአፈ ጉባዔነት የተነሱት ለምክር ቤቱ ባቀረቡት ጥያቄ ነው፡፡ ወ/ሮ ሙፈሪያት ቃለ መሃላ ፈጽመው ኃላፊነቱን ተረክበዋል፡፡

EBC

ጎንደርን በጨረፍታ አስጎበኝዎታለሁ! አማራ ክልልን ያዩበታል!


(ጌታቸው ሺፈራው)

ጎንደርን ያውቋታል ሲባል ሰምቻለሁ። እኔ ለአንድ ወር ያህል ጎንደር ቆይቻለሁ። እርስዎ ጎንደርን የሚያውቋት የየመከላከያ አመራር ወይንም ባለስልጣን ሆነው ነው። የሚያውቁት የመከላከያ እና የባለስልጣናቱን ጎንደር ነው። የህዝቡን ጎንደር አያውቋትም። በእርግጥም የድሮዋ ጎንደር ከዛሬዋ ትለያለች። ዛሬ መንገድ ላይ እያለፉም ቢሆን ሀቁን በግልፅ ይረዱታል። መረዳት የሚፈልጉና የሚችሉ ከሆነ! ጎንደርን ሲጎበኙ ሆን ተብሎ የደቀቀውን አማራ ክልልን በአንድ ከተማ ላይ ይመለከቱታል! በተለይ የሚከተሉትን ከልብ ከጎበኙ:_

1) መንገዶቹ

ምን ያህል በዘመናዊ መኪና ቢሄዱባቸው፣ ይህን ከአየር መንገድ እንደወጡ የሚረዱት ይሆናል። በአዘዞ በኩል ቢያሳልፉዎት እንዴት ደስ ባለኝ። መንገዶቹ ፈራርሰው አስፓልት የሚባል ነገር የሌለው መሆኑን ሲረዱ “የመጣሁት ሌላ ቦታ ነው?” ማለትዎ አይቀርም። ድሮ የሚያውቁት አስፓልት እንኳን የለም! ከተማ ውስጥ ሳይሆን ቋጥኝ የሚወጡ ይመስልወታል። በታችኛው መንገድ ሲመጡም የሚያገኙት ተመሳሳይ ነው። የሆስፒታሉን መንገድ ባስጎበኝዎት የማያምኑትን ይመለከታሉ!

2) የፋሲሊደስ ቤተ መንግስት
ጎንደር አለኝ ከምትላቸው ቅርሶች መካከል አንዱና ዋነኛው የፋሲለደስ ቤተ መንግስት ነው። በአሁኑ ወቅት የፋሲለደስ ቤተ መንግስት ሰው ደስ ብሎት የሚጎበኘው ሳይሆን “እየፈረሰ ነው” ብሎ ከንፈር የሚመጥለት ቅርስ ሆኗል። በአመት በርካታ ሺህ ዶላሮችን እያስገኘ የወፍ ላባ እና ኩስ እንኳ የሚጠርግለት አልተገኘም። ውጭ ላይ የነበሩት አግዳሚ ወንበሮች ተሰባብረዋል። ግንቡ እየፈረሰ ነው፣ ወለሎቹ ፈራርሰዋል። ቅርሱ ውስጥ የሚፈፀሙትን መቆጣጠሪያ ድብቅ ካሜራ ስለሌለው ግድግዳዎቹ የገባው ሁሉ የተሰማውን የሚፅፍባቸው ሰሌዳዎች ሆነዋል። ከቅርሱ የሚገኘው ገቢ የሚውለው ለፌደራል መንግስቱ መሆኑንም እንዲያስታውሱልኝ!

3/ ጎንደር ሆስፒታል

የጎንደር ሆስፒታል በኢትዮጵያ ቀዳሚ ከሚባሉት ተቋማት መካከል መሆኑን አይረሱትም። ከላይ እንደገለፅኩልዎት በአዘዞ በኩል ወደ ሆስፒታሉ ቢያቀኑ አይንዎትን ማመን ያቅትዎታል። እርስዎ ስለ እናትዎ ያለዎትን ፍቅር በፓርላማው ገልፀዋል። የጎንደር እናቶች ለመውለድ ወደ ሆስፒታል ሲመጡ መንገዱ ከመፈራረሱ የተነሳ ፅንሱ ተዛብቶ የሞቱ እንደአጋጣሚ ሆኖም መንገድ ላይ የወለዱ እንዳሉ ይነግሩዎታል። ወደ ሆስፒታሉ ገባ ቢሉ እናቶች፣ ህፃናት ውጭ ላይ ተኝተው ያገኟቸዋል። ምን አልባት አጠር ሲል በአንድና ሁለት ወር ውስጥ የሚደርሳቸውን አልጋ እየተጠባበቁ ነው።

ይህ ሆስፒታል በትንሹ እስከ 10 ሚሊዮን ሕዝብ ለሚኖርበት አካባቢ ቅርበት ያለው ነው። ነገር ግን በመቶ የሚቆጠሩትን እንኳ በሚገባ እያገለገለ አይደለም። እስርን ካልፈሩ የዚህ ምክንያት ከዓለም አቀፍ ተቋማት ጋር ባላቸው ግንኙነት ለሆስፒታሉ እርዳታ፣ ልምድና ባለሙያ በማምጣት ይሰሩ የነበሩ ባለሙያዎች ተማርረው እንዲሰደዱ መደረጋቸው የቀሩት ሰዎች ይነግሩዎታል። በተጨማሪም ጠንካራ ሰዎችን ከሆስፒታሉ በማራቅ ለመንግስትዎ የሚመቸውን አቅመ ቢስ ሰራተኛ እንደቀጠሩበት ያጫውቱዎታል። ለአብነት ያህልም ከስር የተዘረዘሩት ባለሙያዎች በሰበብ ከዩኑቨርሲቲ ሆስፒታሉ እንዲርቁ ተደርገው አቅመ ቢስ ካድሬ እንደተተካበት ያጫውቱዎታል። ለምሳሌ ያህልም:_

1ኛ ዶ/ር መሰረት_ ጎንደር ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል የህፃናት ስፔሻሊስት የነበሩ_ ወደጤና ጥበቃ ሚኒስትር
2ኛ ዶ/ር አበባው_ የጎንደር ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል ውስጥ ይሰራ የነበረ ወደ ክልሉ ጤና ጥበቃ
3ኛ ዶ/ር ዘኪ_ የጎንደር ሆስፒታል የቀዶ ጥገና ሀኪምና መምህር በአሁኑ ሰዓት ወደ አዲስ አበባ ጥቁር አንበዳ የተወሰደ
4ኛ ዶ/ር ካሳሁን የጎንደር ዩኒቨርሲቲ ሆስታፒል የቆዳ ጥገና ሀኪምና መምህር በአሁኑ ሰዓት ወደ አሜሪካ ሀገር የተሰደደ
5ኛ ዶ/ር ተስፋዬ _ ጎንደር ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል_ ትምህርት ሚኒስትር የተዛወረ
6ኛ ዶ/ር አለም ሰገድ _የጎንደር ዩኒቨርሲቲ መምህር ወደ ጤና ጥበቃ
7ኛ ፕ/ር አፈወርቅ የጎንደር ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል የምርምርና የማህበረሰብ አገልህሎት ምክትል ፕሬዝደንት የነበሩ ወደሳይንስና ቴክኖሎጅ ተዛውረዋል
8ኛ ዶ/ር ኤባ የጎንደር ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል የማይክሮ ባዮሎጅ ትምህርት ቤት ክፍል ተመራማሪና መምህር_ በአሁኑ ወቅት ወደ ፓስተር ኢንስትቲትዩት
9ኛ ዶ/ር ደሳለኝ የጎንደር ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል የህብረተሰብና ጤና ትምህርት ክፍል መምህርና የጎንደር ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል ሜዲካል ዳይሬክተር የነበረ፣ አሁን ወደ ጤና ጥበቃ ሚኒስትር የተዛወረ
10ኛ ዶ/ር ማህሌት _ የጎንደር ሆስፒታል ስፔሻሊስት፣ ወደ ጳውሎስ የተዛወረች
11ኛ ዶ/ር በየነ _ የጎንደር ሆስፒታል የማክሮ ባዮሎጅ መምህርና ተመራማሪ የነበረ ወደ ፓስተር የተዛወረ
12ኛ ዶ/ር ኤርሚያስ ዲሮ _የጎንደር ሆስፒታል የውስጥ ደዌ ትምህርት ክፍል መምህርና የአባላዘር በሽታ ተመራማሪ ~ወደ አሜሪካ የተሰደደ
ከላይ ለምሳሌ የተዘረዘሩት ባለፈው አምስት አመት ብቻ ወደተለያየ ቦታ ተዛውረው፣ ተማርረው ተሰድደው ሆስፒታሉ ባዶ ሆኗል። አንድ አቅመ ቢስ ካድሬን ወደ ጎንደር ለማምጣት “አትውሰዱን” እየተባሉ የረባ ስራ ወደማይሰሩበት ተቋማት ተዛውተው ሆስፒታሉ ባዶ እንደቀረ ያጫውቱዎታል!
3/ ጎንደርን በነፃ የሚጠቀሙባት ተቋማትን ይጎብኙ

መቼም የፓርቲዎ አጋር ከሆነው ዳሸን ቢራ ፋብሪካ ውጭ ጎንደር ውስጥ ሌላ ፋብሪካ እንደሌለ ይገነዘባሉ። አልፎ አልፎ በከተማው የሚያዩወቸው ግንባታዎች የወልቃይት ተወላጆች ንብረት ናቸው። መቀሌ ሄደው ቢገነቡ ብዙ ነገር እንደሚመቻችላቸው እየተነገራቸው “አንፈልግም” ብለው በጫና የሰሯቸው ናቸው። አልፎ አልፎ ከሚታዩት ውጭ ቀሪዎቹ የቆዩ የህዝብ ህንፃዎች ናቸው። ህንፃዎቹ በወር ከ30 እስከ 100 ሺህ ብር መከራየት የሚችሉ ናቸው። ይሁንና የተለያዩ የመንግስትና የፓርቲ ድርጅቶች እነዚህን ህንፃዎች በነፃ ወይንም ነፃ በሚባል ዋጋ እየተጠቀሙባቸው ይገኛሉ። ጥቂቶቹን ልጥቀስልዎት:_

1)ቴሌ
2)መብራት ኃይል
3) ከፍተኛ ፍርድ ቤት
4)ዞን ፖሊስ
5) የከተማው ፖሊስ
6) ዞን አስተዳደር
7)ከንቲባ ፅ/ቤት
8 / ጤና ቢሮ
9)ትምህርት ቢሮ
10) ጉምሩክ
11)ኢንቨስትኘንት ቢሮ
12) የከተማው ፖሊስ ቢሮ
13)የከተማው ፋይናንስ
14) የከተማው ፋይናንስ
15)ባህልና ቱሪዝም ቢሮ
16) ቀበሌ 3 ፅ/ቤት
17) ቻምበር ፅ/ቤት
18)ብሔራዊ ሎተሪ
19)ፖስታ ቤት
20)ጅንአድ
21)አምበሳ ጫማ
22) ጅምላሸቀጣሸቀጥ
23) የሰነዶች ማረጋገጫ
24) የከተማው ሲኒማ ቤት
25) አልማ
26) የወረዳ ፍርድ ቤት
27) ንግድ ባንክ
28) ሜጋ

እነዚህ ተቋማት በወር ከ30 እስከ 100 ሺህ ብር ኪራይ መክፈል ነበረባቸው። በአጠቃላይ ሲታይ የጎንደር ሕንፃዎች ለእነዚህ የመንግስት፣ የህወሓት የንግድ ድርጅቶች፣ የፓርቲ ድርጅቶች በርካታ ሚሊዮን ብሮ ዋጋን በነፃ ሲሰጡ ቆይተዋል። እነዚህ ተቋማት ህንፃ ቢገነቡ ይኖር የነበረው ኢንቨስትመንት እንዲሁ ቀርቷል። በነፃ የሚያገለግሉትን የጎንደር ተቋማት ሲጎበኙ ፋና ሬድዮ ጣቢያ የሚጠቅምባቸውን የደሴው የንጉስ ሚካኤል ቤተ መንግስት፣ የደብረማርቆሱ የንጉስ ተክለሀይማኖት ቤተመንግስትና ሌሎች ቅርሶችም የንግድ ቤት እንደሆኑ አስታውስዎታለሁ!

4/ ውሃና መብራት
መንግስትዎት ያለ ባለሙያ ስንት ፕሮጀክቶችን ሰርቻለሁ ብሎ ከለፈለፈ በኋላ ፕሮጀክቶቹ መና ሆነው እንደሚቀሩ የጎንደር ውሃ ፕሮጀክት ቋሚ ምስክር ይሆንዎታል። እናቶች፣ ልጆች በጀርባቸው ጀሪካን ተሸክመው ወደ ቀሃ ወንዝ ሲጓዙ አስጎበኝዎታለሁ። የመብራቱን ጉዳይ አንድ ቀን ብቻ በከተማዋ ቢያድሩ በደንብ የሚረዱት ይሆናል!

5/ ነጋዴዎች
አዲስ አበባ ላይ ነጋዴዎችን አነጋግረዋል። በየሱቁ ዞረው ማነጋገር አይችሉም እንጅ ዞረው ቢያነጋግሩ እውነታውን ያዩት ነበር። አንድ ሁለት ነጋዴዎችን ቢጠይቁ ምሬቱን ይነግሩዎታል። ነጋዴዎች ለፌደራል ወይ ለክልሉ መንግስት ግብር የሚከፍሉበት መንገድ አለ። ለፌደራል መንግስቱ የሚከፍሉት “plc” ብለው ሲከፍቱ ነው። ከዚህ በታች ያሉት የሚከፍሉት ለክልሉ መንግስት ነው። ሆኖም ግን የክልሉን ገቢ ፌደራል መንግስቱ (ህወሓት ማለቴ ነው) ሆን ብሎ ቀምቶታል። ለክልሉ የሚከፍሉት በጣም ከፍተኛ ግብር እንዲከፍሉ ተፈርዶባቸዋል። plc ብሎ ያቋቋመ ለፌደራል መንግስት ስለሚከፍል ለክልሉ ከሚለፍሉት ጋር ሲነፃፀር በጣም ቅናሽ ግብር እንዲከፍል ይደረጋል። በዚህም ምክንያት የአማራ ክልል ገቢ እንዳይኖረው መደረጉን መፍትሄ ለማልሰጣቸው እኔ የነገሩኝን ለእርስዎማ በደንብ ይነግሩዎታል!

6/ የኮ/ል ደመቀ ዘውዱ መኖርያ ቤት የነበረውን
ቀበሌ 18 የሚገኘውን ኮ/ል ደመቀ እስከ ሀምሌ 5 /2008 ዓም ይኖርበት የነበረውን ቤት ከፋሲለደስ ቤተ መንግስትም ቀድመው ቢጎበኙት ብየ እመክርዎታለሁ። 1ኛ እርስዎም የነበሩበት፣ አሁንም የሚመሩት መንግስት በሕዝብ ላይ የፈፀመው ጥቃት ነው። 2ኛ አንድ መከላከል የሚችል ንፁህ ዜጋ ላይ የመንግስት ነኝ የሚል ጦር ይህን የመሰለ ጥቃት ከፈፀመ፣ ለመከላከል አቅም የሌለውን ምን ሊያደርገው እንደሚችል መገመት ይችላሉ። ይህ ቤት መንግስት በአማራው ላይ ለፈፀመው፣ አማራውም በመንግስት መገፋቱ በቃኝ ያለበት ትልቅ ምልክት ነው! መንግስት ለሚፈፅመው አረመኔያዊ እርምጃ ምሳሌ ከመሆኑ ባሻገር ልብ ላለው ለወደፊት ቆም ብሎ ለማሰብ የሚያስችል ምልክት ነው!
ከላይ የተጠቀሱት የጎንደር ብቻ አይደሉም። ጎንደርን ለአማራ ክልል መነፀር አድርገው ይጠቀሙበት ዘንድ ነው። ይህ ስል እርስዎ ኢህአዴግ መሆንዎትን ረስቼ አይደለም! ኢህአዴግም ልቦና ይሰጠዋል ብየ አይደለም! ይህ ሁሉ መበደል፣ መበዝበዝ፣ መደህዬት ምን ሊያመጣ እንደሚችል ይገምታሉ ብየ ነው! የወልቃይት ጉዳይ ሌላ ነው! እኔ ከምነግርዎት ይልቅ ስታዲዬም ላይ ይዘመርልዎታል!

የእሳት አደጋ ተከላከይ ወይስ የለውጥ ሐዋሪያ? (ጎበና ጉግሣ)

„ኢትዮጵያ የሁላችንም ቤት ናት፡፡..የሓሳብ ልዩነት በረከት ይዞልን ይመጣል፡፡….እኛ ኢትዮጵያውያን ዲሞክረሲና ነጻነት ይስፈልገናል፣ይገባናልም፡፡….ነጻነት ከመንግሥት ለሕዝብ የሚበረከት ስጦታም አይደለም፡፡ከሰበዓዊ ክብር የሚመነጭ የእያንዳንዱ ሰው የተፈጥሮ ጸጋ ነው፡፡“ ጠቅላይ ሚኒስተር አብይ አህመድ

…አብይ አህመድ „የእሳት አደጋ ተከላከይ ወይስ የለውጥ ሐዋሪያ !“ ይህ አሁን ከያለበት የሚሰማ ጥያቄ ነው፡፡ ሰውዬውም በሕዝብ ጥያቄና በወያኔ መካከል የቆመ ነው፡፡ እሱ ብቻውን ምንም የሚያደርገው ነገር የለም፡፡ ግን ደግሞ የሕዝቡን ጥያቄ ለመመለስ ከተፈለገ …አብይ እህአዴግን ወክሎ፣ ከተለያዩ የሕብረተሱ ክፍሎች የተወጣጣ የሽግግር መንግሥት በአስቸከኳይ አዲስ አበባ ላይ መመሥረት ይኖርበታል፡፡“ የአንድ ጸሓፊ አስተያየት!

/**/

1

ምን ዓይነት „አዲስ“ አነጋገር ነው፡፡ እንዴትስ ያለ ግሩም አቀራረብ ነው፡፡ ለአለፉት 27 አመት በአገሪቱ ሚዲያ ቀርቶ ፣ከአንድም የመንግሥት ተወካይ፣ እስከ ዛሬ ድረስ በጨረፍታ እንኳን ያልተሰማ ቃል ነው፡፡ ይህ፣ ያውም እንዳንዶቹ እንደሚሉት „..በወያኔዎች ተኮትኩቶ“ የሥልጣን ኮርቻ ላይ ከወጣ ከአንድ ጎልማሣ ቀርቶ፣ተቃዋሚ ነን ብለው ከሚመጻደቁ „…ነጻ-አውጪዎችም አፍ“ እስከ ዛሬ ድረስ ያልተሰመ አነጋገር አብይ በየሄደበት ያሰማል፡፡

ዲፕሎማት ወይስ የተደበቀ አጀንዳ አራማጅ! የለውጥ ሐዋሪያ ወይስ አፍዝ አደንግዝ! የእሳት አደጋ ተከላካይ ወይስ የለውጥ እንቅስቃሴው መሪ!

ጊዜው ተቀይሮአል፡፡ በዚያውም አገሪቱን ለአለፉት ረጅም አመታት ሲያምስ የቆየው „የኮሚኒስቶቹ የስታሊን“ የፖለቲካ ቲዎሪ እና ርዕዮተ ዓለሙም ፣ቢያንስ ከሦስት አመት ወዲህ ቀስ የእያለ አብሮ ተለውጦአል፡፡

የአገሪቱም ሊህቃን ለክፎአቸው ከሰነበተው ከ20ኛው ክፍለ ዘመን „…የእብደት ፖለቲካ“ ወደ ተጨባጩ መፍትሔ ፍለጋ የተመለሱ ይመስላል፡፡

የዓይን ምስክር ሁነን እንደምናየውና እንደምንሰማው፣ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አሁን አንደኛውና ግንባር ቀደም ፖለቲከኛ መሆኑ ነው!

ግን እንደገና መልሶ ለመጠየቅ፣ …አብይ ምን ይፈልጋል! ወያኔዎችስ ምን ይፈልጋሉ! ሕዝቡስ ምን ይላል! ተቃዋሚ ኃይሎችስ ምን ምን ይፈልጋሉ! ምንስ ይላሉ!

2

ወዶ ሥልጣኑን የሚያስረክብ ቡድን የትም አልታየም፡፡ ያውም ደግሞ የአገሩቱን ሐብት ፣ከመሬት እስከ ባንክ፣ከሕንጻ እስከ የእርሻ ቦታ፣ከሠራዊት እስከ ጸጥታና ፖሊስ፣ከውጭ ጉዳይ እስከ አስመጪና ላኪነት …. ይህን ሁሉ በእጁ ላይ የሚገኘውን ንብረት ወያኔ ዝም ብሎ አስረክቦ ወደ አደዋና ወደ መቀሌ አንገቱን ደፍቶ አይመለስም፡፡

ሁለት ሁኔታዎችን ማስታወስ ያስፈልጋል፡፡ አንደኛው ደርግ እንዴት „ተጠናክሮ „ እንደወጣና ፣ሁለተኛው ሻቢያ፣ ወያኔ እና ኦነግ አዲስ አበባና አሥመራን እንዴት „ሊቆጣጠሩ ቻሉ“ የሚሉትን ጥያቄዎችን መመለስ ያስፈልጋል፡፡

አሁን ብዙ ቦታዎች መሄድ አያስፈልግም፡፡ ንጉሠ-ነገሥቱ ሆኑ፣ልጅ እንዳልካቸው መኮንን፣ ተቃዋሚ ነን የሚሉትም የአገሪቱ ምሁራን ያኔ „….ለጊዜያዊ የሽግግር መንግሥት“ ትንሽ ዕድል ቢሰጡ ኑሮ ደርግ የሚባል ፍጡር መጥቶ አገሪቱን ለአሥራ ሰባት አመታት ባልገዛት ነበር፡፡

ኮነሬል መንግሥቱ ኃይለ ማሪያምም ከመፈርጠጡ በፊት „… ብሔራዊ እርቅ ብሎ ሁሉንም ለሚያሳትፍ ጊዜያዊ የሽግግር መንግሥት“ ምሥረታ በሩን ከፍቶ ቢሄድ ወያኔና ሻቢያ ብቻቸውን አሥመራና አዲስ አበባን ይዘው 27 አመታት በተከታታይ በአልጨፈሩብንም ነበር፡፡

አሁንም ያለነው ከዚሁ ሁኔታ ፊት ነው፡፡

„አብይ ይህን አለ፣…አብይ ይህን ብሎአል፣…አብይ፣ለማ መገርሣና ቆሬዎችን የሚያሸነፍቻው የለም፣ ቆሬና ፋኖ፣ፋኖና አማራ…“ ይህ ሁሉ ግምት ምኞት ሁኖ ይቀራል እንጂ „ሁሉን ነገር“ ጠቅልሎ ከያዘው ከወያኔ እጅ ሥልጣኑን በቀላሉ ፈልቅቆ ማውጣት አይቻልም፡፡ አንድ መንገድ ግን አለ፡፡

3

እሱም የቱኒዚያው መፍትሔ ነው፡፡

„…ሁሉንም የሚያሳትፍ …የክብ ጠረጴዛ ንግግር“ በአብይና – እሱ እንደ አለው „…በተፎካካሪ „ ቡድኖች መካከል የሕዝቡን ጥያቄ ለመመለስና ለ27 አመታት የቆየውን የወያኔን አምባገነን አገዛዝ ለማሰወገድ „ንግግር „ መጀመር ይኖርበታል፡፡

ይህ „…የክብ ጠረጴዛ ወይይትም“ ሰፋ ብሎ ሌሎቹን የሕብረተሰቡን ክፍሎችን ማሳተፍም ይኖርበታል፡፡

ግን አንድ ተዘሎ ሳይነሳ የማይታለፍ ነገር አለ፡፡

በ20ኛው እና በ19ኛው ክፍለ ዘመን ፍልስፍና እና በዚያ „…ሃይማኖት የተጠመቁና“ በእሱም አስተሳብ እና አመለካከት ላይ „ቆመው“ የቀሩ ሰዎችና ድርጅቶች አሁንም በአገሪቱ አሉ፡፡ ይህ ለማንም ምሥጢር አይደለም፡፡ እነሱን ምን እናድርጋቸው!!

ጠጋ ብለው ሲያዩአቸው ጽሑፎቻቸው ሲመረመሩ አብዛኛዎቹ በምንም ዓይነት ከአቋማቸው „ፈቀቅ „ የማይሉና የማይቀየሩ ናቸው፡፡ እነሱም አሁን አገሪቱ ለአለችበት ችግር የሚያቀርቡትም „…መፍትሔ“ የታወቀ ስለሆነ፣እነሱንም እንደአለ መርሣት ያስፈልጋል፡፡ ዱሮንም ከቁም ነገርም አይገቡም!

አቋማቸውን ቀይረው ለዲሞክራቲክ ሥርዓት ምሥረታ ከቆሙ የንግግሩ ተሳታፊዎች ማድረጉ ከጉዳቱ ጥቅሙ ይበልጣል፡፡

ሌሎቹስ!

የላይኖቹን ተክተለው „…አገሪቱ …ለሰበአዊና ዲሞክራሲያዊ ሥርዓት በዕድገቱዋ አልደረሰችም „ የሚሉ ክፍሎች አሉ ፡፡ እነሱም ጥቂት አይደሉም፡፡ ግን ጊዜው ጥሎአቸው የሄደ ስለሆነ እንደ ትልቅ ነገር አመለካከታቸውን በአሁኑ ሰዓት ማዳመጥ ትርፉ ጊዜ ማጥፋት ነው፡፡

በአለፉት ጊዜያት ኢትዮጵያን ለማዳን „..የጦር ትግል „ያስፈልጋል የሚሉ „ኃይሎች“ ተነስተው እንደ ነበር ለማንም ግልጽ ነው፡፡እነሱን እና ደጋፊዎቻቸውን አብይ አህመድ ሸንጎ ውስጥ በአሰማው „ግሩም“ ንግግሩ ከጫዋታ ውጭ አድርጎአቸዋል፡፡

ከእነሱም ጋር „…እኛ የምርጥ ዘሮች ልጆች ነን“ እሰከ ማለት ድረስ የዘለቁ ወያኔዎች አሉ፡፡ሕዝቡ ግን „ይበቃችኋል! ውረዱ…!“ ከአላቸው ወዲህ ይህ የትግሬዎች ፣የአደዋና የአክሱም የመቀሌ ልጆች ስብስብ አሁን ይክበር ይመስገና „ለሦሰት“ ተከፋፍለዋል፡፡

ስለዚህ „ወያኔን“ አሁን እንደ አለፉት አመታት እንደ „…አንድ ወጥ ኃይል“ መመልከት ጊዜው ያለፈበት አመለካከት ነው፡፡

4

በዚህ የኃይል „አሠላለፉ“ በአገሪቱ ተቀይሮአል፡፡

አንደኛው ወገን በአንድ አረፍተ ነገር ለማስቀመጥ „… በመሣሪያ ኃይል፣ሁሉንም አንበርክከን „ እንደድሮው እንደ አለፉት 27 አመታት ሕዝቡን እንግዛው የሚል ነው፡፡ ሁለተኛው ክፍል„…በጥገናዊ ለውጥ ፣…በሪፎርም „ ቀስ እያለ፣የሕዝቡ ቁጣ „…እሰከሚበርድ ድረስ“ እናዝግም ባይ ናቸው፡፡ ሦስተኛውና የመጨረሻው ቡድን ደግሞ „….ብሔራዊ እርቅን አውርዶ… የኢትዮጵያን አንድነት ጠብቆ፣….በአንድ ዲሞክራቲክ ሥርዓት ውስጥ አብሮ መኖር ይቻላል“ ብሎ የሚያምን ነው፡፡

የጠቅላይ ሚኒሰትሩን ንግግር በደንብ የተከታተለ፣ አስተዋይ ሰው እንደሚረዳው አብይ አህመድ በአሁኑ ሰዓት ከየትኛው ወገን ጋር እንደቆመ ፣ብዙ ሳይደግም በቀላሉ ይረዳል፡፡

ይህ ከሆነ ደግሞ እሱና „ቁጥራቸው ቀላል ነው“ የማይባሉ የሸንጎ አባሎች እላይ የተጠቀሰውን „…ሦስተኛውን ክፍል“ የሚወክሉ „የለውጥ“ ኃይሎች ናቸው፡፡ ያም ሆኖ ግን ማንም ሰው እንደሚያውቀው ጠቅላላውን የሸንጎ አባሎች የኢትዮጵያ ሕዝብ አልመረጣቸውም፡፡

ስለዚህ ሸንጎው ሕዝቡ ስለአልመረጣቸው „…መፍረስና መበተን“ አለበት፡፡ ጥለውት ወደ መጡበትም ወደ ሥራቸው ተመልሰው መሄድ ይገባቸዋል፡፡

ሸንጎው ፈርሶ „…የሚቋቋመው ጊዜያዊ የሽግግር መንግሥት“ አዲስ ምርጫ ከሁለት ወይም ሦስት አመት በኋላ ማዘጋጀት ይኖርበታል፡፡

ወያኔ ይህን አይፈልግም፡፡

ወያኔ የሚፈልገው በአብይ ካቢኔ ውስጥ የእራሱን ሰዎች ሰግስጎ በጀመረው ለመቀጠል ነው፡፡ የመከላከያው ሚስትር፣የአገር አስተዳደሩ፣ ጄኔራሎቹና የጸጥታው ፖሊሶች፣….የውጭ ጉዳዩ፣…የባንክ ገዢዎች፣…ከንቲባዎቹና፣ቀበሌው…. በእነሱ እጅ ሁኖ አብይ እየተዘዋወረ „ጥሩ፣ጥሩ „ ሰው መስማት የሚፈለገውን ነገር እየተነጋገረ ወደፊት እንዲያዘግም ነው፡፡

„…በታወጀው አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ“፣እሱንም እንደማስፈራሪያ አድርጎ አብይንም ሆነ ጓደኛውን ለማን ፣እንዲሁም የሕዝቡን እንቅስቃሴ ጭምር „ ጊዜ ገዝቶ“ እሱን መሣሪያ በማድረግ እንደ አለፉት አመታት አገሪቱን ከፋፍሎ „…መዝረፍ“ ይቻላል ብለው አክራሪ ወያኔዎች ድግሳቸውን አለጥርጥር ደግሰዋል፡፡

ግን ደግሞ አንድ እዚያ አውሮፓ እየታተመ የሚወጣ ዕለታዊ ጋዜጣ በትክክል አዲሱን ሁኔታ አይቶ እንደ ጻፈው „….ከጠርሙሱ ውስጥ አንዳች መንፈስ አፈትልኮ ወጥቶአል፡፡ …ያ ! እንዳይወጣ ጥርቅም ተደርጎ፣ለዘመናት ታሽጎ ተቀምጦ የነበረው አንድ መንፈስ „ – ጋዜጣው ይህን መንፈስ “…ጂኒ“ ይለዋል – „….ከሕዝብ የተቃውሞው ቁጣ ጋር ጠርሙሱን ለቆ አምልጦአል፡፡… ያንን በአራቱም ማዕዘን አሁን ተኖ፣ አፈትልኮ አገሪቱን ያዳረሰውን መንፈስ፣ እንደገና በቀላሉ ሰብስቦና ለቅሞ ጠርሙሱ ውስጥ ከእንግዲህ መክተት – በኢትዮጵያ- አይቻልም…„ ብሎ ጋዜጠኛው ሓቁን በጥቂት ቃላት አስቀምጦአል፡፡

ጸሓፊው ዕውነት አለው፡፡

ከእንግዲህ ለጥያቄዎቻቸው ሕዝቡ መልስ ሳያገኝ ያ! „መንፈስ“ ተመልሶ ጠርሙስ ውስጥ አይገባላቸውም፡፡

ግን የፈነዳው አብዮት በጥንቃቄ ከአልተያዘ እና የተደረጃ የተቀነባበረ አንዳች „ዝግጅት“ ከአልመራው በቀላሉ „…ሊከሽፍም“ ይችላል፡፡

ቢቀር ቢቀር ወያኔ አገር ከሚያበጣብጥ ተንኮል ከመሥራት አይመለስም፡፡„… እኔ ከሞትኩ ሰርዶ አይብቀል“ ብሎ አፈጅቶን ሊሄድም ይችላል፡፡ ግን ይህን ለማድረግ ከእንግዲህ ኃይል አለው!

5

እሱን ከግምታችን ውስጥ አስገብተን ከመዘርዘራችን በፊት በመጀመሪያ አብይ ምን አለ! ብለን ንግግሩን እንደገና እንመለከተው፡፡ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ በአሁኑ ሰዓት „….በረሃብ አለንጋ ስለ ሚጠበሱት በሚሊዮን ስለሚቆጠሩት የአገሪቱ ልጆች „ በንግግሩ ላይ አላነሳም፡፡ የጡራታ ገንዘባቸው ስለማይበቃቸው ፣እንዲያውም ምንም ስለሌላቸው፣እንደዚሁ በሚሊዮን ስለሚቆጠሩት እናትና አባቶች አንዳችም አረፍተ ነገር አልሠነዘረም፡፡

በየቤተ ክርሲቲያኑ ደጃፍና በየመንገዱ፣በልመና ስለሚተዳደሩት ዜጎቻችን ምንም ቃል ዞር ብሎ ለእነሱ አላሰማም፡፡

በቀን አንዴ በልተው ስለሚያድሩ፣የቤት ኪራይ መክፈል ስለማይችሉ፣….ለልጆቻቸው፣ልብስ ቀርቶ ለትምህርት ቤት የሚሆን ደብታርና እረሳስ፣ የምሰሳ ዳቦ እንኳን ማቅረብ ስለማይችሉት ቤተሰቦች ምንም አላለም፡፡

ከሁሉም „ሥራ እና ዳቦ ፣መሬትና ቤት“ አምጡልን ብለው ስለ ተነሱት ወጣቶች ጥያቄ አስቸኳይ „ማስታገሻ“ መልስ አላቀረበም፡፡

በሺህና በአሥር ሺህ „የኢትዮጵያ ባንዲራ አነሳችሁ „ ተብለው ወሕኒ ቤት ስለ ተወረወሩት እሥረኞችም እሱ አብይ አህመድ ምንም አላለም፡፡

50 ዶላር በማይሞላ የወር ደመውዝ ከአሥር ሰዓት በላይ በየፋብሪካው ለአውሮፓ ኩባንያዎች ስለሚሰሩት ሠራተኞች ጉዳይ አልተናገረም፡፡

ቤታቸው በአናታቸው ላይ ፈርሶ ፣እነሱ ተበትነው መሬታቸው ለቱጃሮች ስለተሸጠባቸው ቤተሰቦች ምንም አላለም፡፡

ያም ሆኖ ግን አብይ ስለ „….የሁላችንም ቤት ስለሆነችው ስለ ኢትዮጵያ „ አንስቶ ግሩም ድንቅ አረፍተ ነገሮችን ሸንጎው ላይ በአደረገው ንግግሩ አሥምሮበት ሄዶአል፡፡

በዚህም አንዱ የአውሮፓ ጋዜጠኛ እንደ ጻፈው „…ቡና ቤት ተቀምጠው ንግግሩን ያዳምጡ የነበሩ ሰዎችም፣ከዚህ ሁሉ አመት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ በጭብጨባቸው“ አብይን ሲያጅቡት ያየውን ስሜት ተገርሞ አምዱ ላይ አሥፍሮአል ፡፡

ቀጥሎ አብይ„… ልዩነቶቻችን እናስተናግድ“ ብሎአል፡፡“….በሓሳብ ፍጭት መፍትሔ እናገኛል“ ብሎ እሱም ያምናል፡፡ „….የሓሳብ ልዩነት እርግማን አይደለም“ ይለናል፡፡

„… እኛ ኢትዮጵያውያን ዲሞክራሲና ነጻነት ያስፈልገናል፣ይገባናልም“ ብሎ „….መጪው ጊዜ የፍቅርና የይቅርታ ጊዜ ነው“ ብሎ … እቅጩን አብስሮአል፡፡

„…በአገራችን ዲሞክራሲ እንዲያብብ“ ስለ ነጻነትና ስለ ፍትሕ፣ስለ የሕግ በላይነትም አንስቶ ስለ መተማመንና እና ስለ መግባባት ስለ በሠለጠነ መንገድ ቅራኔዎችን መፍታት ግሩም ሓሳቦችን አብይ በንግግሩ ላይ ሠንዝሮአል፡፡

ለመነሻ! ከዚህ የበለጠ ምን ያስፈልጋናል፡- ለመነሻ!!! ግን ይህን ተከትሎ ለአገሪቱ ችግር መፍትሔ ለማምጣት፣እቅዶቹን በደንብ ሰብሰብ አድርጎ አላስቀመጠም፡፡

በሕዝብ ላይ የግድያ ወንጀል የፈጸሙትን ወታደሮች ፍርድ እንዲቀበሉ አደርጋለሁ ብሎ ቃል አልገባም!!

6

ለአንድ አገር ዕድገትና ለዜጎች በአንድነት በጋራ ቤት ውስጥ ተቻችለው አብረው ለመኖር ቢያንስ „…ሁለት ቁልፍ ነገሮችን“ አንድ መንግሥት – በመመሪያ ደረጃ – ቁልጭ አድርጎ በማያሻማ ቋንቋ በሕገ መንግሥቱ ላይ ማስፈር አለበት፡፡ የሥልጣኔ ምንጩ ይህ ነው፡፡

አንደኛው „ሐሳብንና አመለካከትን በነጻ የመገልጽ መብት“ ነው፡፡ ሁለተኛው ደግሞ ለማንም የማያዳላው „የሕግ በላይነት“ መኖር ነው፡፡

እነዚህ ብዙ ነገሮችን ያጠቃልላሉ፡፡ ይህን የጨብጥ ሕዝብ ለገባበት ችግር „…ከፊል መፍትሔ“ አገኘ ማለት ነው፡፡

በአንድ በኩል፣ ….ነጻ ፍርድ ቤትን ፣ በሌላ በኩል…. ነጻ-ፐሬስን፣….በአንድ በኩል በነጻ ሕብረተስብ ውስጥ መኖርና መተንፈስን፣….በሌላ በኩል ተደራጅቶ መምረጥ እና መመረጥን….በአንድ በኩል መመራመርን፣ በሌላ በኩል ሠርቶ ጥሮ ግሮ፣ንብረትን ማፍራት….አንድ ሕዝብ የሚቻለው „….የሕግ በላይነት“ በአንድ አገር ሲሰፍንና፣“…..የፕሬስ ነጻነት …ሲረጋገጥ“ ብቻ ነው፡፡

የአውሮፓና የአሜሪካ ዕድገት፣የጃፓንና የህንድ … ሥልጣኔም የተገነቡትና የተመሠረቱት በእነዚሁ „ጡቦች“ ላይ ነው፡፡

ሦስተኛው „የሥልጣን ክፍፍል“ ነው፡፡ ሥልጣን ተሸንሽኖና ተከፋፍሎ፣አንዱ ሌላውን ከመስመር እንዳይወጣ“ የመቆጣጠር“ መብቱን ሕገ-መንግሥቱ ላይ መሥፈር ይኖርበታል፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ይህን በአገሪቱ ለአለፉት ሺህ አመታት ያልታየውንና ያልተሰማውን „…. በሥራ ላይ ለማዋል ተነስቼአለሁ ተባበሩኝ“ የሚለውን ጥሪውን ሸንጎ ላይ ለአገሪቱ ዜጎች ፣ለተቃዋሚውም ጭምር አሰምቶአል፡፡ ይህን ጥሪ አሁን ዘሎ ማለፍ አይቻልም ፡፡ ይህን ጥሪ እንደ አልሰሙም ችላ ማለት ስህተት ነው፡፡

„…በፖለቲካ ዓለም አርፍዶ የመጣውን“- ሚካኤል ጎርባቾቭ -„ ታሪክ ትቀጣዋለች..“ ብለዋል፡፡ እንደምናውቀው ይህን ያሉትንም ሰው ፣ጎርባቾቭን፣ ታሪክ ፍርዱዋን ሰጥታ ቀጥታቸዋለች፡፡

አብይ አቅጣጫውን ሰጥቶአል፡፡ አብይና የአገሪቱ ሊህቃን፣ ደግሞ በንግግሩ ላይ እንደተሰማው „…አንድ ላይ ሁነው“ ተባብረው፣ እንደ „አንድ ሰው“ ይህን ጥሪ „….በሥራ ለመተርጎምና ለማሳየት“ መነሳት ይኖርባቸዋል፡፡

ይህን ለማድረግ ግን በመጀመሪያ ምን መደረግ አለበት!!

ትልቁ ጥያቄ በአሁኑ ሰዓት ይህ ነው!….ምን መደረግ አለበት! መልሱ „ በቤተ – መንግሥት፣የራት ግብዣ ማካሄድ“ አይደለም፡፡

የአለፈው ስህተት እንደ ገና በሌላ መልኩ „ ተደግሞ“ ብቅ ብሎ በአናታችን ላይ እንዳይጨፍር ከምንስ መጠንቀቅ አለብን!

7

ለአቢይ „ጊዜ እንስጠው“ የሚል አነጋገር በአሁኑ ሰዓት ከብዙ አቅጣጫ ይሰማል፡፡ አንድ ቀን፣ ሁለት ሳምንት፣ ሦስት ወራት፣ወይስ አንድ አመት!

ይህን ማድረግ ስህተት ነው፡፡እንዲያውም ለወያኔዎች በቂ ጊዜ እንዲገዙ ዕድል መስጠት ነው፡፡

እንቅስቃሴው አለውጤት „… ተዳፍኖ፣ከሽፎ..“ እንዳይቀር ከተፈለገ፣ በመጀመሪያ ከሁሉም ነገር ቅድሚያ በአስቸኳይ ለአንድ ጉዳይ መስጠት ይኖርብናል፡፡

ሁሉንም ወገን የሚያሳትፍ „የራት ግብዣ ሳይሆን…የክብ ጠረጴዛ ስብሰባ „ መጥራት የጊዜው ጥያቄ ነው፡፡ ለዚህም ከጠቅላይ ሚኒስትሩ ጋር ንግግር ሲካሄድ -ምሥጢር መሆን የለበትም- ተመልካች „ሽማግሌዎች „ ፣ ዘጋቢ ጋዜጠኞች በቦታው መገኘት ይኖርባቸዋል፡፡

በዚያ! የክብ ጠረጴዛ ንግግርም ላይ ፣…የሃማኖት አባቶች፣ የሙያ ድርጅት ተወካዮች፣ የፖለቲካ ፓርቲ ተጠሪዎች፣ አስተማሪዎች፣ተማሪዎች ጠበቆች፣ዳኞችና ደራሲያን ጸሓፊዎች….በጠቅላላው የአገሪቱ ምሁራን እና የሲቪል ማህበርሰብ ተወካዮች በሚሉ ማሳተፍ ይኖርባቸዋል፡፡

የንግግሩ ውጤትም ደግሞ – ሌሎች አገሮች እንደታየው- ለጊዜው በሁለት ነገሮች ላይ ብቻ ቢያተኩር ውጤቱ የተሳካ ይሆናል፡፡

አንደኛው አሁን ከአለው ሁኔታ ጋር አብረው የማይሄዱትን የሕገ-መንግሥቱን „አንቀጾች ማሻሻል“ ነው፡፡ አሻሽሎም በአዲስ እንዲተካ ማድረግ ነው፡፡ ይህን የሚሠሩና የሚያስተካክሉ ጠበብቶችን መሰየም ይኖርበታል፡፡

በሁለተኛ ደረጃ ደግሞ የንግግሩ ውጤት፣ „ጊዜያዊ የሽግግር መንግሥት“ እንዲመሠረት መንገዱን ይጠርጋል፡፡ እስከ ዛሬ ድረስ ተገለው የነበሩትን የሕብረተስቡን ክፍሎች፣…የሃይማኖት አባቶች፣የተደራጁና ያልተደራጁ ምሁሮችን፣ተማሪዎችን፣ወጣቶችን… – እላይ የተባለውን እንደገና ለመድገም- ያቀፈ ከእነሱም የተውጣጣ አንድ„…..ጊዜያዊ …የሽግግር መንግሥት „ ኃላፊነቱን ተቀብሎ አገሪቱን ይመራል፡፡ ይህ „ ጊዜያዊ የሽግግር መንግሥት“ ከሁለት፣ግፋ ቢል ከሦስት አመት በላይ መቆየት የለበትም፡፡

ከዚያ በሦስተኛው ደረጃ „…ነጻ-ምርጫን“ በአገሪቱ አካሂዶ ሥልጣኑን፣ለተመረጡት ድርጅቶች ያስረክባል ፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ „ …ዲሞክራሲ ለእኛ ባዕድ አይደለም“ ብለው የሚያምኑ ከሆነ „…ነጻ- ፔሬሱን“ ከመንግሥት ቁጥጥርና ከመንግሥት ሳንሱር ነጻ ሁነው እንዲንቀሳቀሱ „መብታቸውን“ በመንግሥት ደረጃ ማረጋገጥ ይኖርባቸዋል፡፡ ከእሱም ጋር እንደዚሁ የእህአዴግ የግል ቤትና ተቀጥላ ሆነ ይሰራ የነበረውን ፍርድ ቤት አስተካክለውና ሽረው„… ነጻነቱ „ በይፋ የታወቀ ፍርድ ቤትና ዳኞች በአስቸኳይ ሥራቸውን እንዲጀምሩ ማረጋገጥ፣ይኖርባቸዋል፡፡

8

ከአምባገነን አገዛዝ ወደ ዲሞክራሲ ሥርዓት የሚደረገው ጉዞ እንዲሳካ፣ወደ አንድ ሺህ የሚጠጉ ወጣቶች ደማቸውን ያፈሰሱበት አላማቸው እንዳይቀለበስ፣ እላይ የተዘረዘሩት ነጥቦች መሟላት ይኖርባቸዋል፡፡እሱ ብቻ አይደለም፡፡ የሕዝቡም ጥያቄ በአስቸኳይ መልስ የሚያገኘው በዚሁ መንገድ ብቻ ነው፡፤

እነዚያ „ዓለምን የሚያንቀጠቅጥ „ ….የሚያስፈራ ጦርና የስለላ ድርጅት፣እንዲሁም አንዴ በግዛት ዘመናቸው በሚሊዮን ይቆጠሩ የነበሩትን ካድሬዎችን ሰብስበው የነበሩት „…. የፖላንድና የሩሜንያ ፣የቡልጋሪያና የምሥራቅ ጀርመን፣የቼኮዝሎቫኪያና የሶቪየት ኮሚኒስት ፓርቲዎች“ ደም ሳይፈስ የሥልጣን ሽግግር በየአገራቸው ያካሄዱት „በክብ ጠረጴዛ ዙሪያ“ ነው፡፡

ይህን መፍትሔ አንቀበልም ያሉት እንደ ቻውቼስኮ ዓይነቶቹ ደግሞ ተይዘው – ለማስታወስ- በጥይት ተደብድበው ከሥልጣናቸው ወርደዋል፡፡

„…ለውጥ „ በአገሪቱ በኢትዮጵያ እንዳይመጣ የሚፈልገው አንደኛው የወያኔ ክንፍ „ በአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ „ ዕድሜአቸውን አራዝመው እንደገና ሊገዙን ይፈልጋሉ፡፡ ይህቺን ዓይነቱዋን ዕድል ግን እንደገና መልሰን ለእነሱ መስጠት የለብንም፡፡

ሌላም „ሕልምም“ ሊኖራቸው ይችላል፡፡ በሐምሌ እና ነሓሴ ወር „…እህአዴግ ተዋህዶ“ አንድ ፓርቲ ሆኖ ሊቀመንበሩንም አብይ አህመድ አድርጎ ተቀበሉኝ ሊለን ይፈልጋል፡፡

ምናልባት ስማቸውን ቀይረው „….የሶሻል ዲሞክራቲክ“ ብለው ብቅ ሊሉ ይችላሉ፡፡ ወይም እንደ ኢሳያስ አፈወርቂ „… የፍትህና የእኩልነት ፓርቲ „ የሚለውንም ስም ሊመርጡ ይችላሉ፡፡ ወይም….“ አዲሱ አብዮታዊ ዲሞክራቲክ ፓርቲ …“

ወያኔ በዝርፊያ ያካበተውን ሐብት እና ሥልጣኑን ከመዳፉ ለአለማስወጣት ገና „ብዙ „ የሚያደርጋቸው ነገሮች አይጠፉም፡፡

እንደ ቻይና ኮሚኒስት ፓርቲ ወይም እንደ ግብጹ ጄኔራል አዚዚ „ከሕዝቡ ቁጣ „ በአንዳንድ ብልሃቶች „….እናምልጣለን“ ብለው ለተመልካቹ አዲስ የሆነ „መላ ምትም „ ሊመቱ ይችላሉ፡፡

ግን የቻይና ኮሚኒስት ፓርቲ ሆነ የግብጽ ሠራዊት …ጄኔራል አዚዚም እንደ ወያኔ „…በዘር ላይ የተሰባሰበ…. የተደራጀም“ ዘርንም መሠረት አድርገው፣ አገራቸውን የዘረፉ ሰዎች አይደሉም፡፡

ወያኔ … እንደ ቻይና ኮሚኒስት ፓርቲ ወይም እንደ አዚዚ „ተቀባይነት“ የሚኖረው፣ „….ከሥልጣኑም ፣….ከዘረፈውም ሓብቱም“ ለሕዝቡ መልሶ ሲያካፍላቸው ብቻ ነው፡፡

በአጭሩ የቻይና እና የግብጽ መሪዎች „…በዘር“ ተደራጅተው „እፍኝ የማይሞሉ ሰዎች“ አገራቸውን አላራቆቱም፡፡ ከዚያም በላይ የሁለቱ አገር መሪዎች „…ዳቦና ሥራ፣…ብልጽግና እና ዕድገትን „ ለሕዝባቸው አምጥተዋል፡፡ ከተገኘውም ለዜጎቻቸው አካፍለዋል፡፡ የአገራቸውን መሬትም ለባእድ መንግሥታት፣….ለአውሮፓና፣ለአረብ፣….ለቻይናና እና ለቱርክ ቱጃሮች እንደ ወያኔ እነሱ አልሸጡም፡፡

የፈነዳው አብዮት ተኮላሽቶ እንደይከሽፍም ፣ጠቅላይ ሚኒስትር አብይም በጀመረው አላማ መቀጠል የሚችለው እላይ የተባሉትን እርምጃዎች በሥራ ተርጎሞ ሲያሳይ ብቻ ነው፡፡ አብይ ለእራሱም ሆነ፣ ሸንጎ ውስጥ የተናገረውን „ቃሉን ለማክበር“ ፣ከእሱም ጋር የቆሙትን ሰዎች ደህንነት ለመጠበቅ፣ „ ሁሉም በተቻለ መጠን አስተዋጽዎውን ለእናት አገሩ ለኢትዮጵያ እንዲያበረክት“ …የክብ ጠረጴዛ ስብሰባ „ ሲጠራ ብቻ ነው፡፡

ወደፊት መቋቋም ያለበት „አዲሱ የአብይ ካቢኔም „ ዱሮ የምናውቃቸው ሰዎች፣ ወያኔዎች መሆን የለባቸውም፡፡ „ አዲሱ ካቢኔ“ ከሁሉም የሕብረተሰቡ ክፍል የተወጣጣ ፣ጊዜያዊ የሽግግር መንግሥት ነው፡፡

„ኢትዮጵያ በልጆቿ ጥረትና ታፍራ፣ተከብራና በልጽጋ ለዘለዓለም ትኑር፡፡ፈጣሪ ኢትዮጵያንና ሕዝቦቿን ይባርክ“

ይህ አነጋገር በትክክል በሥራ ላይ የሚተረጎመው ደግሞ – ከአምባገነን ሥርዓት ወደ ዲሞክራሲ የተሸጋገሩትን አገሮች መንገድ ስንከተል ብቻ ነው፡፡ ኢትዮጵያ በዚህ መፍትሔ ፍለጋ ላይ ከሌሎቹ አገሮች በምንም ዓይነት አትለይም፡፡ ዪኒቨርሳል መፍትሔ ነውና!

ጎበና ጉግሣ