በብሄር ስም ግጭቶችን ማስፋፋት! (ባይሳ ዋቅ-ወያ)

ባይሳ ዋቅ-ወያ

የሕወሓት መራሹን ግፈኛ መንግሥት ሕዝቡ ውድ ዋጋ ከፍሎበት ከገረሰሰው ባኋላ፣ ለኸያ ሰባት ዓመታት ሲናፍቀን የነበረውን ሰላምና መረጋጋትን አግኝተን ገና ሳናጣጥመው አንዴ በሶማሌ ክልል፣ አንዴ ደግሞ በቤኒሻንጉል ከዚያም በደቡብ ሕዝቦች አሁን ደግሞ በአዲስ አበባ ዙሪያ ለዓመታት ተከባብረው ተዋደው አብረው ይኖሩ በነበሩ የተለያየ ብሄር ተወላጆች መካከል በተነሳው “ግጭት” ሳቢያ በርካታ ወገኖቻችን ሕይወታቸውን አጥተዋል፣ የተረፉት ደግሞ ለፍልሰት ተዳርገዋል። በዘጠናዎቹ መጀመርያ ላይ በበደኖና በጉራ ፋርዳ፣ ባለፉት አሥር ዓመታት ደግሞ በጋምቤላ፣ በጉሙዝና በቤኒሻንጉል፣ በአዋሳ እና እንዲሁም ባገራችን የፍልሰት ታሪክ ውስጥ ተወዳዳሪ የማይገኝለት ካንድ ሚሊዮን በላይ የሚሆን የኦሮሞ ሕዝብ ባንድ ሳምንት ጊዜ ውስጥ ከሶማሊያ ክልልና አካባቢው የተፈናቀለበትን ክስተት በየቴሌቪዥን መስኮታችን እየተመለከትን ከንፈራችንን መምጠጥ ከጀመርን ሰንብተናል። ፖሊስና ሐኪም ቁስል ሲያይ አይደነግጥም ይባላል፣ ፖሊስም ሐኪምም ላልሆንነው ዜጎች ግን ወገኖቻችን ከሚኖሩበት አካባቢ ከተለየ ብሄር በመወለዳቸው ብቻ መብታቸውን ተገፍፈው ለመፈናቀል ተዳርገው ስናይ፣ እንደ ፖሊስና ሓኪም ቁስላቸውን አይተን ብሶታቸውን ሰምተን “አምላክ ይሁናችሁ” ብለን ለመሰናበት ትንሽ ይከብዳል።

በግሌ፣ የእህል ውሃ ነገር ሆኖ ላለፉት ሰላሳ ዓመታት በተለያዩ አገራት ስሠራ የነበረው፣ ለርስ በርስ ግጭቶች ወይም የጅምላ የመብቶች ጥሰት ሰለባ ከሆኑና ያለፍላጎታቸው ከቄያቸው ከተፈናቀሉ ሕዝቦች ጋር ቢሆንም፣ ምክንያቱን በማላውቀው ሁኔታ፣ እስከ ዛሬ ድረስ እንደ ፖሊሶችና ሐኪሞች “ደንዳና” ልብ አልፈጠረብኝም። ስለሆነም፣ የሕዝቦች መፈናቀል ምን ማለት እንደሆነ በጽንሰ ሃሳብ ደረጃ ብቻ ሳይሆን በተግባር ያየሁትና የኖርኩት ነውና የነዚህ ተፈናቃይ ወገኖቻችን ቁስል ውስጤ ድረስ ይሰማኛል። ይህንንም ስል ከፖሊቲካው አንጻር ሳይሆን፣ ማንኛውም የሰው ልጅ በተለይም ሴቶችና ሕጻናት ያለፍላጎታቸው ሲፈናቀሉና ለአደጋ ሲጋለጡ አይቶ መቆርቆርና ችግሩ የሚቀረፍበትን መላ ምት መምታት የሙያ ብቻ ሳይሆን የዜግነት ግዴታዬም ስለሆነ ነው። ከዚህ ሁሉ ዓመታት ተሞክሮ በኋላ ሁለት የተረዳሁትና በርግጠኝነት ልናገር የምችለው ነገር ቢኖር፣ አንደኛ፣ በሕዝቦች መካከል የትም ቦታና ምንጊዜም በማንነት ላይ የተመሠረተ ግጭት ኖሮ አያውቅም፣ ሰዎች አብረው እንደ ጎረቤት መኖር ሲጀምሩ መጀመርያ የሚያገናኛቸው ሰውነታቸው እንጂ የትውልድ ዘራቸው አይደለምና። ይህ ተፈጥሮያዊ ሕግ ነው። ሁለተኛ፣ በተለያዩ ብሄር ተወላጆች መካከል ልዩነት የሚፈጠረውና ብሎም ወደ ግጭትና መፈናቀል የሚያመራው ከውጪ ሌላ ሶስተኛ ኃይል ለሆነ ስውር ዓላማ ስኬት ሲባል ብሄር ልዩነትን መሠረት ያደረገ ቅስቀሳ ሲጀምር ብቻ ነው። በሌላ አነጋገር፣ ለግጭቶችና ብሎም ለመፈናቀል ዋነኛው ምክንያት የሰዎች ከተለያየ ብሄር መወለድ ሳይሆን፣ ይህንን ከተለያየ ብሄር መወለድን ለግል ዓላማ ስኬት ለመጠቀም ከሚፈልጉ የፖሊቲካ ድርጅቶች፣ ወይም የእምነት ጽንፈኞች ድርጊት ብቻ ነው።

ሰሞኑን በተከሰተው ግጭት የተፈናቀሉ የጋሞ ብሄር ተወላጅ የሆኑ ወገኖቻችን ከቄያቸው መፈናቀልና የሌላ ብሄር ተወላጅ በመሆናቸው ብቻ መፈንቀላቸውን አስመልክተው ብሶታቸውን ከጊዜያዊ መጠለያቸው ጣቢያቸው ሲናገሩ እያየሁና እየሰማሁ ከዚህ ካለሁበት ባህር ማዶ ሆኜ ማድረግ የምችለው ሁሉ ግራ ገብቶኝ እንደተለመደው ከንፈሬን እየመጠጥኩ ለመጋደም ስሰናዳ፣ ከዚህ መፈናቀል ጋር የተያያዙ ሶስት በቅርጽም በይዘትም ተያያዥ የሆኑ ድርጊቶች ሲከሰቱ አየሁኝና ለምን ስሜቴን አምቄ እቃጠላለሁ፣ ምናልባትም ከወገኖቼ ጋር ብወያይበት አንድም ለመማማር ብሎም ለወደፊቱ ጥንቃቄ እንድናደርግ ይረዳናል ብዬ ከማሰብ ሃሳቤን በዚህ ጽሁፍ አማካኝነት ላጋራችሁ ወሰንኩ። ሰው ነኝና ምናልባት አንዳንዶቹን ክስተቶች አጋንኜ ወይም በስህተት ተረድቼ ሊሆን ይችላል። ያ ከሆነ ግን፣ የድርጊቶቹ ባለቤቶች በቅንነት ቢያርሙኝና ካሳመኑኝ ለመታረም ምንጊዜም ዝግጁ መሆኔ እንዲታውቅልኝ እፈልጋለሁ።

የመጀመርያው፣ የወገኖቻችንን ሰቆቃ ለግል የፖሊቲካ ዓላማ ስኬት ማዋል የተለመደ ተግባር እየሆነ መምጣቱን የሚያመላክት ነው። ከቡራዩ በግፍ የተፈናቀሉት ወገኖቻችን ገና እንደተፈናቀሉ ለሚዲያው ማህበረሰብ ይገልጹ የነበሩ ቅሬታዎቻቸውና ጥያቄያቸው፣ መንግሥት አስፈላጊውን ጥበቃ እንዲያደርግላቸው፣ የተዘረፈው ንብረታቸው እንዲመለስላቸውና እነሱም ወደ ቄዬያቸው ተመልሰው በሰላም የሚኖሩበትን ሁኔታ እንዲያበጃጅላቸው ነበር በጋሞኛ አማርኛ ሲያቀርቡ የነበረው። ከጥቂት ሰዓታት በኋላ የተፈናቃዮቹ ወጣቱ ክፍል ከሌሎች ቀደም ተብሎ “ለድጋፍ ሰልፍ” እንዲወጡ ከታዘዙት “አዲስ አበቤዎች” ጋር በመሆን በመስቀል አደባባይ ያሰማ የነበረው መፈክር ግን በቅርጽም በይዘትም ለየት ያሉ ነበሩ። በኔ ግምት፣ ይህ መስቀል አደባባይ ላይ በተቀላጠፈ አማርኛ  የተሰማው መፈክር፣ “ፌዴራሊዝም ይውደም፣ ክልሎች ይፍረሱ፣ አዲስ አበባ የኛ ናት፣ የሽግግር መንግሥት መንግሥት ይቋቋም፣ ምክትል ከንቲባው ሥልጣኑን ይልቀቅ፣ የኦሮሚያ ዋና ከተማ ከአዲስ አበባ ይውጣ፣ ኦነግ አልሸባብ ነው፣ ጃዋር አሸባሪ ነውወዘተ የሚሉት በማንኛውም መልኩ ከተፈናቃዮቹ ወቅታዊ ችግር ጋር ያልተያያዙና ለመፈናቀሉም መንስዔም መፍትሔም ሊሆን የማይችሉ፣ የሆነ የፖሊቲካ ቡድን አጄንዳ የሚመስል ነበር። ወንጀሉ የተፈጸመው በኦሮሚያ ክልል ሆኖ ሳለ፣ የአዲስ አበባን ከንቲባ ሥልጣን እንዲለቅ መጠየቅ፣ ወይም ፊዴራሊዝም ሥርዓቱና ክልሎች እንዲፈርስ መጠየቅ፣ ለተፈናቀሉት ወገኖቻችን አንዳችም መፍትሄ የማይሰጥ ሌላ ራሱን የቻለ የፖሊቲካ አጄንዳ ይመስለኛል።

በኔ ግምት፣ ወጣቱን ያላግባብ የራሳቸው ያልሆነውን መፈክር አስነግበን ለራሳችን የሥልጣን ጥም ማርኪያ ሲባል ብቻ ሊመክቱት የማይችሉትን የመንግሥትን የታጠቀና የተደራጀ ኃይል እንዲጋፈጥ መገፋፋት ኃላፊነት የጎደለው ድርጊት ነው ብል ማጋነን አይሆንብኝም። በስድሳዎቹ ያካሄድነውና ሳይሳካልን መቅረቱ ብቻ ሳይሆን ያገሪቷን የተማረውን ክፍል ለደርግ ሰይፍ የዳረግነው እንዲህ እንዲያ እያልን ነበርና ካለፈው ተምረን ያልተጓዝነው አዲስ መንገድ ፈልጎ መሞከር የሚሻል ይመስለኛል። አንዳችም ዓይነት መሻሻል ሳይደረግበት ያንኑ ስህተት እየደጋገሙ ስኬትን መጠበቅ ደግሞ ዕብደት ነው ይላሉ ፈረንጆች። በተለይም ስሕተቱ የሰው ልጆችን ነፍስ መጥፋት የሚያካትት ከሆነ!

ሁለተኛው፣ የነዚህ ወገኖቻችንን መፈናቀል ለሆነ የፖሊቲካ ዓላም ስኬት ማዋል የሚፈልጉ ቡድኖች እየተጠቀሙበት ነው ለማለት ያስደፈረኝ፣ ከሁለት ቀናት በፊት አንድ ሁሌም በሙያው የማደንቀው ዲያስፖራ ጋዜጤኛ፣ በቀጥታ የማህበራዊ ሚዲያ ገጽ በዓለም አካባቢ ያሉትን አዲስ አበቤዎችንና ደጋፊዎቻቸውን “የተጣሰባቸውን መብታቸውን በራሳቸው ትግል ለማስመለስ” መደራጀት እንዳለባቸውና፣ የድርጅቱም ዓላማ ከሞላ ጎደል፣ “አዲስ አበባ የአዲስ አበቤዎች እንጂ ኦሮሞዎች ምንም እንደማያገባቸው” “ስለሆነም የኦሮሚያ ዋና ከተማ ከአዲስ አበባ እንዲወጣ” “መንግሥት ደግሞ መብታቸውን ሊያስጠብቅላቸው ስላልቻለ አዲስ አበቤዎች መብታቸውን በራሳቸው ለማስጠበቅ መደራጀት እንዳለባቸው” “በማግሥቱ ደግሞ በሰልፍ ወደ ኦኤሜን ቢሮ ሄደው ባስቸኳይ እንዲዘጋ እንዲጠይቁ” እና ሌሎች ምክንያቶችንም እየዘረዘረ ኢትዮጵያዊነት አደጋ ላይ መሆኑን በማስረዳት ሕዝቡን ለአመጽ ሲያዘጋጅ መስማቴ ነበር። በዚህ ከሁለት ሰዓት በላይ በፈጀው ዓለም አቀፋዊ የቅስቀሳ ዘመቻ በቀጥታ የስልክ መስመር ሲሳተፉ የነበሩ ወገኖቻችንም ሲያሰሙ የነበረው ቁጭት የተሞላበት ንግግር ምንኛ አደገኛ እንደሆነ መገመት አያዳግትም። ይህ በንዲህ እንዳለ፣ በጎን ደግሞ፣ የማህበራዊ ሚዲያ ጠቢባን ከጥቂት ዓመታት በፊት የቦኮ ሃራም ጽንፈኞች ጡቷን የቆረጧትን ናይጄሪያዊት ዜጋ ፎቶግራፍ እየለጠፉ፣ በቡራዩ አካባቢ ኦሮሞዎች በጋሞ ብሄር ተወላጆች ላይ የፈጸሙት ወንጀል ነው እያሉ ያለ ኃፍረት አስተያየት እየሰጡና “የኦሮሞዎችን ክፋት” ለዓለም ሲያሳውቁ ነበር። ደግነቱ የዘመኑ ቴክኖሎጂ ፎቶግራፎችን ቆርጦ ለመቀጠል ብቻ ሳይሆን ፎቶዎችም ከየት ተቆርጠው እንደተቀጠሉም ስለሚያሳይ እውነቱን ለመረዳት ሕዝቡ ጊዜ አልፈጀበትም። እውነተኛው የመረጃው ምንጭ ይፋ እስኪሆን ድረስ ግን የፎቶግራፉ አሰቃቂነት ስንቱን ኢትዮጵያዊ እንዳሳዘነና ድርጊቱን ፈጽመዋል በተባለው ሕዝብ ላይ አሉታዊ ግምት እንዲኖረው እንደሚገፋፋ መገመት አያቅትም። ግን ለምን አስፈለገ? የዚህ ድርጊት ተጠቃሚስ ማን ነው?

ሶስተኛው ክስተት፣ እንደዚሁ ያንድ በቅርቡ ወደ ኢትዮጵያ የተመለሰና ለዘመናት በጽኑ አቋሙ የማደንቀው አክቲቪስት የጋሞ ወገኖቻችንን ጊዜያዊ መጠለያ ሲጎበኝ ማየቴ ነበር። አክቲቪስቱ ሁሌም እንደሚያደርገው ሕዝቡን ረጋ ባለና ኃዘን በተሞላበት አኳኋን እየዞረ ካነጋገረ በኋላ፣ የመሰነባበቻ ንግግር አድርጎ በዕንባ ሲሰናበታቸው አይቼ ይህ ዜጋ፣ ሁሌም እንደማስበው ትሁትና ለወገን አሳቢ መሆኑን አረጋገጥኩና ጋደም ብዬ የሃሳብ ፈረሴን ጭኜ ማለቂያ የሌለውን የዘወትር ጉዞ ልጀምር ስል፣ አክቲቪስቱ ከተናገራቸው ውስጥ  ሁለት አረፍተ ነገሮች ጎልተው ታዩኝና “ምን ማለቱ ነበር” ብዬ ከራሴ ጋር ሙግት ጀመርኩ። እንዲህ ማለቱ ነው? አአአይ አይደርገውም፣ ሊሆን አይችልም፣ ምናልባት በተሰሳተ መንገድ ገብቶኝ ይሆናል ብዬ ለብዙ ደቂቃዎች ከራሴ ጋር ከተሟገትኩ በኋላ፣ “የለም አልተሳሳትኩም እንዲህ ማለቱ ነው ብዬ ደመደምኩ”። ለምን ይህን ማለት እንዳስፈለገው ግን አሁንም ያልገባኝ ስለሆነ፣ እስቲ ያለውን ልድገምና እናንተ ከኔ በተለየ መንገድ ገብቷችሁ ከሆነ ደግሞ አብራሩልኝ። ከንግግሮቹ መካከል፤ ቀልቤን የሳበውና በኔ ግምት ትክክለኛ አይደለም ብዬ የደመደምኩት የአክቲቪስቱ ሶስት አረፍተ ነገሮች ቃል በቃል እነዚህ ናቸው፣ “በኢትዮጵያዊነታችሁ የተጠቃችሁ ወገኖቼ” “ዛሬ ኢትዮጵያዊነት የተፈተነበት ቀን ነው” “ኢትዮጵያዊነታችንን ያገዙንን የአዲስ አበባ ልጆችን እናመሰግናለን” የሚሉ ነበሩ። ቪዲዮውን ደግሜ ደጋግሜ አየሁት አዳመጥኩት፣ ግን የነዚህን ዓረፍተ ነገሮች አሉታዊ እንጂ አዎንታዊ ገጻቸውን በጭራሽ ለማየት አልቻልኩም። እነዚህ የጋሞ ብሄረሰብ ተወላጆች ለደረሰባቸው ጥቃት ዋነኛው ምክንያት ኢትዮጵያዊ መሆናቸውና፣ በኢትዮጵያዊነታቸው ብቻ መጠቃታቸውን አይተው ከጎረቤት ክልል የደረሱላቸው ደግሞ ኢትዮጵያውያን አዲስ አበቤዎች መሆናቸው ስሰማ፣ እነዚህ ወገኖቻችን ላይ ጥቃት ያደረሱና ከቤታቸው ያፈናቀሏቸው ኢትዮጵያውያን ያልሆኑ የጎረቤት አገር ዜጋ ወንጀለኞች የኢትዮጵያን ድንበር ጥሰው ቡራዩ ድረስ ዘልቀው ገብተው ይህንን ወንጀል ፈጸሙ ማለት ነው ብዬ ደመደምኩ። መቼም ያካባቢውን ኗሪዎች የኦሮሞን ሕዝብ ኢትዮጵያውያን አይደሉም ለማለት አይደፍርምና! ከኔ በተለየ መልኩ የገባችሁ ካላችሁ ደግሞ በጥሞና ካስረዳችሁኝ አቋሜን ለመቀየር ዝግጁ ነኝ። እነዚህን ሶስት ክስትቶች ሳገናኝ፣ ከዚህ በፊት አስቤ በማላውቀው መልኩ ብዙ ብዙ አንድነታችንን የሚያናጉና አጥፊ የሆኑ አደጋዎች ታይተውኝ፣ እንደ ወትሮው ከንፈሬን መጥጬ ከመተው “አካፋን አካፋ ብዬ” ይህንን ከፋፋይና ጎጂ የሆነ ኋላ ቀር አስተሳሰብን ከእንጭጩ ለመቅጨት ይረዳል ብዬ ከማሰብ ይህንን ጽሁፍ ከናንተ ጋር ለማጋራት ወሰንኩ።

ከነዚህ ሶስት ክስተቶች ሌላ ሁሌም የማይጥመኝና ከጥቅሙ ጉዳቱ ያመዝናል ብዬ የደመደምኩት አንድ የእኛ ውጭ አገር ያለነውን “ተቆርቋሪ” ዲያስፖራውን የሚመለከተን ዓቢይ ጉዳይ አለ። በመጀመርያ ደረጃ፣ ተፈጽመዋል እያልን የምናስተጋባቸውን ክስተቶች በውል መፈጸማቸውን ሳናረጋግጥ (ለምሳሌ በቅርቡ ከአርባ በላይ ሰዎች በተለያዩ አዲስ አበባ ክፍሎች ተገድለዋል ብሎ አንድ አክቲቪስት ያወራው ዓይነት) ይኸኛው ብሄር ያኛውን ገደለ፣ ይህን ያህል ሕዝብ ሞተ፣ አንገቱን ተሰላ፣ ይህን ያህል ሴቶች ተደፈሩ ይህን ያህሉ ሴት ደግሞ በገጀራ ጡታቸውን ተቆረጡ እያልን አንዳችም አስተማማኝ መረጃ ሳይኖረንና የተውሶ ምስሎችን ሳይቀር ለማስረጃነት በሚዲያው ገጽ ላይ በመለጠፍ ህዝብን ለበቀል ለማነሳሳት መሞከር በእሳት ላይ ውሃ መጨመር ካልሆነ በስተቀር፣ ለተፈናቃዮቹም ሆነ ለሕዝባችን አንዳችም ዓይነት ፋይዳ የማይሰጥ ድርጊት ነው። አዎ! ባገራችን ተጨባጭ ሁኔታ ትክክለኛ መረጃ ማግኘት ከባድ መሆኑን ጠንቅቄ ባውቅም፣ በጥቂቱም ቢሆን ተበዳዩ ሕዝብ በሚሰጠን መረጃ ላይ ብቻ ከማተኮር፣ (ከዘመናት ልምዴ እንደተገነዘብኩት፣ የተበደለ ሕዝብ ስለበደሉ ሲያወራ በዓይኑ ያየውን ብቻ ሳይሆን በጆሮው የሰማውንም ልክ በዓይኑ እንዳየ አድርጎ አጋንኖ ያወራልና) ይህን ያህል ሕዝብ ተገደለ፣ ታረደ ተደበደበ ተፈናቀለ እያልን ልክ በቦታው እንደነበርን አስመስለን መዘገብ የሕዝብን ስሜት ብቻ ቀስቅሶ ችግሩን ወደ ባሰ ቀውስ ለመምራት ካልሆነ በስተቀር ለችግሩ አንዳችም መፍትሄ አይሰጥም።

ሌላኛው ችግራችን ደግሞ፣ በወገኖቻችን ላይ ለሚፈጸሙት ጥቃቶች የምናሳየው መቆርቆር በጣም ወገናዊ ይመስለኛል። የሕዝባችን መፈናቀል አርዕስተ ዜና ሆኖ መቅረብ ከጀመረ ዓመታት አስቆጥሯል፣ አማሮች ወገኖቻችን በተለያዩ ክልሎች ከአማራ ብሄር በመወለዳቸው ብቻ ለመፈናቀል ሰለባ መሆን ከጀመሩ ዘመን የለውም። ከአንድ ሚሊዮን በላይ የሚሆን የኦሮሞ ብሄር ተወላጅ በተቀነባበረ ዘመቻ ከሶማልያ ክልል ሲፈናቀልና በብዙ መቶ የሚቆጠሩ በተጠለሉበት ቦታ ሳይቀር እንደ በግ ሲታረዱ አይተናል ሰምተናል። ቁጥራቸው እጅግ ብዙ የሆነ የወላይታ ሕዝብ የወላይታ ብሄር ተወላጅ በመሆናቸው ብቻ ከአዋሳ መኖርያ ቤታቸው ሲፈናቀሉ ያየነው ከጥቂት ወራት በፊት ነበር። ታዲያ ይ ሁሉ ሲሆን አንድም ቀን በመስቀል አደባባይ ይቅርና በየቀበሌያችን ተሰብስበን ለተፈናቃዮቹ መብት መከበር ይቅርና ሰብዓዊ እርዳታ እንኳ ልናደርግላቸው የምንችልበትን መንገድ ከመፈልግና አልፎም መንግሥት ቀድሞ እንዲደርስላቸውና ወንጀለኞቹን ለፍርድ አቅርቦ ተፈናቃዮቹን ደግሞ ወደየቤታቸው ባስቸኳይ እንዲመልስ በሰልፍ ወጥተን አንዳችም ዓይነት ጥያቄ ያላቀረብን ሰዎች፣ ዛሬ ቡራዩ ውስጥ በጋሞ ብሄር ተወላጆች ላይ በተፈጸመው የማፈናቀል ወንጀል ሳቢያ፣ “አዲስ አበቤ ተነስ፣ ተደራጅ ለመብትህ ታገል፣ ወዘተ” ብሎ የፖሊቲካ አጄንዳ ይዞ ቅስቀሳ ማድረግ፣ ስውር የፖሊቲካ አጄንዳን ከማራመድ ባሻገር ወገናዊነትን የሚያሳይ ድርጊት ይመስለኛል። ከሚሊዮን በላይ የሆነው የአማራው፣ የኦሮሞና የወላይታው መፈናቀል ተደምሮ ያላገኘውን ትኩረት የቡራዩው ወገኖቻችን መፈናቀል እንዴት ባጭር ጊዜ ውስጥ ይህን ያህል “የአዲስ አበቤዎችን” ትኩረት ሊስብ እንደቻለ ለማንኛችንም በቀላሉ የሚገባን አይመስለኝም። ምናልባት የቡራዩው መፈናቀል ይህን ያህል ትኩረት ሊስብ የቻለው የወንጀሉ ሰለባ የሆኑት ወገኖቻችን የተጠለሉበት ጊዜያዊ መጠለያ ለዋናው ከተማችን ካለበው ቅርበት የተነሳ ነው እንዳይባል፣ ከሶማሊያ ከተፈናቀለው በብዙ መቶ ሺህ የሚቆጠረው የኦሮሞ ብሄር ተወላጅ እዚሁ አዲስ አበባ አካባቢ በጊዜያዊ መጠለያ መኖር ከጀመረ ወራት ቢያልፈውም “አዲስ አበቤው” ወጣት አንድም ቀን በጎዳና ወጥቶ ለነዚህ ዜጎች ፍትህን ሲጠይቅ ወይም ሰብዓዊ እርዳታ ሲያሰባስብና ሲያከፋፍል አላየንም። የተፈናቀሉት የጋሞው ወገኖቻችን ቁጥር አናሳ በመሆኑ መቆርቆር አይገባንም ማለቴ እንዳልሆነ ይገባችኋል። የሰው ልጆች መብት ጥሰት በቁጥር ብዛት አይለካምና! ለማለት የፈለግሁት፣ እዚሁ አዲስ አካባቢ የሁለት የተለያዩ ክስተቶች ሰለባ የሆኑ ተፈናቃይ ወገኖቻችን መኖራቸው እየታወቀ፣ ያንደኛው ወገን አበሳ ዓለም አቀፋዊ ትኩረት እንዲያገኝ በአደባባይ ስናውጅና ሌላውን እኩል ተበዳዩን ተፈናቃይ ወገን ግን ችላ ማለት፣ ከመልሱ ይልቅ ጥያቄው የጎላ ይሆናልና በጥልቅ እናስብበት ለማለት ያህል ነው።

ወገኖቼ አንሳሳት! አንዳንዶቻችን ለኢትዮጵያ ኅልውናና ለባንዲራዋ ከማንም በላይ ተሟጋች ነን እያልን በአደባባይ ስንናገር፣ ሌላውን ከኔ እኩል ኢትዮጵያዊ አይደለህም ማለታችንን ማስተዋል አለብን። ይህ የተሳሳተ ግምት ነው። እናት ልጆቿን እኩል ነው የምትወደው። የሰማዩን አናውቅም እንጂ በምድራዊው ሕግ፣ እናት ልጆቿን እኩል እንዲታፈቅራቸው ባያስገድድም እንድታበላልጥ ግን አይፈቅድም። ልጆቿ ግን ለናታቸው ያላቸው ፍቅር እንደ መመዘኛ ሳይቀርብ እሷንና ቅርሷንም እኩል እንዲካፈሉ ሕጉ ይደነግጋል። የናት ሆድ ደግሞ ዥጉርጉር ነውና ልጆቿ ሁሉም አንድ ዓይነት አይሆኑም። ፈሪ ወይም ጀግና፣ ቆንጆና መልከ ጥፉ፣ አጭር ወይም ረጅም ኃብታም ወይም ደሃ፣ የሚያዋርዳትም የሚያከብራትም በሕግ ፊት ሁሉም እኩል ልጆቿ ናቸው። የኢትዮጵያችን 85 ልጆቿ (ብሄሮቿ) በሙሉ እኩል ልጆቿ ናቸው ማለት ነው። በመሆኑም የማንም ብሄር ከማንም ብሄር የበለጠ የኢትዮጵያ ልጅ አይሆንም፣ የማንም ብሄር ባሕል ወይም ቋንቋ ከማንም ብሄር ባሕል ወይም ቋንቋ አይበልጥም። ለዚች እናት አገር ደግሞ ማንም ከማንም በላይ የሞተላትም የለም፣ በመሆኑም ማንም ብሄር ከማን ብሄር በላይ ለግዛት አንድነቷ ወይም ለባንዲራዋ ጠበቃና ዋስ ነኝ ሊል አይችልም። አራት ነጥብ! ማንኛችንም ወድደን ወይም በግል ጥረት የዚህ ወይም የዚያ ብሄር ተወላጅ አልሆንንም። ስለዚህ ካንድ ብሄር መወለድ አያኮራምም አያሳፍርምም። የሚያሳፍረው፣ በጥረታችን ሳይሆን ባጋጣሚ ተፈጥሮ ያጎናጸፈንን ማንነት ለበጎ ተግባር ማዋል ሳንችል ስንቀር ብቻ ነው።

አይፈረድብንም! ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፍ የነበረው ያ የፊውዳል ማህበረሰብ ባህሪያችንን፣ ይህን ብሄር ቡዳ ያኛውን ደግሞ ፉጋ፣ ይኸኛውን አጭበርባሪ ያንን ደግሞ ልቡ የማይገኝ፣ ይህንን ጨካኝ ያንን ሞኝ  ወዘተ እያልን የኖርነውን፣ በዘመናዊ ትምህርት ሳሙናም አጥበነው ልንጸዳ አልቻልንም። ዛሬም፣ የኔ ብሄር ከሁሉም በላይ ለኢትዮጵያ ኅልውና የታገለ ስለሆነ ለግዛቷ አንድነትና ለባንዲራዋ ተቀዳሚ ተጠሪ ነው ሲል፣ ሌላው ደግሞ ያንተ ብሄር ለዓመታት ጨቁኖኝ ስለነበረ ብሄርህ ከኃጢያቱ እስካልጸዳ ድረስ ካንተ ጋር በቅንነት ስላገራችን የወደፊት ዕጣ ለማውራት አልችልም ብሎ እርፍ ይላል። ይኸኛውም ሆነ ያኛው ወገን የረሱት ነገር ቢኖር፣ የሰው እንጂ የሕዝብ መጥፎ እንደሌለ ነው። ዛሬ “ቄሮ” አልሻባብ ነው” “ጃዋር አሸባሪ ነው” እያልን በአደባባዩ ስንፎክርና ጃዋር ካገር እንዲባረርና የኦኤሜን ቢሮ ይዘጋ ብለን ለሰልፍ ስንወጣ፣ በቁጥር ከኛ የማያንሱ ደግሞ “ቄሮ ታማኝና ለሕዝቡ ነጻነት የቆመና በኢትዮጵያዊነቱ የሚኮራ ነው” “ጃዋር የቁርጥ ቀን ልጃችንና ወንድማችን ነው” የሚሉ ወገኖቻችን እንዳሉ ደግሞ ማወቅ ይኖርብናል። ታዲያ ይህ ሁሉ እየታወቀ፣ ለምንድነው እነዚህን ያንድ እናት ልጆችን ለግጭት የምንጋብዛቸው? ከግጭቱስ የምናገኘው ትርፍ ከመገዳደል ሌላ ምንድነው? መቼ ነው የርስ በርስ ግጭት ተሸናፊ እንጂ አሸናፊ እንደሌለው የምንረዳው?

ታዲያ እኮ መቼ ነው እኛ ከዚህ የእንስሳ ባህርያችን ተላቅቀን እንደሰው ልጅ አምላክ የሰጠንን ጭንቅላት ተጠቅመን ከታቃራኒዎቻችን ጋር ቁጭ ብለን ተወያይተን በሰላማዊ መንገድ ቅራኔዎቻችንን ለመፍታት ሙከራ የምናደርገው? መቼ ነው እኛ ሁላችንም እኩል የኢትዮጵያ ልጆች እንደሆንና ማንም ከማንም ይበልጥ ልጇ እንዳልሆነ ተረድተን፣ በእኩልነት መንፈስ ለናት አገራችን ዕድገት በጋራ የምንጥረው? መቼ ነው እኛ፣ ኦሮሞም ሆነ አማራ፣ ትግሬም ሆነ ወላይታ፣ አገውም ሆነ ሶማሌ እኩል ከኢትዮጵያ ማዕድ ተቋዳሽ መሆናችንን ተገንዝበን፣ እርስ በርስ መዋጋቱን በመተው እንድ አንድ እናት ልጆች አንተ ትብስ እኔ ልብስ ተባብለን፣ በጋራ ረሃብና ድንቁርናን የምንታገለው? መቼ ነው እኛ ለችግራችን መፍትሄ ለማግኘት መንገድ ላይ ወጥቶ መጮህ ብቻ ሳይሆን ቁጭ ብሎ በመወያየት ችግሮችን መፍታት እንደሚቻል የምንረዳው? መቼ ነው ከመንጋና የመንገድ ፖሊቲካ ከፍ ብለን ታይተን ችግሮቻችንን በክብ ጠረጴዛ ዙርያ ወይም በዋርካ ሥር ቁጭ ብለን የምንፈታው? ቀኑ እየራቀ አስቸገረኝ። በኔ ዕድሜ ዕውን ይሆናል ብዬ ገምቼ ባላውቅም ዛሬ ዛሬ ግን ይበልጥ የሚያሳስበኝ፣ በኔ ዕድሜ አለመሳካቱ ሳይሆን በልጆቻችንም ዕድሜ መሳካቱ እያጠራጠረኝ መምጣቱ ነው። ሟርተኛ ነህ አትበሉኝና አሁን “አዲስ አበቤዎች” የሚያካሄዱትን የፖሊቲካ ቅስቀሳ ሳስብ የሆነ የስድሳ ስድስቱን አብዮት ተከትሎ የመጣውን የድርጅቶች ፍትጊያ ዓይነት መጥፎ መጥፎ ሽታ ይሰማኛል። “እባብ ያየ በልጥ በረየ” የሚሉት ተረት ይሁንልኝ ብዬ ራሴን ለማጽናናት ብሞክርም፣ ያኔ በምሁራን መካከል፣ መሆን በነበረበትና ሳይሆን በቀረው “ልዩነትን አቻችሎ” አብሮ ለመኖር ያለመቻል ክስተት መልኩን እንኳ ሳይቀየር እንዳለ ጥሬው ዛሬ በመስቀል አደባባይ ሲቀርብልን የሚያስከትለው ጥፋት እየታየኝ ነው። መንግሥት ሊያስከብርልኝ ያልቻለውን መብቴን ራሴ ተደራጅቼ አስከብራለሁ ማለት ደግሞ ለመብቴ ጥሰትም ሆነ ለትግሌ አለመሳካት ዕንቅፋት የሚሆነውን ሁሉ የማስወገድ መብት አለኝ ወደሚለው አስነዋሪ የግድያ አዟሪት ውስጥ የሚከተን ይመስለኛል።

ከዚህ ተነስቼ ነው ወጣቱን ትውልድ ያላግባብ፣ የራሳቸው ያልሆነውን መፈክር አስነግበን ለራሳችን የፖሊቲካ የሥልጣን ጥም ማርኪያ ሲባል ብቻ ሊመክቱት የማይችሉትን የመንግሥትን የታጠቀና የተደራጀ ኃይል እንዲጋፈጥ መገፋፋት ኃላፊነት የጎደለው ድርጊት ነው ብል ማጋነን አይሆንብኝም። በስድሳዎቹ ያካሄድነውና ሳይሳካልን መቅረቱ ብቻ ሳይሆን ያገሪቷን የተማረውን ክፍል ለደርግ ሰይፍ የዳረግነው እንዲህ እንዲያ እያልን ነበርና ካለፈው ተምረን ያልተጓዝነው አዲስ መንገድ ፈልጎ መሞከር የሚሻል ይመስለኛል። አንዳችም ዓይነት መሻሻል ሳይደረግበት ያንኑ ስህተት እየደጋገሙ ስኬትን መጠበቅ ደግሞ ዕብደት ነው ይላሉ ፈረንጆች። በተለይም ስሕተቱ የሰው ልጆችን ነፍስ መጥፋት የሚያካትት ከሆነ!

የዛሬው ትውልድ ወገኖቼ! እስቲ ወደ ኋላ ልመልሳችሁና ከጥቂት ዓመታት በፊት በኔ ትውልድ ዘመን በመኢሶንና ኢሕአፓ መካከል የተፈጸመውን ግጭት ለጥቂት ደቂቃም ቢሆን ላስታውሳችሁ። እነዚህ ሁለት በታሪካችን አንጋፋና የአገሪቷን ምርጥ ምሁራንን ያቀፉ ድርጅቶች፣ በጽንፈ ሃሳብ ደረጃ ያጠኑትን ዲሞክራሲያዊ እሴት በተግባር አውለው በክብ ጠረጴዛ ዙርያ ቁጭ ብለው ተወያይተው በሚስማሙበት ላይ ተስማማተው በማይስማሙበት ላይ ደግሞ ላለመስማማት ተስማማተው በአብዮቱ ውስጥ እኩል ተካፋይ ሆነው ሕዝባችንን ለድል ለማብቃት ባለመቻላቸው ያንድን ትውልድ ምሁር እንዳለ ለደርግ ሰይፍ ዳረጉ። ይህ በምድራችን ላይ ያሉ ዩኒቬርሲቲዎች ከሚሰጡት በላይ ጥሩ ትምህርት በሰጠን ነበር። ሳይድለን ቀርቶ፣ ዛሬም እዚያው ከአርባ ዓመት በፊት እነበርንበት ቦታ መገኘታችን እጅጉን ያሳዝናል። የሰው ልጅ እኮ ከእንስሳ የሚለየው አምላክ የሰጠውን አእምሮ ተጠቅሞ ካለፈው ስህተት በመማር፣ ለወደፊት ጉዞው ካለፈው የተለየና የተሻለ ዕቅድ አውጥቶ ራሱንና ኅብረተሰቡን ወደተሻለ ደረጃ ለማድረስ የመቻል ስጦታው ነው። የእኛ “ሰውነት” ግን  እያጠራጠረኝ መጥቷል። የሶስት ሺህ ዓመት ታሪካችንም ከዚህ ካውሬነት ባህርይ በላይ ከፍ ሊያደርገን አልቻለም። ምናልባትም እንደሚወራው “ልዩ ሕዝቦች” እንሆን እንዴ?

ስለዚህ ወገኖቼ፣ እስቲ ሰከን ብለን እኛ ሰማንያ አምስት ያንድ እናት ልጆች ባንድ ዋርካ ሥር ተሰባስበን፣ ድሮ ድሮ አባቶቻችን ያደርጉ እንደነበረው ሁሉ፣ በመካከላችን የተፈጠረውን አለመግባባት በቤተሰብ መካከል የሚደረግና የተለመደ ጊዜያዊ ግጭት መሆኑን አምነንና ተቀብለን፣ ለጋራ እናታችን ኅልውናና ጤንነት በጋራ ሆነን የምንሠራበትን ዘዴ እንቀይስ። የግድ ሰማንያ አምስታችንም ባንድ ሃሳብ ላይ መስማማት የለብንም፣ ሁላችንም ግን የሚሰማንን የመናገርና ሌሎችን የማሳመን መብት እንዳለንና ከኛ የተሻለና አብላጫው የቤተሰቡ አባላት የተስማማበትን ሃሳብ ደግሞ ባንስማማበትም እንደራሳችን ሃሳብ አድርገን በመቀበል ለአፈጻጸሙ የምንተባበርበትን ሁኔታ እንፍጠር። ከውጪ ወራሪ ኃይል ጋር በሚደረግ ውጊያ እንጂ፣ በርስ በርስ ግጭት ምንጊዜም አሸናፊ ኖሮ አያውቅም። በሌላ አነጋገር በብሄሮች መካከል በሚደረገው ግጭት ሁላችንም ተሸናፊ ነው የምንሆነው። “የገደለው ባልሽ የሞተው ወንድምሽ” እንደሚሉት ነገር ይሆኖብንና፣ ማን ግቢ የሃዘን ድንኳን ተክለን፣ የትኛውን ገዳይ ኮንነን ለየትኛው ሟች እንድምናዝን ግራ ይገባናልና በጥብቅ እናስብበት። ሁሉም ቤት ሃዘን!

ጽሁፌን ከማጠቃለሌ በፊት ግን በአጠቃላይ ለሚዲያ ተቋማት፣ አባላት እና ጋዜጤኞች በተለይ ደግሞ ከውጭ አገር በቅርብ ወደ ኢትዮጵያ ለተመለሱት ሚዲያ ተቁማት የሚከተለውን አጭርና ከልብ የመነጨ ልመና ወይም ማሳሰቢያ ላስተላልፍ እሻለሁ። ላገራችን ልማትና የወገኖቻችን የመጻፍ፣ የመናገርና የአስተሳሰብ ተፈጥሮያዊ መብትን ለማስፈንና ለማረጋገጥ ስታደርጉ የነበረውና ዛሬም እያደረጋችሁ ያላችሁ እንቅስቃሴ በሁላችንም ዘንድ እንድትከበሩና እንድትውደዱ አድርጎአችኋል። ላለፉት ኸያ ሰባት ዓመታት ባገራችን ሰፍኖ በነበረው ሥርዓት የመጻፍና የመናገር መብት ታፍኖ በነበረበት ዘመን፣ የሕዝባችን ዓይንና ጆሮ በመሆን ያላንዳች መታከት ታስተላልፉ የነበረው ወቅታዊ ፕሮግራም ለሕዝባችን ወሳኝ የመረጃ ምንጭ ነበር። ለዚህም ታሪክ ተገቢውን ቦታና ክብር ይሰጣችኋል። ዛሬ ግን ያ አፋኙ ሥርዓት ከሥሩም ባይሆን እየተገረሰሰ ባለበት ሰዓት አገር ቤት ገብታችሁ በማስተላለፍ ላይ ያላችሁት ፕሮግራም፣ ትክክለኛ መረጃን ለሕዝብ ከማድረስ ባሻገር መረጃዎችን በወገንተኝነት ስታቀርቡ እየተስተዋላችሁ ነው። የሚጥማችሁን መረጃ ብቻ በመምረጥ ለፈለጋችሁት ዓላም እንዲጥም አመቻችታችሁ ስታቀርቡልን ቅር እየተሰኘን በመመገብ ላይ ነን፣ ከዚያም በላይ አውቃችሁም ሆነ ሳታውቁ በየገጻችሁ ላይ የምትለጥፏቸው አንዳንድ ምስሎች ዘግናኝ መሆናቸው ብቻ ሳይሆን፣ አንዱ ወገን ሌላውን በጥላቻ ዓይን እንዲያየው ብሎም አንደኛው በሌላው ላይ እንዲነሳ የሚያደርግ መሆኑን ለመመዘን አለመቻላችሁ በጣም አሳሳቢ እየሆነ መጥቷል። ሙያችሁ በመሠረቱ ከወገንተኝነት ነጻ የሆነና የምታገለግሉት ሕዝብ ትክክለኛውን መረጃ ያላንዳች አድልዖ እንዲያገኝ ነው። አንዳንዶቻችሁ ግን ኢ-ወገንተኛ መሆን የተሳናችሁ ወይም የረሳችሁ ይመስለኛል።

ሚዲያው የግል ሆኖ የባለቤቱን የፖሊቲካ ወይም የዕምነት ዓላማ ከግብ ለማድረስ የተቋቋመ ሊሆን ይችላል፣ ይህ ደግሞ ስሕተት አይደለም። በዲሞክራሲ አገሮችም በተግባር የዋለ ነው። ግን አንድን መረጃ ለሕዝብ ስታቀርቡ ተቀዳሚ ዓላማችሁ የድርጅቱን ባላቤት የፖሊቲካ አቋም፣ አስተሳብ ወይም እምነት ለሕዝብ ለማሳወቅና ለማሳካት መሆኑን በግልጽ ለሕዝባችን አስቀድማችሁ መንገር አለባችሁ። ሕዝቡ መረጃችሁ ወገንተኛ እንደሆን እንዲያውቅ ማለት ነው። መረጃ(ኢንፎርሜሽን) የኒውክሌር ኃይል ማለት ነው። እንዳጠቃቀሙ፣ የኤሌክትሪክ ብርሃንን ሰጥቶ የሕዝብን ሕይወትን ብሩህ ሊያደርግ ይችላል፣ ቦምብ ሆኖም ትውልድን ሊያጠፋ ይችላል። ሂትለር የጀርመኖች የበላይ ዘር መሆናቸውን ለማሳመንና ብሎም ጀርመን ያልሆኑትን ለመፍጀት የተጠቀመበት ትልቅ መሳርያ ኢንፎርሜሽንን ነው። ስታሊንም፣ የሩሲያ ሕዝብ ታላቅ መሆኑን ለማሳመንና ብሎም ሂትለርን ለማንበርከክ የቻለው ሕዝቡን በኢንፎርሜሽንን አስታጠቆ ነው። ስለዚህ በተቻላችሁ መጠን የምትሰጡን መረጃ ቅራኔዎችን አጥፍቶ ሕዝቦችን የሚያፋቅርና ትውልድን በበጎ መንፈስ ለማነጽ የሚረዳ እንጂ ሕዝብን በሕዝብ ላይ ሊያነሳሳ የሚችል የጥፋት ኃይል እንዳይሆን በጥብቅ አስቡበት እላለሁ።

በተረፈ ወገኖቼ! እስከዛሬ የተከሰቱት የወገኖቻችን መፈናቀል በጭራሽ መሆን ያልነበረባቸው ክስተቶች እንደሆኑ ሁላችንም የምናውቀው ጉዳይ ነው። አዎ! አንድ ሕዝብ አንድ አገር አንድ ባንዲራ እያልን መወትወታችን መፈናቀሉን ሊያቆመው አልቻለም። ከፍላጎታችን ውጪና ባላሰብነው ሰዓትና ቦታ የሕዝቦች መፈናቀል እየቀጠለ ነው። የሕዝቦቻችንን መፈናቀል ማቆም ባንችልም በግብታዊነት መንፈስ ተነሳስተን፣ ይህንን ሕዝብ ያፈናቀለው ያኛው ሕዝብ ነው እያልን ከመኮነን መቆጠብ ግን መቻል አለብን። ከላይ እንዳልኩት እና ሁሌም መመርያዬ፣ የግለሰብ/ሰው እንጂ የሕዝብ መጥፎ የለም። ስለዚህ ከስሜታዊነት ነጻ በሆነ መንገድ ሰከን ብለን ክስተቶችን ለመዳሰስ እንሞክር። አቋም ለመውሰድ ወይም ድምዳሜ ላይ ለመድረስ አንቸኩል። የማሕበረሰብ ድር በጣም ውስብስብና ጊዜ ወስዶ በዝግታ ካልተፍተለተለ በስተቀር የባሰውኑ ሊተበተብና ለመፍታት አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል። ለዚህ ሁሉ መፍትሄው ችግሮችን በጡንቻ ሳይሆን በጭንቅላት ለመፍታት መሞከር ነው። ችግሮቻችንን በጡንቻ ለመቅረፍ ብዙ ዓመት ሞክረናል ግን አልተሳካልንም። ስለዚህ ካለፉት ስህተቶቻችንና ተጓዳኝ ተሞክሮዎች ትምህርት ቀስመን፣ ሌላ አዲስ ጎዳና እንቀይስ። የኔ  ትውልድ ማህበረሰባዊ ችግሮቻችንን ቢያንስ ቢያንስ በጽንሰ ሃሳብ ደረጃ ለይቶ ማስቀመጥ ቢችልም በተግባር ግን መፍትሄ ለማቅረብ አልቻለም። ችግሮችን ለይቶ ማወቅ ራሱ ግማሽ ስኬት ነው ይላሉ ፈረንጆች! አዎ! ችግሮቻችንን ለይተን እናውቃለን፣ መፍትሄውን ለማቅረብ የሚችል አዲስ ትውልድም አለ። እነዚህን ሁለቱን ማገናኘት ደግሞ የኛ በተለይ ያንጋፋው ትውልድ ማኅበረሰባዊ ግዴታ ይመለኛል። ያን እስካደረግን ድረስ፣ በዚህ ትውልድ ዘመን ሕዝቦቿ ተከባብረውና ተፋቅረው የሚኖሩባት፣ የኤኮኖሚው ችግሯ ተቀረፎ ሕዝቦቿ ለፍልሰት የማይዳረጉ ኩሩና ራሷን ችላ በዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ዘንድ አንገቷን ቀና አድርጋ የምትታይ እናት አገር እንደምትኖረን አንዳችም ጥርጣሬ የለኝም። ፈጣሪ አስተውሎትን ያብዛልን።

******

ጄኔቫ፣ መስከረም 20 ቀን 2018 ዓ/ም

Wakwoya2016@gmail.com

[1] ጸሃፊው ቀድሞ የተባበሩ መንግሥታት ድርጅት ባለሥልጣን የነበሩ የዓለም አቀፍ ሕግ ባለሙያ ናቸው።

Advertisements

ሜቴክ ሁለቱን የኢትዮጵያ የጭነት መርከቦች ወዴት ሰወራቸው?

ዋዜማ ራዲዮ- የብረታብረትና ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን (ሜቴክ) በርካታ የግንባታ ፕሮጀክቶችን በማዘግየትና በምዝበራ ስሙ ተደጋግሞ ሲነሳ ስምታችኋል። ሌላ ያልሰማችሁትን የሜቴክ ረጅም እጅ ከሀገር ውጪ ጭምር ህገ ወጥ ተግባር የተፈፀመበትን ጉዳይ እንነግራችኋለን። ሜቴክ ሁለት የኢትዮጵያ ግዙፍ መርከቦችን ከብዙ ኪሳራ ጋር ህገ ወጥ በሆነ መንገድ ሽጧቸዋል።

METEC former boss Geb. Kinfe Dagnew

ነገሩ ከዛሬ ስድስት አመት በፊት በአውሮፓውያኑ 2012 በሀበሻ አቆጣጠር ይጀምራል። በወቅቱ የቀድሞው የኢትዮጵያ ንግድ መርከብ ድርጅት የአሁኑ የኢትዮጵያ ባህር ትራንስፖርትና ሎጂስቲክስ ድርጅት በባለቤትነት ሲያንቀሳቅሳቸው ከነበሩ መርከቦች መካከል አብዮትና አባይ ወንዝ የሚባሉት መርከቦች ከ27 አመት በላይ የሆናቸውና ያረጁ በመሆናቸው እንዲወገዱ ይወሰናል።ሁለቱ መርከቦች እያንዳንዳቸው 10 ሺህ ቶን የመጫን አቅም ያላቸው ናቸው።በእርጅና ምክንያት እንዲወገዱ ሲወሰንም የብረታብረት ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን ሜቴክ ብረታቸውን አቅልጬ ልጠቀም በሚል መርከቦቹን ይገዛቸዋል።

አግባብነት የሌለው አሰራሩ የጀመረው እዚህ ጋር ነው።ሜቴክ መርከቦቹን የገዛበት መንገድ ግልጽ ያልሆነና ሌሎች ብረት ፈላጊዎችን አግላይ ነበር።በወቅቱ አብዮትና አባይ ወንዝ የተሰኙት መርከቦች ለሜቴክ እንዲሸጡ የወቅቱ የመርከብ ድርጅቱ የቦርድ ሊቀመንበርና የቀድሞ የከተማ ልማትና ቤቶች ሚኒስትር መኩሪያ ሀይሌ : የቦርድ አባሉ አምባሳደር ዶክተር አዲሳለም ባሌማ ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንደነበራቸው ዋዜማ ራዲዮ ተረድታለች።

ሜቴክ ብረቱን አቅልጬ ለሌላ አገልግሎት እጠቀምባቸዋለሁ ያላቸውን መርከቦች ለታሰበው አላማ አላዋላቸውም።በመጀመርያ መርከቦቹ ለስምንት ወራት በጅቡቲ ወደብ ቆመው ነበር።ለዚህም በቀን ለእያንዳንዳቸው 4000 የአሜሪካን ዶላር የወደብ ኪራይ ይከፈል ነበር።የሚገርመው በዚህ ጊዜ መርከቦቹ በሜቴክ ይገዙ እንጂ የኪራዩ ወጭ የተሸፈነው በባህር ትራንስፖርትና ሎጂስቲክስ አገልግሎት ድርጅት ነበር።ከዚህ ሁሉ ህገ ወጥ ድርጊት በሁዋላም ሜቴክ መርከቦቹን እንዳለው ብረታቸውን አቅልጦ ከመጠቀም ይልቅ የተባበሩት ኤምሬቶች :ዱባይ: ወስዶ ያሳድሳቸዋል። ሜቴክ ለሁለቱ መርከቦች ግዥና ጥገና በጥቅሉ 10 ሚሊየን የአሜሪካን ዶላር አውጥቷል።የመርከቦቹንም ዋጋ ለንግድ መርከብ ድርጅቱ መክፈሉን አውቀናል።

ነገር ግን በኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ስሪት ባልታየ ሁኔታ ለመጀመርያ ጊዜ በሚባል ሁኔታ ሜቴክ መርከቦችን የማንቀሳቀስ ፍቃድ ሳይኖረው በአለም አቀፍ የውሀ አካላት ላይ የመርከብ ባለቤት ሆኖ ነበር። በኢትዮጵያ ይህን አይነት ፍቃድ የሚሰጠው የኢትዮጵያ የማሪታይም ጉዳዮች ባለስልጣንም ቢሆን ለሜቴክ ስራ ምንም አይነት ፍቃድ እንዳልሰጠ ታውቋል።ሌላው ቢቀር ሜቴክ ሁለቱን መርከቦች የንግድ ስራ ሲጠቀምባቸው ማሟላት ያለበትን የአገልግሎት አሰጣጥ ደረጃ ፣ የደህንነት ደረጃ ፣ የባለሙያ ደረጃዎችን ሁሉ ሳያሟላና እጅግ አደገኛ በሆነና ህገ ወጥ በሆነ መልኩ ነው።

ለስራውም ከንግድ መርከብ ጡረታ የወጡና ውላቸው የተቋረጡ ሰዎችን እንዲሁም የውጭ ዜጎችን ይጠቀም ነበር።ሜቴክ መርከቦቹን ይጠቀምበት የነበረው ህገወጥ ተግባር  ነው በሚል የተለያዩ ከበድ ያሉ ውንጀላዎች ይቀርብበታል። በዚህ ወቅት መርከቡን ለመጠቀም ከሆነ ከአንድ የመንግስት የልማት ድርጅት ወደሌላው ማሸጋገር ለምን አስፈለገ?  በሚል ከፍተኛ ትርምስ ተፈጥሮ ነበር።ይሁን እንጂ ሜቴክንም ሆነ ህገ ወጥ ውሳኔ ያስወሰኑ የመንግስት ባለስልጣናትን በህግ የጠየቀ አልነበረም።

ሜቴክ መርከቦቹን በሀገር ውስጥ አከናውናለሁ ለሚላቸው ፕሮጀክቶች ግብአት ማመላለሻነት በቅጡ ቢጠቀምበት ምንም አልነበረም ይላሉ ጉዳዩን በቅርበት የሚያውቁ ምንጮቻችን። ሜቴክ ለዚህ ፍላጎቱ የባህር ትራንስፖርትና ሎጂስቲክስ አገልግሎት ድርጅት አገልግሎትን እየተጠቀመ እስከ 400 ሚሊዮን ብር የአገልግሎት ውዝፍ እየመጣበት በከፍተኛ የመንግስት ሀላፊዎች ውትወታ ነበር ክፍያ የሚፈጽመው።

የሁለቱ መርከቦች አጠቃቀሙም አክሳሪ ነበር።ከሚሰሩበት ወደብ ላይ ቆመው በውጭ ምንዛሬ እለታዊ ክራይ ይከፈልባቸው ነበር።በጅቡቲ የኢትዮጵያ አምባሳደር የነበሩት ሱሌይማን ደደፎ ሁኔታው አሳስቧቸው ነገሩን መላ እንዲሉት ለቀድሞው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዶክተር ቴዎድሮስ አድሀኖም የጻፉት ደብዳቤ አፈትልኮ የማህበራዊ ድረ ገጽ መነጋገርያ ሆኖ ነበር።

ከዚህ ሁሉ የብክነት ጉዞ በሁዋላ ሜቴክ ሁለቱን መርከቦች  ዱባይ ወስዶ ሽጧቸዋል።ለማን? ስንት ሸጣቸው?  የሽያጬ ገንዘብስ የት ገባ? እስካሁን አልታወቀም ።በጉዳዩ ላይ መንግስት ምርመራ መጀመሩን ስምተናል።

ሜቴክ የፈጠረውን ተደጋጋሚ ችግር ታሳቢ በማድረግ ድርጅቱ ወታደራዊና ሲቪል ስራዎች በሚል ለሁለት መከፈሉን በቅርቡ አስታውቋል። በሀገሪቱ ላይ ለደረሰው እጅግ ከፍተኛ ኪሳራ እስካሁን ሀላፊነት የሚወስድ አልተገኘም።

ዝርዝር የድምፅ ዘገባ ከታች ይመልከቱ

ከአፈና ወደ ዴሞክራሲ ወይስ መልሶ ወደ አፈና?

በአመፅ እና ለውጥ ከዚያም መልሶ በአመፅ አዙሪት ውስጥ ለኖሩት ኢትዮጵያውያን የለውጥ ተስፋ እያዩ ማጣት አዲስ አይደለም፡፡ መስከረም በጠባ የመጀመሪያው ሳምንት ላይ የተከሰተው አመፅ እና የመንግሥት የተዝረከረከ ምላሽ እና ግልጽነት የጎደለው የእስር እርምጃ፣ ባለፉት ስድስት ወራት የታየው የለውጥ ተስፋ ሊያመልጥ እንደሚችል ጠቋሚ ምልክት ሆኗል፡፡

    
180621 Kolumne BefeQadu Z Hailu

በፍቃዱ ዘ. ኃይሉ

በአሁኑ ወቅት ለአመፅ እና አፈና ሊዳርጉን ከሚችሉት ችግሮች አንደኛው ለውጡ የተበየነበት መንገድ ነው፡፡ ለውጡ በሕዝባዊ አመፅ የመጣ እንደሆነ ግልጽ ነው፡፡ ይሁን እንጂ ከገዢው ቡድን ውስጥ ባለ መከፋፈል የለውጥ አቀንቃኝ የነበሩትን የሚደግፍ ቡድን ተከስቶ ወደ ሥልጣን ባይመጣ ኖሮ የበለጠ ቀውስ እና አፈና ይመጣ እንደነበር መገመት አይከብድም፡፡ ይሁን እንጂ ይህንን ባለመረዳት ወይም ለመረዳት ባለመፈለግ በለውጥ አቀንቃኞቹ ጥረት እና ጥረት ብቻ የመጣ በማስመሰል የሽግግር ጊዜውን መበየኑ፣ በለውጥ አቀንቃኞች ዘንድ “ምን ይሳነኛል” የሚል ስሜት ያዳበረ ይመስላል፡፡ ይህ ደግሞ ችግርን በዴሞክራሲያዊ መርሕ በመነጋገር እና በማመቻመች ለመፍታት በመሞከር ፈንታ “ኃይል ተጠቅሜ ወይም በአመፅ ችግሩን እፈታዋለሁ” የሚል ስሜት እንዲጎለብት አድርጓል፡፡ በዚያ ላይ የተለያዩ የፖለቲካ ቡድኖች “የለውጡ ባለቤት እኔ ነኝ” ብለው በፉክክር በሚያስቡበት ሁኔታ፣ ተነጋግሮ ሁሉንም አስማሚ መፍትሔ መቀየስ እንዳይቻል ሆኗል፡፡

ለውጥ እና የሕግ የበላይነት ጉዳይ
ነባሩ የኢትዮጵያ ስርዓት ኃይልን እንደ አስተዳደራዊ መሣሪያ ሲጠቀም ነበር፡፡ የፍትሕ አካላቱ እና የዴሞክራሲ ተቋማቱ ደግሞ በኃይል አፋኝነቱን ሽፋን ሲሰጡ በመክረማቸው ሕዝባዊ ተአማኒነታቸውን አጥተዋል፡፡ በሌላ በኩል ገና መስተካከል ያለባቸው ኢ-ፍትሐዊ ሕጎች አሉ፡፡ አሁን በመከለስ ላይ ካሉት አፋኝ ሕግጋት (የፀረ ሽብርተኝነት፣ የሲቪል ማኅበራት… አዋጆች) እና መመሪያዎች ውጪ እንደምሳሌ የባንዲራ አዋጁን መጥቀስ ይቻላል፡፡

የኢፌዴሪ አርማ የሌለውን ባንዲራ በአደባባይ ይዞ መታየት አሁንም ድረስ በሕግ ተከልክሏል፡፡ ይሁን እንጂ በለውጡ ድባብ አዋጁ ኢፍትሐዊ ነው በሚል ይመስላል፣ ዜጎችም አርማ የሌለውን ባንዲራ በአደባባይ ይዘው ከመውጣት አልተቆጠቡም። መንግሥትም በዚህ ሰበብ ክስ አይመሠርትም፡፡ በዚህ መሐል የትኞቹ አዋጆች እንደሚከለሱ፣ የትኞቹ ተፈፃሚ እንደሚሆኑ ግልጽነት ጎድሏል፡፡ ይህም የሕግ የበላይነት ጉዳይ ከቁም ነገር የተቆጠረ አይመስልም፡፡ በጥቅሉ፣ የተቋማቱ ሕዝባዊ ተአማኒነት ማጣት እና በመከለስ ላይ ያሉ ወይም መከለስ በሚገባቸው ሕግጋት ስርዓትን ማስከበር ስለማይቻል ወደ ዴሞክራሲያዊ ሽግግር የሚደረገው ጉዞ ሌላኛው አስቸጋሪ ጉዳይ እየሆነ ነው፡፡

የቅድመ መከላከል ችግር
ኢትዮጵያ አሁን በአገር ውስጥ በተፈናቀሉት ዜጎቿ ቁጥር በጦርነት እየታመሱ ካሉ አገራት ሳይቀር እየበለጠች ነው፡፡ እነዚህ መፈናቀሎች የተከሰቱት በጦርነት ሳይሆን ማንነትን መሠረት ባደረጉ ጥቃቶች ነው፡፡ ጥቃቶቹ እና ግጭቶቹ ከተከሰቱ በኋላ ተፈናቃዮቹን በቀላሉ መልሶ ማቋቋም አዳጋች እንደሆነ ባለፉት ወራት ከጅግጅጋ እና ከጉጂ የተፈናቀሉትን ሰዎች ጉዳይ በማስታወስ ብቻ መረዳት ይቻላል፡፡ ይሁን እንጂ ከእነዚህ ግጭቶች ትምህርት በመውሰድ፣ መንግሥት ቀድሞ የመከላከል ሥራ ላይ ያተኮረ አይመስልም፡፡ በዚህም ምክንያት ብዙዎች በነጻነት እና በሠላም መኖር እንደማይቻል፣ ይልቁንም ከሁለት አንዱን መምረጥ እንዳለባቸው እንዲሰማቸው ሆኗል፡፡

በኢትዮጵያ ያለው የፖለቲካ ትርክት የሚጋጩ ሕልሞች ያሏቸው ቡድኖችን ከመፍጠሩም ባሻገር፣ ታፍነው የነበሩ ጥያቄዎች የለውጡን ጭላንጭል ተከትለው ሁሉም በአንዴ እንዲመለሱ መፈለጋቸው ሐቅ ነው፡፡ ይህም ሆኖ መንግሥት በተለያዩ ቡድኖች መኃል ያሉ፣ በቁጥር አናሳ ነገር ግን በአመለካከት ወይም በማንነት የተለዩ ዜጎችን ደኅንነት በንቃት የመጠበቅ ኃላፊነት አለበት፡፡ አሁን ባለው አሠራር ግን ግጭቶች ከመከሰታቸው በፊት ቀርቶ ከተከሰቱ በኋላ እንኳን የሚሰጡት ምላሾች የዘገዩ ናቸው፡፡

የለውጡ ፍኖተ ካርታ ግልጽነት ማጣት
ከላይ ከተዘረዘሩት ችግሮች ሁሉ በላይ የለውጡን ተስፋ ወደ አፈና ሊቀለብሰው የሚችለው፣ ለውጡ ግልጽ መንገድ ያልተበጀለት የመሆኑ ጉዳይ ነው፡፡ በደፈናው ኢትዮጵያ ወደ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት እየተሸጋገረች እንደሆነ ይነገራል፡፡ ነገር ግን እንዴት እና መቼ የታለመው ቦታ እንደምትደርስ ግልጽ አሰራር የለም፡፡ አፋኝ አዋጆችን ለመከለስ፣ ተቋማዊ ነጻነትን ለመገንባት እና ወቅቱ ሲደርስ ነጻ እና ፍትሐዊ ምርጫ ለማካሔድ ቃል ተገብቷል፡፡ ይሁን እንጂ አዋጆቹን በመከለሱም፣ ተቋማቱን ነጻ እና ገለልተኛ በማድረጉም ይሁን የቅድመ ምርጫ ሜዳውን ነጻ በማድረጉ ሒደት ውስጥ ግልጽነት የለም፡፡

ስለ ለውጥ ሒደቱም ይሁን ግብ ዜጎች አያውቁም፤ የፖለቲካ ልኂቃንም ወጥ አተያይ የላቸውም፤ የመንግሥት አመራሮች ደግሞ በቂ ማብራሪያ እየሰጡ አይደለም፡፡ ይህም ዜጎችን ለውዥንብር፣ የለውጥ አቀንቃኞችም የሚፈልጉትን አግኝተው ይሁን አይሁን ወይም ሊያገኙ እንደሚችሉ እርግጠኝነት እንዳይሰማቸው አድርጓል፡፡ ለውጡ ፍኖተ ካርታ (roadmap) ሳይዘጋጅለት ወደ ፊት መገስገስ የለውጥ አቀንቃኞችን ትግስት ከማሳጣቱም ባሻገር የመንግሥትንም ተአማኒነት ይሸረሽራል፡፡

እነዚህ እና ሌሎችም ተግዳሮቶች ላይ ኃላፊነት የማይሰማው የማኅበራዊ ሚድያ አጠቃቀም ሲጨመርበት አመፅ እና ብጥብጥ በቀላሉ ሊፈነዳ ይችላል። መንግሥት ደግሞ ይህንን ሰበብ በማድረግ ወደ ተለመደው የአፈና አዙሪት ሊወድቅ ይችላል፡፡ ስለሆነም፣ የለውጥ አቀንቃኞችም ይሁኑ መንግሥት የየግል ኃላፊነታቸውን በመወጣት ኢትዮጵያውያን ከኖሩበት የአመፅ እና የለውጥ አዙሪት እንዲወጡ የማድረግ ከፍተኛ ፈተና ከፊታቸው ይጠብቃቸዋል፡፡

በዚህ አምድ የቀረበው አስተያየት የጸሀፊው እንጂ የ « DW»ን አቋም አያንጸባርቅም።

ለታላቅ ወንድማችን ታማኘ በየነ (ኤርሚያስ ለገሰ)

ኤርሚያስ ለገሰ

ብዙ ጊዜ አንተን በአደባባይ ማመስገን “ለራስ ሲቆርሱ…” ይሆንብናል በማለት የሆዳችን በሆዳችን እንይዛለን። አለፍ ካለም እኛ የኢሳት ቤተሰቦች እርስ በራስ አውርተን የጋን መብራት እናደርገዋለን።

ዛሬ ግን በፍፁም አልቻልኩም። አረፋፈዱ ላይ የዜና ዝግጅት ክፍላችን ያዘጋጀውን ዜና ሶስት ጊዜ ለማስተካከል መገደዱን ነገረን። የመጀመሪያው ዜና ” በአርቲስት ታማኝ በየነ የቀረበውን ጥሪ ተከትሎ በአለም አቀፍ ትብብር ለኢትዮጵያውያን መብት በተከፈተ የጐ ፈንድ ሚ የገንዘብ ማሰባሰብ ዘመቻ ለቡራዮ ተፈናቃዮች በ6 ሰአት ውስጥ ብቻ 20ሺህ ዶላር የሚጠጋ ገንዘብ ተሰበሰበ” የሚል ነበር። ሁለተኛው ዜና በ12 ሰአት ውስጥ ከ130ሺህ በላይ ተሰበሰበ በሚል ተቀየረ። ሶስተኛው ዜና በ24 ሰአት ውስጥ 250ሺህ ዶላር ደረሰ ወደሚል ተቀየረ። አሁን ዜናው ተሰርቶ ከተነበበ በኃላ 260ሺህ ዶላር ደርሷል። ገና ይቀጥላል። የሚገርም ነው።

እናም ታማኝ ዘር ቀለም ሳትለይ በኢትዮጵያዊነት ይሄን በማድረግህ እናመሰግንሃለን። እንደ ትላንቱ እንኮራብሃለን። በግሎባል አሊያንስ ውስጥ አብረው የሚሰሩ ባልደረቦችህንም ከልባችን እናመሰግናለን። የኢትዮጵያዊ ክብራችን መግለጫዎች በመሆናችሁ እንኳን ደስ አላችሁ ማለት እንፈልጋለን።

ታላቅ ወንድማችን ታማኝ! በዚህች አጭር ጊዜ የተሰበሰበው ገንዘብ ከችግራችን ስፋት አንፃር ሊሸፍን የሚችለው ከኩሬ ውስጥ በጭልፋ መዝገን ያህል ሊሆን ይችላል። ነገር ግን አንድምታውን ስንመለከተው በጣም ብዙ ነው። እስቲ በአንድ ድንጋይ ቢያንስ ሶስት ወፎችን እንደመታህ ላንሳ፣

#አንድ: -በኢትዮጵያውያን ዘንድ ሲነርጂ እንዲፈጠር ያደርጋል። “አዎንታዊ መደመር” በኢትዮጵያውያን ዘንድ መተማመን እንዲፈጠር በር ይከፍታል። ሲነርጂው የሚፈጥረው ጉልበት በቸልተኝነት እዳር ቆመው የነበሩትን ወደ ” አዎንታዊ መደመር” ጐትቶ ያስገባቸዋል። ያገባኛል የሚል ስሜት ይፈጥራል።

#ሀለት:- በቀጣይ ማህበራዊ ንቅናቄ ለመፍጠር መደላድል ይሆናል። ለምሳሌ አልባሳት፣ መጫሚያ፣ የትምህርት መሳሪያዎች የማሰባሰብ ዘመቻ ለመክፈት መነሻ ሆኖ ያገለግላል።

#ሶስት: – መንግስት ያጋጠመውን የውጭ ምንዛሪ እጥረት ለማቃለል የሚያደርገውን ጥረት ያግዛል። ይህም በመንግስት ውስጥ ያለውን የለውጥ አራማጅ ተስፋ እንዲሰንቅ ያደርጋል። ይህም ለለውጡ የበለጠ ተነሳሽነት እንዲኖራቸው ያደርጋል። እርግጥም ድልድዩን የሚገነቡ ኢትዮጵያዊያን ከጐናቸው መሰለፋቸውን ያረጋግጣሉ።

ወንድም ታማኝ! ደጋግሜ እንደተናገርኩት እና እንደከተብኩት እንዲህ አይነት ታላላቅ ተግባራት ሊፈፀሙ የሚችሉት ልዩ ችሎታ ባላቸው ጥቂት ሰዎች ብቻ ነው። …ልዩ ችሎታው ዘር፣ ቀለም፣ ሐይማኖት፣ ፓለቲካ፣ ጾታ፣ እድሜ ሳይለዩ ከመላ ኢትዮጵያውያን ጐን የመሰለፍ ተቀባይነት ማግኘት መቻል ነው። …ልዩ ችሎታው ሁለንተናዊ እይታ ይዞ የዛፎቹ ሲነርጂ ጫካውን እንደፈጠረ፣ ጫካው ያለ ዛፋ…ዛፋ ያለጫካው እንደማይኖር አውቆ መንቀሳቀሱ ነው። …ልዩ ችሎታው ራስን ሆኖ መገኘት ነው። …ልዩ ችሎታው አገናኝ እና የኔታ ሆኖ መራሩን ሀቅ ለመጋፈጥ የአቋም ሰው መሆን ነው።…

ልዩ ችሎታው ሰብአዊ መሆን ነው። ” ጥላሁን ያረፈ ቀን” የሚለው መጽሐፍ ገፅ 270 እንዲህ ይላል፣

” የዚህ ማስታወሻ ፀሀፊና ባልደረቦቹ ከታማኝ በየነ ጋር በነበረን ማህበራዊ ህይወት ሩህሩህነቱና ሰው ወዳድነቱን ተመልክተናል። ጨዋታ በጋራ ሒሳብ በግል የሕይወት መመሪያ በሆነባት አገረ አሜሪካ ታማኝ በየነ ጋር ሲደረስ አይሰራም። አንገቱ ይቆረጣል እንጂ ማንም ታዳሚ የራሱ ኪስ እንዲገባ እድል አይሰጥም። ኪሱ ሁሌም ቀዳዳ ነው። ያሳዝነኛል። ለነገሩ በእሱ ውስጥ አተኩሬ የማያት ኢትዮጵያም ታሳዝነኛለች። ርግጥም የኢትዮጵያን ጉዳይ በኢትዮጵያዊነት ስሜት ውስጥ ሆኖ እንደማየትና ማሰላሰል ህሊና የሚያቆስል ነገር የለም።”

እርዳታ ለመለገስ የምትፈልጉ ከስር ያለውን ሊንክ (አስፈንጣሪ) ይጫኑ።
https://www.gofundme.com/burayu-EthnicCleansing-victims

የስራ ማቆም አድማ የጠሩ የአየር ትራፊክ ተቆጣጣሪዎች በአየር መንገድ ላይ የ70.9 ሚሊዮን ብር ኪሳራ አድርሰዋል ተባለ፡፡

በቡድን በመደራጀትና የሌሎች ሠራተኞችን ፊርማ አመሳስሎ በመፈረምና የሥራ ዓድማ በማድረግ በኢትዮጵያ አየር መንገድ ላይ ኪሳራ አድርሰዋል ተብለው ተጠርጥረው የታሰሩ ዘጠኝ የኢትዮጵያ ሲቪል አቪዬሽን ባለሥልጣን አየር ትራፊክ ተቆጣጣሪዎች፣ በአየር መንገዱ ላይ የ70.9 ሚሊዮን ብር ኪሳራ አድርሰዋል ተባለ፡፡

የፌዴራል ፖሊስ ወንጀል ምርመራ ቡድን ማክሰኞ መስከረም 8 ቀን 2011 ዓ.ም. ለፌዴራል የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት አራዳ ምድብ ተረኛ ችሎት እንዳስረዳው፣ በሰበሰባቸው ብዙ ሰነዶች ማወቅ የቻለው ተጠርጣሪዎቹ በአየር መንገዱ ላይ የተጠቀሰውን መጠን ኪሳራ ማድረሳቸውን ነው፡፡

ተጠርጣሪዎቹ በሥራ ከሚመሳሰሏቸውና በክልል ከሚሠሩ የአየር ትራፊክ ተቆጣጣሪ ሠራተኞች ጋር ስለዓድማና ሌሎች ነገሮች የተነጋገሯቸውን ሚስጥሮች፣ ከመረጃና መረብ ደኅንነት ኤጀንሲ (ኢንሳ) ማግኘቱን ገልጿል፡፡

ያገኘውን መረጃ መሠረት አድርጎም የምስክሮችን ቃል መቀበል መጀመሩን ገልጾ፣ በክልል ያሉትን ሠራተኞችን ለማነጋገር፣ ቀሪ የምስክሮችን ቃል ለመቀበልና የተገኘውን የኪሳራ መጠን መሠረት በማድረግ የሚሠራቸው ብዙ ምርመራዎች እንደሚቀሩት በመጥቀስ፣ ተጨማሪ 14 ቀናት እንዲፈቀድለት ጠይቋል፡፡

ተጠርጣሪዎቹ በጠበቃቸው አማካይነት እንደገለጹት፣ እነሱ የሲቪል አቪዬሽን ባለሥልጣን እንጂ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ሠራተኞች አይደሉም፡፡ የደመወዝና ጥቅማ ጥቅም ጥያቄም ያቀረቡት ለአየር መንገዱ ሳይሆን ለባለሥልጣኑ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ፊርማ አመሳስለው መፈረም በሌላ ወንጀል እንጂ እነሱ ካቀረቡት ጥያቄ ጋር ሊያያዝ እንደማይችልም አክለዋል፡፡

የቤተሰብ ኃላፊና ቤተሰቦቻቸው በእነሱ ገቢ የሚተዳደሩ እንደሆኑ፣ ክስ ሳይመሠረትባቸውና ጥፋተኛ ተብለው ወንጀለኛ መሆናቸው ሳይረጋገጥ ደመወዛቸው መታገዱ ተገቢ አለመሆኑን ለፍርድ ቤቱ አስረድተዋል፡፡ ዋስትናቸው ተጠብቆላቸው ሥራቸውን እየሠሩ ምርመራው እንዲቀጥል ጠይቀዋል፡፡

መርማሪ ቡድኑ ዋስትናውን ተቃውሞ እንዳመለከተው፣ አየር መንገዱና ሲቪል አቪዬሽን ባለሥልጣን ተመጋጋቢ ተቋማት ናቸው፡፡ እስካሁን በምርመራ ካገኛቸው እውነታዎች ጀርባ ሌሎች ምርመራዎች የሚቀሩት በመሆኑ፣ ሰፊ ጊዜ ስለሚያስፈልገው የጠየቀው ጊዜ እንዲፈቀድለት ጠይቋል፡፡

ፍርድ ቤቱ የግራ ቀኙን ክርክር ካዳመጠ በኋላ የዋስትና ጥያቄውን ውድቅ በማድረግ፣ ከተጠየቀው 14 ቀናት ውስጥ ሰባት ቀናት ፈቅዶ ለመስከረም 15 ቀን 2011 ዓ.ም. ቀጠሮ ሰጥቷል፡፡

Reporter Amharic

የወያኔንና የአክራሪ የጎሣ ፓለቲከኞችን ጥምር ሴራ እንመክት፤ እናክሽፍ! (ሐይሉ አባይ ተገኝ)

አሁን ነገሮች በግልፅ ወጥተዋል:: ስለ ጣምራ የጥፋትና የክፋት ዘንጎች (Axis of Evil) ሴራ በተመለከተ አሁን ሁሉም ነገሮች በግልፅ ወጥተዋል:: በሐገራችን ህልውናና ቀጣይነት ላይ የከፋ አደጋ ከመቼውም ጊዜ በላይ በመጋረጡ ይህን የጠላት ወረራና የጥፋት እቅድ ወደ መመከትና ድል መንሳት እንድንሻገር የወቅቱ ተጨባጭ ሁኔታ ያስገድደናል። ሁለት ምርጫ አለን። አንድም ሐገራችን ኢትዮጵያ ስትፈረካከስና ከዓለም ካርታ ስትጠፋ እጅን አጣምሮ ማየት ወይም እንደ ጀግኖቹ አባት አያቶቻችን በሕብረት ተነስተን ለውዲቷ ሐገራችን ዘብ መቆምና ለክብሯና ለህልውናዋ መፋለም።

የህወሃት-ወያኔ ቅድመ አባቶችና አያቶች በባንዳነት ያገለገሏቸው የጣሊያን ወራሪዎች በ1888 ዓ.ም መራራ ሽንፈት ተጎንጭተው በማፈራቸው ከ40 ዓመት የጦርነት ዝግጅት በኋላ በ1928 ዓ.ም ዳግም ኢትዮጵያን ወረሩ:: አሁንም ከ5 ዓመት ቆይታ አድርገው ዳግም በውርደት ተሰናበቱ:: ኢትዮጵያና ነፃነት አንሰራሩ:: ‘የዘሬን ብስት ይዘርዝረኝ’ እንደሚባለው ይኸው በአያትና በአባቶቻቸው ኢትዮጵያን ከጠላት ጎን ቆሞ የማፍረስ አባዜ ወያኔዎቹ አገርሽቶባቸው በሕዝባዊ ዐመፅ ከስልጣን በሽንፈት ከተሰናበቱ በሁዋላ እንደገና የኢትዮጵያን ሕዝብ ረግጦ በአፓርታይዳዊ ሥርዐታቸው ዳግም ለመግዛት የተቀናጀ ሴራቸውን በስፋት ተያይዘዋል።

ለዚህም እኩይና ጣሊያናዊ ተልዕኮቸው ለልዩነትና ለኢትዮጵያ መበተን ከሚሠሩ ፀረ-ኢትዮጵያ የውስጥ አክራሪና ለወያኔ ፍርፋሪ ያደሩ የጥፋት ሃይሎች ጋር እጅና ጓንት ሆነዋል። በዝርፊያና በንጥቂያ ካከማቹት ሃብት ሸርፈው በመበተን በተለይ በጥቅምት 2011 ዓ.ም በአዋሣ ከተማ በሚደረገው የኢህአዴግ ስብሰባ ተሣታፊ የሚሆኑ አባላትን በገንዘብ በማማለል በቂ ድምፅን በማግኘት የጠ/ሚ አቢይን መንግስት ከስልጣን ለማውረድና ኢትዮጵያን እንደ ሐገር ለማፍረስ መንቀሣቀስ ጀምረዋል። በተለይ እነ ፀጋዬ አራርሳንና ጃዋር መሃመድን በመጠቀም ሃገራዊ የሕዝብ ግጭትን በስፋት ለመተግበር እየተንቀሳቀሱም ነው።

ምን ይደረግ?
አጣዳፊ የተግባር እርምጃ!

1. ይህንን ህወሃታዊ ሴራ ለማክሸፍ ሊጠቀሙባቸው የሚችሉ የኢህአዴግ አባላትን ከኢህአዴግ ድርጅቶች ውስጥ በአፋጣኝ ማስወገድ

2. በኢትዮጵያ አንድነት የሚያምኑ ፓለቲካዊ ድርጅቶችና ግለሰቦች ተሰባስበው ኢትዮጵያዊ ሕብረት መፍጠርና በኢህአዴግ ውስጥ ያሉ ኢትዮጵያዊ ሃይሎች ጋር መስራትና በማይረባ ፓለቲካዊ መናቆር በማቆም የሐገርን ህልውና አደጋ መታደግ የዜግነት ግዴታ ነው።

3. በማህበራዊ ድህረ ገፆች ላይ የሚደረጉ የእርስ በርስ ነቆራዎችን በማቆም እነዚህን የጥፋት ሃይሎች ሴራን በማምከን ፓለቲካዊ የቅስቀሳና የፕሮፓጋንዳ ሥራ ላይ መጠመድ

የኢትዮጵያን መበታተን የማይፈልግ ኢትዮጵያዊ ሁሉ ይህ እጅግ አደገኛ የሆነ ፓለቲካዊ ሁኔታ መቀልበስ ይኖርበታል። እነኝህን በወያኔ ባጀትና በራሣቸው የቀን ቅዠት የተደናበሩ በታኝ ሃይሎች (a political centrifugal forces enjoying fabricated tale) ወይም ጣምራ የጥፋትና የክፋት ዘንጎች (Axis of Evil) ሴራን መመከት ጀግንነት ብቻ ሣይሆን ወቅታዊና አጣዳፊ ጥያቄ ነው።

‘ቀድሞ ነበር እንጂ አስቦ መደቆስ፤ አሁን ምን ሊበጅ ነው ድስት ጥዶ ማልቀስ’ የተሰኘውን ኢትዮጵያዊ ብሂል ሊዎናርዶ ዳሺንቺ እንዲህ ሲል ያጠናክረዋል “አደጋ ስር ከሰደደ በሁዋላ ሣይሆን በእንጭጭነቱ መመከት በጣም ቀላል ነው” (“It is easier to resist at the beginning than at the end.” (Leonardo da Vinci)

ሞት ለወያኔና የእጅ ጓንቶቻቸው የሆኑ አክራሪ ፀረ-ኢትዮጵያ የጎሣ ፓለቲከኞች!

ሞት “ለጎሣ ፌደራሊዝም”!

ኢትዮጵያዊነት አይሸነፍም። ረቂቅና ምሉዕ የነፃነት አርማና ምልክት ነው!

ኢትዮጵያዊ ሕብረት አሁኑኑ!!

ገዥው ግንባር የፓርቲ ሚዲያዎችን ወደ ህዝብ ለማዘዋወር እቅድ አቀረበ

ዋዜማ ራዲዮ- የገዥው ፓርቲ ንብረቶች የሆኑት ፋና ብሮድካስት ኮርፖሬት (ራዲዮ ፋናና ፋና ቴሌቭዥን)፣ ዋልታ ( ዋልታ ቴሌቭዥን) እንዲሁም በሁለቱ ድርጅቶች ጥምረት የተመሰረተው ዋፋ ፕሮሞሽን የተባለው የማስታወቂያ ድርጅት ከኢሕአዴግ ጉባዔ ተከትሎ የህዝብ ንብረት እንዲሆኑ ዕቅድ ቀረበ። የፓርቲ አባል የሆኑ የድርጅቶቹ አመራሮችም በቦታቸው እንደማይቀጥሉ ተነግሯል።

ኢህአዴግ በመስከረም ወር መጨረሻ ከሚያደርገው ስብሰባ በሁዋላ ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት: ዋልታ እና ዋፋ ፕሮሞሽን ለውጡ ከሚነካቸው ውስጥ እንደሚሆኑ ዋዜማ ሬዲዮ ከቅርብ ምንጮቿ አረጋግጣለች።

እነዚህ ሶስት ተቋማት በተለይ ፋና እና ዋልታ ኢትዮጵያ ላለፉት ሶስት አመታት በከባድ የጸጥታ ችግር ውስጥ ባለችባቸው ጊዜያት; የሀገሪቱ የኢኮኖሚም ሆነ የፖለቲካ ችግር ምንጭ ነው ከሚባለው ሕወሐት ጋር በማበር በሰሯቸው የፕሮፓጋንዳ ስራዎች ትችት ይቀርብባቸዋል።

በጠቅላይ ሚኒስትር እና የኢህአዴግ ሊቀመንበር  አብይ አህመድ የሚመራው የገዥው ፓርቲ፣ በፓርቲው ባለቤትነት ስር ያሉ መገናኛ ብዙሀንን ወደ ህዝብ ድርጅትነት የማሸጋገሩ አሰራር ዝርዝር አፈፃፀሙ ተዘጋጅቶ እንዲቀርብ ከመታዘዙ ውጪ ዝርዝሩ አልተገለጠም።

ዋልታና ፋና የአራቱ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች እኩል 25 በመቶ ድርሻ ይኑርባቸው እንጂ በሚሰሯቸው ዘገባዎች የህውሀት በጉልህ ተጽእኖ በከፍተኛ ደረጃ ያርፍባቸው ነበር።ይህ ደግሞ በተለይ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ወደ ስልጣን ከመምጣታቸው በፊት ታይቷል።

በዘገባዎቻቸው  ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ የሚመራውን ኦህዴድ በውጭ ሀገራት ከነበሩና በወቅቱም በአሸባሪነት ተፈርጀው የተለያዩ ክሶች ተመስርቶባቸው ከነበሩ ድርጅቶችና ግለሰቦች ጋር ይሰሩ እንደነበር የሚያሳዩ ዘገባዎችን ሲሰሩ እንደነበር ይታወሳል።

አብይ ወደ ስልጣን መምጣታቸውን ተከትሎ ግን የሚዲያ ተቋማቱ በግዴታም ቢሆን የለውጥ አንቀሳቃሽ የሚባለውን አካል የሚደግፉ ዘገባዎችን ለመስራት ተገደዋል። አሁንም ቢሆን የሚዲያ ተቋማቱ ከሙያ መመዘኛ አንጻር ብዙ እንደሚቀራቸው የድርጅቶቹ ሰራተኞች ያስረዳሉ። ለዚህም ሲባል ከተቋማቱ ባለቤትነት ጀምሮ የአመራሮች ማስተካከያ እንዲደረግ ሀሳብ ቀርቧል።

ከጥቂት ወራት በፊት የዋልታ ምክትል ስራ አስፈጻሚ የነበሩት ወይዘሮ አልማዝ በየነ(ሕወሐት) ከስራቸው መነሳታቸው ይታወቃል።ወይዘሮ አልማዝ በዋልታ ውስጥ ምክትል ስራ አስፈጻሚ የነበሩ ቢሆንም ከዋና ስራ አስፈጻሚው አቶ ተተካ በቀለ (ብአዴን) በበለጠ ሁኔታ ተጽእኖ በማሳረፍና ዋልታን የህውሀት አጀንዳ ማስፈጸሚያ አድርገውት እንደነበርም ይታወቃል።ወይዘሮ አልማዝ ከዋልታ ምክትል ስራ አስፈጻሚነት ከተነሱ በሁዋላ ተቋሙ የለውጥ ሀይል እየተባለ ለሚጠራው የሀገሪቱ ፖሊቲከኞች ያዳላ ዘገባን በመስራት ተጠምዷል።

ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬትን ለረጅም አመታት በዋና ስራ አስፈጻሚነት ሲመሩ የነበሩት አቶ ወልዱ ይመስልም   ከብሄራዊ ድርጅታቸው ሕወሐት አባልነት መታገዳቸው ተሰምቷል።የታገዱበት ምክንያት ምን እንደሆነ ግልጽ አይደለም።

በርካታ የሕወሐት አመራሮች አቶ ወልዱ በያዙት ሀላፊነት እናት ድርጅታቸውን አልረዱም እንዳውም ለለውጥ ሀይሉ ጋር የማጎብደድ አዝማሚያ ታይቶባቸዋል በሚል ያብጠለጥሏቸዋል። ፋናን ለረጅም አመታት የመሩትና ድርጅቱን ባማሳደግ ቁልፍ ሚና ያላቸው አቶ ወልዱ ቀለም ጠገብ የህግ ባለሙያ ናቸው።

ቀደም ባሉት ጊዜያት ፋና የሕወሐት አጀንዳ ማስፈጸሚያ እንዲሆን በማድረግ ትልቅ ሚና እንደነበራቸው የሚነገርላቸው አቶ ወልዱ ተቋማቸው የተቃዋሚ ፖርቲ አባላት አሸባሪ ናቸው በሚያስብል ደረጃ የሚያብጠለጥሉ ዘገባዎችን ሲሰራ ነበር በሚል ይተቻል።በሀገሪቱ ባለፉት አመታት የነበሩ ህዝባዊ ተቃውሞዎች የዴሞክራሲ ጥያቄ ሳይሆን የሁከትና የአሸባሪነት ፍላጎት ያላቸው ቡድኖች ፍላጎት ተደርጎ እንዲዘገብ አቶ ወልዱ የሚመሩት ጣብያ በእጅጉ ሰርቷል። አቶ ወልዱ በ2007 አም ምርጫ ወቅት አንድነት ፓርቲ ላይ ያነጣጠረ አፍራሽ ዘገባ እንዲሰራ በማድረጋቸውም ስማቸው ይነሳል ።

ዋፋ ፕሮሞሽን የፋናና የዋልታ ስብጥር የሆነ በበርካታ የማስታወቂያ፣ የንግድ ትርዒት እንዲሁም ሁነት በማዘጋጀት የሚሰራ ከፍተኛ ገንዘብ የሚያንቀሳቅስ ተቋም ነው።