ወንጀሉ አይለባበስ! (ሚኪያስ ጥላሁን)

ዛሬ አብይ አህመድ የጌዲኦ ተፈናቃዮችን ጎብኝቷል፤ ከተፈናቃዮቹ ጋርም ወይይት ‹‹አድርጓል!›› ተብሏል፡፡ የተፈናቃዮቹ ችግር ለ8 ወራት ያህል የዘለቀ ቢሆንም፣ ከቅርብ ሳምንታት ወዲህ ግን አሳሳቢ ደረጃ ላይ ደርሷል፡፡ አብይ ስለጉዳዩ ባሳዬው ቸልተኝነት ሊወቀስና ሊከሰስ፣ አለፍ ሲልም ሊወገዝ ይገባዋል፡፡ የዛሬው ጉብኝትና ውይይት እርሱና እርሱ የሚመራው ስርዓት ለፈፀማቸው ኢ-ሰብዓዊ ድርጊቶች ማለባበሻ መሆን የለባቸውም፣ አይገባቸውምም፡፡

  1. ስለጌዲኦ ወገኖቻችን ረሃብ በተራድዖ ድርጅቶች በኩል ለበርካታ ሳምንታት ሲነገር ቆይቷል፡፡ ወደ አካባቢው ዕርዳታ ይዘው ለመሄድ የሞከሩ ድርጅቶች፣ መንገድ በመዘጋቱ ምክንያት (ሆነ ተብሎ፣ በስርዓቱ ባለሟሎች የተፈፀመ ነው፡፡) ለተረጂው ህዝብ ተፈላጊውን አገልግሎት ማድረስ አልቻሉም፣ አሁን ከአብይ ጉብኝት በኋላ መንገዱ ሊከፈት ይችላል፡፡ ድርጅቶቹም ገብተው ተልዕኳቸውን መፈፀም ይችላሉ፡፡ ያለፉት የችግር ወራት ግን ከረሃብተኛውና የሰብዓዊ መብት ተቆርቋሪዎች አዕምሮ አይረሱም፡፡
  2. ከረሃቡ ፈቀቅ ሲል፣ የጌዲኦ ወገኖች ላይ ማፈናቀል የተፈፀመው በምዕራብ ጉጂ ዞን አመራሮች ቆስቋሽነትና በኦነግ ሰራዊት አማካይነት ነው፡፡ ስርዓቱ በተፈናቀሉበት ሰሞን መልሶ የማስፈር ሙከራ ቢያደርግም፣ የጌዲኦ ወገኖች የሚፈፀምባቸውን ዛቻ፣ ግድያና ዘረፋ በመሸሽ ወደ ጌዲኦ አካባቢ አምርተዋል፡፡ የማይረሳው ነገር የጌዲኦ ወገኖች ‹‹ሂዱ!›› ወደ ተባሉበት አካባቢ ሲሄዱ፣ የዞኑ አስተዳደር አውቶብስ መድቦ ማጓጓዙ ነው፤ ይህ የተተለመ ዘር-ተኮር ጥቃት ለምን ሚዲያ ላይ እንዳይቀርብ ተለባበሰ? ስርዓቱ እርቃኑን ስለሚቀር!
  3. ትናንትና ወይዘሮ ሙፈሪያት ካሚል በተራቡ ወገኖቻችን ላይ ተሳልቃለች፡፡ ‹‹በረሃብ ስለመጎዳታቸው እናጣራለን!›› ብላለች፡፡ ከዚህ በላይ ምኑ ነው የሚጣራው? አንድ ቄስ ለጀርመን ድምፅ ራዲዮ እንደተናገሩት፣ በቀን ከ3 እስከ 4 ሰዎች በምግብ ዕጥረት ይሞታሉ፡፡ ወይዘሮ ሙፈሪያት ደግሞ የይሉኝታ እንጥፍጣፊ በሌለበት አነጋገሯ ስለ‹‹ማጣራት›› ታወራናለች፤ ቅጥ ያጣ ኢ-ሰብዓዊነት!

ለምሳሌ ያህል 3 ነጥቦችን በተርታ ያነሳሁት አብይ አህመድ የስርዓቱ ዘዋሪ ሆኖ ሳለ በማወቅና በቸለልተኝነት ያስፈፀማቸው የህዝብ ክብር ላይ የተሰሩ ደባዎች ናቸው፡፡ ደባ ባይሆኑም እንኳ፣ ስላቅ ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ ዋናው ነጥቤ ምንድን ነው? አብይ አህመድ ስለሞቱትና ስለተራቡት ወገኖች ተጠያቂ ነውና ዛሬ ባደረገው ጉብኝት ሰበብ እርሱን ማወደስ አያስፈልግም፤ በሰራው ወንጀል ልክ መተቸት አለበት፡፡

Advertisements

በፌደራል መንግሥት የታቀዱ የባቡር መሥመር ፕሮጀክቶች በፍጥነት ሊጀመሩ ይገባል”-የአማራ ክልል ርዕሰ መስተዳድር

ባህር ዳር መጋቢት 7/2011በአማራ ክልል ይገነባሉ ተብሎ በፌደራል መንግሥት የታቀዱ የባቡር መሥመር ፕሮጀከቶች በፍጥነት እንዲጀመሩ የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ዶክተር አምባቸው መኮንን ጠየቁ።

በደቡብ ጎንደር ዞን ወረታ ከተማ የሚገነባውን የደረቅ ወደብና ተርሚናል ግንባታ የመሠረት ድንጋይ ተቀምጧል፡፡

ዶክተር አምባቸው በዚሁ ወቅት እንዳሉት ባቡር ለአገሪቱ የሚያበረክተውን ኢኮኖሚያዊ ፋይዳ ከግምት በማስገባት የተያዘው ዕቅድ ወደ ተግባር መግባት ይኖርበታል።

መሥመሮቹ ከወልዲያ -ወረታ-ፍኖተ ሰላም እንዲሁም ከወረታ- መተማ-ሱዳን ለመዘርጋት የታቀዱ እንደሆኑም አስታውሰዋል፡፡

በዕቅድ ከተያዙት መሥመሮች አንዱም ሥራ ባለመጀመሩ በሕዝቡ ዘንድ ቅሬታ መፍጠሩን ዶክተር አምባቸው ገልጸዋል።

በወረታ ከተማ በ20 ሄክታር መሬት የሚያርፈው የደረቅ ወደብና ተርሚናል ግንባታም አስፈላጊው የመሠረተ ልማት አቅርቦት ካልተሰራለት ውጤታማ ሊሆን እንደማይችል ተናግረዋል፡፡

በክልሉ ከ420 ሺህ በላይ ሕጋዊ ነጋዴዎች እንዳሉ ያስረዱት ርዕሰ መስተዳድሩ፣ ነጋዴዎቹ ተገቢ የመሠረተ ልማት ባለመኖሩ ወደ ክልሉ የሚያስመጡትንም ሆነ ወደ ውጪ የሚልኩትን ምርት በመንገድ መሠረተ ልማት እጥረት አለመሟላት ችግር እንደሚያጋጥመው ተናግረዋል።

ይህምተገቢ ላልሆነ የጊዜና የገንዘብ ወጪ እንደሚዳርጋቸው ዶክተር አምባቸው አስረድተዋል።

ክልሉ ትርፍ አምራችና የአገሪቱን ኢኮኖሚ ለማሳደግ  ከፍተኛ አስተዋጽኦ ስላለው  የፌዴራል መንግሥት ለክልሉ ትኩረት ሊሰጠው ይገባል ብለዋል።

በመንግሥት ላይ ሙሉ ተስፋ ያለው የክልሉ ሕዝብ ይገነባሉ ተብለው ግንባታውን  በጉጉት እየተጠባበቀ ነው ብለዋል።

የትራንስፖርት ሚኒስትሯ  ወይዘሮ ዳግማዊት ሞገስ በበኩላቸው በክልሉ ለመገንባት የታቀዱትን የባቡር መሥመር ዝርጋታ ለማስጀመር ዝግጅት እየተደረገ መሆኑን  አስታውቀዋል።

ለዚህም የወረታ-ጎንደር-መተማ 504 ኪሎ ሜትር፣በሱዳን በኩል ጋላባት፣ ገዳሪፍ፣ከሰላና ሃያ ሱዳን ወደብ የሚዘረጋ ደረጃውን የጠበቀ የባቡር መሥመር ፕሮጀክት ግንባታ  እውን ለማድረግ ከሱዳን መንግሥት ጋር ስምምነት ላይ ተደርሷል።

ለፕሮጀክቱ መሳካት አስተዋጽኦ የሚያደርግ  የአዋጪነት ጥናት በአፍሪካ ልማት ባንክ አማካኝነት በቅርቡ  እንደሚጀመርም ተናግረዋል።

የወረታ ደረቅ ወደብ ግንባታም ይህንን የባቡር መሥመር  ግንባታ ግምት ውስጥ በማስገባት እንደሚገነባ ገልጸዋል።

የወረታ የደረቅ ወደብና ተርሚናል ግንባታ በ20 ሄክታር መሬት ላይ የሚያርፍ ሲሆን፣ ለመጀመሪያው ምዕራፍ ከ100 ሚሊዮን ብር በላይ ወጪ ይደረጋል ተብሎ ይጠበቃል፡፡

ሰበር ዜና…..የተከሰከሰው የአየር መንገድ የመረጃ ሳጥን ሙሉ መረጃው ልገኝ በሚችል ደረጃ ላይ መሆኑ ተገለጸ


የተከሰከሰው የአየር መንገድ የመረጃ ሳጥን ሙሉ መረጃው ልገኝ በሚችል ደረጃ ላይ መሆኑን ምርመራውን ያከናወነው የፈረንሳዩ ቢ.ኢ.ኤ የአውሮፕላን አደጋ ምርመራ ኤጀንሲ አስታወቀ፡፡

የኢትዮጵያ መንግስት መረጃዎቹን መረከቡን የትራንስፖርት ሚኒስትር ዳግማዊት ሞገስ በተለይ ለኢቢሲ ተናግረዋል፡፡

ዝርዝር ትንተናው በቅርቡ በአንድ ወር ውስጥ ለህዝብ ይፋ እንደሚደረግም ተገልጿል፡፡

ከመረጃ ሳጥኑ የሚገኙ መረጃዎች በቅርቡ ለ157 ሰዎች ህይወት ማጣት ምክንያት ለሆነው የቦይንግ 737 ማክስ 8 አውሮፕላን መከስከስ ምክንያት ፍንጭ እንደሚጠቁም የሮይተርስ ዘገባ ያስረዳል፡

ሲደጋገሙ እውነት የመሰሉ አዲስ አበባ ተኮር ተረኮች (መስከረም አበራ)

በመስከረም አበራ

Ethiopian writer, Meskerem Abera.

መስከረም አበራ

አዲስ አበባ የወቅታዊ ፖለቲካችን የልብ ትርታ እየሆነች ነው፡፡ለወትሮው የሃገራችን ፖለቲካዊ አሰላለፍ የዜግነት ፖለቲካ እና የዘውግ ፖለቲካ የሚራመድበት ተብሎ በሰፊው ለሁለት የሚከፈል ነበር፡፡ሁለቱም የፖለቲካ ሰልፈኞች አዲስ አበባን መዲናቸው አድርገው የሚያስቡ ናቸው፡፡ከዘውግ ፖለቲከኞች ውስጥ ‘ትልቅ ነን፣ሰፊ ነን፣ፍላጎታችንን ለማስጠበቅ የምችል ክንደ ብርቱ ነን’ ባዮቹ የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች ደግሞ በአዲስ አበባ ላይ በለጥ ያለ ባለቤትንት አለን ይላሉ፡፡ይህንንም በገልፅ ሲያስቀምጡት “አዲስ አበባ ንብረትነቷ የኦሮሞ ሆና ሌላው ሰውም በከተማዋ መኖር ይችላል” ይላሉ፡፡

መኖር ሁሉ መኖር ነው?

እዚህ ላይ ዋናው ጥያቄ “አዲስ አበባ የኦሮሞ ንብረት በሆነችበት ከባቢ ውስጥ መኖር ትችላለህ የተባለው ኦሮሞ ያልሆነው ኢትዮያዊ የሚኖረው እንዴት ነው?” የሚለው ነው፡፡መኖርማ ኢትዮጵያዊ የትም ይኖራል::መኖር ከተባለ በየመንም፣በሊቢያ፣በደቡብ አፍሪካ፣በአፍጋኒስታን፣በቤሩትም ከፖሊስ ጋር አባሮሽ እየገጠመ ይኖራል፡፡መኖር ሁሉ ግን መኖር አይደለም!የሆነ ምድር ባለቤት ነኝ ያለ፤”በችሮታው” እንዲኖሩ የፈቀደላቸውን ህዝቦች እንዴት ሊያኖር እንደሚችል የሚጠፋው የለም፡፡በሰው ቤት ሲኖሩ ሁሉን እሽ ብሎ፣አጎንብሶ፣ከክብርና መብት ጎድሎ ነው፡፡ለዛውም ባለቤት ነኝ ባዩ የፈለገ እለት አጎንቦሶ ተለማምጦ መኖርም ላይቻል ይችላልና በሰው ግዛት ዋስትና የለውም፡፡

“ሌላው ኢትዮጵያዊ መኖር ይችላል እኛ ግን ባለቤት ነን” የሚሉት የኦሮሞ ብሄርተኞች የተመኙት ሰምሮ ባለቤት ቢሆኑ ሰውን እንዴት እንደሚያኖሩት ዶ/ር አብይ ስልጣን እንደያዙ መንግስታቸው በአዲስ አበባ ወጣቶች ላይ ያደረገው እና  የሰሞኑ ይዞታቸው ፍንጭ ሰጭ ነው፡፡ሰሞኑን የአዲስ አበባ ህዝብ ራሱን በራሱ ለማስተዳደር እንዲችል ለመምከር ተሰብስቦ ሲመለሰ ተኩስ ተከፍቶበት የታሰረ ሰው ነበረ፡፡ይህ የወደፊቱ የሚብስ እንደሆነ የሚያመላክት ነው፡፡ዛሬ ባለቤትነቱ ሳይረጋገጥ፣ምኞቱን ተከትሎ ብቻ እንዲህ ያደረገ አካል ነገ የተመኘውን ባለቤትነት ቢያገኝ ምን ሊያደርግ እንደሚችል ማሰብ ነው፡፡ ነገሩን በሰፊው እንየው ከተባለ ደግሞ በኦሮሚያ ክልል የሚኖሩ ኦሮሞ ያልሆኑ ህዝቦች እየገጠማቸው ያለውን ችግር ብናስተውል የኦሮሞ ብሄርተኞች “ሌላው መኖር ይችላል” ሲሉ በምን መንገድ ሊያኖሩ እንደሆነ ግልፅ ነው፡፡

በታሪክ ገፅ የተመዘቡት በኦሮሚያ ክልል በሌሎች ህዝቦች ላይ የተደረጉ በደለሎችን ሳናነሳ በዚች ቅፅበት የሚደረገውን ብቻ ብናነሳ እንኳን በኦሮሚያ ክልል ጉጂ ዞን የሚኖሩ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ጌዲኦዎች በቄሮ እና በታጣቂው ኦነግ “ከሃገራችን ውጡ” ተብለው መከራ እያዩ ነው፡፡ይህ ዓለም ሁሉ የዘገበው፣በባዕዳን ሁሉ ዘንድ ትዝብት ላይ የወደቅንበት ገበናችን ነው፡፡በገዛ የሃገራቸው ሰዎች በጭካኔ ከቀያቸው ተባረው፣ምግብ አጥተው፣ የከሳ ሰውነታቸውን እያሳዩ ስለ ጌዲኦ ተፈናቃዮች የሚዘግቡ የምዕራባዊያን መገናኛ ብዙሃን የሚነዙት ገበና የሚያሳየው የኦሮሞ ብሄርተኛ ፖለቲከኞች “የእኛ” ባሉት ምድር ኦሮሞ ሳይሆኑ መኖር ምን እንደሚመስል፣ምንያህል ዋጋ እንደሚያስከፍል ነው፡፡

በተመሳሳይ በአሁኑ ወቅት በቄለም ወለጋ በ1977 ዓ.ም (ምናልባትም ዛሬ ባለ ሃገር ነን ብለው የሚያፈናቅሉት ቄሮዎች ሳይወለዱ) ወደ ስፍራው ያቀኑ የአማራ ክልል ተወላጆች እና የልጅ ልጆቻቸው አካባቢውን ለቀው እንዲወጡ እተገደዱ ነው፡፡በዚህ ማስገደድ ውስጥ ቄሮ፣የክልሉን መንግስት የሚመራው የኦዴፓ ባለስልጣናት እና የክልሉ የፀጥታ ሃይሎች በትብብር እንደሚሰሩ ተጎጅቹ ተናግረዋል፡፡በነዚህ የአገር ባለቤት ነን የሚሉ ሃይሎች አማራ በመሆናቸው ብቻ ሴቶች ይደፈራሉ፣ወንዶች እግራቸው ወደመራቸው ጫካ እየገቡ እንደሆነ ነው እማኞች ለኢሳት የተናገሩት፡፡ክልሉን የሚያስተዳድረው “የለውጥ ሃይል ነኝ” ባዩ ኦዴፓ ታዲያ በቦታው ደርሶ ሰዎቹን ከመታደግ ይልቅ ችግሩን ሽምጥጥ አድርጎ መካድን መርጧል፡፡ጭራሽ ነገሩን የዘገበውን ጣቢያ ኢሳትን እከሳለሁ እያለ ነው፡፡

በጉጂ ዞን የሚኖሩ ጌዲወችን እና በቄለም ወለጋ የሚኖሩ አማሮችን ጉዳይ ወቅታዊ ስለሆነም አነሳሁት እንጅ ኦሮሞ ሳይሆኑ በኦሮሚያ ክልል መኖር ያለው ፈተና ብዙ ነው፡፡ሌላው ቀርቶ በየቀኑ የሚንቆለጳጰሰው ወያኔን የጣለው ትግል አካል በሆነው የቄሮ እንቅስቃሴ ወቅት በኦሮሚያ ክልል የሚኖሩ ኦሮሞ ያልሆኑ ወገኖች በትልቅ ችግር ውስጥ እንደነበሩ የሚናገሩ በርካቶች ናቸው፡፡ስለዚህ አዲስ አበባ የኦሮሚያ ንብረት ከሆነች በኋላ መኖርን አንከለክልም የሚለው የኦሮሞ ብሄርተኛ ፖለቲከኞች ስብከት አጓጉል ማስመሰል እንደሆነ ለገጣፎን፣ሰበታን እና ቡራዩን ያየ ሁሉ መረዳት የሚችለው ነገር ነው፡፡

አዲስ አበባ የኦሮሚያ ንብረት ስትሆን አዲስ አበባን ሊያስተዳድሩ የሚመጡት እንደ ለገጣፎዋ ከንቲባ ወ/ሮ ሃቢባ ሲራጅ ያሉ በግፍ የተፈናቀሉ ሰዎች ቤተክርስቲያን እንኳን እንዳይጠለሉ የሚያደርጉ “ግፍ ልብሱ” የሆኑ፣ ህወሃትን የሚያስከነዱ ዘረኞች ናቸው፡፡ እነዚህ ሰብዓዊነት በዞረበት ያልዞሩ ሰዎች የሾሙት መለዓክ ናቸው በሚባሉት አቶ ለማ እና ሙሴ የተባሉት ዶ/ር አብይ በሚመሩት ኦዴፓ ነው፡፡እነዚህ ሰዎች በፊት በስህተት ተሹመው ይሆናል ከተባለም ይህን ሁሉ ግፍ ከሰሩ በኋላም እዛው ስልጣን ላይ መቀመጣቸው አዲስ አበባን ንብረቴ ላድርግ የሚለው ኦዴፓ ለሰለጠነ የከተሜ ፓለቲካም ሆነ ለአዲስ አበባ እንደማይመጥን ነው፡፡አዲስ አበባን የሚመጥናት በማህፃኗ ተወልዶ ያደገ/የኖረ፣ችግሯን በውል የሚረዳ፣የሰለጠነው ዘመን ውስብስቦሽ ሰውን በዘሩ ብቻ ለተመን እንደማያስችል የሚያውቅ፣ከሁሉም በላይ የከተማውን ህዝብ ይሁንታ ያገኘ ሰው ነው፡፡መሆን ያለበት ይህ ሆኖ ሳለ “አዲስ አበባ ለኦሮሞ ከፈጣሪ የተሰጠችን እርስት ነች” እንደማለት የሚሞክረው ነገር ከኦሮሞ ብሄርተኛ ፖለቲከኞች ዘንድ እየተደመጠ ይገኛል፡፡

አቶ ለማ መገርሳን ጨምሮ እነዚህ ሃይሎች አዲስ አበባ ለእነሱ እንደምትገባ ሲከራከሩ በዋናነት የሚጠቅሱት ታሪካዊ እና ህገ-መንግስታዊ ማስረጃዎችን ነው፡፡ከሁለቱም ማስረጃዎች የሚበረታው ግን የደመነፍስ ለእኔ ብቻ የሚያስብል ጉጉታቸው እና ሌላውን ገፍትሮ ራስን ብቻ የማስቀደም አስገማች አካሄዳቸው ነው፡፡ ከታሪክ አንፃር አዲስ አበባ የኦሮሞ የግል ንብረት የምትሆነው አለም የተፈጠረው፣ታሪክ የተቆጠረው ከአስራ አምስተኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ቢሆን ነበር፡፡በህገ-መንግስቱም ቢሆን አዲስ አበባ የፌደራል መንግስቱ ዋና ከተማ እና ራሷን የምታስተዳድርበት ምክርቤት ያላት ከተማ እንጅ በጨፌ ኦሮሚያ ስር የምትተዳደር ከተማ ነች አልተባለም፡፡አዲስ አበባን ለመውሰድ የሚቋምጠው የኦሮሞ ብሄርተኛ ሁሉ ይህን አይክደውም፤ ያምታታዋል እንጅ!

ማምታቻ አንድ ፡ የመቀመጫ እና የመዲና ተረክ

የኦሮሞ ብሄረተኝነት ልሂቃን አዲስ አበባ የኦሮሞ ለመሆኗ ታሪክ እና ህገ-መንግስት ምስክራችን ነው ይበሉ እንጅ ታሪክንም ሆነ ህገ-መንግሰቱን ተንተርሰው ጠበቅ አድርገው የሚያስረዱት ብርቱ ክርክር አያመጡም፡፡ ምክንያቱም ታሪክም ከ15ኛው ክፍለ ዘመን ያልፋል፤ ህገ-መንግስቱም አዲስ አበባ ባለቤቷ ጨፌ ኦሮሚያ ነው አይልምና ነው፡፡ይህ ነገር ሩቅ እንደማያስኬዳቸው ያወቁት ለአዲስ አበባ ባለቤትነት ጥያቄ ሲሆን ብቻ የሚስማሙት የኦሮሞ ብሄርተኛ ልሂቃን ሌላ አዳዲስ ግማሽ እውነቶች እያመጡ ጥያቄያቸውን ትክክለኛ ለማስመሰል እየሞከሩ ነው፡፡

አዲስ አበባ የኦሮሚያ ክልል መዲና እንደሆነች ስሜት ውስጥ ገብቶ ማውራት ሰሞኑን ከመጡ ማምታቻዎች ዋነኛው ነው፡፡ይህ  ቅጥፈት በዚህ አያበቃም፡፡ጭራሽ አዲስ አበባ የፌደራል መንግስቱ መቀመጫ፣የኦሮሚያ ክልል ደግሞ መዲና እንደሆነች መላልሶ በማውራት እውነትን ከታች ወደላይ ገልብጦ በሃሰት የመተካት ሃፍረተ-ቢስ አካሄድ ተይዟል፡፡የባሰው ሲመጣ ደግሞ አዲስ አበባ የኦሚሮያ መዲና  መሆኗ የማያከራክር፤ መቀሌ የትግራይ፣ባህርዳር የአማራ ክልል ዋና ከተማ ከመሆኗ ጋር እያወዳደሩ ምሳሌ ማድረግ ነገሬ ተብሎ ተይዟል፡፡እውነቱ ግን ተቃራኒው ነው፡፡

አዲስ አበባ የኦሮሚያ መዲና ነች የሚል ህግ ሆኖ የወጣ ብሄራዊም(ፌደራላዊ) ሆነ ክልላዊ ህገመንግስት የለም፡፡የፌደራሉ ህገ-መንግስት አንቀፅ 49/1 አዲስ አበባ የፌደራል መንግስቱ ርዕሰ ከተማ እንደሆነች በግልፅ ያስቀምጣል፡፡በ1994 የተሻሻለው የኦሮሚያ ህገ-መንግስት አንቀፅ 6 ላይ የኦሮሚያ ክልል ርዕሰ መዲና አዳማ እንደሆነች በግልፅ ይደነግጋል፡፡ይህ የተሻሻለው ህገ-መንግስት የፀደቀው ራሱ በአዳማ ከተማ እንደሆነ በመጀመሪያዎቹ ገፆች ላይ አስቀምጧል፡፡ይህ የሆነው አሁን ኦሮሚያ የአዲስ አበባ ጌታ እንደሆነች ታሪክም ህገ-መንግስም ምስክር ነው የሚለው የአቶ ለማ ኦዴፓ/ኦህዴድ በሌለበት አይደለም፡፡አዲስ አበባ የኦሮሚያ ዋና ከተማ እንደሆነች የሚደነግገው አቶ ለማ በምስክርነት የሚጠሩት ህገ-መንግስት የቱ እንደሆነ የት ተገኝተው ይጠየቃሉ?

ይህ ከሃቅ ጋር የማይመሳከር የግፋኝ ክርክር ለደምፍላት ፖለቲከኞች መንደርደሪያ ሆኖ ኦሮሚያ በአዲስ አበባ ላይ ልዘዝ የምትለው የአማራ ክልል በባህርዳር ላይ ልዘዝ እንደሚለው ወይም የትግራይ ክልል በመቀሌ ላይ ልዘዝ እንደሚለው ነው ተብሎ ቁጭ አለ፡፡ይሉኝታቢስነት፣ቅጥፈት፣ግማሽ እውነት በአደባባይ ሲናገሩት የማያሳፍርበት፤አይነ-ደረቅነት እና የአደባባይ ውሸታምነት ቅሌት እንደ ጉብዝና የሚታይበት ዘመን ስለሆነ ይህ ነገር እንደ እውነተኛ ነገር  ተቀጥሎበታል፡፡እውነቱን ተናግሮ ለማለፍ ግን አዲስ አበባ የፌደራል መንግስቱ ዋና ከተማ፤የኦሮሚያ ክልል ደግሞ መቀመጫ ነች፡፡መቀመጫ እና መዲና ይለያያል፡፡መቀመጫ ማለት ተቀማጩ (በዚህ ሁኔታ የኦሮሚያ ክልል መንግስት) በከፊል መስሪያ ቤቶቹን አዲስ አበባ አድርጎ ስራውን ይሰራል ማለት ነው፡፡

በዚህ መሰረት የኦሮሚያ ክልል መስሪያቤቶች በአብዛኛው አዲስ አበባ ሲሆኑ የክልሉ ምክርቤት አዳማ ከትሟል፡፡የገልማ አባገዳ የተንጣለለ አዳራሽ በአዳማ ከተማ የተገነባው ለዚህ ነው፡፡የኦሮሚያ ክልልም ሆነ የማንኛውም መንግስት ከፍተኛ ባለስልጣን ህግ አውጭው የመንግስት ክንፍ/ፓርላማው ነው፡፡የኦሮሚያ ክልልን የሚመራው ኦዴፓ(የቀድሞው ኦህዴድ) የፓርላማ መቀመጫውን ያደረገው አዳማ ላይ በተገነባው ገልማ አባገዳ ነው፡፡አሁን ክልሉ የሚመራበት በ1994 የተሸሻለው ህገ-መንግስት የፀደቀው በራሱ በህገ-መንግስቱ የክልሉ መዲና ተብላ በተጠቀሰችው አዳማ ላይ በተደረገ ስብሰባ እንደሆነ እዛው ህገ-መንግስቱ ላይ ተጠቅሷል፡፡ዛሬ አዲስ አበባ ንብረቴ ነች የሚለው ኦዴፓ በአንድ ወቅት በአቶ መለስ ትዕዛዝ ጓዙን ጠቅልሎ አዳማ ገብቶ አንደነበር ታሪክ መዝግቦታል፡፡የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት ጓዙን ጠቅለሎ ወደ አዳማ ከትሞ የነበረውም ሆነ ዛሬም ቢሆን በከፊል መስሪያቤቶቹን አዳማላይ ያደረገው ያለምክንያት አይደለም-አዳማ የኦሮሚያ ክልል ህጋዊ (ህገ-መንግሰታዊ) መዲናዋ ስለሆነች እንጅ፡፡

ባህርዳር የአማራ ክልል፤መቀሌ የትግራይ ክልል መዲና እንደሆነችው እንደሆነችው ባለ የህጋዊነት መጠን አዲስ አበባም የኦሮሚያ ክልል ዋና ከተማ ነች የሚለው የኦሮሞ ልሂቃ ክርክር ልክ ቢሆን ኖሮ አዲስ አበባ የምትመራው በጬፌ ኦሮሚያ በሚወጡ ህጎች ሆኖ ማየት ነበረብን፡፡ ምክንያቱም ባህርዳር የምትመራው በአማራ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት ምክርቤት በሚወጡ ህጎች እና ደምቦች ነው፡፡ መቀሌም እናደዛው በትግራይ ክልላዊ መንግስት ፓርላማ በሚደነገጉ ህጎች ትተዳደራለች፡፡አዲስ አበባ ግን የራሷ ፓርላማ ያላት፣በራሷ ምክርቤት የምትተዳደር ከተማ እንጅ በኦሮሚያ ክልል የተመረጡ አንደራሴዎች በሚወጡ ህጎች አትመራም፡፡ይህን ቁሮም ሆነ አለቃው፤ኦህዴድም ሆነ ኦነግ የአዲስ አበባ ባለቤትነት አምሮት ከቁጥጥራቸው ውጭ ሆኖ ስላዋተታቸው የማይቀይሩት ህገ-መንግስታዊ ድንጋጌ ነው፡፡ህገ-መንግስቱ አይቀየር የማለቱ ጥብቅና የሚበረታው ደግሞ በእነርሱው ስለሆነ ሲመችም ሳይመችም ህገ-መንግስታዊ ድንጋጌዎቸን ማክበር ግድ ይላቸዋል፡፡

 አሳ ጎርጓሪ ዘንዶ ያወጣል…..

ኦሮሚያ ክልል የሚመራበት ህገ-መንግስት በግልፅ የክልሉ መዲና አዳማ ነች ሲል በደነገገበት ሁኔታ የኦሮሚያ ክልል አዲስ አበባን መቀመጫው ያደረገው በምን የህግ መሰረት እንደሆነ ኦህዴድም ሆነ እውቀት ከእኔ በላይ ላሳር የሚሉ የኦሮሞ አክቲቪስቶች ሲያስረዱ አጋጥሞኝ አያውቅም፡፡ በርግጥ እነሱ የማያስረዱት ጠያቂ ስለጠፋም ይሆናል፡፡የኦሮሚያ ዋና ከተማ አዳማ መሆኗ በህግ ተደንግጎ ሳለ የክልሉ መንግስት አዲስ አበባ የተቀመጠው፣ደግሞ ወደ አዳማ የሄደው ከ1997 ወዲህ ደግሞ መልሶ ደግሞ ወደ አዲስ አበባ የመጣው በአቶ መለስ ትዕዛዝ እንደሆነ ግልፅ ነገር ነው፡፡

አቶ መለስ ለምን ይህን አደረጉ ለሚለው ጥያቄ ደግሞ መልሱ በ1997 ምርጫ በአዲስ አበባ ህወሃት መራሹ መንግስት በደረሰበት ሽንፈት ሳቢያ በመበሳጨቱ በአዲስ አበባ ህዝብ ላይ የውዝግብ ችግኝ መትከሉ ነው፡፡ ይሄው ችግኝ አድጎ ነው ዛሬ እያነታረከን ያለው፡፡በተጨማሪም “ህወሃት እኔ ስልጣን ከለቀቅኩ ሃገሪቱን ለኦነግ አስረክቤነው የምሄደው” ባለው መሰረት ወዶ ስልጣኑን በግልፅ ኦነግ ነኝ ለሚል አካል ባያስረክብም እየሆነ ያው ግን ህወሃት በተመኘው መንገድ ነው፡፡የሃገሪቱን ስልጣን በተቆጣጠረው ኦዴፓ ውስጥ ገዥው ሃሳብ የኢትዮጵያ መኖር ያለመኖር ግድ የማይሰጠው የኦነግ ሃሳብ ነው፡፡ዛሬ ሃገሪቱንም ሆነ አዲስ አበባን የሚያሰጋት በተለያየ ስም በሚጠሩ የኦሮሞ ፓርቲዎች እና ግለሰብ አክቲቪስቶች ያደረው የኦነግ መንፈስ ነው፡፡

ሲጠቃለል የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት እንደ ዘሃ ዘጊ ከአዲስ አበባ አዳማ የሚያደርገው ምልልስ ደራሲው የእኩይ ፖለቲካ ሊቁ አቶ መለስ ዜናዊ ናቸው፡፡በሌላ ህግም ሆነ አዋጅ ሳይደገፍ በአቶ መለስ ቀጭን ትዕዛዝ ብቻ አዲስ አበባ የከተመው የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት ነው እንግዲህ የአዲስ አበባ ባለቤት ነኝ የሚለው፡፡ስለዚህ አዲስ አበበ ራሷን በራሷ እንድታስተዳድር የሚታገል አዲስ አበቤ ሁሉ “ካልገዛኋችሁ ሞቼ እገኛለሁ” ለሚለው የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሰት ማንሳት ያለበት ጥያቄ “የአዲስ አበባ ባለቤትነቱ ቀርቶ መቀመጫነቱን የደነገገው ህግ የቱ ነው?” የሚል ነው፡፡የመለስ ተንኮል ህግ ሆኖ ተጠቅሶ አያከራክር መቼም! ዘመኑ እፍረት የጠፋበት ነውና የአዲስ አበባ ብቸኛ ባለቤት ያደረገን መለስ ነው ከተባለም መለስ ጌትነቱ ለአሽከር ፓርቲዎች እንጅ ለአዲስ አበባ ህዝብ አይደለምና ነገሩ ተቀባይነት አይኖረውም፡፡

ሌላ ነገር እንበርብር ከተባለም በሽግግሩ ወቅት አዲስ አበባ ሯሷን የቻለች ክልል 14 እንጅ አሁን እንደሚወራው በዘመን መካከል ሁሉ ከኦሮሚያ ጋር የተሰፋች ርስት አይደለችም፡፡ ነገሩ አሁን እንደሚወራው ቢሆን ኖሮ ኦነግ አድራጊ ፈጣሪ በነበረበት የሽግግሩ ወቅት አዲስ አበባ እንዴት የኦሮሚያ ዋና ከተማ ሆና ሳትደለደል ቀረች?የሽግግሩ ወቅት የታሪክ አካል ነው፡፡አቶ ለማ የታሪክ እና የህግ ምስክር ጠርተው አዲስ አበባ የኦሮሚያ ንብረት መሆኗን ሲያስረዱ የሽግግር ዘመኑ የታሪክ እውነታ የሚቆመው ግን በተቃራኒቸው አንጅ በጎናቸው አይለም፡፡ ከዛ በፊት ያለው ታሪክም ቢሆን ክርክራቸውን አይደግፍም፡፡ከዚህ አይነት የክህደት ክርክር የሚገኘው ትርፍም ትዝብት ብቻ ነው፡፡

ማምታቻ ሁለት፡ ተበታተንኖ እና ተሰባስቦ የመኖር ነገር

የኦሮሚያ ክልል በውስጡ የሚኖሩ ኦሮሞ ያልሆኑ ዜጎችን መብት አያከብርም የሚል በተግባር ማሳያ ያለው ትችት ይቀርብበታል፡፡ ሌሎች ክልሎች ለምሳሌ የአማራ እና የደቡብ ክልል በውስጣቸው ለሚኖሩ የተለያዩ ብሄረሰቦች የልዩ ዞን እና ልዩ ወረዳ የአስተዳደር መልክ ሰጥተው ራሳቸውን እንዲያስተዳድሩ ይፈቅዳሉ፡፡የኦሮሚያ ክልል ይህን ለምን እንደማያደርግ የሚጠየቁ የኦሮሞ ምሁራን ኦሮሚያ ይህን የማያደርገው በክልሉ የሚኖሩ ሌሎች ህዝቦች የራሳቸውን ልዩ አስተዳደር ለመከለል እንዲመች ሆነው በአንድ ቦታ የማይኖሩ ይልቅስ ከኦሮሞ ህዝብ ጋር ተሰባጥረው የሚኖሩ ስለሆኑ ክልሉ ልዩ ወረዳ እና ዞን ለመስጠት ተቸግሮ እንዳለ ይገልፃሉ፡፡ ይህን ባሉበት አፋቸው ደግሞ ኦሮሞ ያልሆኑ ህዝቦች ተሰባስበው በአንድነት የሚኖሩበትን፣በህገ-መንግስት የኦሮሚያ ክልል አካል ያልሆነውን  የአዲስ አበባ ከተማን ካላስተዳደርን፣በግዛቱም ላይ ባለቤት ካልሆንን ብለው የህዝቡን ራሱን በራሱ የማስተዳደር መብት በዱላ ጭምር ለመጋፋት ይሞክራሉ፡፡

በክልላቸው ውስጥ ያልሆነውን፣በአንድ ውስን አካባቢ የሚኖር ህዝብ የግል ንብረቱ ለማድረግ የሚያንቧትረው የኦሮሚያ ክልል በክልሉ ውስጥ ያሉ ኦሮሞ ያልሆኑ ህዝቦች በአንድ ላይ ቢኖሩም ልዩ ዞን ወይም ወረዳ ሰጥቶ ራሳቸውን በራሳቸው እንዲያስተዳድሩ ያደርጋል ማለት የማይታመን ነገር ነው፡፡ክልሉ ይህን አድረጋለሁ ካለ ደግሞ በአሁኑ ወቅት ደራ በምትባለው የኦሮሚያ ክልል ምድር ላይ የሚኖሩ አማሮች የሚያነሱትን የልዩ ዞንነት ጥያቄ መልሶ ያሳይ፡፡

ማምታቻ ሶስት፡ የማዕከልነት ጥያቄ

ሌላው የኦሮሞ ልሂቃን ክርክር አዲስ አበባ ለእኛ ትገባናለች የምንለው ዙሪያዋን በኦሮሚያ ተከባ  በመሃል የምትገኝ ስለሆነች ነው ይላሉ፡፡በዚህ ላይ አዲስ አበባ ቀደምት ነዋሪዎች ኦሮሞዎች ነበሩ፣ከተማዋ ስትቆረቆር በግድ ተፈናቅለው ነው የሚል ክርክር ይደርባሉ፡፡ የአዲስ አበባ ቀደምት ነዋሪዎች ኦሮሞዎች ነበሩ የሚለውን ልብ አውላቂ ክርክር  አይረቤነት ከዚህ ቀደም በሰፊው ስላነሳሁ ለአሁኑ  ከ15ኛው ክፍለዘመን በፊትም ዘመን ነበረ፣ሰው ነበረ በሚለው ብቻ ልለፈው፡፡ወደ ፊተኛው ክርክር ማለትም አዲስ አበባ በኦሮሚያ እምብርት ላይ ስለምትገኝ ለእኛ ትገባለች ወደ ሚለው ክርክር ስንመለስ አጭሩ መልስ የአንድን ግዛት ዙሪያውን መክበብ ብቻ ባለ እርስት እንደማያደርግ የሌሴቶን እና የደቡብ አፍሪካን ካርታ አፈላልጎ ማየት ነው፡፡ ሌሴቶ በደቡበ  አፍሪካ ግዛት መሃል ላይ የምትገኝ ግን ራሷን ያለች ሃገር ሆና የምትኖር ሉዓላዊት ሃገር ነች፤ደቡብ አፍሪካም “ስለከበብኩሸ ልዋጥሽ” ሳትላት እስከዛሬ በጉርብትና ይኖራሉ፡፡ ዙሪያዋን በጣሊያን ግዛት ተከባ ግን በመንፈሳዊ መሪ የምትመራዋ የቫቲካን ግዛትም እንዲሁ የጣሊያን መንግስት “ንብረቴ ነሽ” ብሏት አይውቅም፡፡

በአጠቃላይ የኦሮሞ ብሄርተኞች በአዲስ አበባ ላይም ሆነ በሌሎች ጉዳዮች ላይ የሚያሳዩት እንደ ልጅ ሁሉም ለእኔ ይገባኛል የሚለው አካሄድ ጠላት ያበዛባቸው ይሆናል እንጅ የሚያሳኩት ምኞት አይመስልም፡፡እንዲህ ያለ የፖለቲካ እሳቤ የሚንጠው፣የራሱን ምኞት እንኳን መግራት ያልቻለ ቡድን ፌደራላዊ ስልጣን ላይ መሆኑ ደግሞ ችግሩን ሃገራዊ ስፋት ይሰጠዋል፡፡በዚህ ምክንያት የሃገሪቱን የፖለቲካ አሰላለፍ ያመሳቅለዋል፡፡ የኦሮሞ ብሄርተኞች ሁሉን ለእኔ የሚል አካሄድ የሃገሪቱን ፖለቲካአሰለለፍ እንዴት ያደርገዋል የሚለውን ጉዳይ ለማንሳት ሳምንት ልመለስ፡፡

ለውጡ ተቀልብሷል ወይስ አልተቀለበሰም?

በያሬድ ሃይለማሪያም

አንድ አመት እያስቆጠረ ያለው የዶ/ር አብይ አስተዳደር እና የለውጥ ምሪት ገና ከአሁኑ መንገዳገድ ጀምሯል። ለውጡ የተጋረጡበትን ፈተናዎች እና ያፈጠጡ አደጋዎችን ቀደም ሲል ባወጣኋቸው ተከታታይ ጽሁፎች ለመዳሰስ ሞክሬያለሁ። ሂደቱን እየተገዳደሩ እና መስመር ሊያስቱትም እየሞከሩ ናቸው ያልኳቸውን ዋና ዋና ኃይሎችም በእነዚህ ጽሑፎች ጠቃቅሻለው። አክራሪ ብሔረተኞች፣ ጨለምተኛና ጭፍን ተቃዋሚዎች፣ እራሱ በመደናበር ላይ ያለው የለውጥ ኃይል እና የገዢው ፓርቲ አባል ድርጅቶች የጀመሩት የእርስ በርስ ሽኩቻ ዋነኛ ምክንያቶች ተደርገው ሊጠቀሱ ይችላሉ። እነዚህ ኃይሎች ለውጡ በተፈለገው መልኩ እና ሲጀመር በነበረው ፍጥነት እንዳይቀጥል እየተገዳደሩት መሆኑን በሁለት ተከታታይ ጽሁፎች በዝርዝር ለመግለጽ ሞክሬያለሁ። ችግሮቹ አሁንም አፍጠው እና አግጠው እየወጡ ነው።

ለውጡን በተመለከተ አራት የተለያዩ አስተሳሰቦች ሲንጸባረቁ አስተውያለሁ፤

  • ለውጡ ሙሉ በሙሉ ተቀልብሷል፤
  • ለውጡ ሊቀለበስ አንድ ሐሙስ ቀርቶታል፤
  • ለውጡ አልተቀለበሰም እንደውም በታቀደለት እና በተቀደደለት ቦይ እየፈሰሰ ነው፤
  • ከመነሻውም ለውጥ የሚባል ነገር የለም፤

የለውጡ ሂደት ላይ እጅግ የተለያዩ ምልከታዎች እየተንጸባረቁ ነው። ይህ ውይይት በበርካታ ሚዲያዎች እና በማህበራዊ ድህረ ገጾች ላይም በጎላ ሁኔታ እየተንጸባረቀ መምጣቱ ሕዝቡ ግራ እንዲጋባ፣ የለውጥ አመራሩም ላይ የነበርው እምነት እንዲቀንስ ወይም እንዲጠፋ እና እርስ በእርስም የመከፋፈል አዝማሚያ እንዲታይ አድርጓል።

የመጀመሪያዎቹ ሁለቱ ሃሳቦች አንድ መስመር ላይ ሲሆኑ ከስጋት እና በመሬት ላይ እየሆነ ካለው ነገር በመነሳት የተሰነዘሩ ወይም በለውጥ ኃይሉ ላይ ተስፋ ከመቁረጥ የመነጩ መደምደሚያዎች ናቸው። እነዚህን በቅጡ መመርመር እና ምላሽ ማግኘት የግድ ይላል። የመጨረሻዎቹ ሁለቱ ደግሞ፤ ለውጡ በጥሩ ሁኔታ ቀጥሏለ እና ጭርሱኑ ለውጥ የለም የሚሉት ምልከታዎች ከስሜት እና ምኞት በዘለለ በአመክንዮ ያልተደገፉ እና በግልጽ መሬት ላይ የሚታዩ ተጨባጭ እውነታዎችን መሰረት ያላደረጉ ወይም የሚታዩ እውነታዎችን ከመካድ የመነጩ የስሜት አቋሞች ይመስሉኛል። በእነዚህ ሃሳቦች ዙሪያ ውይይት ማድረግ ጊዜ ከማጥፋት ያለፈ ፋይዳ ያለው አይመስለኝም።

በመጀመሪያዎቹ ስጋቶቻችን ላይ በግልጽ ልንነጋገር ይገባል ብዮ አምናለሁ። ቁጥሩ ቀላል የማይባል ሰው፤ ታዋቂውን የሰብአዊ መብት ተሟጋች እና ምሁር ፕ/ሮ መስፍን ወልደማሪያምን ጨምሮ ለውጡ በራሱ የለውጥ ሃይሉ ተቀልብሷል የሚል አቋም ተንጸባርቆ አይቻለሁ። ለእዚህም በቂ የሚባሉ ማሳያዎችንም ከግራና ቀኝ ተጠቁመዋል። እኔ ይህን መደምደሚያ ሙሉ በሙሉ አልጋራውም። ስጋታቸው ግን ስጋቴ ነው።REPORT THIS AD

በእኔ ምልከታ ለውጡ ገና አልተቀለበሰም። ሊቀለበስ የሚችልበት አፋፍ ላይ ደርሷል በሚለው ሃሳብ ግን ሙሉ በሙሉ እስማማለሁ። ከላይ የዘረዘርኳቸው ተገዳዳሪ ኃይሎች እርስ በርስ ሲጓተቱ እና አንዳንዴም እየተመጋገቡ ለውጡ ሊቀለበስ የሚችልበትን ስጋት ከፍ አድርገውታል።

እንግዲህ እንደሚባለው ሙሉ በሙሉ ተቀልብሶ ከሆነ ምንድን ነው ቀጣዩ እጣ ፈንታችን? ወይም አልተቀለበሰም ነገር ግን አደጋ ተጋርጦበት ከሆነ ግምገማችን እንዳይቀለበስ ምን ማድረግ እና በምን መልኩ መታደግ ይቻላል? የሚሉት ጥያቄዎች ዋና የመወያያ ነጥቦቻችን ሊሆኑ ይገባል።

+ ተቀልብሷል፤

ለውጡ ተቀልብሷል ማለት የዶ/ር አብይ አስተዳደር ከሽፏል ወይም ለኢትዮጵያ ሕዝብ የገባውን ቃል አጥፏል ወይም በአቅም ማጣት የተነሳ ቃሉን መጠበቅ ተስኖታል ወይም አንዳንዶች እንደሚሉት በኢትዮጵያዊነት ስም ድብቅ ተልዕኮ ይዞ ለአጭር ጊዜ አታሎናል። ይህ ማለት የአገሪቱ ሥልጣን ሙሉ በሙሉ እየተዘወረ ያለው በኦዴፓ ነው። ኦዴፓ ደግሞ ሰሞኑን በአዲስ አበባ እና በሌሎች ተዛማጅ ጉዳዮች ላይ እያሳየ ያለው ባህሪ እና እየወሰዳቸው ያሉ አንዳንድ እርምጃዎች ድርጅቱ በአክራሪ ኦሮሞ ብሄረተኞች የተጠለፈ ሰለመሆኑ ማሳያ ተደርጎ እየቀረበ ነው።

አቶ ለማ ዲሞግራፊን አስመልክተው የተናገሩ፣ በተቀነባበር መልኩ በሚመስል ሁኔታ በክልሉ ውስጥ እየተካሄደ ያለው ዜጎችን የማፈናቀል እርምጃ፤ በተለይም የለገጣፎ ክስተት፣ የአዲስ አበባ ጥያቄ እና የኮንደሚንየም እጣ አወጣጥን በተመለከ ክልሉ የሰጠው መግለጫ፣ የክልሉ ፖሊሶች እና የጸጥታ ኃይሎች ዱላ እና ሜጫ ከያዙ የቄሮ ወጣቶች ጋር ወደ አደባባይ ወጥተው ሕዝብ እና መንግስትን አስፈራርተው መመለሳቸው እና ቀደም ሲልም በቡራዩ ጭፍጨፋ ላይ ክልሉ ያሳየው ዳተኝነት ተደማምረው ኦዴፓ የህውሃትን ቦታ ለመተካት ደፋ ቀና እያለ ያለ ይሆን የሚል ጥያቄን በብዙዎች ዘንድ አጭሯል። ብዙዎች ይህ ሁሉ ሊሆን የሚችለው ከኦዴፓ በኩል ለውጡን በመምራት ግንባር ቀደም የሆኑት ዶ/ር አብይ እና አቶ ለማ የሃሳቡ ተጋሪዎች በመሆናቸው ነው ብለው ደምድመዋል። ሕዝብ በእነኚህ ቀንዲል የለውጥ ሃዋሪያ ተደርገው በተወሰዱ ሰዎች ላይ ያለው እምነት በዚህ መልኩ ማቆልቆሉ ለውጡ ተቀልብሷል የሚለውን መደምደሚያ ጎልቶ እንዲወጣ አድርጎታል።

እንደ እኔ እምነት ኦዴፓ በሁለት ኃይሎች ቅርምት ውስጥ የወደቀ ይመስለኛል። አንደኛው አክራሪ በሆኑት ብሔረተኞች የሚመራው እና ሁሉን ኬኛ የሚለው የቄሮ ክንፍ ሲሆን የድርጅቱን መዋቅር ከቀበሌ አንስቶ እስከ ክልሉ ምክር ቤት እና ከፍተኛ አመራሮች ድረስ ስር የሰደደ ኃይል ይመስላል። ይህ ኃይል ቀደም ሲልም በተወካዮች ምክር ቤት የሚገኙ የኦዴፓ ተወካዮች ላይ ያሳድር የነበረውን ተጽእኖ ልብ ይሉዓል። ይህ ኃይል መጀመሪያውም ሆነ መጨረሻው ኦሮሞ እና ኦሮሚያ ስለሆነ ኦዴፓ ኢትዮጵያዊነትን በማጠናከር እረገድ ጀምሮት እና እያሳየ የነበረው ግንባር ቀደምነት አይዋጥለትም። ይህ ቡድን በኢትዮጵያዊነት ስም ኦሮሞነት ሊዋጥ ይችላል የሚል ስጋት እንዳለበት በተደጋጋሚ በየመድረኩ ሲገለጽ ተስተውሏል። ቢያንስ በኦሮሚያ ክልል የኦሮሞ የበላይነት መስፈን አለበት ብሎ የሚታገል ኃይል መሆኑንም የክልሉ ፖለቲከኞች ያለ ምንም ሃፍረት በመንግስት ሚዲያ ሳይቀር ሲናገሩ ተደምጧል።REPORT THIS AD

ሁለተኛው ኃይል እና ኦዴፓ ውስጥ ቁጥሩ እየመነመነ የመጣው ኃይል እነ ዶ/ር አብይ የሚያራምዱትን ኢትዮጵያዊነትን የማጎልበት እና የኦሮሞ ሕዝብ ልክ እንደ ሌላው ኢትዮጵያዊ ማንነቱ ተከብሮለት እና መብቱም ተጠብቆለት የሚኖርባት ትልቅ አገር ለመፍጠር እና ልዩነቶቻችንን እንደ ውበትና የህብር ኃይል አድርጎ የሚቆጥረው አስተሳሰብ ባለቤት ነው። ይህ ኃይል በአክራሪ ብሔረተኞቹ ዘንድ ክፉኛ ሲወቀስ እና ሲወገዝ ቆይቷል። ከውግዘትም አልፎ አክራሪው ኃይል በሚያራምደው የሃሰት ትርክት የተነሳ በከልሉ ውስጥ ያለውን ድጋፍ እና ቅቡልነት እንዲያጣ ተደርጓል። ይህ ኃይል እንደ ድፎ ዳቦ በኢትዮጵያዊነት እና መቀመጫው በሆነው ክልል ውስጥ እንደ ሰደድ እየሰፋ በመጣው አክራሪ ብሔረተኛነት መካከል ከላይም ከታችም እሳት ላይ የተጣደ ቡድን ነው። ደጋፊዎቹን እና አባላቱን ለማስደሰት የሚወስዳቸው እርምጃዎች ቀሪውን የኢትዮጵያ ሕዝብ እያስከፋበት እና አመኔታም እያሳጣው፤ ኢትዮጵያዊነትን ባቀነቀነ ቁጥር በክልሉ ያለውን ድጋፍ እያቆለቆለበት አጣብቂኝ ውስጥ ያለ ኃይል ይመስለኛል።

ሁለቱን ተገዳዳሪ ሃሳቦች፤ አክራሪ ብሔረተኝነትን እና እትዮጵያዊነትን አጣጥሞ መሔድ ለማንም ቀላል አይደለም። የኦዴፓ አመራርም በዚህ እየተፈተነ ይመስለኛል። መሪዎቹ ኢተዮጵያዊነት ላይ ያላቸውን እምነት አጎልብተው እና ለቃላቸው ቆመው ከመላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ጎን ከቆሙ ለውጡን በመሪነት የማስቀጠልም ሆነ ኢትዮጵያን እኩልነት፣ ፍትህ እና ርትዕ የሰፈነባት ዲሞክራሲያዊት አገር ለማድረግ ትልቁን ሚና ሊጫወቱ ይችላሉ። ለውጡም የሰመረ ይሆናል። ኦዴፓም ሆነ የክልሉ ልሂቃን ይህን እድል በአግባቡ ሳይጠቀሙበት ከቀሩ እና አሁን በጀመሩት አካሄድ ከትልቋ ኢትዮጵያ ይልቅ ኦሮሚያ ከበለጠችባቸው ለውጡ ይቀለበሳል።

የህውሃት ዘመን በኦዴፓ ታድሶ የሚቀጥልበት እድል የለም። ህውሃት ወደ ስልጣን ሲመጣ የነበረችዋ ኢትዮጵያ ዛሬ የለችም። ዛሬ ያለችው ኢትዮጵያ እጣ ፈንታ በተፎካካሪ የፖለቲካ ኃይሎች እጅ ነው። ኦዴፓ መንገድ ቢስት አዴፓ እና ሌሎች ኃይሎች አብረውት ካልተመሙ በቀር ለውጡ ሙሉ በሙሉ በአንድ ቡድን እጅ ሊወድቅ አይችልም። ለዚህም አዴፓ እና ኦዴፓ በአዲስ አበባ ላይ ያላቸው አቋም ልዩነት ብቻ ጥሩ ማሳያ ነው።REPORT THIS AD

+ የመቀልበስ አደጋ

ለውጡ የመቀልበስ አደጋ እንዳንዣበበበት ከላይ እንደጠቀስኩት እና ቀደም ሲል ባወጣዋቸው ጽሑፎች በዝርዝር ስለገለጽኩት እዚህ መድገም አልፈልግም። በዚህ ዙሪያ ማንሳት እና መፈተሽ የሚገባን ነገር አደጋው ሊቀለበስ እና ልንቆጣጠረው የምንችል አይነት ነው ወይስ ከአቅማችን በላይ ስለሆነ ግብአተ ተመሬት እስኪፈጸም ቆመን መታዘብ ብቻ ነው?

እንደ እኔ እምነት እና አቋም የተጋረጠብን አደጋ ልንቋቋመው የምንችል አይነት ነው። ትልቁ እና ዋናው ቁምነገር ከዚህ በሚከተሉት ነጥቦች ላይ ያለን አቋም እና ግንዛቤ ነው።

፩ኛ/ ለውጥ አለ ብለን እናስባለን ወይ?

፪ኛ/ ለውጥስ ካለ ወይም ተጀምሮ ከነበረ የእኛ ነው ብለን በባለቤትነት ስሜት እናየዋለን ወይ? ወይስ የማን ለውጥ?

፫ኛ/ ለውጡ በሕዝብ መስዋዕትነት የተገኘ የኢትዮጵያውያን ሁሉ ለውጥ ነው? ወይስ የአንድ የተወሰነ ቡድን?

፬ኛ/ ለውጡን በሚመራው አካል ላይ እምነት አለን ወይ? ከመምራት ብቃት እና ልምድ ማነስ ባለፈ ንጹህ ልቦና እና ቅን አሳቢነት ላይ ጥርጣሬ አለን ወይ?

፭ኛ/ የለውጥ ኃይሉ የኢትዮጵያን ሕዝብ የዘመናት ጥያቄ መላሽ አካል ወይስ ጥያቄዎቹን የሚመልስ በሕዝብ እና በዲሞክራሲያዊ መንገድ የሚመረጥ መንግስታዊ ሥርዓት የሚመጣበትን እድል የሚያመቻች አሸጋጋሪ ኃይል?

የራሴን አቋም በአጭሩ ላስቀምጥና ቀሪውን ለአንባቢያን እና ለተወያዮች ትቼ ጽሑፌን ልዝጋ።

ኢትዮጵያ ዛሬም መስቀለኛ መንገድ ላይ ነች። በአንድ አቅጣጫ ዶ/ር አብይ የሚመሩት ኢትዮጵያዊ የለውጥ ሂደት ያለ ሲሆን በተቃርቅኒው የኢህአዴግ አንባገነናዊ ሥርዓት እድሜውን አድሶ በኦዴፓ መሪነት መቀጠል የሚችልበት እድል። በሌላኛው መስመር ደግሞ አክራሪ ብሔረተኞች የሚፈነጩባት እና ክልሎች አገር ለመሆን የሚራኮቱባት አገር ወይም የመጨረሻው አማራጭ የሽግግር መንግስት እንዲመጣ በሥልጣን ላይ ካለው መንግሥት ጋር በሁሉም መንገደ መታገል ነው።

እንደ እኔ እምነት የመጀመሪያው አማራጭ፤ እነ ዶ/ር አብይን ስህተቶችቃቸውን እየነገርን፣ ደካማ ጎኖቻቸውን እያሟላን እና እንዲያሻሽሉ እየወተወትን እና አቅጣጫ ሲስቱም ጮኸን እያነቃን የለውጡ ባቡር ሃዲዱን ስቶ ኢትዮጵያን እና ሕዝቧን ይዞ ገደል እንዳይገባ ወይም ከመንገድ እንዳይቀር ማገዝ ነው። በአጠቃላይ ለውጡ አልተደንናቀፈም። ተባብረን እንዳይቀለበስ ማድረግ አለብን። ኪሳራው የሁላችንም ነው።

አቶ ያሬድ ሃይለማሪያም – የሰብዓዊ መብት ተሟጋች

እስኪ ሁሉም ያንብበው ስለ አዲስ አበባ ሕገ መንግስቱ ምን ይላል? (ሰርፀ ደስታ)

ከታች አለላችሁ አጭር እኮ ነች፡፡ ሁሉም አንብቦ ይረዳ፡፡ ሕግ ከአለ፡፡ ለመሆኑ የሕ ባለሙያዎች ዝምታ እንዴት ነው? አዲስ አበባ በሕግም በተፈጥሮም የአዲስ አበባ ነዋሪ ነች፡፡  ይሄ አዲስ አበባ የሁሉም ነች የሚል ማደንቆሪያ ይቁም፡፡ በዚህ አይነት ማደናገሪያ ነው ከሕግ ውጭ እየተፈነጨ ያለው፡፡ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ራሱን በራሱ የማስተዳደር ሙሉ ስልጣን አለው!!!!

እኔ ከጅምሩ ስናገር ነበር ችግሩ ያለው ወያኔ ጋር ሳይሆን የኦሮሞ ፖለቲካ ውስጥ ነው፡፡ ወያኔ ከጀምሩ የኦሮሞ ፖለቲካ ጥላቻና ዘረኝነት ላይ ያተኮረ እንደሆነ በደንብ ስለገባት ይሄንኑ በመጠቀም ነበር 27 ዓመት የኖረችው፡፡ አሁን ችግሩ አፍጦ ስለመጣ ሁሉም እየተረዳው መሠለኝ፡፡ገልጠን መናገር የማንፈልገው እውነት አለ፡፡ ይሄን ጉዳይ ብዙ ኦሮሞ ነን የሚሉትም ያውቁታል፡፡ ግን በኦሮሞነት ስለደነዘዙ በራሳቸው ጭምር በአንገታቸው ሲባጎ እየሳቡ ይመስላል፡፡  የኦሮሞ አክራሪዎች ኢትዮጵያን ለማፍረስ ያልፈነቀሉት ድንጋይ የለም፡፡ ዛሬ ቄሮ ባመጣው ለውጥ እየተባለ የሚፎከረው እውነቱ በጀዋር ሲመራ የነበረው ቄሮ ዓላማ አድርጎ ተነስቶ የነበረው አገርን ለማፍረስ ነበር፡፡ ይሄን ሴራ ለማ አመከነው እንጂ፡፡ በትግሉ ከሸዋ ኦሮሞ ውጭ ለለውጡ ሳይሆን ሲሰሩ የነበሩት አገር ለማፍረስ ነበር፡፡  እንደእውነቱ ለማን ዛሬ ተናገረ በተባለው ጉዳይ መመዘን አልፈልግም፡፡ ለማ አሁንም ቢሆን ተቸግሯል የሚለው እምነቴ እንዳለ ነው፡፡ ችግር አለ፡፡ የለማ ጥፋት ግን ቆፍጠን ያለ አቋም ላይ መቆም ቢችል አሸናፊ ይሆን ነበር፡፡ ችግሩ በኦሮሞነት ሲያባብለው የነበረ እባብ ዛሬ ጎልበት እንዲያገኝ እድል መክፈቱ ላይ ነው፡፡ ኦፒዲኦ ውስጥ እጅግ አደገኛና አረመኔ የኦነግ አባላት አሉ፡፡ ከዛም ከፍ ሲል፡፡ ችግር አለ! ግን ማንም ቢሆን ለእነዚህ ወሮበሎች ፊት መስጠት የለበትም፡፡ አገራችንን እናድን፡፡ ብዙ ኦሮሞ በአልገባው ነገር የዘረኝነትና ጥላቻ መርዝ ተግቶ በጥላቻ ወድቋል፡፡ ፍትህ ሥርዓት የሚባል ነገር አጥቷል፡፡ ከዚህ በኋላ በጉልበት እንጂ በመነጋገር የሚያምን አልሆነም፡፡ ብዙ ኦሮሞ ተለክፏል፡፡ የሰሞኑ የአዲስ አበባ ጎዳይ ብዙዎችን እንድታዘብ እድል ሰጥቶኛል፡፡ በጣም ሰለማዊ የሚባሉት ሁሉ ሳይቀሩ አዲስ አበባ የኦሮሞ ነች ወሮበላ አስተሳሰብ ተበክለዋል፡፡  የአዲስ አበባው ጉዳይ እነ አብይ ትልቅ ሸፍጥ እየሰሩ እንደሆነ እሰጋለሁ፡፡ ለመሆኑ ግን ያኔ በግርግር አዋጅ ተብሎ የተነገረንን አንድ ሕግ አዋቂ ጠፍቶ ነው? ይሄን ሰነድ ያዘጋጀው ማን ነው? ይሄን ጉዳይ የሚመለከታቸው የሕ ባለሙያዎች እንደገና አንብበው ቢያብራሩልን ጥሩ ነው፡፡

ሕገመንግስት በተባለው የኦነግና-ወያኔ የሴራ ሰነድ ላይ ልዩ ጥቅም ተብሎ የተባለው ምንድነው፡፡ ይሄን ሰነድ ያዘጋጁት ኦነግና-ወያኔ ነበሩ፡፡ በአዲስ አበባ ጉዳይ ምን አልባትም የወያኔ ባለስልጣናት ስላልፈለጉ ሊሆን ይችላል ይሄ ሰነድ ስለ አዲስ አበባ የሚለው የሚከተለውን ነው፡፡ እንግዲህ ሕገ መንግስት የሕጎች ሁሉ የበላይ እያሉ የሚጭፍሩትን ይሄንኑ ሰነድ መሠረት ባደረገ አዲስ አበባ በግልጽ ራሷን የቻለች ከተማ እንደሆነች እየታወቀ በጉልበት ከሕግ አግባብ ውጭ አዋጅ እስከማውጣት የተሄደበት ሂደት በምን ምክነያት ነው፡፡ የሕገ መንግስቱ አንቀጽ 49 እንደሚከተለው ይነበባል፡፡ ይቅርታ አማርኛው ስላላገኘሁት ነው

ሕገመንግስቱ በግልጽ የሚለው ከላይ እንደምታነቡት ነው፡፡ ለመሆኑ

ልዩ ጥቅም ምንድነው? እንደምታነቡት ልዩ ጥቀም የተባለው የአዲስ አበባ ከተማና የኦሮሚያ ክልል የአስተዳደር ወሰን ስለሚጋሩና አዲስ አበባ ብዙ አገልግሎቶች ከኦሮሚያ ታገኛለች በሚል ተሳቢነት አዲስ አበባ ለሚቀርብላት አገልግሎት ተመጣጣኝ የሆነ የገንዘብ ሊሆን ይችላለ ወይም የልማት ሥራ ለኦሮሚያ ከምታገኘው ገቢ እንደምታስብ እንጂ የኦሮሞ ጥቅም ማለት አደለም፡፡ በደንብ ይነበብ

የሰሞኑ የኦሮሚየ መንግስት መግለጫ ከሕግ አንጻር፡ በአዲስ አበባ ጉዳይ ላይ የይገባኛል ይቅርና በሕግ የአዲስ አበባ አስተዳደር ካልፈለገ የክልሉን መቀመጫን ማንሳት ይችላል፡፡ ሕግ ስለጠፋ እንጂ፡፡ ሲጀምር የኦሮሚያ ክልል ጽ/ቤት አዲስ አበባ ውስጥ በልዩ ጥቅምነት ከሚታሰቡት የአዲስ አበባ አገልግሎት ነው፡፡

አዲስ አበባ የማን ናት? በተፈትሮም በሕግም አዲስ አበባ የነዋሪዎቿ ነች፡፡ ይሄ አሻሚ ያልሆነ እውነት ነው፡፡ ይሄ አዲስ አበባ የሁሉም ነች የሚል ማደናገሪያ እንዲቆም፡፡ አሁን ወሮበሎቹ ከህግ ውጭ እንደፈለጋቸው እንዲፈነጩ ስለተደረጉ እንጂ እውነት ሕግ ቢኖር እየሆነ ያለውን ትልቅ ወንጀል ነው፡፡ አገር በወሮበላ አስተሳሰብ አትመራም፡፡ ሕገ-መንግስቱ እኮ በግልጽ የሚለው የአዲስ አበባ ከተማ ተጠሪነቱ ለፌደራለ መንግስቱ ነው ነው!! ሕዝቡም ራሱ በሚመርጠው ነው የሚወከለው፡፡ አስተዳደሩም እንደዛው፡፡ ይሄ ሁሉ ነው አሁን እየተጣሰ ያለው፡፡  ለአዲስ አበባ የወለጋ ኦነግ አይስንም፡፡

አዲስ አበባን ፊንፊኔ ለማለት ያስቻላወ አዋጅ በምን ሥልጣን ነው? እነ ጀዋር በሰጡት ሰነድ ካልሆነ፡፡ የኦሮሞ ፖለቲካ አገርና ታሪክን ለማውደም ቆርጦ እየሰራ እያየንው ነው፡፡ ብዙ ሙከራ ታሪካዊ ቦታዎችን ለማውደም ብዙ ተሴሯል፡፡ ከዝቋላ አቦና አሰቦትን ጋዳማቶችን ጨምሮ፡፡ ኤሬቻን ዝቋላ ላይ አከብራለሁ ብሎ ያወጀ መንግስት ነኝ የሚል ነው እኮ፡፡ ዝዋይን ባቱ ብሎ በጉልበት ቀይሯል፡፡

ሰሞኑን አንድ ባይሳ ወቅ ወያ ለተባሉ መልስ የሰጠሁበትን አንድ ዐለም ሰው ከቅንነት መሰለኝ በጽሁፌ አስተያየት ሰጥቷል/ለች፡፡ አስተያየት ሰጭው የባይሳ አመለካከት ትክል ነው ባይ ነው፡፡ አደለም፡፡ ባይሳ ሕገመንግስቱን የተረጎመው በኦሮሞነት እንጂ ስለሕሊናና እውነት አደለም፡፡ አዲስ አበባን የኦሮሚያ ዋና ከተማ ነችና ኦሮሚያ መብት አለው እያለን ነው፡፡ ኦሮሚያ አዲስ አበባን ለዋና ከተማነት መረጠ ከተማዋም ከኦሮሚያ ተጠቃሚ በመሆኗ የኦሮሚያን መንግስት ጽ/ቤቶች ለማስተናገድ ፍቃደኛ ሆነች እንጂ ኦሮሚያ በከተማዋ ላይ እንዲወስን አደለም፡፡ በግልጽ እኮ የኦሮሚያ መንግስት በአዲስ አበባ በጎ ፈቃድ ነው መቀመጫውን አዲስ አበባ ላይ ያደረገው፡፡ ሕጉ በግልፅ የሚተረጎመው እንደዚህ ነው፡፡ የአፍሪካ ሕብረት አዲስ አበባ ላይ ዋና ከተማውን ስላረገ የኢትዮጵያ አስተዳዳሪ አደለም፡፡ ነገሩ ባጎረስኩ እጄን ተነክስኩ አይነት ነው፡፡ ለመሆኑ ግን የኦሮሚያ መንግስት ነኝ ባዩ አዲስ አበባን ይቅርና ኦሮሚያን የማስተዳደር ሕጋዊነት አለው?ይሄ ለሁሉም ክልልች ተመሳሳይ፡፡ ዘሬ ኦሮሚያን የሚያስተዳድረው መንግስት ሳይሆን ኦዴፓ የተባለ የኦሮሞ ቡድን ነው፡፡ ሕግና ዲሞክራሲ ቢኖር የሚወሰነው በሕዝብ ድምጽ ነው፡፡ ቀጥሎ ራሱን የኦሮሞ ነኝ እያላና ስለሌሎች አያገባኝም እያለ መንግስት ሊሆን አይችልም፡፡ የብዙ ክልል ሕገ-መንግስ ሰነዶች በግልጽ ጽረ-ሕዝብ አንቀጾችን ነው የሚጠቀሙት፡፡ የኦሮሚያው ሕገመንግስት የክልሉ የበላይ ባለሥልጣን ኦሮሞ ነው ነው የሚለው፡፡ በክልሉ የሚኖሩ ሌሎች ሕዝቦች ሥልጣን የላቸውም፡፡ የሱማሌውም ሌላውም እንደዛ ነው ከአማራ ክልል ሕገ-መንግስት በቀር፡፡ የፌደራል መንግሰት ተብዬው እንዲህ ያለው ሕገ-ወጥ እንቀጽ በሕገ-መንግስታችን በአሉት አውጥተው ዝም ነው ያለው፡፡ እንደ እውነቱ አብዲ ኢሌ ኦሮሞን ከጂግጂጋ ሲያሶጣ ከክልሉ ሕገ-መንግስት አንጻር ትክክል ነው፡፡

ለለማ አንድ ብርሀኑ ሌንጂሶ የተባለ አክራሪ ኦሮሞ የፌንፊኔን ጉዳይ በፍጥነት አንድታስበብት ብሎ የጻፈለትን አነበብኩት፡፡ እንግዲህ በሕግና ስርዓት እንጂ የማንም ወሮበላ በሚሰጠው ትዕዛዝ መንግስት መሆን አይቻልም፡፡ ለማ በዚህ ቁማር ውስጥ ገብቶ ከሆነ ይሞክረው፡፡ አዋጅ ሲያወጡ እነጀዋር ጽፈው ሰጥተዋቸው ነበር፡፡ አሁን አዋጁን ባለመተግበራቸው ችግር ነው፡፡ ይሄ አዋጅ ገና ብዙ ጥያቄ ማስነሳቱ አልቀረም፡፡ አሁን ሕዝብ ነቅቷል፡፡ በዱላና በገጀራ እንወጣዋለን በሚል አስተሳሰብ የት እንደሚደረስ እናያለን፡፡

ሰሞኑን ኢሳት የተሳሳተ ዜና አወጣ ተብሎ የኦሮሚያ መንግስት እከሳለሁ ፍቃዱም መነጠቅ አለበት አለ ተብሎ ፌስ ቡክ ላይ አይቻለሁ፡፡ ኢሳት ይሳሰታል፡፡ ውስጥም ችግር አለ፡፡ የኦሮሚያው መንግስት ግን የተባለውን ብሎ ከሆነ አላማው ኢሳትን ሕግ ስለተላለፍ ሳይሆን ለማጥፋት ነው፡፡ በይፋ አዲስ አበባን በቁጥጥር ስር ለማድረግ በሁሉም ተዘጋጅተናል፡፡ ቄሮን የጀመርከውን ጨርስ ብዬ መልዕክት ማስተላለፍ ብቻ ነው ለእኔም ሥራ ቀለለልኝ እየላ ሲደፋ የነበረው ወሮበላ ሲያስተላለፍበት የነበረውን ሚዲያ እየሰራ ኢሳት የተሳሳተ ዜና ዘግቧል ተብሎ ፍቃደ ለመንጠቅ፡፡ ይሄው ተመሳሳይ ሻጥር ግንቦት ሰባቶችን ለመክሰስ ሙከራ ታደርጉም እንደነበር አውቀናል፡፡ ለዛም ነበር ያ በዘረኝነት የተመረዘ ሰውዬ አብይ አንዳርጋቸውን ቤተመንግስት ለምን ጋበዘ ብሎ አብእ የሆነው፡፡ ግልጽ ነው የኦሮሞ ፖለቲካ የተመሠረተው ጥላቻና ዘረኝነት ላይ ነው!

አሳዛኙ ጉዳይ ሕዝቡ ተጨቁነሀል ምናምን እያሉት በደረቅ ውሸት የጥላቻና ዘረኝነት ትርክት እየሞሉት ባዶውን እያስቀሩት ይኖሩበታል፡፡ 50 ዓመት ስለኦሮሞ ጭቆና ተወራ፡፡ ኦሮሞ ከንግዱም፣ ከኢትዮጵያዊ ማንነቱም፣ ከወሳኝነቱም ወጥቶ ዛሬ የዎረበላ ፖለቲካ ተከታይ ሆኖ ማንም ወደፈለገው ይዘውረዋል፡፡ እንደነ ጂጂና ጀዋር ያሉ ተራ ወሮበሎች የኦሮሞን ቀልብ ለመሳብ እድል ያገኙትም በዚህ ምክነያት ነው፡፡ ዛሬም ላለፉት 150 ዓመት ከተጫነህ አገዛዝ ይሉታል፡፡ ቁማርተኞቹ፡፡ ቆም ብሎ ላስተዋለው ይገርማል፡፡ ከ150ው 50ው ዓመት ይሄው ነጻ እናወጣሀለን ብለው ስለመበደሉ ብቻ እያወሩ ይባስ የራሱን እሴቶች እርግፍ አድርጎ እየተወ የወሮበሎች አስተሳሰብ ባሪያ እየሆነ ነው፡፡

አሁንም እላለሁ ኦሮሞ ነን የምትሉና ጤነኛ አስተሳሰብ ያላችሁ ሕዝቡን ታደጉት፡፡ የሕዝቡን ስነልቦና ከተጨቋኝነት መንፍስ አውጡት፡፡ የኦሮሞ ፖለቲካ ኦሮሞን እያመከነ ነው፡፡ ይሄን የኦሮሞ ፖለቲካ መንገድ አማራ ክልል እየሞከሩ ያሉ አሉ፡፡ ከወዲሁ ይተሰብበት ሳይቃጠል በቅጠል ነው፡፡ አብን የተባለው አሁን መሻሻል እያመጣ ነው፡፡ ለሕዝብ የተገዥነትና የተጨቋኝነት መንፈስ እየረጩ ሕዝብን የበታች አድርጎ ማኖር ከምንም የከፋ ወሮበላነት ነው፡፡ የኦሮሞ ፖለቲከኞች ኦሮሞን ያደረጉት እንደዛ ነው፡፡ ወያኔና ኦነግ በአማራ ላይ ዘመቻ የከፈቱ መስሏቸው ነፍጠኛ ምናምን ብለው ሊያሸማቅቁ ሞከሩ፡፡ የሚገርመው የነፍጠኝነት ስም ለአማራው ጥሩ መንፈስ ነው የሆነው፡፡ ተጨቆንክ ከመባል ጨኮንክ መባል የተሻለ ነው፡፡ እንጂመ ኦነግና-ወያኔ ብዙ ሞክረው ነበር፡፡ አሁን የሱማሌ ክልለ ፕሬዘዳንት የሆኑት ሙስጠፌ ተጨቁነናል ብሎ ሞቆዘመን ከመጠሉ፡፡ ተጨቁነናል የአስተሳሰብ ችግር እንጂ እውነት ላይ የተመሠረተ አለመሆኑን ከዚህ በፊት ሲናገሩ ነበር፡፡ ዛሬ የሱማሌን ሕዝብ እየታደጉት ነው፡፡ ተጨቁኜአለሁ ከሚለው አስተሳሰብ ለአገር ግንባታና ታሪክ ድርሻ አበርክቼአለሁ የሚሉ ብዙ የሚል ትርክቶችን ብዙ የሱማሌ ምሁራን አሁን እየተናገሩ ነው፡፡ የኦሮሞ ትልቁን ድረሻ ያበረከቱ አባቶችን ሁሉ እርግፍ አርጎ መተው ብቻም ሳይሆን ጭራሽ ከአማራ ጋር ተባብረዋል በሚል ከጠላቶች እንደ አንዱ ቆጥሮ ዛሬ ባዶውን እነጀዋር ይጫወቱበታል፡፡ ጎበና ደጬን ያለከበረ ኦሮሞ መቼም ቢሆን እራሱ ሊከብር አይችልም፡፡ ታላላቅ ጀግኖችን ስማቸውን እንኳን ለመጥራት ይቀፈዋል፡፡ ኦሮሞን በአገር አስተዳደርም ሆነ ልዕለና ከፍ ያደረገው ሚኒሊክ ዛሬ ኦሮሞን ስሙ ሲጠራ ያስደነብረዋል፡፡ በተሞላው የዘረኛና የጥላቻ ትርክት ከ150 ዓመት በፊት በስኬታማነቱና ለዓለም አዲስ ምዕራፍ ከፋች በሆነው ሚኒሊክን እጠላለሁ ብሎ ይሄው ዛሬ ዓለም ሚኒሊክን በክብር ባነሳ ቁጥር ይሄው እየባነነ ይኖራል፡፡ የኃይለስላሴ ሐውልት በአፈሪከ ዩኒየን ለመን ተሰራ ብሎ በጣላቻና ዘረኝነት ይቃጠላል፡፡ እንግዲህ ዘረኝነትና ጥላቻ እንዲህ ነው፡፡ እውነት፣ ፍቅርና ታላላቆች በተነሱ ቁጥር እየደነበሩ መኖር ነው፡፡ እንግዲህ አለም የሚያውቀው እውነተኛውን ታሪክ እንጂ እነተስፋዬ ገ/አብ የፃፉትን የጥላቻ ድግምት ወይም የኦነጋውያንን ስብከት አደለም፡፡ የእኔ የሚለው አንደም ነገር እንዳይኖረው አድርገው ይነግዱበታል፡፡ ኦሮሚያን ከንኦሮሞቲ፣ ፊንፊኔን ሀንዱራ ኦሮሞቲ፡፡ እያሉ እንደፈለጋቸው ይጋልቡታል፡፡ ኦሮሞን ለመምራት የጥላቻና ዘረኝነት ንግግሮች ወሳኝ ናቸው፡፡ ለዛም ይመስላል የሰሞኑ ብዙ የሕዝብ ድጋፍ የነበራቸው የኦዴፓ መሪዎች ንግግር ኦሮሞን ለማስደሰት በሚል፡፡  በኋላ እንዲህ በአለ ሁኔታ ከታሪክም ከድርሻም ባዶ አድርገው ለእነዙ መሣሪያነት ይጠቀሙበታል፡፡

ዛሬ እነ አብይ በሰጧቸው አድል እንቅልፍ አጥተው ከኦሮሚያ አልፈው ሌሎችን ክልሎችንም ሠላም ለማሳጣት እየሰሩ ነው፡፡ የሲዳማው እንቅስቃሴ በኦሮሚያው አክራሪ ቡድን የሚታገዝ እንደሆነ እንረዳለን፡፡ አይጥ ላመሏ የድመት አፍንጫ ትልሳለች ሆነና ሲዳማም ውስጥም አሁን እየደነፋ ያለ ቡድን ተፈጥሯል፡፡ ሲዳማ ክልል አደለም አገር መሆን መብቱ ነው፡፡ አዋሳን ግን አያገኛትም፡፡ ይሄ የወሮበላነት አመለካከት ዛሬ የኦሮሞው ወሮበላ ቡድን ጃስ እንዳላቸው የሚቀጥል መሰሏቸዋል፡፡ እንደእውነቱ ኦሮሚያም ሲዳማም ከኢትዮጵያ ውጭ አንኳንስ ሁለቱ ውስጥ እርስ በእርስ ሳምንት መቆየት አይችሉም፡፡ ዛሬ ሌሎች ኃላፊነት የሚሰማቸው ጋር አብረው ስለሚኖሩ እንጂ ሕዝብና አገር ለመምራትማ ይሄው የምናየው ነው፡፡

አብይ አህመድና ለማ ምን አልባት ተቸግራችሁ ይሆናል ግን ብዙ ሰው አሁን ላይ ሊሰማችሁ በሚችልበት አደለም ድርጊታችሁ ሁሉ፡፡ እያሴራችሁ ከሆነ የትም አትደርሱ፡፡ እዚህ የደረሰችሁት በኢትዮጵያዊነት እንጂ በኦሮሞነት እንዳልሆነ ታውቁታላችሁ፡፡ ከኦሮሞ ይልቅ ትልቁ ደጋፊያችሁ ሌላው ነበር፡፡ አብዛኛው ኦሮሞ ሊደግፋችሁ የሚችለው ሌላውን መጥላታችሁን ሲያውቅ ነው፡፡ ይሄ አስተሳሰብ ነው ኦሮሚያ ውስጥ አጅግ ተንሰራፍቶ ያለው፡፡ አቋማችሁን ግልጽ አድርጉ፡፡

ሰሞኑን ጌታቸው ረዳ በዋልታ ቀርቦ ሲናገር ሰማሁት፡፡ ብዙ እውነቶች አሉት ሰውዬው፡፡ ለዛሬ ችግር የዳረገን የወያኔ-ኦነግ ጥምር ሴራ እንደሆነ አውቃለሁ፡፡ ጌታቸው ረዳ ሲናገር፡፡ ኦሮሚያ ውስጥ ትልቁን ዝርፊያ ሲፈጽም የነበረው የኦሮሚያ አስተዳደር ነው ሲል፡፡ ከእውነትነቱም በላይ በቁጭት ነው፡፡ እኔም እረዳለሁ፡፡ አሁን በወያኔ የምናመካኝበት ጊዜ አደለም፡፡ በግልጽ እየታየ ያለው የኦሮሞ የወሮበላ ፖለቲካ አስተሳሰብ አገርን እየተገዳደረ መሆኑ ነው፡፡ ለወያኔ ጥሩ አጋጣሚ ሊሆን ይችላል ግን ከኦነግ ወያኔ በብዙ እንደሚሻል አሳምሬ አውቃለሁ፡፡ ኦነግ ማለት ጫካ ውስጥ የነበረው እንደይመስላችሁ፡፡

ሰሞኑን ቴድሮስ ጸጋዬ ብዙ መረጃዎችን ለሕዝብ ይፋ እያደረገ መሆኑን ተከትሎ ብዙዎቻችን ልጁን ስናወግዘው ከነበረው ጊዜ አንጻር በራሳችን እያፈርን ነው፡፡ ቴድሮስ የራሱ ተልዕኮ ሊኖረው ይችላል፡፡ የሚያቀርባቸው መረጃዎች ግን ወሳኝ ናቸው፡፡ ሰሞኑን አብይ የሴቶች ቀንን አስመልክቶ ጀግና የለም ብሎ የተናገረውን የተቸበት እይታውን አድንቄያለሁ፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥማ ጀጋ ሞልቶ ነበር፡፡ ቢያንስ አገሪቱን እስከዚህ ያደረሱ ዛሬም ከወሮበላ ጋር ስልጣንና ሠራዊት ሳይኖራቸው አገራቸውን ለመታደግ ትንቅንቅ የየዙ አሉ፡፡

ቅዱስ አምላክ እግዚአብሔር አገራችንን ይጠብቅ! ለሁላችንም ማስተዋሉን ይስጥ! አሜን!

ሰርፀ ደስታ