‹‹በሴትነቴና በማንነቴ ላይ ተመስርተው ስድብና ማንቋሸሽ ፈጽመውብኛል›› ቀለብ ስዩም


#Ethiopia #HumanRights #KelebSeyoum

ስም፡- ቀለብ ስዩም
ዕድሜ፡- 28
አድራሻ፡- አማራ ክልል፣ ሰሜን ጎንደር ዞን፣ ምዕራብ አርማጭሆ
አሁን በእስር የምገኝበት ቦታ፡- በአዲስ አበባ ማረሚያ ቤት፣ ቃሊቲ እስር ቤት
ለእስር የተዳረግሁበት ምክንያት፡- በሽብር ወንጀል ተጠርጥረሻል ተብዬ ነው የታሰርሁት
በይፋ የተመሰረተብኝ የክስ አይነት፡- አርበኞች ግንቦት ሰባት ከተባለ የሽብር ድርጅት አመራሮች ጋር ግንኙነት በማድረግ ድርጅቱን ለመቀላቀል ልትጓዝ ነበር በሚል የጸረ-ሽብርተኝነት አዋጁን አንቀጽ 7(1) በመተላለፍ በማናቸውም መልኩ በሽብርተኛ ድርጅት ውስጥ መሳተፍ የሚል ክስ ነው የፌደራል አቃቤ ህግ ያቀረበብኝ፡፡

በእስር በምገኝበት ወቅት የሚከተሉት የመብት ጥሰቶች ተፈጽመውብኛል:
1. ለእስር ሲዳርጉኝ የፍ/ቤት ማሰሪያ ትዕዛዝ አላሳዩኝም፡፡
2. ማዕከላዊ ፌደራል ወንጀል ምርመራ ካሰሩኝ በኋላ ለቤተሰቤ ያለሁበትን ሁኔታ ለማሳወቅ ተከልክያለሁ፡፡
3. ቤተሰቦቼ መታሰሬን ከሰሙም በኋላ ለአንድ ወር ያህል በፍጹም እንዳላገኛቸው/እንዳይጠይቁኝ ተደርጌያለሁ፡፡
4. በመርማሪዎቼ ድብደባ ተፈጽሞብኛል፡፡
5. በሴትነቴና በማንነቴ ላይ ተመስርተው ስድብና ማንቋሸሽ ፈጽመውብኛል፡፡
6. በግዳጅ ቃል እንድሰጥ አድርገውኛል፡፡
7. በይፋ ክስ ተመስርቶብኝ ቃሊቲ እስር ቤት ካዛወሩኝ በኋላም የጠያቂ ገደብ ተጥሎብኛል፡፡ እኔን መጠየቅ የፈለገ ሰው ሁሉ እንዲጠይቀኝ አይፈቀድም፤ ቀድሞ ስማቸው በእስር ቤት አስተዳደሩ ከተመዘገቡት ውጭ አይፈቀድም፡፡
8. የመጠየቂያ ሰዓት ገደብም ተጥሎብኛል፡፡ እኔ መጠየቅ የሚፈቀድልኝ ከ6፡00-6፡30 ለሰላሳ ደቂቃዎች ብቻ ነው፡፡
ለእስር የተዳረግሁት ልክ የዛሬ ሁለት አመት ነው፡፡ ለስራ ፍለጋ ከጎንደር ወደ አዲስ አበባ በመጣሁበት ወቅት ነው ተይዤ የታሰርሁት፡፡ ወደ አዲስ አበባ የመጣሁት ደካማ እናቴንና የስምንት ወር ህጻን ልጄን ትቼ ነበር፡፡ ምክንያቴ ደግሞ እራሴንም ቤተሰቦቼንም ለመርዳት የሚያስችል ስራ አገኝ ይሆናል በሚል ነበር፡፡ በዚህ ሁኔታ ባላሰብሁት መንገድ ታሰርሁ፡፡ አሁን ላይ በተከሰስሁበት ክስ የአራት አመት እስር ቅጣት ተፈርዶብኝ ቃሊቲ እገኛለሁ፡፡
ትምህርት እስከማስተርስ ዲግሪ ተምሬያለሁ፤ ማስተርሴን ጎንደር ዩኒቨርሲቲ ነው የሰራሁት፡፡ ጎንደር አርማጭሆ በመንግስት መስሪያ ቤት የሴቶች ጉዳይ ቢሮ ውስጥ እሰራ ነበር፡፡ ሆኖም በፖለቲካ አመለካከት ልዩነቴ ምክንያት ተባርሬያለሁ፡፡ የአንድነት ለፍትህና ዴሞክራሲ ፓርቲ አባል ነበርሁ፡፡

ሐምሌ ፭ ፪፼፰ (July 11 2016)! – “የታገልኩት አምባገነን ስርዓት ለማስወገድ እንጅ ማንኔትን ቀይሬ ትግሬ ለመሆን አይደለም።” ኮ/ል ደመቀ ዘውዱ

(ቬሮኒካ መላኩ)

• “የታገልኩት አምባገነን ስርአት ለማስወገድ እንጅ ትግሬ ለመሆን አይደለም።” ኮሌኔል ደመቀ ዘውዱ

• “እኛ አማራነታችን በማመልከቻ ለማምጣት አይደለም የምንታገለው”  አታላይ ዛፌ

• “አማሮች ምንም እንኳን ለጊዜው ያመኑ ቢመስሉም አመች ጊዜ መርጠው ለማጥቃት አድብተው ይጠባበቃሉ።” ሩዶልፎ ግራዚያኒ

• “በማይቆጣጠሩት የፍጥነት ደረጃ እያደገና እየጨመረ የመጣውን አማራ የሚባለውን ብሄር ገስጋሴ እኛ አውሮፓውያን ፖሊሲ አውጥተን በአጭር ካልቀጨነው አፍሪካን አልፎ ለአውሮፓውያን መስፋፋት ትልቅ እንቅፋትና ተጋዳሮት እንደሚሆን አትጠራጠሩ።” Baron Roman Prochazka.

መሬት እንደ ንብረት ተቆርሶ አይወሰድ፣
ወልቃይት አማራ ነው ሁሌም የትም አይሄድ።

ዛሬ ብትወስዱት ነገ ይመለሳል፣
ታሪኩን ተነጥቆ ማንስ ይቀመጣል።

ከጥንት እስከ ዛሬ ከቀን እስከማታ፣
አማራ በወልቃይት አይወጣም ጡረታ።

ገና መች ገባችሁ የአማራ ማንነት፣
ክብር እንደሆነው ለመብቱ መሰዋት።

የተብላላው ገነፈለ ። የተናፈቀው ደረሰ ።ጎንደር አመፁን ባረከው። የአማራ አርሶአደር የሀምሌ ጎርፍ ሆነ።ግምባር ለግምባር ከአጋዚ ጋር ገጠመ። ደመቀ የሚባል አብሪ ኮኮብ የፌደራል ፖሊስ መለዮ ከነጭንቅላታቸው ቀነጠሰው ። ቦደሰው። ሀምሌ 5 ቀን 2008 አም የነፃነት ጉዞ መጀመሪያው ችቦው ተለኮሰ።

አንድ ህብረተሰብ ባላሰበውና ባልጠበቀው አይነት ከአንድ መራራ የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚና የሶሻል ቀውስና ክስረት ውስጥ ድንገት በተዘፈቀ ጊዜ በግለሰቦችም ሆነ በማሀበረሰብ ላይ ብዙ አሳዛኝና አስቀያሚ ድርጊቶች ይፈፀማሉ። ድህረ ግንቦት 20 ኰድኩዶ ካስወለደው የቀውስ ዱብ ዕዳዎች አንዱ ባለፉት 25 አመታት በአማራ ላይ የደረሰው ዱብዳ ነው። አማራ ተከዜን አሻግሮ አራት ኪሎ ባደረሳቸው ለምድ የለበሱ የተኩላ መንጋ ባለፉት አመታት ሲነከስና ሲዘነጠል ኖሯል። አማራ በእነዚህ አመታት የደረሰበት ቀውስና ክስረት ምን ያህል የሚጎመዝዝ መራራ ሰፍነግ መሆኑን እኛ ከአማራ ከአብራኩ የወጣን ልጆቹ በደንብ እንገነዘባለን።

ይህን ሁሉ ስቃይ ሲቀበል የኖረ የአማራ ሕዝብ፣ የውስጡን ረመጥ በአደባባይ ለማሰማት በአገኘው አጋጣሚ ሲያጉረመርም ነበር ።

አማሮች በጭቆና ብዛት ገመምተኛ የሆነውን ስሜታቸውን ለማስታመም በውጭም በውስጥም እስከ ሀምሌ 5 መባቻ ድረስ በየፊናቸው እንጉርጉሮ ማሰማት ጀመሩ። ሀምሌ 5 ሌሊት ለአመታት ሲበስል እና ሲንተከተክ የነበረው የአማራ ህዝብ አመፅ እንደ እሳተ ገሞራ ፈነዳ ። በዚች ታሪካዊ ቀን አማራ የመጨረሻውን መጀመሪያ የትግል ጉዞ ጀመረ።

የአማራ የፀረ ወያኔ አገዛዝ ትግልና የነፃነት ገድል ተመዝግቦ በሚገኝበት ምእራፍ ውስጥ ሀምሌ 5 ልዩና ሰፊ ምዕራፍ ይዛለች። ባለፉት አመታት አማራ ብዙ ጊዜ ወድቆ ተነስቷል።አለቀለት ሲባል አገግሟል። ጠላቶቹ ቀብረነዋል ሲሉ ነፍስ ዘርቷል። ያን ሁሉ ዘመን አልፎም ዛሬ የነፃነት መንገድ ይዞ ለሌሎች መሰሎቿ በአርአያነት የሚጠቀስ የጀግንነት ተምሳሌት ሆኗል።

ነጻነት በገንዘብ የማይተምኑት፣ በስጦታ የማይደልሉለት የሰው ልጅ ፍላጎት መሆኑን አማራ ይረዳል። ድህነት፣ ማጣት፣ ችግርና የመሰለው ምንም አይነት መከራ ቢመጣ የአማራ ህዝብ ነጻነትን ለድርድር እንዲያቀርቡ አያደርጋቸውም። ነጻነት ክብር ነው፤ ክብር ደግሞ በምድር ላይ ለሰው ልጅ የተሰጠ ጸጋ ነው። ይህን ደግሞ ከምንም ከማንም በላይ አማሮች ያውቁታል።

ሚስማር ሲመቱት እንዲጠነክር ባለፉት አመታት በአማራ ህዝብ ላይ የደረሰው በደል እርሾ ሆኖ የህዝቡን ወኔ ይባስ ቀሰቀሰው እንጂ ወደኋላ አልመለሰውም። ተስፋ ሊያስቆርጡ የሚችሉ እጅግ በርካታ ምክንያቶች ቢደረደሩም ክብርና ነጻነትን ማቆየት ግን ከሁሉ በልጠው አመዘኑ።

ቋንቋ ያልተደባለቀባቸው፣ ቀለማቸው ያልደበዘዘ ባቸው፣ ባህል ያልተሰወረባቸው፣ ውበታቸው ያልተበረዘባቸው የራሳቸው ማንነት ያልጠፋቸው ልጆቻቸው ያለአንዳች ሃፍረት አንገታቸውን አቅንተው በኩራት እንዲቆሙ አደረጋቸው።

እነዛ ብርቱ የአማራ አርበኞች የህዝባቸው መልክ ይቀየር ዘንድ ለጠላት እጅ አልሰጡም፤ አልፈቀዱምና። አማራ ዛሬ ትጥቁን አልፈታም የጠመንጃው አፈሙዝ የጠላትን ፋሽስታዊ ጠረን እያነፈነፈ በመቅጣት ላይ ነው።

በጣም አስቸጋሪ በሆነ ሰአት አካላዊ ጥንካሬና የሞራል ሀቀኝነት በማሳየት ለሚያምኑበት ነገር እድላቸውንና ህይወታቸውን ለህዝባቸው አሳልፈው የሚሰጡ ሰዎች “ሄሮ ” ወይም ጀግና ይባላሉ ። አማራ በአለፈው ታሪኩ እልፍ አእላፍ ጀግኖችን ያፈራ ህዝብ ነው። ስለሁሉም የአማራ ጀግኖች ለመፃፍ መሞከር አባይን በጭልፋ ቀድቶ አለመጨረስ መሞከር ነውና ለጊዜው የዛሬዋን ቀን ስለሚያስታውሰው አንዱን ጀግና እንዘክራለን። ይህ የአማራ ጀግና ኮሌኔል ደመቀ ዘውዴ ይባላል።

የደመቀ ዘውዴን ክብር ስብእናና ግሑስ ባህርይ አሟልቶ ለመግለፅ እጅግ በጣም ያስቸግራል ። ምንም አይነት የብዕር ሀይል ሊገልፀው የማይችል ሆኖ ይሰማኛል። ኮለኔሉ የነጠረ የጀግና አበጋዝ ነው።

የደመቀ ዘውዴ ምድራዊ ህላዌ ግብ የተነደፈው ለህዝቡ የነፃነት ዋስትና መስጠት ነው። በዚህም ምክንያት የራሱ ግለኛ ኑሮና ህይወት ዶጋመድ ቢሆንና አፈር ድሜ ቢግጥ ጨርሶ ደንታው አይደለም ። ለግሉ ጥቅምም ሆነ ዝና ለራሱ ምቾትም ሆነ ብልፅግና በፍፁም አያልምም። ደመቀ ዘውዴ ነፃ አእምሮና ወታደራዊ ጥበብ ያጣመረ ለሚያምንበት ግንባሩን የማያጥፍ ጀግና ነው።

ኮሌኔል ደመቀ ዘውዴ የወልቃይት አማራ ህዝብ በገዛ መሬቱ በገዛ ወንዙ በመጤዎች የሚደርስበትን ግፍ እና ስቃይ አንገሽግሾት ይሄን ጭቆና አሽቀንጥሮ ጥሎ ለህዝቡ የነፃነት ሻማ ለመለኮስ የተጋ የዚህ ታሪካዊ ቀን አስጀማሪ አብሪ ኮኮብ ነው። ሀምሌ 5 ስትነሳ ደመቀ ዘውዴ ፣አታላይ ዛፌ እና እልፍ አእላፍ ጀግና አማሮች አብረው ይታወሳሉ።

የኮሌኔል ደመቀና ጓደኞቹ መንፈስ ዛሬም ከህውሃት ማጎሪያ አዘቅጥ ውስጥ ሆኖም አማሮችን ይመራል። የወልቃይት፣ የአርማጭሆ ተራራዎች ድምፁን እየተቀባበሉ ያንቆረቁሩታል። ድል አይቀሬ መሆኑን ይዘምሩለታል።

የኢህአዴግ መንግስት ጨካኝ ወይስ ጨቋኝ?

“የእንካ ግን አትንካ ፖለቲካ” በሚለው ፅሁፍ የኢህአዴግ መንግስት ጋዜጠኞችን፥ ጦማሪያን፣ ፀኃፊዎችን፣ የመብት ተሟጋቾችንና ተቃዋሚ የፖለቲካ መሪዎችን በፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ አማካኝነት ለእስራትና ስደት እንደሚዳርጋቸው ተመልክተናል። በተመሳሳይ፣ በሰላማዊ ሰልፍ ተቃውሞና አቤቱታቸውን ለመግለፅ አደባባይ በወጡ ዜጎች ላይ ያልተመጣጠነ የኃይል እርምጃ በመውሰድ ብዙዎችን ለሞት፣ የአካል ጉዳትና እስራት ዳርጓል። ነገር ግን፣ የኢህአዴግ መንግስት በፖለቲካው ውስጥ ንቁ ተሳትፎ የሚያደርጉ ዜጎችን ለሞት፥ እስራትና ስደት የሚዳርግበት መሰረታዊ ምክንያት ምንድነው? በተለይ ደግሞ ለአመፅና ተቃውሞ በወጡ ዜጎች ከመጠን ያለፈ የኃይል እርምጃ የሚወስደው ጨካኝ ወይስ ጨቋኝ ስለሆነ ነው? በመሰረቱ፣ አንድን መንግስት ጨካኝ ወይም ጨቋኝ ብሎ ለመፈረጅ በቅድሚያ የመንግስታዊ ስርዓቱን መሰረታዊ ባህሪ ማወቅ ያስፈልጋል።

የዴሞክራሲያዊ መንግስት ተግባራዊ አንቅስቃሴ የሚመራው በእኩልነት መርህ ነው። የአምባገነን መንግስት ሥራና ተግባር የሚመራው ደግሞ በፍርሃት ነው። አምባገነኖች ሀገርና ሕዝብ የሚመሩት በፍርሃትና በማስፈራራት ነው። በመሆኑም አምባገነን መሪዎች ያለ ፍርሃት ሀገርና ሕዝብን ማስተዳደር አይችሉም። “ለምን?” የሚለውን ጥያቄ ለመመለስ በቅድሚያ ስለ መንግስት አፈጣጠርና ዓላማ የተወሰኑ ነጥቦችን እንመለክት።

በተወሰነ አከባቢ የሚኖሩ ሰዎች (ሕዝቦች) የራሳቸውን መንግስት የሚመሰርቱበት መሰረታዊ ምክንያት ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴያቸው በሕግና ስርዓት እንዲመራ ለማድረግ፣ በዚህም የሁሉም ዜጎች መብት፥ ነፃነትና ተጠቃሚነት የተረጋገጠበት የጋርዮሽ ስርዓት እንዲኖር ለማስቻል ነው። በዚህ መሰረት፣ የመንግስት ድርሻና ኃላፊነት የሁሉንም ዜጎች መብት፥ ነፃነትና ተጠቃሚነት ለማክበርና ማስከበር የሚያስችል አስተዳደራዊ ስርዓት መዘርጋት ነው። ለዚህ ደግሞ አስፈላጊ የሆኑ አዋጆችን፥ ደንቦችንና መመሪያዎችን ማዘጋጀት፣ የሁሉንም ዜጎች መብትና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የሚያስችል ስራና አሰራር መዘርጋት፣ የአፈፃፀም ሂደቱን መከታተልና ማሻሻል አለበት።

ከላይ በተጠቀሰው መሰረት፣ የአንድ መንግስት መሰረታዊ ዓላማ የሁሉም ዜጎች መብት፥ ነፃነትና ተጠቃሚነት የተረጋገጠበት ፖለቲካዊ ስርዓት መዘርጋት ነው። ስለዚህ፣ የመንግስት ስራና አሰራር በእኩልነት መርህ ላይ የተመሰረተ መሆን አለበት። ከዚህ አንፃር፣ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ከመንግስት መሰረታዊ ዓላማ ጋር በቀጥታ የተቆራኘ ስለመሆኑ መገንዘብ ይቻላል። ከዴሞክራሲያዊ ስርዓት በተለየ አምባገነናዊ ስርዓት የተወሰነ የሕብረተሰብ ክፍልን የበላይነትና ተጠቃሚነት በማረጋገጥ ላይ የተመሰረተ ነው። በመሆኑም፣ የአምባገነናዊ መንግስት ከእኩልነት ይልቅ በፍርሃት የሚመራው ነው።

የአምባገነን መንግስት ስራና አሰራር የተወሰነ የሕብረተሰብ ክፍልን መብትና ነፃነት የሚያረጋግጥና የተሻለ ጥቅምና ተጠቃሚነት እንዲኖረው የሚያስችል ነው። ይሁን እንጂ፣ እያንዳንዱ ሰው በተፈጥሮ ከሌሎች ሰዎች እኩል የመሆን፥ በእኩል አይን የመታየት ፍላጎት አለው። ስለዚህ፣ የተወሰኑ ሰዎችን፥ ቡድኖችን ወይም ማህብረሰብን ከሌሎች የበለጠ ወይም ያነሰ ተጠቃሚ የሚያደርግ ፖለቲካዊ ስርዓት ከሰው ልጅ ተፈጥሯዊ ባህሪ ጋር ይቃረናል። ስለዚህ፣ ዜጎች የአንድን ወገን የበላይነትና ተጠቃሚነት በማረጋገጥ ላይ ከተመሰረተው ፖለቲካዊ ስርዓት ጋር መሰረታዊ ቅራኔ አላቸው። በመሆኑም፣ በአምባገነናዊ መንግስት የምትመራ ሀገር ዜጎች በተለያየ ግዜና አጋጣሚ ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ ይወጣሉ።

ሕዝባዊ አመፅና ተቃውሞ የሚቀሰቀሰው “ከሌሎች “እኩል” መብትና ነፃነታችን ይከበር፣ ፍትሃዊ የሀብት ክፍፍል ይኑር” በሚል እሳቤ ነው። በዚህ መሰረት፣ የአመፅና ተቃውሞ ዓላማ የእኩልነት ጥያቄ ነው። በእኩልነት መርህ ላይ የተመሰረተ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት በአመፅና ተቃውሞ ለሚነሳ ጥያቄ ተገቢ ምላሽ ለመስጠት የሚያስችል አቅምና አሰራር ይኖረዋል። የተወሰነ የሕብረተሰብ ክፍልን የበላይነትና ተጠቃሚነት በማረጋገጥ ላይ የተመሰረተ አምባገነናዊ ስርዓት ግን የእኩልነት ጥያቄን ለመቀበልም ሆነ ለማስተናገድ የሚያስችል አቅም አይኖረውም።

በመሰረቱ፣ በአመፅና ተቃውሞ አማካኝነት የሚነሳው የእኩልነት ጥያቄ የአንድ ወገን የበላይነትና ተጠቃሚነትን ለማስቀረት ዓላማ ያደረገ ነው። ነገር ግን፣ በአምባገነናዊ ስርዓት ውስጥ በዚህ መልኩ የሚነሳ የእኩልነት ጥያቄን ማስቀረትም ሆነ ማስተናገድ አይቻልም። የእኩልነት ጥያቄ ከሰው ልጅ ተፈጥሯዊ ባህሪ ጋር የተቆራኘ እንደመሆኑ ሕዝባዊ አመፅና ተቃውሞን ማስቀረት አይቻልም። በተመሣሣይ፣ የአምባገነናዊ መንግስት መሰረታዊ ዓላማ የአንድን ወገን የበላይነትና ተጠቃሚነት ማረጋገጥ እንደመሆኑ የእኩልነት ጥያቄን ተቀብሎ ማስተናገድ አይችልም። ስለዚህ፣ ሕዝባዊ አመፅና ተቃውሞ በሰው ልጅ እና የአምባገነናዊ መንግስት ተፈጥሯዊ ወይም መሰረታዊ ባህራያት መካከል የተፈጠረ ግጭት ማለት ነው።

በአመፅና ተቃውሞ አማካኝነት በሚፈጠረው ግጭት ከዜጎች እና ከአምባገነን መንግስት አንዱ ወገን ተፈጥሯዊ ባህሪውን ያጣል። ተፈጥሯዊ ባህሪውን ያጣ ማንኛውም ነገር ሕልውናው ያከትማል። ስለዚህ፣ በአመፅና ተቃውሞ ምክንያት ወይ ዜጎች የሕይወትና አካል ጉዳት ይደርስባቸዋል፣ ወይም አምባገነኑ መንግስት በግድ ተቀይሮ ዴሞክራሲያዊ ይሆናል ወይም ይወድቃል። በዚህ መሰረት፣ ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ በወጡ ዜጎች እና በአምባገነን መንግስት መካከል የሚፈጠረው ግጭት ሕልውናን በማረጋገጥ ወይም በማጣት ውጥረት ውስጥ የሚካሄድ ነው።

ከላይ በተገለፀው መሰረት፣ አምባገነን መንግስት ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ በወጡ ዜጎች ላይ ከመጠን ያለፈ የኃይል እርምጃ በመውሰድ በሰላማዊ ዜጎች ሕይወት፥ አካልና ንብረት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ያደርሳል። ለዚህ ደግሞ ሁለት መሰረታዊ ምክንያቶች አሉ። አንደኛ፡- የእኩልነት ጥያቄ ለአምባገነናዊ ስርዓት የሕልውና አደጋ እንደመሆኑ ሕዝባዊ አመፅና ተቃውሞን በጣም ይፈራል። ሁለተኛ፡- ያልተመጣጠነ የኃይል እርምጃ በመውሰድ ከፍተኛ ፍርሃትና ሽብር መፍጠር በሌላ ግዜና ቦታ ተመሳሳይ አመፅና ተቃውሞ እንዳይቀሰቀስ ያደርጋል። በአጠቃላይ፣ የእኩልነት ጥያቄ በሚያነሱ የሕብረሰብ ክፍሎች ላይ ከመጠን ያለፈ የኃይል እርምጃ የሚወስደው በፍርሃትና ለማስፈራራት ነው። ለምሳሌ ባለፈው አመት በአዲስ አበባ ከተማ የተካሄደው የተቃውሞ ሰልፍና በመንግስት የተወሰደው እርምጃ እንደማሳያ ሊጠቀስ ይችላል፦

ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ በወጡ ዜጎች ላይ ከመጠን ያለፈ የኃይል እርምጃ በመውሰድ በዜጎች ሕይወት፥ አካልና ንብረት ላይ ከፍጠኛ ጉዳት የሚደርሰው የኢህአዴግ መንግስት በራሱ ስለሚፈራና ሕዝብን መስፈራራት ስለሚሻ ነው። ይህ የሆነበት መሰረታዊ ምክንያት ደግሞ መንግስታዊ ስርዓቱ የተወሰነ የሕብረተሰብ ክፍልን የበላይነትና ተጠቃሚነት በማረጋገጥ ላይ የተመሰረተ በመሆኑ ነው። ስለዚህ፣ የኢህአዴግ መንግስት በዜጎች ላይ የጭካኔ እርምጃ የሚወስደው ጨቋኝ ስርዓት በመሆኑ ነው።

ቁርጥ ግብር – የህውሓት ገጀራ (ካሳ አንበሳው)

ካሳ አንበሳው

Streetside fruit and vegetable store or shop Addis Ababa

የሰሞኑ የማህበራዊ ሚዲያ አጀንዳ አዲስ አበባ ውስጥ በአነስተኛ የንግድ ዘርፍ የተሰማሩ ዜጎች ላይ የተጣለው ከፍተኛ “ግብር” ነው፤ ይህ ግብር “ቁርጥ ግብር” ወይንም “Presumptive tax” በመባል ይታወቃል፤ “ቁርጥ ግብር” ታማኝ ያልሆኑ ዜጋ የሚቀላበት (የሚወገድበት) ሎሌ የሚተከልበት የህውሓት አንዱ  ስውር ገጀራ ነው:: ይህ ገጀራ ከወያኔ የዕዝ ሰንሰለት ውጭ በንግድ ተሰማርተው የተገኙትን ዜጎች ይቀስፋል፤ የወያኔ ዕዝ <<የህብረት ስራ ማህበራት፣ ጥቃቅን እና አነስተኛ  ኢንተርፕራይዝስ ወ.ዘ.ተ>> በሚባሉ ስያሜዎች የሚታወቁት ናቸው፤ የወያኔ ገጀራው ከሰገባው የሚመዘዘው በአመት አንዴ ነው፤ ብዙ ዜጎችን ሙት እና ቁስለኛ ሳያደርግ ወደ ሰገባው አይመለስም፤ የዚህ ገጀራ ሰለባ ከሆኑት መካከል ጋሽ መሐመድ ሐሰን አንዱ ናቸው::

ጋሽ መሐመድ የአካባቢውን ነዋሪ ልብስ በማጥበብ፣ በማሳጠር እና በመጠገን ስምንት ቤተሰብ የሚያስተዳድሩ ታታሪ ዜጋ ናቸው፤ ከልጅነት እስከ እውቀት የማውቃቸው በዚህ ሙያቸው ነው፤ አንድ ክፉ ቀን የህውሓት እጅ የጋሽ መሐመድን ሱቅ በርቅሳ ግድግዳው ላይ <<ማኔን፣ ቴቄል፣ ፋሬስ> ብላ ጻፈች፤ <<መዘንኩህ (በታማኝነት ሚዛን) ቀለህም ተገኝህ፣ ሱቅህም ለታማኝ ሎሌ ተሰጠች>> ስትል ነው፤  ጋሽ ማሜ ሰምተውት እንጂ አየተውት የማያውቁትን ገንዘብ እንዲከፍሉ ተጠየቁ፤ 5 ሺህ ብር! ጋሽ መሐመድን ብዙም አልደነገጡም፤ ባለመረበሻቸው የተገረሙ ወዳጅ እና ዘመዶች ጠጋ ብለው ሲጠይቋቸው ለሁሉም የሚሰጡት መልስ ተመሳሳይ ነው፤ <<5 መቶ ቢሉኝ ከልጆቼ ጉሮሮ ነጥቄ፣ ተበድሬ ወይም እቁብ ገብቼ  ለመክፍል በደከምኩ፤ አላህ ይስጣቸውና 5 ሺህ ብር ብለው ከዚህ ሁሉ ድካም ገላገሉኝ>> ይላሉ:: ጋሽ ማሜ መሰዋት ሆኑ!

ሌላው የህውሓት ቆንጨራ <<የሙያ ብቃት ማረጋገጫ>> በሚባል ይታወቃል፤ እንጀረ በመጋገር የምትተዳደር አቅመ ደካማ እናት ሳትቀር በህውሓት ሰራዊት <<የሙያ ብቃት ማረጋገጫ>> ስለሌለሽ አክንባሎሽን ስቀይ መባሏ የቅርብ ቀን ትዝታ ነው፤ እንግሊዘኛ ተናገር የተባለ ጊዜ ምላሱ ከትናጋው የሚጣበቅበት ካድሬን (ጸጋዬ በርሄን መጥቀስ ይቻላል) ባለ ሙሉ ስልጣን አንባሳደር አድርጋ የምትሾም ህውሓት አንድን እናት የእንጀራ ጋገራ  የሙያ ብቃት ማረጋገጫ ካላመጣሽ ምጣድሽን እሰብራለው ማለቷ ግርምታን ያጭራል::

ለቱርክ፣ ለሳውዲ፣ ለህንድ እና ለሎች የውጭ ሃገር <<ባለሃብቶች>> ከሊዝ ነጻ መሬት፣ 70% ብድር እና የአምስት አመት የትርፍ ግብር እፎይታ አዘጋጅታ “ኑ” << ሙሉሄ በኩሉሄ>> የምትለው ወያኔ ምነው ዜጎች ላይ እንዲህ ጨከነች? ጎዳና ላይ አንጥፎ አልያም መስኮት ቀዶ ጉሮሮውን ለመድፈን የሚወተረው ዜጋ ላይ ምነው ልቧ ደነደነ? ብሎ መጠየቅ ተበጊ ነው፤ አጭሩ መልስ <<የኢኮኖሚ ነጻነቱ የተደፈጠጠበት ህዝብ ቢጭኑት አህያ ቢጋልቡት ፈረስ እንደሆነ ስለምትረዳ፤ የኢኮኖሚ ነጻነቱ ዲሞክራሲያዊ መብትን እንደሚያስከትል ጠንቅቃ ስለምታውቅ>> የሚል ይሆናል:: በዚሁ ወደ ፍሬ ጉዳያችን (የኢትዮጵያዊያንን የኢኮኖሚ ነጻነት ያለበትን ደረጃ ወደ መዳሰሱ) እንዝለቅ::

የኢኮኖሚ ነጻነት (Economic Freedom) ዜጎች በፖለቲካ አመለካከት፣ በዘር (በጎሳ ወይም ብሄር)፣ በሃይማኖት ወ.ዘ.ተ አድሎ ሳይደረግባቸው በነጻነት፣ በመረጡትና በፈለጉት የኢኮኖሚ መስክ እንዲሰማሩ (እንዲሳተፉ) የሚያስችል የፖለቲካ-ኢኮኖሚ ማዕቀፍ ነው::

የዜጎች የኢኮኖሚ ነጻነት በኢትዮጵያ ህገ መንግስት አንቀጽ 41 “የኢኮኖሚ፣ የማህበራዊና የባህላዊ መብቶች” ውስጥ የተካተት ቢሆንም በሃገራችን ኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ነጻነት እጦት አሳሳቢ ደረጃ ላይ መድረሱን መረጃዎች ያመለክታሉ:: ይህንን ከሚጠቁሙት መረጃዎች መካከል ሄሪቴጅ ፋውንዴሽን (Heritage Foundation) እና የዎል ስትሪት ጆርናል (The Wall Street Journal) በተባሉ ተቋማት ከ1995 (እ.ኤ.አ.) ጀምሮ በየአመቱ የሚወጣው የኢኮኖሚ ነጻነት ደረጃ (Economic Freedom index) ሪፖርት ዋነኛው ነው:: ይህ አህዛዊ መለኪያ የሚያመለከተው ዜጎች በሃገራቸው ውስጥ በነጻነት (በምርጫቸው)፣ ያዋጣኛል ባሉት የኢኮኖሚ መስክ ሃብታቸውን እና እውቃታቸውን ተጠቅመው (ሌሎች ዜጎችም ይህንኑ የማድረግ መብታቸውን ሳይጋፉ) የማምርት፣ የመሽጥ እና የመለወጥ መብትን ነው::ከስር ከተመለከተው ከግራፉ ማየት እንደሚቻለው በ2013 እና 2014 (እ.ኤ.አ.) ኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ጭቆና ካለባቸው ሃገራት ውስጥ ተካታለች::

በቅርቡ ይፋ የሆነው የ2017 (እ.ኤ.አ). ይህ የሃገራት የኢኮኖሚ ነጻነት ደረጃ ሪፖርት ኢትዮጵያን ከዓለም 142ኛ፤ ከሰሃራ በታች ካሉ 46 የአፍሪካ ሃገራት ደግሞ 31ኛ አስቀምጧታል:: በዚህ ሪፖርት ኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ነጻነት ከሌለባቸው ሃገራት ውስጥ ተካታለት:: ለዚህም ዋነኛው ምክንያት ሙስና ሲሆን ሌላው ደግሞ መድሎ እንደሆነ በሪፖርቱ ተጠቅሷል:: ሪፖርቱ የመንግስት ባለስልጣናት በከፍተኛ ሙስና ውስጥ የተዘፍቁ መሆናቸውን ጠቅሶ፣ ብድር፣ የመስሪያ ቦታና የስራ ቅጥር የሚያገኙት የገዥው ፓርቲ አባላትና ደጋፊዎች መሆናቸውን አስቀምጧል::  “በመንደር ለማሰባሰብ” (Villagization) እና <<ለልማት>> በሚሉ ሰንካላ ምክንያቶች በመቶ ሺህ የሚቆጠሩ ዜጎች ያለፍላጎታቸው ከቀያቸው እንዲነሱ መደረጉ ኢትዮጵያ የምጣኔ ሃብት ነጻነት ከሌላባቸው ሃገረት ተርታ ያሳለፍት ሌላኛው ምክንያት እንደሆነ ይሄው ሪፖርት ያትታል:: ሪፖርቱ በመንግስት የተጣለው የግብር አይነትና መጠን የዜጎችን የመስራት፣ የመቆጠብና ኢንቨስት የማድረግ አቅምንና ፍላጎትን በከፍተኛ ደረጃ የሚፍትን መሆኑን በመጥቀስ ይህም ሃገሪቷን የምጣኔ ሃብት ነጻነት ከሌላቸው ሃገራት ግርጌ እንድትሰለፍ ማድረጉን ያብራራል::  ይህ ሪፖርት የግብር ስርዓቱ የዜጎችን የኢኮኖሚ ነጻነት ይጻረራል ሲል የሚጠቅሰው የስራ ቅጥር ግብር ጣሪያ 35% እና የንግድ ስራ ትርፍ ግብር 30% መሆኑን ጠቅሶ ነው:: ይህንን ሪፖርት ያወጡት ተቋማት ሰፋ ያለ ጥናት አድርገው ቢሆን ኑሮ ውጤቱ ከዚህ እጅጉን የከፋ ይሆን እንደነበር አያጠራጥርም:: ለምሳሌ ያክል በቁርጥ ግብር ስርዓት (Presumptive taxation system) በአነስተኝ የንግድ ዘርፍ የተሰማሩ ዜጎች ቆጥረውት አይደለም አይተውት የማያውቁትን የገንዘብ መጠን በግብር መልክ እንዲከፍሉ እንደሚጠየቁ፤ በዚሁም ምክንያት ንግዳቸውን ለመዝጋት እንደሚገደዱ፤ መንገድ ዳር ጫማ በመጥረግ የሚተዳደሩ ዜጎች ጭምር በወር 12 ብር እንደሚከፍሉ (እንደሚቀሙ)በሌላ በኩል ደግሞ እነ ሃጎስ ከቀረጥ ነጻ ወደ ሃገር ቤት ያስገቧቸውን የኮንስትራክሽን ማሽኖች ለመንግስት ፕሮጀክቶች ሳይቀር በሰዓት እስከ 1,000 ብር በነጭ ወረቀት እያከራዩ በግብር መልክ የሚከፍሉት ሰባራ ሳንቲም እንደሌለ ግንዛቤ ውስጥ አልገባም:: ይህቺ ናት ኢትዮጵያ!

Ethiopia, Freedom Trend

ሄሪቴጅ ፋውንዴሽን እና የዎል ስትሪት ጆርናል በጣምራ ከሚሰሩት ጥናት በተጨማሪ ለጀርመን የልማት ተቋም በዶ/ር ቲልማን አልቴንበርግ (Tilman Altenburg) ተጠንቶ “Industrial Policy in Ethiopia” በሚል ርዕስ 2010 እ.ኤ.አ. የታተመው ጽሁፍ መደምደሚያ ላይ ከደረሰባቸው ነጥቦች አንዱ የሚከተለው ነው::

“Business and politics are still strongly entwined in Ethiopia…………… party-affiliated endowments have taken many of the business opportunities left for private engagement. It is not always clear to what extent political considerations reflect the business strategies of those firms, and vice versa.” (pp. 29).

“በኢትዮጵያ ንግድ ስራና ፖለቲካ እርስ በርስ ተወታትበዋል……………….. የግል ኢንቨስተሮች ሊሰማሩባቸው የሚገቡ (የሚችሉ) አብዛኞቹ የስራ ዘርፎች በፖለቲካ ፓርቲዎች የንግድ ድርጅቶች ተይዘዋል፤ የነዚህ በፖለቲካ ፓርቲዎች የሚተዳደሩት የንግድ ድርጅቶ ስትራቴጂ ነው የፖለቲካ ውሳኔን የሚቀድመው (የሚወስኑት)? ወይንስ የመንግስት ፖለቲካዊ ውሳኔ ነው የንግድ ድርጅቶችን ስትራቴጂ የሚወስነው? የሚለው ብዙ ጊዜ ግልጽ ሁኖ አይታይም:: ” (ገጽ 29)
ይሄው ጥናት እንደሚያመለክተው ሼክ መሃመድ አላሙዲንን ጨምሮ የተወሰኑ ባለሃብቶች ከመንግስት ባለስልጣናት ጋር በንግድ ሽርክና እና ሎሎች እንዲህ ነው ተበለው ሊጠቀሱ በማይችሉ (ለህዝብ ግልጽ ባልሆኑ) ጥቅማጥቅሞች መተሳሰራቸውን ጠቅሶ እነዚህ አካለት ከሌላው የህብረተሰብ ክፍል የበለጠ የኢኮኖሚ ነጻነት እንዳላቸው ይገልጻል::

“Business, Politics, and State in Africa: Challenging the Orthodoxies on Growth and Transformation” በተሰኝው መድብል ውስጥ ተካቶ “Ethiopia: Rent-seekers and Productive Capitals” በሚል ርዕስ የወጣው የቲም ኬልሴል (Tim Kelsall) ጥናት ከላይ የተጠቀሰውን የቲልማን አልቴንበርግን መደምደሚ ያጠናክረዋል:: የቲም ጥናት የህውሓት ንብረት የሆነውን የEFFORT አመሰራረትና ሂደት በስፋትና በጥልቀት ከተነተነ በኋላ EFFORTትን በተለየ ተጠቃሚ የሚያደርጉ ፖለቲካዊ ውሳኔዎች አይወሰኑም ማለት አይቻልም ሲል ይደመድማል:: ለቲም ከልሴል ጥናት ማረጋገጫ የሚሆነው የዛሬ ሶስት የአመት ገደማ የቀድሞ ጠቅላይ ሚንስትር መለስ ዜናዊ ባለቤት ወ/ሮ አዜብ መስፍን ከዋልታ ኢንፎርሜሽን ማዕከል ጋር ያደረጉት ቃለ መጠይቅ ነው:: በዚህ ቃለ መጠይቅ በዛን ወቅት የEFFORT ዋና ስራ አስኪያጅ የነበሩት ወ/ሮ አዜብ መስፍን “መለስ ከመሰዋቱ በፊት የአምስት ዓመት የትግራይ ኢንደስትሪ በEFFORT እንዴት መፈጸም እንዳለበት የጻፍው ስትራቴጂ ነበር” ማለታቸው ፖለቲካዊ ውሳኔዋት ለEFFOR እና EFFORትን ለመሳሰሉ ተቋማት ያደሉ ናቸው ወደሚለው መደምደሚያ ይወስዳል::

በሌላ በኩል አክሴል ቦርችግሪቪንክ (Axel Borchgrevink) የተሰኙ ምሑር “Emerging Economies and Challenges to Sustainability: Theories, Strategies, Local Realities” በተሰኘው መድብል “Ethiopia: Rapid and Green Growth for All?” በሚል ርዕስ በ2014 እ.ኤ.አ. ባሳተሙት የጥናት ጽሑፍ ገዥው ፓርቲ የሚከተለውን የኢኮኖሚ ሞዴል ዜጎችን በእኩል ደረጃ ተሳታፊ ማድረግ እንደተሳነው አሳይተው ይህም በዜጎች መካከል ያለውን የገቢና የሃብት ልዩነት እንዳሰፋው አትተዋል::

ከላይ ከተጠቀሱት ጥናቶች መረዳት እንደሚቻለው የገዥው ፓርቲ፣ የመንግስት ባለስልጣናትና ደጋፊዎች በተሰማሩበት የንግድ ዘርፍ በነጻ ገበያ ስርዓት ተወዳዳሪ ሆኖ መዝለቅ አዳጋች ነው:: በገዥው ፓርቲ ስር ለተሰበሰቡት ነጋዴዎች የሚደረግላቸውን የተለየ መድሎን ተቋቁሞ ገበያ ውስጥ መዝለቅ የቻለ ነጋዴ የፖለቲካ ስልጣንን ተገን ባደረገ አሻጥር (የግድያ ዛቻንና እስርን ይጨምራል) ከገበያ እንዲወጣ ይደረጋል:: ይህ አይነት ፖለቲካዊ ደባ ከተፈጸመባቸው ባለሃብቶች መካከል የኢተዮጵያ አማልጋ ሜትድ ሊሚትድ ባለቤት የነበሩትን አቶ ገብረየስ ቤኛን መጥቀስ ይቻላል:: አቶ ገብረየስ ተሰማርተውበት የነበረው ዋነኛው የንግድ መስክ በአሁኑ ወቅት በገዥው ፓርቲ ድርጅቶች (ጉና፣አምባሰል፣ ወንዶ እና ዲንሾ) በሞኖፖል የተያዘው የማዳበሪያ ንግድ ነው:: አቶ ገብረየስ ቤኛ በአንድ ወቅት ከኢትዮጵያ ሳተላይት ቴሌቪዥን (ESAT) ጋር ባደረጉት ሰፊ ቃለ መጠይቅ በፖለቲካ አሻጥር ለ1 ቢሊዮን 700 ሚሊዮን ብር ኪሳራ ተዳርገው በመጨረሻም የሃሰት ውንጀላ እና ዛቻ በመበርታቱ ንግዳቸውን ዘግተው በስደት ይኖሩባት ወደነበረችው አሜሪካ መመለሳቸውን አስረድተዋል::

ጥናቶች እንደሚጠቁሙት የኢኮኖሚ ነጻነት የግለሰብን ብሎም የማህበረሰብንና የህዝብን ገቢና የኑሮ ደረጃን በየውቅቱ እንዲሻሻል ከፍተኛ አስተዋጾ ያደርጋል:: የኢኮኖሚ ነጻነት በተከበረበት ሃገር ዜጎች ለስራ ቅጥር የሚታጩት በትምህርት ደረጃቸው፣ በስራ ልምዳቸውና በችሎታቸው ነው:: ፍትሃዊ የኢኮኖሚ ነጻነት በታጣበት ሃገር ዜጎች ለስደት ይዳረጋሉ:: የዜጎቻችንን ህይወት እየቀጠፍ ላለው ስደት ዋነኝው ምክንያት የኢኮኖሚ ነጻነት እጦት መሆኑ ሊሰመርበት የሚገባ ጉዳይ ነው:: የስርዓቱ ባለስልጣናት “ለዜጎች ሰደት መንስሄው የግንዛቤ እጦት ነው፤ ኢትዮጵያ ውስጥ ሰርቶ መቀየር ይቻላል” ሲሉ ድንበር በማቋረጥ ላይ ያሉ ዜጎች በበኩላቸው “ሃገራችን ውስጥ ሰርተን መቀየር ይቅርና በነጻነት ሰርተን መብላት አልቻልንም” በማለት ያማርራሉ:: የጀርመን ራዲዮ የአማረኛው ፕሮግራም ክፍል “መፍትሄ የሚያሻው የስደት አባዜ” በሚል ርዕስ ጥቅምት 28, 2008 ባዘጋጀው የውይይት መድረክ ላይ ተሳታፊ የነበሩት ከሳውዲ ተመላሽ ኢትዮጵያዊ ይህንኑ ነው ያረጋገጡት::

የኢኮኖሚ ነጻነት ባልተረጋገጠባት ሃገር ህዝቦች በእኩልነት ተሳታፊና ተጠቃሚ የሆኑበት ልማት ሊመጣ አይችልም:: የዜጎች የኢኮኖሚ ነጻነት ባልተከበረበት ሃገር ሰብአዊ እና ዲሞክራሲያዊ መብቶች (ነጻነቶች) ይከበራሉ ብሎ መጠበቅ የዋህነት ነው:: እንደዘርፉ ምሁራን ገለጻ ኢኮኖሚውን የተቆጣጠረ እና የህዝቦችን የኢኮኖሚ ነጻነት የደፈጠጠ መንግስት የህዝብን ሃሳብን የመግለጽ ነጻነት ጭምር እንደተቆጣጠረ ይገልጻሉ:: ዜጎች በፖለቲካ ፓርቲ አባልነታቸውና ደጋፊነታቸው ሥራ የሚቀጠሩ፤ በፖለቲካ አመለካከታቸው ከሥራ የሚሰናበቱበት ሃገር ሰባዊና ዲሞክራሲያዊ መብት ይከበራል ተብሎ አያታሰብም:: ምርጥ ዘርና ማዳበሪያን ከገዥው ፓርቲ የንግድ ድርጅቶች (ከጉና፣አምባሰል፣ ወንዶ እና ከዲንሾ) ብቻ እንዲገዛ የተገደደ ገበሬ የልቡን ይናገራል ተብሎ አይጠበቅም:: የኢኮኖሚ ነጻነት የዜጎች ሰብአዊና ዲሞክራሲያዊ መብቶች እንዳይሽራረፉ የሚረዳ ትልቁና ዋነኛው መደላድል ስለሆነ ፖለቲካኞችም ሆኑ የሰብአዊና ዲሞክራሲያዊ መብት ተሟጋች ግለሰቦች እና ተቋማት ለዜጎች የኢኮኖሚ ነጻነት ቅድሚያ ሰጥተው መንቀሳቀስ ይገባቸዋል::

Facebook page: https://www.facebook.com/kassa.anbessaw.733

እፉኝቶቹን ተሸክመን የመጓዝ ግዴታ የለብንም – መስቀሉ አየለ

አጼ ኃይለስላሴ በአንድ ወቅት ኒውዮርክ በሚገኘው የተባበሩት መንግስታት ጽህፈት ቤት ጋዜጣዊ መግለጫ ሰጥተው ነበር። ወቅቱ የፓን አፍሪካኒዝም ስሜት ጣራ የነካበት፤ ባሪያ ፈንጋዮቹ አፍሪካን ጥለው መፈርጠጥ የጀመሩበት፣ አፍሪካውያን በንስሮቹ ባለራእይ ወጣት መሪዎች ኩዋሚ ንክሩሁማን፣ ጁሊየስ ነሬሬ፣ ጆሞ ኬንያታ ወዘተ መመራት የጀመሩበት፣ ለሶስት ሺህ ዘመን የአፍሪካ ሳይሆን የመካከለኛው ምስራቅ አካል ሆና ታሪኳን፣ ወግ፣ ባህል፣ ቋንቋና ሃይማኖቷን ጭምር ከቤተ እስራኤል ስትዋረስ የኖረችው አገራችን ለመጀመሪያ ግዜ ፊቷን ወደ ጎረቤት አፍሪካውያን የመለሰችበት እና ይልቁንም በባርነት ለኖሩት አፍሪካውያን የነጻነት ቀንዲል በመሆን የአፍሪካ ህብረትን በመናገሻዋ ያኖረችበት በዚህም እስከ ካረቢያን ያሉ አገሮች ሳይቀር ባንዲራችንን ባንዲራቸው እስከማድረግ የሔዱበት ወርቃማው የአፍሪካውያን ትንሳኤ ዘመን ነበር አስራ ዘጠኝ ስልሳዎቹ ፤

አንድ በሁኔታው የተደመመ የኒውዮርክ ታይምስ ጋዜጠኛ ንጉሱን እንዲህ ሲል ጠየቃቸው፤ “ለመሆኑ ኢትዮጵያዊነት ምንድን ነው? ”
እርሳቸውም ቆፍጠን ባለ አነጋገር “ኢትዮጵያዊነት ኩራትና ትህትና ነው” አሉት።
ጋዜጠኛውም ቢሆን የዋዛ አልነበረምና “ይቅርታ ያድርጉልኝ ጃንሆይ ይሄ ሃምብልነስ እና ፕራውድነስ የሚሉት ነገር እራስ በርሱ የሚጣረስ ማንነት አይመስልዎትም ወይ” የሚል ጥያቄ ያስከትላል። ንጉሱም እንዲህ አሉ፤ “አየኽ አንድ በጣም ተራ የምትለው ገበሬ ቤት በእንግድነት ብትሄድ ያለውን እራት አብልቶ፣ እግርህን አጥቦ፤ ያጠበውን እግርህን ስሞ፣ አልጋውን ላንተ ለቆ እርሱ ግን መሬት ላይ ይተኛል። በዚያው ልክ በሚስቱና በርስቱ ላይ ብትመጣበት ደግሞ በግንባርህ ላይ ጥይት ይቆጥርለሃል፤ ስለዚህ አይጋጭም፤ ነገር ግን ይሄንን ነገር ለመረዳት አንተ ራስ ህ ኢትዮጵያዊ መሆን አለብህ” ነበር ያሉት።

የዘመኑ ጭንጋፎች ነፍጠኛ የሚሉት እንዲህ አይነቱን ስነ ልቦና ነው። ጻድቁ ፕሮፌሰር አስራት “ነፍጠኛ ነኝ፤ ሃኪም ነኝ፤ አውሮፕላንም አበራለሁ” ሲሉ ገና በጠዋቱ አፈፍ ብለው የተነሱት የዘፈን ዳርዳሩ ስለገባቸው እንደነበር ዛሬ ላይ ቆሞ ወለል ብሎ የማይታየው የለም። ወንጀል ሆኖ ዋጋውን በህይወት ያስከፈላቸው ይሄው በውስጣቸው የተጻፈው ኪዳን ነበር።ክርስቶስ በደሙ ዋጋ ቤተክርስቲያንን እንዳነጻት ሁሉ ይህ በነፍጠኛው ደም የተጻፈው ኪዳን አገሪቱን ከነሙሉ ታሪኩዋና መንፈሳዊ እሴቷ ጠብቆ ለማቆየት የተከፈለው ዋጋ ነው። የዚህች አገር እጣ ፋንታም የሚያሳስበው፣ እዳዋም ከትከሻው የማይወርደው ይኼው የባለቤትነት ውርስ ነው።ምንም እንኳን ዛሬ ከውጭ ከመጣ ወራሪ መንጋ ጋር እያበሩ ይኽችን አገር ሲያደሙ የኖሩት የባንዳ ልጆች የቀዝቃዛውን ጦርነት ማለቅ ተከትሎ የደፈረሰው የታሪክ ወንዝ አምጥቶ አራት ኪሎ አምጥቶ ስለደፋቸው አገሪቷን ለመበቀል ከመቸውም ግዜ በላይ የተሻለ እድል ማግኘታቸው እሙን ቢሆንም ቅሉ ከነሱ የረጅም ግዜ ክፉ ምኞት በላይ ትልቁ ማነቆ የሆነው ግን ዛሬም ድረስ ከክህደት ታሪካቸው ባለመማር እነዚህ የእፉኝንት ልጆች በግድ ኢትዮጵያዊ አድርገን የመቀጠላችን ኩነት ነው።

ለመሆኑ ኢትዮኦጵያዊነት ለዚህ ትውልድ ምንድን ነው?

ኢትዮጵያዊነት እንጀራ መብላት ከሆነ ዛሬ አበሻ በተሰደደበት አገር የጤፍ እንጀራውም ተሰዶ ከቤጂንግ እስከ ሳንፍራንሲስኮ ከኖርዌይ እስከ ደቡብ አፍሪካ የውጭው አገር ዜጋም እየለመደው ነው። አገርኛ ቋንቋ መናገር ከሆነ ኢትዮጵያ ውስጥ ተወልደው ያደጉ ብዙ አርመኖች፣ ግሪኮችና የዛሬ ኤርትራውያን ኢትዮጵያዊ ሆነው አልቀጠሉም። ይልቁንም ኢትዮጵያ ብትሞት ሌላ አገር አላቸውና። ኢትዮጵያ ውስጥ ትንሽ ህንጻ ማቆም የኢትዮጵያዊነት መለያ ቢሆን ቢሆን ኖሮ ጣሊያን የተሻለ ኢትዮጵያዊ ይሆን ነበረ። ኢትዮጵያዊነት ማለት የዚህችን አገር ህመም መታመም ነው። በደስታዋ መስከር ነው። ለክብሯ መሰዋት ነው። በስሟ ማህሌት መቆም፣ጸሎተ እጣን ማሳረግ ነው። በዚህ ስሌት ከሄድን የተከዜ ማዶ ተውሳኮች እጣ ፋንታ ግልጽ ነው። በዚህች አገር ወርድና ቁመና ስር ሊገቡ የማይቻላቸውን እኒህን ጋንግሪኖች ይዞ በታሪክ ስም መገዝገዙ ሊበቃን ይገባል።ኖረው ቀርቶ ሞተው እንኳን መቃብራቸው ላይ የሚበቅለው እሾን ምን ያህል ጋሬጣ እየሆነ እረፍት እንደሚነሳ መለስ ዜናዊ ከተባለ ልቡሳነ ስጋ ያየነው ሃቅ ነው። ታሪክ ማለት እንደነዚህ ካሉ የደደቢት ተውሳኮች ጋር “አብሮ መኖር” ከሆነ ታሪክ ገደል አባቱ ይግባ።

የአፍሪካ ሕብረት ለሁለት የቀድሞ የኢትዮጵያ መሪዎች መታሠቢያ ሃውልት ሊያቆም ነው

29ኛው የአፍሪካ ሕብረት የመሪዎች ጉባዔ ለቀድሞ የኢትዮጵያ መሪዎች ለቀዳማዊ ኃይለሥላሴና ለጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ የመታሰቢያ ሃውልት እንዲቆምላቸው መወሰኑ – ተገልጿል፡፡

ለአፍሪካ አንድነት ድርጅት መመስረት እንዲሁም ለአፍሪካ ሕብረት መጠናከር በየወቅቱ ላደጉት ከፍተኛ አስተዋፅዖ ነው ለቀድሞዎቹ የኢትዮጵያ መሪዎች እውቅናው እንዲሰጥ መወሰኑ የተገለፀው፡፡ የዕውቅናው ሃሳብ ያቀረቡት የጋናው ፕሬዚዳንት ናና ኩፉ ኦዶ መሆናቸው ተመልክቷል፡፡

የወቅቱ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማሪያም ደሳለኝ ስለተሰጠው እውቅና ለሀገር ውስጥ መገናኛ ብዙሃን ሲናገሩ ተከታዩን ብለዋል፡፡