“የስብሃት ማፊያ” ፡ ህወሓት – ጨቋኝ ቡድን ወይስ ወራሪ ጠላት? ከህወሓት ወደ ትማሌሊ – ከታጋይነት ወደ ማፊያነት!

D

1) ጨቋኝ ቡድን እና ወራሪ ጠላት (Seyuom Teshome)

አንድ መንግስት በሚመራው ህዝብ ላይ እንዲህ ያለ በጭካኔ የተሞላ ግፍና በደል የሚፈፅም የፖለቲካ ቡድን አምባገነን ወይም ጨቋኝ ብቻ ሊባል አይችልም። የሀገሪቱን ሉዓላዊነትና አንድነት በሚያፈርስ መልኩ ዘረፋና ሌብነት የሚፈፅም ቡድን ሙሰኛ ወይም በዝባዥ ብቻ ሊባል አይችልም። እንደ ህወሓት በሰው ልጅ ላይ ጨካኝ እና በሀገሩ ላይ ዘራፊ የሆነ መንግስት ፈልጎ ማግኘት የሚቻል አይመስለኝም። አብዛኞቹ አምባገነን መንግስታት በዜጎች ላይ ግፍና በደል የሚፈፅሙት የሀገርን አንድነትና ሉዓላዊነት ለማስከበር በሚል ሰበብ ነው። ስለዚህ በዜጎች ላይ ጨቋኝ እና ጨካኝ ቢሆኑም ለሚመሩት ሀገር አንድነትና ሉዓላዊነት በፅናት የሚታገሉ ናቸው። በሌላ በኩል ለሚያስተዳደሩት ሀገር አንድነትና ሉዓላዊነት ደንታ-ቢስ የሆነና በዜጎች ላይ በጭካኔ የተሞላ ግፍና በደል የሚፈፅም መንግስት ከአምባገነንና ጨቋኝ ይልቅ “የውጪ ወራሪ ኃይል” የሚለው የተሻለ ገላጭ እና ትክክል ነው።

የሀገርን ሉዓላዊነት በመድፈር የመጣ ወራሪ ኃይል ለሀገሪቱም ሆነ ለህዝቡ አይጨነቅም። ምክንያቱም ለሀገሪቱ ሉዓላዊነትና ነፃነት የሚጨነቅ ቢሆን ኖሮ ሲጀመር ወረራ አይፈፅምም። ከዚህ በተጨማሪ ለሀገሪቱ ዜጎች ተቆርቋሪና ወዳጅ ቢሆን እንኳን ህዝቡ የወራሪዎቹን ወዳጅነትና ተቆርቋሪነት አሻም። ከዚህ አንፃር ህወሓት በዜጎች ላይ የጭካኔ ተግባር የሚፈፅም ቢሆንም እንደ ሌሎች ጨቋኝና አምባገነን መንግስታት በሚያስተዳድረው ሀገር ሉዓላዊነትና አንድነት ላይ ፅኑ አቋም የለውም። ለዚህ ደግሞ ለኤርትራ የተሰጡት የአሰብ ወደብ እና ባድመ፣ ለሱዳን የተሰጠው የጎንደር፥ መተማ መሬት፣ በብድር ዕዳ ምክንያት የሀገሪቱ ሉዓላዊ ሃብትና ንብረት አደጋ ላይ የወደቀበት አግባብ፣… ወዘተ እንደ ማሳያ ሊጠቀስ ይችላል። በሌላ በኩል ህወሓት የውጪ ወራሪ ኃይል ነው እንዳይባል የኢትዮጵያ የታሪክና የስልጣኔ እምብርት ከሆነችው ትግራይ የመጣ የፖለቲካ ቡድን ነው። ታዲያ የሀገር ዘራፊና ከሃዲ፣ ለዜጎች ጨካኝና ጨቋኝ የሆነ ቡድን ምንድነው?

ዶ/ር አረጋዊ በርሄ “A Political History of the Tigray People`s Liberation Front 1975-1991” በሚል ርዕስ በፃፉት የሶስተኛ ድግሪ ሟሟያ ጥናታዊ ፅሁፍ የህወሓትን መስራቾች እና ቁልፍ የሆነ የአመራርነት ሚና የነበራቸውን ሰዎች ስምና የህይወት ታሪክ በአጭሩ ገልፀዋል። ከህወሓት መስራቾች ውስጥ በግንባር ቀደምትነት የሚጠቀሰው ስሁል አየለ ነው። ይህ ሰው ገና በ14 አመቱ የአጎቱን እግር በመከተል ፋሽስት ኢጣሊያን ለመታገል ወደ ጫካ የገባ፣ በ1950ዎቹ አጋማሽ በቀዳማይ ወያነ ትግል የተሳተፈ፣ ለሁለት የምርጫ ዘመን የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባል ሆኖ አገልግሏል። በመጨረሻም በቀድሞ የአፄ ሃይለስላሴ ዩኒቨርሲቲ (በአሁኑ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ) ተማሪ ከነበሩ 7 የትግራይ ተወላጆች ጋር በመሆን የትጥቅ ጀምሯል።

ከስሁል ጋር የትጥቅ ትግል ከጀመሩት ተማሪዎች፤ አጋዚ ገሰሰ፣ ግደይ ዘራፂዮን፣ አስፋሃ ሀጎስ፣ አረጋዊ በርሄ፣ ስዩም መስፍን፣ አባይ ፀሓዬ ናቸው። ከዚህ በተጨማሪ ዶ/ር አረጋዊ በፅሁፋቸው የትጥቅ ትግሉ መስራች ያልሆኑ ነገር ግን ህወሓት ውስጥ ወሳኝ የሆነ የአመራርነት ሚና ከነበራቸው በሚል ሶስት ሰዎችን ይጠቅሳል። እነሱም፡- ሙሴ ተክሌ፣ ስብሃት ነጋ እና መለስ ዜናዊ ናቸው። የትጥቅ ትግሉ በተጀመረ ጥቂት አመታት ውስጥ አዛውንቱ ስሁል አየለ በሽፍታዎች ተገደለ፣ ወጣቱ አጋዚ ገሰሰ በደርግ ወታደሮች ተገደለ፣ እንዲሁም ከኤርትራ ነፃ አውጪ ግንባር ጋር በነበረው ቆይታ ጠቃሚ የውጊያ ልምድና ችሎታ የነበረው ሙሴ ተክሌ በውጊያ ላይ ሲመራው ከነበረ የህወሓት ታጣቂ ቡድን ከጀርባ በተተኮሰ ጥይት ተገደለ።

2) ወደ ነፈሰበት የሚነፍሱት ስዩምና አባይ

በህወሓት ውስጥ የትግራይ ማርክስት-ሌኒኒስት ሊግ – ትማሌሊ (Marxist-Leninist League of Tigrai – MLLT) የሚል የተለየ ቡድን መመስረቱን ተከትሎ በተፈጠረ አለመግባባትና ግጭት ሶስት የድርጅቱ መስራቾች፤ ግደይ ዘራፂዮን፣ አስፋሃ ሀጎስ እና አረጋዊ በርሄ ድርጅቱን ጥለው በመውጣት ተሰደዱ። እንደ አረጋዊ በርሄ አገላለፅ፣ ትማሌሊ ከተመሰረተ በኋላ ከህወሓት መስራቾች ውስጥ የቀሩት ከአቶ ስብሃት ነጋ ጋር ተመሳሳይ የሆነ አክራሪ ብሔርተኛ አመላካከት ያለው አቶ ስዩም መስፍን እና ወደ ነፈሰበት የሚነፍሰው ወይም የራስ አቋም የሌለው አቶ አባይ ፀሓዬ ናቸው።

የቀድሞ የውጪ ጉዳይ ሚኒስትር አቶ ስዩም መስፍን ዓለም “ባድመ ለኢትዮጵያ ተወሰነች” ብሎ ህዝብ ካስጨፈረ በኋላ የዓለም አቀፉ ፍርድ ቤት ግን ለኤርትራ መወሰኑ ይታወሳል። ለኤርትራ የተወሰነበት መሰረታዊ ምክንያት የአቶ ስዩም መስፍን አቅምና ብቃት ማነስ ነው። ኤርትራ ከተገነጠለች በኋላ በተካሄደው ሀገር አቀፍ የህዝብና ቤት ቆጠራ የባድመ እና አከባቢው ነዋሪዎች ስም ዝርዝር በማዕከላዊ ስታትስቲክስ ኤጀንሲ የመረጃ ቋት ውስጥ ይገኛል። ባድመ የኢትዮጵያ ሉዓላዊ ግዛት መሆኗን ለማሳየት የባድመ ነዋሪዎችን ስም ዝርዝር ይዞ መሄድ ብቻ በቂ ነበር። አቶ ስዩም መስፍን ባድመ የኢትዮጵያ አካል መሆኗን ለማሳየት ያቀረበው በ1900 ዓ.ም (እ.አ.አ.) በአፄ ሚኒሊክ የተፈረሙ የድንበር ስምምነቶችን ነበር። በእንዲህ ያለ የድንቁርና ደረጃ ላይ የሚገኝ ግለሰብ የህወሓት መስራችና አንጋፋ መሪ ይባላል።

በተመሳሳይ በ1993 ዓ.ም ህወሓት ለሁለት ሲከፈል አቶ አባይ ፀሓዬ በመጀመሪያ ከእነ ተወልደ ቡድን ጋር የነበሩ ሲሆን የእነ ተወልደ ቡድን ሲመታ ይቅርታ ጠይቀው ወደ መለስ ቡድን መመለሳቸው ይታወሳል። ይህ የአቶ አባይ ፀሓዬን ትክክለኛ ባህሪ ያሳያል። ከዚህ በተጨማሪ ከአዲስ አበባ ማስተር ፕላን ጋር ተያይዞ በኦሮሚያ ለተቀሰቀሰው ህዝባዊ አመፅና ተቃውሞ ግንባር ቀደሙን ሚና የተወጡት አቶ አባይ ፀሓዬ መሆናቸው አይካድም። ትላንት፣ ዛሬም ሆነ ነገ አቶ አባይ ፀሓዬ በወቅታዊ ፖለቲካዊ ጉዳይ ላይ ሃሳብና አስተያየት በሰጠ ቁጥር ህወሓት አንድ ነጥብ ይጥላል። ስለዚህ የህወሓት መስራቾች በሙሉ በሞትና ስደት ከትግሉ ሲወጡ ድርጅቱ በሁለት ሰዎች ቁጥጥር ስር ወደቀ። እነሱም አቶ ስብሃት ነጋ እና አቶ መለስ ዜናዊ ናቸው።

በክፍል አንድ ለመግለጽ እንደተሞከረው፣ በ1970ዎቹ አጋማሽ አከባቢ ዋናዎቹ የህወሓት መስራቾች በሞትና ስደት ተለይተው አባይ ፀሓዬ እና ስዩም መስፍን ብቻ መቅረታቸውን ተመልክተናል። ከእነዚህ አንፃር ሲታይ አቶ መለስ ዜናዊ የተሻለ የትምህርት ዕድል ግንዛቤ እንዳለው መገንዘብ ይቻላል። በመጀመሪያ መለስ ዜናው የህወሓት የፖለቲካ ጉዳዮች ኃላፊ የነበረው የአቶ አባይ ፀሓዬ ምክትል ሆኖ ሲሰራ ነበር። ትግሉን በተቀላቀለ ሁለተኛ አመት ከእነ ስዬ አብረሃ ጋር ምክትል የማዕከላዊ ኮሚቴ አባል ሆኖ ተመርጧል። በድርጅቱ ውስጥ ተፅዕኖ መፍጠር የጀመረው በህወሓት ውስጥ ትማሌሊ የተባለ ሌላ ድርጅት ከተመሰረተ በኋላ ነው። ከትማሌሊ ምስረታ በኋላ መለስ ዜናዊ ከአቦይ ስብሃት ጋር በመሆን ተቀናቃኞቹን በማስወገድ የህወሓት ሊቀመንበር፣ ከደርግ ውድቀት በኋላ ደግሞ የሽግግሩ መንግስት ፕረዜዳንት፣ እንዲሁም እስከ እለተ ሞቱ ድረስ የኢትዮጵያ ጠ/ሚኒስትር ለመሆን በቅቷል።

ዶ/ር አረጋዊ በርሄ በጥናታዊ ፅሁፋቸው፣ አቶ መለስ ዜናዊ መጀመሪያ ላይ አክራሪ ብሔርተኛ ነበር። በትማሌሊ ምስረታ ወቅት ወደ አለም አቀፍ ኮሚኒስትነት የተቀየረ ሲሆን ከደርግ ውድቀት በኋላ ደግሞ ከማዖዊስት ሶሻሊዝም ወደ መንግስት መር ካፒታሊዝም የአቋም ለውጥ ማድረጉን በመጥቀስ ወጥ የሆነ የፖለቲካ አቋምና አመለካከት እንደሌለው ይገልፃሉ። ከትማሌሊ ምስረታ እና ድርጅቱ ከሚከተለው የትግል አቅጣጫ ጋራ በተያያዘ በመለስ ላይ የሚነሱ ቅሬታዎችን በማዳፈን፣ እንደ ግደይ ዘራፂዮን፣ አስፋሃ ሀጎስ እና አረጋዊ በርሄ ያሉ መስራቾችን በማስወገድ የድርጅቱ ሊቀመንበር እንዲሆን፣ እንዲሁም በ1993 ዓ.ም የአቶ መለስ ቡድን አሸንፊ እንዲሆን ያስቻለው አቶ ስብሃት ነጋ ነው።

Photo – Sebhat Nega, EPRDF and TPLF veteran

በመሰረቱ ስልጣን ማለት በራስ ፍላጎትና ፈቃድ የመወሰን ነፃነት ነው። ህወሓት/ኢህአዴግ ውስጥ በራሳቸው ፍላጎትና ፈቃድ የመወሰን ነፃነት የነበራቸው አቶ ስብሃት ነጋ እና መለስ ዜናዊ ናቸው። ሌሎች የህወሓት አመራሮች እና አባላት በራሳቸው ፍላጎትና ፈቃድ ቀርቶ በድርጅቱ ደንብና መመሪያ መሰረት የመወሰን ነፃነት የላቸውም። ከራሳቸው ህሊና እና ከድርጅቱ መተዳደሪያ ደንብ ይልቅ ለአቦይ ስብሃት እና መለስ ዜናዊ ፍላጎትና ምርጫ ተገዢ መሆን አለባቸው። ለዚህ ደግሞ ከትማሌሊ ምስረታ በኋላ ከእነ ስብሃትና መለስ የተለየ አቋምና አመለካከት የነበራቸው እንደ ግደይ ዘራፂዮን፣ አስፋሃ ሀጎስ እና አረጋዊ በርሄ ያሉ የህወሓት መስራቾች ዕጣ-ፈንታን እንደ ማሳያ መጥቀስ ይቻላል።

በአጠቃላይ ህወሓት ውስጥ እንደ አቶ ስዩም መስፍን እና አባይ ፀሓዬ ለአቶ መለስ ዜናዊ ታዛዥና ተገዢ ካልሆኑ በስተቀር መጨረሻቸው ስደት ወይም እስራት ይሆናል ነገር ግን ያለ አቦይ ስብሃት ድጋፍና እርዳታ አቶ መለስ ዜናዊ እንደ እነ አረጋዊ በርሄ ያሉ የድርጅቱን መስራቾች በማስወገድ የህወሓት ሊቀመንበር መሆን፣ እንዲሁም እንደ እነ ስዬ አብርሃ ያሉ አቻዎቹን በማሰር እስከ እለተ ሞቱ ድረስ የኢትዮጵያ ጠ/ሚኒስትር ሆኖ መቀጠል አይችልም ነበር። ስለዚህ የህወሓት አባላትና አመራሮች ለአቶ መለስ ዜናዊ ተገዢና ታዛዥ የሆኑት በአቦይ ስብሃት አማካኝነት ነው። አቶ መለስ ዜናዊ ደግሞ በህወሓት/ኢህአዴግ ሊቀመንበርነት ለመቀጠል ከፈለገ ለአቦይ ስብሃት ነጋ ተገዢና ታዛዥ መሆኑ የግድ ነው።

ነገር ግን የህወሓትን ታሪክ በቅርበት የሚከታተሉ ምሁራንና የድርጅቱ የቀድሞ አመራሮች አቦይ ሰብሃት ነጋ በህወሓት የትግል ታሪክ ውስጥ በግልጽ ተለይቶ የሚታወቅ ሚና እንደሌላቸው ይገልጻሉ። በእርግጥ ከደርግ ውድቀት በኋላ በህወሓት/ኢህአዴግ መንግስት ውስጥ የረባ ስልጣን አልነበራቸውም። ይሁን እንጂ ከደደቢት እስከ ቤተመንግስት ድረስ የህወሓት ሊቀመንበር እና የኢትዮጵያ ጠ/ሚኒስትር የስልጣን እድሜ የሚወሰነው በዋናነት በእሳቸው ፍቃድና ምርጫ እንደነበር ግልፅ ነው። ዶ/ር አረጋዊ በርሄ አቦይ ስብሃት በትጥቅ ትግሉ ወቅት ስለነበራቸው የአመራርነት ሚና እና ተፅዕኖ የሚከተለውን አስፍረዋል፡-

“Woldesilassie Nega (Sibhat) .A TPLF CC member since 1976 was born in a village called Adi-Abune near Adwa where his father was a fitawrari who owned substantial farmlands. Sibhat claims to be a descendant of a legendary warrior known locally as Wa’ero, who is said to have owned large tracts of land in the district of Adwa. In this sense he was filled with ‘feudal sentiments’, which earned him the nickname ‘feudal intriguer’. He finished high-school in Meqele and studied agricultural economics at H.S.I.U. He joined the Front at Dedebit and was an ordinary member until he was elected to the leadership at the Fighters’ Congress in 1976. He showed to be strongly ethno-nationalist, and organized likeminded individuals around himself and considers any ‘Amhara’ as his enemy. His relations with the other people in the Front are reputed to be clannish and nobody knows what tangible political or military contribution he had in the struggle; but, as Tecola W. Hagos (1995: 8) rightly put it, indeed he ‘is the ‘Exchequer’ of the TPLF’.” A Political History of the Tigray People`s Liberation Front 1975-1991

ከላይ ከተጠቀሰው የዶ/ር አረጋዊ በርሄ ፅሁፍ ውስጥ “Exchequer” የምትለዋ ቃል ከደደቢት እስከ ቤተመንግስት ባለው የህወሓት ታሪክ ውስጥ የአቦይ ስብሃት ትክክለኛ ሚና ምን እንደነበር በግልፅ ትጠቁማለች። “Exchequer” የሚለው ቃል በአጭሩ የየዘውዳዊ መንግስትን የፋይናንስ ገቢና ወጪ በበላይነት የሚቆጣጠር ማለት ነው። በዚህ መሰረት በህወሓት የትግል ታሪክ ውስጥ የአቦይ ስብሃት ድርሻና ሚና የድርጅቱን የፋይናንስ ገቢና ወጪ በበላይነት መቆጣጠር እንደነበር መገንዘባ ይቻላል። ከትማሌሊ ምስረታ በኋላ የአቦይ ስብሃትና መለስ ዜናዊ ቡድን የህወሓት መስራቾችን በማስወገድ የድርጅቱን አጠቃላይ እንቅስቃሴ በበላይነት ለመቆጣጠር ችሏል። ስለዚህ ከትማሌሊ ምስረታን በኋላ ባለው የህወሓት የትግል ታሪክ አቶ መለስ ዜናዊ የድርጅቱን ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ ሲመራ፣ አቦይ ስብሃት ነጋ ደግሞ የድርጅቱን ፋይናንስ በማስተዳደር ደርግን አስተዳድረዋል። ይህ ጥምረት ከሌሎች የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ጋር በመሆን የደርግን መንግስት ከስልጣን በማስወገድ የኢትዮጵያን የፖለቲካ ስልጣን በበላይነት መቆጣጠር ችሏል። በቀጣይ ክፍል የስብሃት-መለስ ቡድን እንዴት ወደ ማፊያ ቡድንነት እንደተቀየረ በዝርዝር እንመለከታለን።

Advertisements

የወልቃይት ጠገዴ አማራ ማንነት አስመላሽ ኮሚቴ ዛሬ አርማጭሆ ላይ ሕዝባዊ ስብሰባ አድርጓል

የወልቃይት ጠገዴ አማራ ማንነት አስመላሽ ኮሚቴ ዛሬ አርማጭሆ ላይ ሕዝባዊ ስብሰባ አድርጓል። ኮ/ል ደመቀ ዘውዱ፣ ደጀኔ ማሩ፣ ንግስት ይርጋና ሌሎቹም የኮሚቴው አባላት ተገኝተዋል

~ “እኛ አማራ ነን ስንል በአማራ ምድር ያለው ቅማት አገው ሌሎችም አማራ ናቸው ብለን ነው የማስበው። ቅማት ቢሞት አማራ ሞተ ማለት ነው። አማራ ሞተ ማለት ቅማንት ሞተ ማለት ነው። በሴረኞች እየተጠለፍን መሞት የለብንም። እኔ ስታፈን አማራውም ቅማትም ነው የደረሠልኝ ” ኮ/ል ደመቀ ዘውዱ

~እኛ የታሰርን የተገደልን የተሰደድን ወንጀል ሰርተን ሳይሆን በእንግድነት ስንቀበላቸው የነበሩ ሰዎች ባመጡብን ጣጣ ነው። ወያኔ የሰማይ ግማሺ ነኝ ብሎ ያስብ ነበር። ነገር ግን ዛሬ አሉ የተባሉት ጀኔራሎች በበርሃ ሲሸሹ እየተያዙ በካቴና ታስረው እየገቡ ነው።”  አርበኛ ደጀኔ ማሩ

Tegegne sisay361

የጠ/ሚኒስትሩን መንግሥት ራሱ የሾማቸው ሰዎች እየገዘገዙት ነው! (ነፃነት ዘለቀ)

አሁንስ የዚህችን ሀገር ነገር ወደማልሰማበትና ወደማላይበት ቦታ የሚወስደኝ ባገኘሁ፡፡ ሰው ወደ ፊት መሄድ ቢያቅተው እንዴት ባለበት መርገጥ እንኳን አቃተው? ከወያኔ መማር ባይቻል ካሳለፉት የመከራና የስቃይ ሕይወት መማር እንዴት ያቅታል? የወያኔን ስህተት በመድገም ለወያኔ ሁለንተናዊ የጥፋት ዘመቻ ዱላ ማቀበል በውነቱ ጊዜው የሚፈቅደው ብልኅነት ነው ወይ? ሞኝነትና ራስ ወዳድነት ልክ ሊኖራቸው አይገባምን?

የወያኔን ስህተት መድገም የመጨረሻ ድንቅርና ነው፡፡ ወያኔ ለምን እንደወደቀ ማሰብ አለመፈለግ ትልቁ አላዋቂነት ወይም ድድብና ነው፡፡ ይህን ያሳለፍነውን የወያኔ አገዛዝ በአንድ ወይ በሌላ መልክ ተግባራዊ ለማድረግ መሞከር በእሳት እንደመጫወት ነው፡፡ ከይሉኝታ አጥር ወጥታችሁ ይህን መጥፎ አካሄድ ሁላችሁም ልብ አድርጉ!

የማንኛውም ክፉ ነገር የውድቀት መንስኤ በራሱ ውስጥ ይገኛል፡፡ ሕወሓት መውደቅ የጀመረው ገና ሲፈጠር ነው፡፡ ያ አብሮት የተፈጠረ የውድቀት መንስኤው በውስጡ ተደብቆ አንዴ ከፍ ሌላ ጊዜ ዝቅ ሲል ኖረና በመጨረሻ ግዘፍ ነስቶ በቅርቡ አንደባሎ ጣለው – ከአሁን በኋላ ወያኔ ያንሠራራል ማት ታሪክም እግዚአብሔርም የሉም ብሎ እንደመወራረድ ነው – አይሆንም፡፡  እንደቲቤታውያን የቡድሂዝም እምነት በሌላ መልክ ካልተፈጠረ በስተቀር የአንድ ፍጡር ዕድሜ አንድ ነው፡፡ ደርግም፣ ወያኔም፣ አንተም እኔም ሳንቀር በውስጣችን የመጨረሻችንን ጠቋሚ የሞት መርዶ ይዘን ተወልደናል፡፡ ይህን ክስተት የግሪክ ፈላስፎች nemesis ይሉታል፡፡ ስትወለድ ከሞት ጋር ነው፤ ስትከብር ከድህነት ጋር ነው፤ ስትገን ከውርደት ጋር ነው፤ ስትፋፋ ከክሳት ጋር ነው – ከፍታን ካለዝቅታ አታስበውም፤ ቀጭን ያለው ወፍራም ስላለ ነው፤ ብርሃን ባይኖር ጨለማን አታውቅም፡፡ በአጥፊና ጠፊ ትስስር  አንዱ ድብቅ ሲሆን ሌላው ግልጽ ነው፡፡ ስለዚህ የሁለትዮሻዊውን ንጽጽራዊ ጉዞ ካላወቅህ ተሞኝተሃል፡፡ እናም ክፉ ወይም መጥፎ ሰው ከሆንክ በጊዜ ሂደት ገዝግዞ የሚጥልህ የምትከተለው ክፉ ነገር ተፃራሪና የ“Binary Opposition”አንዱ ውጤት የሆነው መልካም ነገር ነው፡፡

የዶ/ር ዐቢይን መንግሥት ከሚደግፉት መካከል ነኝ፡፡ አልቃወምም ማለት ግን አይደለም፡፡ ይሄ “እገሌ ከእገሌ ይሻላል፤ ከእገሌ ስለማይበስ እንደግፈው …” እየተባለ በጭፍን የሚደረገውን ድጋፍም ሆነ ነቀፋ አልስማማበትም፡፡ በዚህ ረገድ የማልስማማባቸው ጉዳዮች ሲገጥሙኝ ወይ ስታዘነብ እንደንጊዜውም እጮሃለሁ፡፡ በዚህም ቢያንስ የኅሊና እርካታ አገኛለሁ፡፡ ለፍርዱ ደግሞ ፈጣሪን እጠብቃለለሁ – ለምነነው አፍረን አናውቅምና ለጊዜው እኛ አንጠቀም እንጂ ፈጣሪ የመጨረሻ ፍርዱን መስጠቱ ደግሞ አይቀርም፡፡

ትናንት ኢትዮጲስ ጋዜጣን ሳነብ የተመለከትኩት ዜና በእጅጉ አሳዝኖኛል፡፡ ማዘጋጃ ቤት በዘራቸው ምክንያት ከሥራ ስለተባረሩት ወይም “አዲስ የሥራ ድልድል እስኪነገራችሁ በቤታችሁ ቆዩ” ስለተባሉት ምስኪን ዜጎች  የተዘገበውን አስራሚ ዜና አንብቡት፡፡ ይህን መሰል የዘረኛ አካሄድ ከአሁን በፊት በቅርቡ በስፖርት ኮሚሽን ተፈጽሞ አንብበናል፡፡ ይህ አካሄድ ብጥለው ገለበጠኝ ዓይነት የወያኔን ስህተት በኮፒ-ፔስት እንዳለ መድገም ነው፡፡ ዛሬ የምንሠራት እያንዳንዷ ስህተት ተጠራቅማ ወንዝ ትሆንና ወንዙም ጎርፍ ይፈጥርና ወደማንወጣው አዘቅት እንደሚከተን ካላወቅን ለጊዜው የምንፈልገውን ነገር ማድረግ ስለቻልን ብቻ ብናደርግ የኋላ ኋላ ተያይዘን መጥፋት የማይቀርልን የመጨረሻ ዕጣ ፋንታ ይሆናል፡፡ ሞኝነት ደግሞ ከዚህ በላይ የለም፡፡ እጃችን ውስጥ የገባን ወርቃማ ዕድል በዚህ መልክ ካበላሸነው ዕንቁላልን ከ21 ቀናት በላይ ታቅፋ ጫጩቶቿን ለማግማት እንዳቀደች ጅላጅል ዶሮ መሆን ነው-  ለሁሉም ጊዜ አለው፡፡ የጊዜን ቀመር አለማወቅ ለውድቀት ይዳርጋል፡፡ በጨው ደንደስ ሊወደስ የሚፈልግ በርበሬ ደግሞ የጨውን ውለታ ረስቶ ያን ያህል ሊቀናጣና ትዝብት ውስጥ ሊወድቅ አይገባም፡፡ ስንተዋወቅ ባንተናነቅ ጥሩ ነው – ለማንኛውም፡፡

ዶ/ር ዐቢይ ኢንጂኔር ታከለ ኡማን ሲሾም አግባብ የሹመት አሰጣጡ ሂደት አግባብ እንዳልነበረ ብዙዎች ጩኸዋል፡፡ የጩኸታቸው ምንጭ ደግሞ ዘረኝነት ሳይሆን በወጣቱ ሹም የአመለካከት መስመር ዙሪያ ይወራ የነበረው የtrack record (ግለ ታሪክ) ውዝግብና እና ከዚያን ጊዜ በፊት ወጣቱ ተሾሞባቸው  በነበሩ የአዲስ አበባ ዙሪያ አነስኛ ከተሞች አከናወናቸው የተባሉ አንዳንድ ለጊዜው ማስረጃ ላስቀምጥባቸው የማይቻሉኝ የሙስና ተግባራት ናቸው፡፡

የተሰጡት አስተያየቶች ከቁብ ሳይጣፉ ቀርተው ሹመቱ ቀጠለ – መንግሥታዊው ሕዝብን የመናቅ አባዜም እንደነበረው መቀጠሉን በእግረ መንገድ ልብ ይሏል ታዲያ፡፡ አሁን ደግሞ ሰው በዘሩ እየተመረጠ በለፋባት ሀገሩ አንዱ መጤና ተባራሪ ሌላው ባለሀገርና ተጠቃሚ እየሆነ ነው፡፡ ይህ እስከመቼ ይቀጥላል? ዶ/ር ዐቢይስ እንዲህ ዓይነት ቅሬታዎችን እያወቀ እንዳላወቀ በመሆን እስከመቼ ሕዝብ በቅሬታ እንደተዋጠ ይቀጥላል? የሀገራችን ጉዳይ ሁላችንንም ያገባናልና እንጠይቅ፡፡ የምን መተፋፈር ነው?!

አዎ፣ መንግሥት የሚወድቀው በአንድ አዳር አይደለም ወይም እንዲሆንም አይጠበቅንም፡፡ የመገዝገዣ ጊዜ እንዳለ የመውደቂያም ጊዜ አለ፡፡ ትዕቢትና ትምክህትም ተፀንሰው እንደሚወለዱ ሁሉ ታመው የሚሞቱበት ጊዜም አለ፡፡ “ፍየል ከመድረሷ ቅጠል መበጠሷ” ወይም “መቼ መጣሽ ሙሽራ፣ መቼ ቆረጠምሽ ሽምብራ” እንዲሉ ይህ በሕዝብ ዘንድ በእፍፍፍ ፍቅር እየታየ ያለ የለውጥ ኃይል የወያኔን ስህተት እየደገመ መቀጠሉ የማይቀር ከሆነ አወዳደቁ እንደሮም እንደሚሆን አይጠረጠርምና ለኛም ለርሱም ሲል ጥንቃቄ ያድርግ፡፡ ስህተትን መደጋገም ስህተትን አያርምምና በብርቱ ሊታሰብበት ይገባል፡፡ የዕንባን ዱላና የጸሎትን ኃይል ለማወቅ ብዙ ርቀት መጓዝ አያስፈልግም – ደርግንና ወያኔን ማስታወስ ብቻ ይበቃል፡፡ እንደማሽላ እንጀራ ሲሽመደመዱ አይተናል –  በንፋስ ብቻ!

አምባገነንት ይወለዳል፤ ምቹ ሁኔታ ካገኘ አድጎ ለቁም ነገር ይደርሳል፡፡ ቁጭ ብለን የሰቀልናቸው ብዙ ነገሮች ቆመን ማውረድ ያቀታን በዚህ መልክ ነው፡፡ እኛ ደግሞ ብዙ ስለተሰቃየን ከአሁን በኋላ ለአምባነንትም ሆነ ለክፋትና ለመጥፎ ሕይወት የምናባክነው ጊዜ ሊኖረን አይገባም፡፡ ተፈቃቅረንና ተስማምተን መኖር እየቻልን ስህተትን በስህተት በመተካት ልንሰቃይ አይገባንም፡፡ በጥሩ ሁኔታ መኖር ስንችልም በክፉዎች ምርጫ ውስጥ ገብተን “ከዚህኛው ክፉ ያኛው ክፉ ይሻለናል” በሚል የመጥፎዎችና ክፉዎች ምርጫ ውስጥ ተዘፍቀን መዳከር የለብንም፡፡

ይህን መልእክቴን የማታስተናግዱ የሁለት ዓለም ሚዲያዎች እንዳላችሁ አውቃለሁ፡፡ ይህም ስህተት ነው፡፡ እንደቁራ የምንጮኸው ወደን አይደለም፡፡ ወደ እሳት ባህር እያሰመጠን የሚገኝን አሳዛኝ ሁኔታ አለማስተናገድ “ተወው፤ የኔን እግር እየበላ ነው” እንደተባለው የጅቡና የፈሪዎች ታሪክ ነው፡፡ ሀገራችን ኢትዮጵያ አሳዛኝ በሆነ የነገሮች ሂደት ውስጥ ትገኛለችና ይህን መልእክቴን ለሁሉም በማዳረስ ረገድ ሁሉም ይተባበር፡፡ እንዲህ የምለው ለእገሌ ዘር ወይም ለእገሌ ቡድን በማዳላት ወይ ለማዳላት አይደለም፡፡ ለአክስትና ለአጎቴም አይደለም፡፡ ይህ ክስተት ለማንኛውም የፖለቲካ ቡድን ጠቃሚ አይደለምና ሁላችንም እንጩህበት፡፡ አንዳንዴ ጩኸትም ዋጋ አለውና – ኢያሪኮን ማሰብ ይቻላል፡፡

netsanetz28@gmail.com

ሪፖርተር- የፕሮፌሰር አሥራት ወልደየስ ፋውንዴሽን ተቋቋመ

የመላው አማራ ሕዝብ ድርጅት (መአሕድ) መሥራችና ፕሬዚዳንት የነበሩት የፕሮፌሰር አሥራት ወልደየስ አልታዬ (1920-1991) መታሰቢያ ፋውንዴሽን ተቋቁሞ ወደ ሥራ ለመግባት የሚያስችሉትን ቅድመ ሁኔታዎች በማከናወን ላይ መሆኑ ተገለጸ፡፡

ፋውንዴሽኑ ለቀዶ ሕክምና፣ ለባህል ሕክምና እና መድኃኒቶች፣ እንዲሁም የኢትዮጵያን ታሪክ ባህልንና ቅርስን ለማጥናት ከሚንቀሳቀሱ ድርጀቶች ጋር የመተባበርና ለጥናቱም አስፈላጊውን ድጋፍ የመስጠት ዓላማ አለው፡፡

ፋውንዴሽኑ በተለያዩ ዘርፎች ዐውደ ጥናት፣ ሲምፖዚየምና ሰሚናር የመሳሰሉ መድረኮችን የማዘጋጀት፣ የቀዶ ሕክምና  ስፔሻላይዝድ ትምህርት ሥልጠና ለሚከታተሉ ሐኪሞች የነፃ ትምህርት ዕድል ማፈላለግ፣ ለምሥጉን ሐኪሞችና የቀዶ ሕክምና ባለሙያዎች ሽልማት የመስጠት ከዓላማዎቹ መካከል ተጠቃሾች ናቸው፡፡

ፕሮፌሰር አሥራት ወልደየስ በኢትዮጵያ የዘመናዊ ሕክምና ቀዳሚ ከሚባሉት መካከል ናቸው፡፡ በዘመናዊ ሕክምና ሙያቸው ለኢትዮጵያውያን ወገኖቻች በተለይ የቀዶ  ሕክምና አገልግሎት በመስጠት እንዲሁም የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲን የሕክምና ፋኩልቲ ከማቋቋም ጀምሮ የፋኩልቲው የመጀመርያ ዲንና መምህር ሆነው አገልግለዋል፡፡ ጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ተገንብቶ በ1957 ዓ.ም. አገልግሎት መስጠት ሲጀምር ተባባሪ ፕሮፌሰርና የመጀመርያው ዲን ሆነው አገልግለዋል፡፡

ፕሮፌሰር አሥራት ከአባታቸው ከአቶ ወልደየስ አልታዬና ከእናታቸው ከወ/ሮ በሠልፉ ይዋሉ ጽጌ፣ ሰኔ 12 ቀን 1920 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ከተማ የተወለዱ ሲሆን፣ በሕክምናው ዘርፍ ዕውቅና ከማግኘታቸው በፊት የፋሺስት ጣሊያን ወረራን በመፋለም ወጣት አርበኛ እንደነበሩ የሕይወት ታሪካቸው ያስረዳል፡፡

ከዚህም ሌላ ከ1968 ዓ.ም. እስከ 1969 ዓ.ም. አስመራ በሚገኘው ቃኘው ሆስፒታል፣ በ1971 ዓ.ም. በቀዶ ጥገና ሐኪምነትና በቡድን መሪነት በመቐለ ሆስፒታል፣ እንዲሁም በሰኔ ወር 1971 ዓ.ም. ምፅዋ ዘምተው በቀዶ ሐኪምነት ግዳጃቸውን በብቃት ተወጥተዋል፡፡ ፕሮፌሰር አሥራት በሕክምና ዘርፍ ‹‹አሥራት የተባለ ፀበል ፈልቋል›› እስከመባል የደረሰ አድናቆትና ክብርን ያተረፉ ሐኪም እንደነበሩ የሕይወት ታሪክ ድርሳናቸው ይመሰክራል፡፡

ፕሮፌሰር አሥራት በሙያቸው በርካታ ሽልማቶችን አግኝተዋል፡፡ ካገኟቸው ሽልማቶች መካከል የኢትዮጵያ የክብር ኮከብ አንደኛ ደረጃ፣ የዳግማዊ ምኒልክ ኒሻን የአንደኛ ደረጃ፣ የአብዮታዊ ዘመቻ ዓርማ፣ ዓለም አቀፍ የወርቅ ሜርኩሪ (በግል አስተዋጽኦ) የቀይ ባህር ኒሻን አንደኛ ደረጃ ከብዙ በጥቂቱ የሚጠቀሱ ናቸው፡፡

የጊዜያዊ ወታደራዊ አስተዳደር መንግሥት ከሥልጣን ተወግዶ ኢሕአዴግ የመንግሥት ሥልጣንን በተቆጣጠረበት ማግሥት ማለትም ሰኔ 23 ቀን 1983 ዓ.ም. በተካሄደው የሽግግር መንግሥቱ ኮንፍረንስ ላይ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲን ወክለው ተሳትፈዋል፡፡ በዚህም ተሳትፏቸው ‹‹ኤርትራን ከኢትዮጵያ የመገንጠል ሴራን የማሳካት ዓላማ አካቶ ለውይይት ቀርቧል የተባለው ቻርተር እንዳይፀድቅ በብቸኝነት የተቃወሙ እንደነበሩ›› መግለጫው ጠቅሷል፡፡

‹‹ኤርትራ ተገንጥላ እንደ አገር እንድትቆም ጥረት በሚደረግበት ጊዜ አገር መገንጠሉና ማስገንጠሉ ይሁን ከተባለ በሥርዓቱ ድንበር ተከልሎ፣ ኢትዮጵያም በአሰብ ወደብ ባለቤትነቷ ተከብሮ መኖር እንዳለባትና ይህ የማይከበር ከሆነ ካለፈው የባሰ ደም የሚያፈስስ ችግር ለትውልድ እንደሚተርፍ ተንብየዋል፤›› ያለው የድርጅቱ መግለጫ ይህንንም ሥጋታቸውን ለሁለቱም አገሮች መሪዎች፣ ለአፍሪካና ለአውሮፓ ኅብረት፣ እንዲሁም ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብና ለተባበሩት መንግሥታት ድርጅት መግለጻቸውን አስታውሷል፡፡

አገራቸውንና ወገናቸውን ያገለገሉት ፕሮፌሰር አሥራት፣ በመጦሪያ ዕድሜያቸው ወህኒ መጓዛቸውን፣ ይህንንም አስመልክቶ አምነስቲ ኢንተርናሽናል በወቅቱ ‹‹የሕሊና እስረኛ›› ሲላቸው የፍርድ ሒደቱንም ‹‹መረጃ አልባ›› ሲል አጣጥሎ እንደነበር አስታውሷል፡፡

ባደረባቸው ሕመም ምክንያት በአገር ውስጥ በውጭ አገር ሲታከሙ የቆዩት ፕሮፌሰር አሥራት ያረፉት በ71 ዓመታቸው ነበር፡፡ የፕሮፌሰሩን ዕረፍት ሃያኛ ዓመት ግንቦት 16 ቀን 2011 ዓ.ም. እንደሚከበር ፋውንዴሽኑ አስታውቋል፡፡

የፋውንዴሽኑ ጽሕፈት ቤት ኃላፊ አቶ ስብሐት ታደሰ እንደገለጹት፣ ፋውንዴሽኑን የሚመሩ ስድስት ሰዎችን በአባልነት ያቀፈ አስተባባሪ ኮሚቴ የተቋቋመ ሲሆን፣ በዚህም መሠረት ሥዩም ዳዊት (ፕሮፌሰር) ሰብሳቢ፣ አቶ አስናቀ ደምሴ ምክትል ተቀዳሚ ሰብሳቢ፣ አቶ ጥበበ ተስፋሥላሴ ምክትል ሰብሳቢ፣ አቶ ምናሴ ጌታሁን ዋና ጸሐፊ ሆነው መመረጣቸውን አስረድተዋል፡፡

ኢትዮጵያ በ27 አመት አንድ ትሪሊዮን 80 ቢሊዮን ብር ገደማ የሚገመት ሀብት ሸሽቶባታል

D

Sheger FM

ኢትዮጵያ በ27 አመት ውስጥ 35 ቢሊዮን ዶላር ወይም አንድ ትሪሊዮን 80 ቢሊዮን ብር ገደማ የሚገመት ሀብት ሸሽቶባታል፡፡

ይህ የገንዘብ አቅም ወይም የሀብት አቅም በ80 ቢሊዮን ብር ሂሳብ 13 የህዳሴ ግድቦችን ለመገንባት የምችል የገንዘብ መጠን ነው፡፡

በተደጋጋሚ የውጭ ምንዛሪ ከጓዳዋ የሚጎልባት፣ ከተሰበሰበውም የሚመነተፍባት ኢትዮጵያ በተለያየ ጊዜ በግፍ እና በተጋነነ ዋጋ ሀብቷ ከሀገር ሸሽቷል፡፡ ለአንድ ሀገር ጤናማ ኢኮኖሚ መኖርም የውጭ ምንዛሪን ማስተዳደር እና መቆጣጠር እንደ ዋና ስራ ይቆጠራል፡፡

ነገር ግን ቸልታው እየበዛ ቁጥጥሩም እየላላ በመቀጠሉ ይዞ የመጣውን ችግር አፍጥጦ እያየነው ነው፡፡

ተህቦ ንጉሴ ባለፉት ዓመታት ኢትዮጵያ ሀብቷ በምን መንገድ ሲሸሽ ቆይቷል ? ይዞ የመጣውስ ችግር ምንድን ነው? ሲል የኢኮኖሚክስ ባለሙያ ጠይቋል፡፡

ኢንተርኔት ያለዋይፋይ ፤ መብራትን ያለ ገመድ ማሰራጨት የቻለው ታዳጊ ስራዎቹን ይፋ አደረገ

D

በርካቶች በተገኙበት ስራውን በማቅረብ አንቱታን አትርፏል፡፡ኢንተርኔት ዋይፋይ ላይ አዲስ ግኝት ይፋ አድርጓል

በጨለማ ውስጥ ያለውን የኅበረተሰብ ክፍል ብርሃን የሚያሳይ የምርምር ሥራ በአንድ ታዳጊ በጎንደር ዩኒቨርሰቲ ተሞክሯል፡፡

የምርምር ውጤቱ ባለቤት ሃምዛ ሃሚድ ይባላል፤ በሰሜን ጎንደር ዞን ጃናሞራ ወረዳ መካነ ብርሃን ከተማ ነው የተወለደው፡፡

ሃምዛ ከልጅነቱ ጀምሮ እጆቹ አዲስ ነገር ለመፍጠር የታደሉ እንደሆነ በቅርብ የሚውቁት ይመሰክራሉ፡፡

ከስድስት ዓመቱ ጀምሮ አዳዲስ ሥራዎችንና አስደናቂ ተሰጦውን ማሳየት የጀመረው ሃምዛ ሃሚድ የሦስተኛ ክፍል ተማሪ እያለ በአካባቢው ካገኛቸው የኤሌክትሮኒክስ ቁርጥራጮች የድምጽ ማጉያ (ማይክራፎን) በመሥራት ለትምህርት ቤቱ አበርክቶ ነበር፡፡

ሃምዛ የድምጽ ማጉያውን በሠራበት ወቅት መንቀሳቀስ የቻለች የአውሮፕላን ሞዴል ሠርቶ እንደነበርም ተናግሯል፡፡

በቅርቡ ደግሞ የብዙዎችን ቀልብ የሳበ እና በርካቶችን ያስደነቀ ሥራ ይፋ አድርጓል፡፡

የኤሌክትሪክ መብራትን እንደሕልም የሚያዩትን በሰሜን ጎንደር ዞን የሚገኙ በርካታ ወረዳዎች ጥያቄ መልስ ሊሰጥ የሚችል ገመድ አልባ የመብራት አገልግሎት በምሁራን ፊት አበርክቷል፡፡

ሃምዛ የተወለደባትን የጃናሞራ ወረዳን ጨምሮ በዙሪያው የሚገኙ የበየዳ እና ጠለምት ወረዳዎች በመብራት እጦት የሚሰቃዩ ናቸው፡፡ ይህንን ችግር ታዲያ አዲሱ የሃምዛ የምርምር ውጤት የሚፈታው ይመስላል፡፡

የአካባቢውን የመብራት ችግር እና የመብራት ዝርጋታን ወጭ ሲያጤን ያደገው ሃምዛ ለተወለደበት አካባቢ ብቻም ሳይሆን ለመላው ኢትዮጵያ፣ ለአፍሪካና ለቀሪው ዓለም ቀላል የሆነ ዘዴ አበርክቷል፡፡

ሃምዛ ይፋ ያደረገው ፈጠራው የመብራት ኃይል ያለ ኤሌክትሪክ ገመድ በሚገጠምለት ማስተላለፊያ ብቻ በርካታ ኪሎ ሜትሮችን እንዲጓዝ የሚያስችል ነው፡፡

የኤሌክትሪክ ማስተላለፊያው ኃይል ከምንጩ ተነስቶ ጉዳት ሳያደርስና ገመድ ሳይፈልግ ከተገጠመለት የአሌክትሪክ መቀበያ አውታር እንደሚያደርስ ሃምዛ ተናግሯል፡፡

ያለ ገመድ የሚሄደው የኤሌክትሪክ ኃይል ከተገጠመለት ማስራጫ ደርሶ ወደየቤቱ መሠራጨት የሚችል መሆኑንም የፈጠራ ባለቤቱ ተናግሯል፡፡

ገመድ አልባ ኤሌክትሪክ ማስተላለፊያውን የፈጠረው ሃምዛ የጎንደር ዩኒቨርስቲ የምርምር እና የማኅበረሰብ አገልግሎት ምክትል ፕሬዝዳንት ፕሮፌሰር መርሻ ጫኔን ጨምሮ በርካታ የዩኒቨርስቲው መምህራን በተገኙበት የተሳካ ሙከራ አድርጓል፡፡

ገመድ አልባው የኤሌክትሪክ ማስተላለፍ ሙከራው 17 ነጥብ አምስት ኪሎ ሜትሮችን የሄደ ሲሆን ሙሉ ለሙሉ ሥራ ላይ ሲውል ረጅም ርቀት ሊሄድ እንደሚችል ሃምዛ አስረድቷል፡፡

ሃምዛ ያለ ኢንተርኔት ገመድ የሚሠራ ‹‹የዋይ-ፋይ›› አገልግሎትም የተሳካ ሙከራ አደርጓል፡፡

ይህ ነጻ የኢንተርኔት አገልግሎት በየቦታው የሚባክኑ ሞገዶችን (ሲግናሎችን) በመሰብስብ በየትኛውም የኢንተርኔት አገልግሎት በሌለበት ቦታ መጠቀም የሚያስችል መሆኑን ነው ሃምዛ የተናገረው፡፡

በጎንደር ዩኒቨርሲቲ የሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ትምህርት ክፍል ዋና አስተባበሪ አቶ ግርማ ወርቄ ስለሃምዛ እና ሥራዎቹ ‹‹የተለየ ተሰጥኦ አለው፤ ሥራዎቹ በሙሉ በሙከራ የተረጋገጡ ናቸው›› ብለዋል፡፡

በጎንደር ዩኒቨርሲቲ የሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ትምህርት ክፍል እገዛ እየተደረገለት ፈጠራዎቹን እየሠራ እንደሆነም አቶ ግርማ ተናግረዋል፡፡

‹‹ሃምዛ ለአለፉት ጥቂት ዓመታት በክረምት እና ባሉት የእረፍት ጊዜያት ከመደበኛ ትምህርቱ ጋር በማይገጭበት መልኩ ጎንደር ዩኒቨርሲቲ እየመጣ ይሠራ ነበር፤ አሁንም እየሠራ ነው›› በማለት እየተደረገለት ያለውን እገዛ አብራርተዋል፡፡

በሂደትም ለኢትዮጵያ ስጋት የሆናትን የትራፊክ አደጋ ሊቀንስ የሚችል አዲስ መሳሪያ ይፋ አደረገ፡፡

በሰዓት መልክ ተስርቶ ከእጅ ላይ የሚለበስ እና የመኪና አደጋን የሚከላከል፣ ተሸከርካሪ ከተሸከርካሪ እንዳይጋጭ የሚያደርግ፣ አሽከርካሪዎች እያሽከረከሩ ስልክ እንዳያወሩ የስልካቸውን ኔት ወርክ የሚዘጋ፣

መኪናው ከተፈቀደለት አቅም በላይ ሲጭን ለትራፊክ ፖሊስ መልዕክት የሚያደርስ እና በትራፊኩ እና በሹፌሩ መካከል ያለውን ሙስና ሊያስቆም የሚችል (መኪናው ከተፈቀደለት በላይ ሲጭን እንዳይሄድ የሚያደርግ) መሳሪያ፣

አሽከርካሪው ከተፈቀደለት የፍጥነት መጠን በላይ ሲያሽከረክር ለትራፊክ የሚናገር (መኪናውን የሚያቆም)፣

የመንግሥት መኪናዎች ከተፈቀደላቸው ቦታ ውጭ ሌላ ቦታ እንዳይሄዱ የሚያደርግ እና ሌሎችን ችግሮችን ሊፈቱ የሚችል አዲስ ቴክኖሎጂ ሠርቷል፡፡ ባለሙዎች በተገኙበትም የተሳካ ሙከራ አድርጓል፡፡

ሃምዛ በ2010ዓ.ም የትምህርት ዘመን የዩኒቨርሰቲ መግቢያ ፈተና ወስዶ አጥጋቢ ውጤት አስመዝግቧል፤ በጎንደር ዩኒቨርሲቲ ምሕንድስና ዘርፍ እንደተመደበም አውቋል፡፡

ከዞን እሰከ ፌዴራል ድርስ ሽልማቶችን እንደወሰደ የሚናገረው ሃምዛ መልካም ግንኙነት ባለው እና መደበኛ ትምህርቱን ለመማር በሚዘጋጅበት በጎንደር ዩኒቨርስቲ ከመደበኛ ትምህርቱ ጎን ለጎን ይሄን ፈጠራውን አጠናክሮ እንደሚቀጥልም አስታውቋል፡፡

የኤሌክትሪክ ኃይል ሲቆረጥ የተቆረጠበትን ቦታ ያለ ምንም ስህተት የሚጠቁም መሳሪያ ሃምዛ መፍጠሩንም የጎንደር ዩኒቨርሲቲ የሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ትምህርት ክፍል አስተባበሪው አቶ ግርማ ነግረውናል፡፡

ተማሪው ተመራማሪ ሃምዛ ሃሚድ ለደረሰባቸው የፈጠራ ሥራዎች ከአዕምሯዊ ንብረት ጽሕፈት ቤት የባለቤትነት ማረጋገጫ ለማግኘት ሂደት መጀመሩንም አቶ ግርማ አስታውቀውናል፡፡

-ታርቆ ክንዴ

አምባሳደር ሱሌይማን – የታገሉትና የታዘቡት የተበላሸ አሰራር

D

አምባሳደር ሱሌይማን – የታገሉትና የታዘቡት የተበላሸ አሰራር

አምባሳደር ሱሌይማን ደደፎ በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር መካከለኛው ምስራቅ ጉዳዮች ዳይሬክተር ጀነራል ናቸው፡፡በስልጣን ላይ በቆዩባቸው ዘመናት በተለይም በጅቡቲ የኢትዮጵያ አምባሳደር በነበሩበት ወቅት ያጋጠማቸውን የሥራ ላይ ችግሮች፣የታዘቡትንና የታገሉትን የሌብነት ሂደት እና በሌሎችም ተያያዥ ጉዳዮች ዙሪያ ከአዲስ ዘመን ጋዜጣ ጋር ያደረጉት ቃለመጠይቅ ።

አዲስ ዘመን፤ አምባሳደር ሱሌይማን ማን ናቸው ?

አምባሳደር ሱሌይማን፤ ውልደቴና ዕድገቴ በምዕራብ አርሲ ዞን ኮፈሌ ወረዳ ነው፡፡ ከደሀ አርሶ አደር የተገኘሁ ልጅ ነኝ፡፡ አካባቢው በወቅቱ የትምህርት ዕድል ያገኘ አልነበረም፡፡ እኔ ለትምህርት በደረስኩበት ወቅት የስውዲሽ ሚሽን በመንደሬ መሰረተ ትምህርት ይከፍታል፡፡ በዛን ጊዜም የሰባት ዓመት ልጅ ነበርኩ፡፡ ከብት ማገዱን ትቼ በዕድሉ ለመጠቀም ትምህርት ቤት ገባሁ፡፡

ወደ ትምህርት ቤት ስሄድ ጥያቸው የሄድኳቸው ከብቶችም የተሰጣ እህል በልተው፣ ማሳ ገብተው ጥፋት በማድረሳቸውም ለቤተሰቤ አቤቱታ ቀረበ፡፡ በዚህ ምክንያትም ከቤተሰቤ ጋር አጋጨኝ፡፡ እኔም በትምህርት ቤቱ የተመደበውን አዲሱን አስተማሪያችንን በአማላጅነት ይዤ ቤተሰቤ ጋር ሄድኩኝ፡፡ መምህሬም ከቤተሰቤ ጋር አስማማኝ፡፡ በትምህርቴ እንድቀጥልም መንገድ ጠረገልኝ፡፡ ከዚህ ጊዜ ጀምሮ ትምህርቴን አላቋረጥኩም፡፡

እስከ ስድስተኛ ክፍል ስዊድሽ ሚሽን፣ መለስተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቴንም በአቅራቢያ በሚገኝ የመንግሥት ትምህርት ቤት ተማርኩኝ፡፡ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቴን ወደ አሰላ በመጓዝ እስከ 12ኛ ክፍል አጠናቀቅኩ፡፡ በመቀጠልም ወደ ውትድርና ገባሁ፡፡ በመጀመሪያ በስፔሻል ፎርስ ተቀጥሬ ፍቼ ከተማ ስልጠና ላይ እያለሁ በካዴትነት ተመለመልኩ፡፡ በ1970 ዓ.ም በጦር ትምህርት ቤት እያለሁ 12ኛ ክፍል መልቀቂያ መጥቶ ተፈትኜ ጥሩ ውጤት ባገኝም በዛን ጊዜ አልገፋሁበትም፡፡ ወደ ትምህርት ዓለም የተመለስኩት በ1988 ዓ.ም ነው፡፡

አዲስ ዘመን፡- ወደ ትምህርት ዓለም ከተመለሱ በኋላ የነበሩበት ቆይታስ?

ሙሉ ቃለ ምልልሱን ለማንበብ የሚከተለውን ማስፈንጠሪያ ይጫኑ፡፡

http://press.et/?p=802#